Giáo án Địa lý 7 - HKI

- Năng lực sử dụng số liệu thống kê- Năng lực sử dụng bản đồ, biểu đồ, tranh ảnh -Biết xác định các siêu đô thị trên Thế giới và sự phân bố các siêu đô thị ở Châu Á dựa vào bản đồ dân cư

Trang 1

- Hiểu, biết sự phân bố dân cư không đều và những vùng đông dân trên thế giới

- Nhận biết sự khác nhau cơ bản và sự phân bố 3 chủng tộc chính trên thế giới

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng đọc bản đồ phân bố dân cư

- Nhận biết được 3 chủng tộc chính trên TG qua ảnh và trên thực tế

* Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục:

- Tư duy: Tìm kiếm và xử lí thông tin, phân tích, so sánh

- Giao tiếp: Lắng nghe - phản hồi tích cực, trình bày suy nghĩ-ý tưởng, hợp tác,giao tiếp khi làm việc nhóm

3 Thái độ:

- Giáo dục cho HS về sự bình đẳng của các chủng tộc

4 Định hướng phát triển năng lực:

4.1 Các năng lực chung

- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin trong học tập

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực hợp tác trong học tập và làm việc

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực tự học

4.2 Năng lực môn học

- Tư duy tổng hợp theo lãnh thổ

- Năng lực sử dụng số liệu thống kê

- Năng lực sử dụng bản đồ, biểu đồ, tranh ảnh

- Năng lực khảo sát thực tế

Trang 2

II BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ NĂNG LỰC ĐƯỢC HÌNH THÀNH

và sự phân

bố của 3 chủng tộc trên TG

- Đọc bản đồ

sự phân bố dân

cư trên thế giới và nhận xét

- So sánh sựphân bố dân

cư và cacchủng tộctrên Thếgiới

- So sánh vànhận xét mật

độ dân sốViệt Nam vàThế giới

- Làm việc với cácphương

tiện học tập của bộ môn ( bản đồ, tranh ảnh)

III CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Lược đồ dân cư đô thị TG

- Các số liệu về phân bố dân cư

- Tranh ảnh về người của 3 chủng tộc

2 Chuẩn bị của học sinh:

- Nghiên cứu bài trước ở nhà

- Quan sát người của 3 chủng tộc qua các ảnh hoặc trên thực tế

- Vở ghi, tập bản đồ 7, SGK

IV THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức lớp

- Quan sát và điều chỉnh lớp cho hợp lí tạo không khí học tập

2 Kiểm tra bài cũ

Trình bày những hiểu biết của em về tháp tuổi và tình hình dân số TG ?

- Chọn phương án trả lời đúng nhất cho các câu sau:

HS1 Dân số thế giới tăng nhanh trong giai đoạn nào ?

a Từ đầu công nguyên đến thế kỉ XIV b Từ thế kỉ XIV dến thế kỉ XIX

c Từ thế kỉ XIX dến thế kỉ XX

Trang 3

Giáo án Địa Lí 7 học kì I

HS2 Bùng nổ dân số chủ yếu thuộc nhóm ?

a Các nước phát triển b Các nước đang phát triển c Toàn thế giới

3 Dạy bài mới

a Giới thiệu bài: - Bài trước các em đã được tìm hiểu về tình hình dân số TG

vậy dân số TG phân bố ra sao ? Trên TG có các chủng tộc nào? bài hôm nay

Tổ chức cho HS tìm hiểu về sự phân bố dân cư

- Phương pháp: Nêu vấn đề, thảo luận+Hỏi đáp

- Phương tiện: Các số liệu và BĐ dân cư đô thị TG

B1: Nhắc lại số liệu về dân số TG hiện

nay? ? Đọc thuật ngữ mật độ dân số trong

- Dân cư TG phân bố rất không đều

- Do những diều kiện

tự nhiên, kinh tế – xã hội, lịch sử, giao thông khác nhau

- Với những tiến bộ về KH- KT con người có thể khắc phục những trở ngại để sinh sống ở bất kì nơi đâu trên TG

1 Sự phân bố dân cư

- Mật độ dân sốTG:

76 ng/ km2

- Sự phân bố dân

cư TG không đồngđều

- Nguyên nhân: Điều kiện TN, KT-

XH, GT…

- Giải pháp: Ứng dụng tiến bộ KH-KT

Trang 4

* HOẠT ĐỘNG 2:

Tổ chức cho HS tìm hiểu về các chủng tộc trên TG ( 15’ )

- Phương pháp: Nêu vấn đề, thảo luận

- Phương tiện: BĐ phân bố các chủng tộc, các tranh ảnh về người các chủng tộc

B1: Các em đã được xem trên ti vi,

báo ảnh về con người trên TG Theo

các em trên TG có các chủng tộc

nảo ?

? Căn cứ vào đâu người ta chia loài

người trên TĐ thành 3 chủng tộc như

vậy ?

B2:

- GV tổ chức cho HS hoạt động theo 3

nhóm mỗi nhóm thảo luận tìm hiểu về

1 chủng tộc về các đặc điểm ngoại

hình, phân bố trên cơ sở quan sát

tranh ảnh và trên thực tế ?- Các nhóm

báo cáo kết quả vào bảng sau:

- Căn cứ vào ngoại hình người ta chia loài người trên TĐ ra

3 chủng tộc

- HS hoạt động theo nhóm

hoàn thành bảng sau

2 Các chủng tộc

- 3 chủng tộc

-Đặc điểm ngoại hình và nơi phân

bố các chủng tộc( Bảng )

Đặc điểm Ơ-rô-pê-ô-it Nê- grô- it Môn- gô- lô- ít

Ngoại

hình

Châu A, Châu Mĩ

- Các chủng tộc trên hợp huyết và tạo

ra nhiều chủng tộc người lai khác

nhau

B3:

? Người VN chủ yếu thuộc chủng tộc

nào ?

? Ngày nay sự phân bố các chủng tộc

trên có còn như vậy không ?

? Có ý kiến cho rằng chủng tộc

Ơ-rô-pê-ô-ít cao quý hơn các chủng tộc

- Các chủng tộc cùng với sự phát triển của

xã hội đã dần dần chung sống bình đẳngbên nhau trên TG

- Cần chống lại tệ nạnphân biệt chủng tộc

- Các chủng tộc ngày càng chung sống bình đẳng

-Cần chống lại tệ nạn phân biệt chủng tộc

Trang 5

1.1 Điền vào những ô còn trống trong bảng sau

Đặc điểm Ơ-rô-pê-ô-it Nê- grô- it Môn-gô-lô-it

Ngoạ

i

hình

1.2.Nêu tình hình phân bố dân cư thế giới ?

2 Hoạt động nối tiếp ( Hướng dẫn học tập )

- Nắm dược nội dung bài học

- Làm các bài tập ở Vở BT và TBĐ

- Đọc và ngiên cứu bài mới

* Cần tổ chức cho HS chơi trò chơi nhận biết đặc điểm hình thái của người

thuộc các chủng tộc thông qua ảnh

Hà Nội, ngày tháng năm

Kí duyệt của nhóm trưởng chuyên môn

Trang 7

- Nhận biết sự phân bố của 22 siêu đô thị đông dân nhất thế giới.

3 Thái độ:

- Giáo dục cho HS về vấn đề đô thị hóa

Trang 8

đô thị và

sự hình thành các siêu đô thị

-Biết xác định các siêu đô thị đông dân trên Thế giới dựa vào bản đồ dân cư đô thị Thế giới

- Năng lực tư duy

- Lược đồ dân cư đô thị TG

- Các tranh ảnh về các kiểu quần cư , các siêu đô thị

- Tìm hiểu đặc điểm của đô thị và nông thôn ở địa phương em

- Nghiên cứu trước bài mới

H1.Dân cư TG phân bố ntn ?

a Đều b Không đều c Thưa thớt d Dày đặc

H2 Người da đen thuộc chủng tộc người nào ?

a Ơ-rô-pê-ô-it b Nê-grô-ô-it c Môn- gô-lô-it

H3.Người VN chủ yếu thuộc chủng tộc nào ?

a Ơ-rô-pê-ô-it b Nê-grô-ô-it c Môn- gô-lô-it

a Giới thiệu bài:

Trang 9

- Bài trước các em đã được tìm hiểu về tình hình phân bố dân cư TG và các

chủng tộc Vậy loài người có các kiểu quần cư nào? Đặc điểm của các kiểu quần

cư này ra sao? Bài hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.

b Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

* HOẠT ĐỘNG 1:

Tổ chức cho HS tìm hiểu về quần cư nông thôn và quần cư đô thị (20’ )

- Phương tiện: Tranh ảnh về các kiểu quần cư

B1: Đọc thuật ngữ quần cư trong

- Nhóm 2: Tìm hiểu về kiểu quần

cư nông thôn

- Có 2 kiểu quần cư: quần

cư nông thôn và quần cư

đô thị

- HS hoạt động theo nhóm hoàn thành bảng sau

1 Quần cư nông thôn và quần cư đô thị

- Quần cư:SGK

- Có 2 kiểu quần cư:

+Quần cư nông thôn

+Quần cư đô thị

Đặc điểm Quần cư nông thôn Quần cư đô thị

Cảnh quan -Làng mạc thôn xóm thường

phân tán, gắn với đất đai, mặt nước , rừng cây,

-Nhà cửa tập trung với mật độ cao

B3:

? ở địa phương em thuộc kiểu quần

cư nào ? Đặc điểm của kiểu quần cư

này ra sao ?

? Xu hướng phát triển của các kiểu

quần cư này ra sao?

-> Đó chính là quá trình đô thị hóa

-GV chốt rồi chuyển

- Thuộc kiểu quần cư nôngthôn

- Tỉ lệ người sống trong các đô thị ngày càng tăng trong khi ở nông thôn ngày càng giảm

- Xu hướng dân cư sống ở

đô thị ngày càng tăng >< dân cư nông thôn ngày cànggiảm

* HOẠT ĐỘNG 2:

Trang 10

Tổ chức cho HS tìm hiểu về các chủng tộc trên TG ( 15’ )

- Phương tiện: Các tranh ảnh về các đô thị, lược đồ dân cư đô thị TG

B1: Đô thị xuất hiện từ bao

giờ ?

? Đô thị phát triển , mở rộng ra

sao ?

? Vì sao từ thế kỉ XX trở đi đô

thị lại phát triển nhanh như

vậy?

? Đô thị ntn thì được gọi là siêu

đô thị ?

B2:

GV treo BĐ dân cư đô thị TG

yêu cầu HS quan sát

? Chỉ và cho biết châu lục nào

có nhiều siêu đô thị nhất ?

? Kể tên các siêu đô thị ở châu

á?

B3:

? ở VN quá trình đô thị hóa

diễn ra ntn?

? Tấc độ đô thị hóa phát triển tự

phát quá nhanh dẫn tới những

kỉ XX đô thị phát triển rộng khắp trên TG đến năm 2001 đã đạt 46%

- Nhiều đô thị phát triển nhanh chóng tạo thành cácsiêu đô thị

- Ở VN đặc biệt những năm gần đây tốc độ đô thị hóa cũng rất nhanh và tự phát

- Hậu quả nghiêm trọng cho môi trường, sức khỏe, giao thông của người dân đô thị

- Cần phải quy hoạch lại

đô thị, tích cực phát triển kinh tế Công nhiệp và dịchvụ

2 Đô thị hóa Các siêu đô thị

- Quá trình đô thị hóa trên TG:từ TK

XX đô thị phát triểnnhanh trêm TG (2001: 46%)

- Sự hình thành các siêu đô thị: nhiều đô thị phát triển nhanh chóng

- Hậu quả: nghiêm trọng đối với môi trường,sức

khỏe,GT…

-Biện pháp:quy hoạch đô thị,phát triển kinh tế…

V.TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP

1 Tổng kết

Câu hỏi định hướng hình thành năng lực học sinh: Mức độ thông hiểu

- Điền đúng, sai vào trước các câu sau:

1 Hoạt động kinh tế chủ yếu của quần cư nông thôn là công nghiệp và dịch vụ

2.Lối sống hiện đại phổ biến ở kiểu quần cư nông thôn

3 Siêu đô thị là các đô thị lớn có từ 8 triệu dân trở lên

Trang 11

- Tìm hiểu quá trình đô thị hóa ở địa phương em

- Đọc và nghiên cứu bài mới

Trang 12

Tuần 2 Tiết 4:

Trang 13

Bài 4:

THỰC HÀNH PHÂN TÍCH LƯỢC ĐỒ DÂN SỐ VÀ THÁP TUỔI

(Không yêu cầu HS làm câu 1)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau bài học, HS cần hiểu và nắm vững về:

1 Kiến thức:

- Củng cố cho HS kiến thức đã học của toàn chương:

* Khái niệm mật độ dân số và sự phân bố dân số không đều trên thế giới

* các khái niệm đô thị, siêu đô thị và sự phân bố các siêu đô thị ở châu Á

2 Kĩ năng:

- Nhận biết 1 số cách thể hiện mật độ dân số, phân bố dân số và đô thị trên lược đồ dân số

- Đọc và khai thác các thông tin trên lược đồ dân số

- Đọc sự biến đổi kết cấu dân số theo độ tuổi 1 địa phương qua tháp tuổi , nhận dạng tháp tuổi

3 Thái độ:

- Giáo dục cho HS về dân số và cách hạn chế gia tăng dân số

Trang 14

-Biết xác định các siêu

đô thị trên Thế giới và

sự phân bố các siêu đô thị ở Châu Á dựa vào bản

đồ dân cư đô thị Thế giới

- Làm việc với các phươngtiện học tập của bộ môn ( bản đồ, tranh ảnh)

- Lược đồ dân cư đô thị Châu á

- Tháp tuổi TP Hồ Chí Minh năm 89 99 phóng to

- Lược đồ mật độ mật độ dân số tỉnh Thái Bình

- Ôn lại các kiến thức và kĩ năng đã học ở toàn chương

- Điền đúng, sai vào ô trống cho các câu sau

1 Hoạt động kinh tế chủ yếu của quần cư đô thị là công nghiệp và dịch vụ

2.Lối sống hiện đại phổ biến ở kiểu quần cư đô thị

3 Siêu đô thị là các đô thị lớn có từ 8 triệu dân trở lên

Trang 15

4 Tấc độ đô thị hóa đang diễn ra chậm chạp trên TG hiện nay

a Giới thiệu bài: - Các em đã tìm hiểu về các vấn đề về dân số và đô thị trên

TG Để củng cố kiến thức và rèn kĩ năng cho các em hôm nay chúng ta học bài

thực hành.

b tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

* HOẠT ĐỘNG 1:

Tổ chức cho HS đọc lược đồ mật độ dân số tỉnh Thái Bình (10’)

- Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan

- Phương tiện: Lược đồ mật độ dân số tỉnh Thái Bình

B1: GV cho HS quan sát Lược đồ

mật độ dân số tỉnh Thái Bình

? Nơi có mật độ dân số cao nhất là

bao nhiêu? ở địa phương nào?

ở Thị xã Thái Bình

- Mật độ dân số thấp nhất là huyện Tiền Hải

- Dân cư phân bố không đều

1 Đọc lược đồ mật độ dân số tỉnh Thái Bình

- Nơi có mật độ dân

số cao nhất: T.Xã TháiBình >3000 ng/km2

- Nơi có mật độ thấp nhất: huyện Tiền Hải

=> Dân cư phân bố không đồng đều

* HOẠT ĐỘNG 2:

Tổ chức cho HS phân tích tháp tuổi ( 15’ )

- Phương pháp: Nêu vấn đề, thảo luận

- Phương tiện: Tháp tuổi TP Hồ chí Minh

2 Phân tích tháp tuổi

TP Hồ Chí Minh

* Đơn vị:%

- Nhóm tuổi lao động tăng về tỉ lệ

- Nhóm tuổi dưới tuổi LĐgiảm về tỉ lệ

- Hình dáng tháp tuổi

Trang 16

đổi ?

? Nhóm tuổi nào tăng về tỉ lệ?

Nhóm tuổi nào giảm về tỉ lệ ?

B3: Em có nhận xét gì về tình

hình phát triển dân số TP Hồ

Chí Minh sau 10 năm ?

- Hình dáng có sự thay đổi thân rộng ra

và đáy hẹp đi

- Dân số TP Hồ chí Minh có xu hướng giàđi

thay đổi: thân rộng ra, đáy hẹp đi

- Phương tiện: lược đồ phân bố dân cư châu A

B1: GV treo lược đồ dân cư đô

thị châu A và yêu cầu HS quan

sát

? Tìm trên lược đồ những khu

vực tập trung đông dân của

á chủ yếu ở các đồng bằng ven biển

- Dân cư châu Á phân bố không đều

-Số lượng các siêu đô thị của châu Á rất nhiều-> Quá trình đô thị hóa diễn ra rất nhanh chóng

3 Đọc lược đồ phân

bố dân cư Châu Á

- Sự phân bố dân cư:Tập trung đông ở Đông Á, Nam Á, Đông Nam Á ( đồng bằng ven biển)

=> Dân cư p bố không đồng đều

- Các siêu đô thị nhiều ( đặc biệt ở Trung Quốc và Nhật Bản)

=> Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng

1.Tổng kết (4’)

Câu hỏi định hướng hình thành năng lực học sinh: Mức độ vận dụng

- Lược đồ H4.1 không ghi tên Yêu cầu học sinh dán các ô đúng với lược đồ

- Trò chơi tên 3 TP trên 8 triệu dân (siêu đô thị) Thượng Hải, Bom Bay (Mumbay), Giacacta

Trang 17

2 Hướng dẫn học tập (1’)

- Nắm được nội dung bài học

Trang 19

- Nhận biết dược môi trường xích đạo ẩm qua một đoạn văn mô tả và qua ảnh chụp

- Giao tiếp: Lắng nghe - phản hồi tích cực, trình bày suy nghĩ-ý tưởng, hợptác, giao tiếp khi làm việc nhóm

Trang 20

- Năng lực khảo sát thực tế

II BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ NĂNG LỰC ĐƯỢC HÌNH THÀNH

thành và phát triển năng lực

-Trình bày được đặc điểm của môi trườngxích đạo ẩm

- Đọc được biểu đồ nhiệt

độ và lượng mưa của môi trường xích đạo ẩm

- Đọc được lát cắt rừng rậm xích đạo xanh quanh năm

- Nhận xétđược về nhiệt

độ, lượng mưa,khí hậu thôngqua đọc biểu

đồ nhiệt độ,lượng mưa

- Làm việc với cácphương tiện học tậpcủa bộ môn

( bản đồ, tranh ảnh)

- Quả địa cầu, Lược đồ các kiểu môi trường trong đới nóng

- Tranh, ảnh, hình vẽ về cảnh quan rừng rậm thường xanh quanh năm

- Biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của Xin-ga-po

- Ôn lại các kiến thức về các loại gió thường xuyên, các đới khí hậu trên trái đất

- Ôn lại kĩ năng phân tích biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa

Trang 21

1 ổn định tổ chức lớp(30”)

2 Kiểm tra bài cũ:

GV dùng quả địa cầu kiểm tra lại kiến thức

H1 Lên bảng chỉ trên quả địa cầu các đường chí tuyến Bắc, chí tuyến Nam? Các vòng cực Bắc, vòng cực Nam ?

H2 Chỉ và nêu vị trí, đặc điểm của các đới khí hậu đã học ở lớp 6 trên quả địa cầu?

a Giới thiệu bài: - Ở lớp 6 các em đã được tìm hiểu sơ lược về các đới khí hậu,

đó cũng chính là các môi trường địa lí lớn Để giúp các em tìm hiểu sâu rộng và

cụ thể hơn về các môi trường địa lí này chúng ta sẽ học sang phần 2 của chương trình địa lí 7: các môi trường địa lí Môi trường địa lí đầu tiên chúng ta tìm hiểu trong chương I là: Môi trường đới nóng Vậy đới nóng có vị trí và đặc điểm ntn? Bao gồm các môi trường gi? Chúng ta hãy vào bài học hôm nay

* HOẠT ĐỘNG 1:

Tổ chức cho HS tìm hiểu về đới nóng ( 10’ )

- Phương tiện: Quả địa cầu, Lược đồ các kiểu môi trường trong đới nóng

B1: Dựa vào kiến thức lớp 6 chỉ

vị trí của đới Nóng trên quả Địa

cầu và trên BĐ ?

- Danh giới của đới nóng trên

thực tế không hoàn toàn trùng

khớp với đương chí tuyến (chỉ

trên BĐ)

? Nêu các đặc điểm khí hậu của

đới nóng ? (nhiệt độ, gió chính,

lượng mưa)

? Vì sao đới nóng lại có đặc điểm

khí hậu như vậy?

- Nhiệt độ cao (20->300 ) lượng mưa lớn (1000 ->

2000mm ) gió chính là gió tínphong (Mậu dịch) thổi từ chí tuyến về xích đạo

- Vì nơi đây quanh năm nhận được lượng ánh sáng mặt trờilớn, góc tiếp xạ lớn và thời gian chiếu sáng ít chênh lệch(t0 cao), lại tồn tại vành đai khí áp thấp xích đạo( mưanhiều)

- Đới nóng chiếm phần lớn

I Đới nóng

- Vị trí:Chí

tuyến Bắc – Chí tuyến Nam( chiếm phần lơn diện tích đất nổi trên TĐ)

- Khí hậu

+Nhiệt độ:cao

(20-30 độ C)

+Lượng mưa:lớn

2000m)

Trang 22

(1000-? Nghiên cứu SGK nêu đặc điểm

của giới sinh vật trong đới nóng ?

? Dựa vào sự phân bố dân cư TG

đã học ở bài 2 cho biết tình hình

dân số của đới nóng?

B3:

? Quan sát BĐ chỉ và nêu các kiểu

môi trường trong đới nóng?

->Mỗi 1 kiểu môi trường lại có

những đặc điểm riêng biệt chúng

ta sẽ lần lượt tìm hiểu từng kiểu

môi trường này Môi trường đầu

tiên chúng ta tìm hiểu là môi

trường xích đạo ẩm

diện tích đất nổi trên TĐ

- Có giới thực, động vật hết sức đa dạng và phong phú

- Đây là khu vực tập trung đông dân và có nhiều nước đang phát triển trên TG

- Trong đới nóng có các kiểu môi trường: Môi trường xích đạo ẩm, môi trường nhiệt đới, môi trường nhiệt đới gió mùa và môi trường hoang mạc

+Gió: Tín

phong

- Sinh vật:

Thực –động vật rất phong phú

- Dân cư:

đông đúc và tập trung nhiều nước đang phát triển

- Các kiểu môi trường :SGK

* HOẠT ĐỘNG 2:

Tổ chức cho HS tìm hiểu đặc điểm khí hậu của môi trường xích đạo ẩm (12’ )

- Phương tiện: Lược đồ các kiểu môi trường trong đới nóng, biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của ga-po

Xin-B1: Chỉ và nêu vị trí của môi

trường xích đạo ẩm trên bản đồ?

- Danh giới môi trường xích đạo

ẩm không hoàn toàn trùng khớp với

đường 50B,N có sự xê dịch

- Xác định vị trí của Xin-ga-po trên

BĐ

B2:

- GV treo biểu đồ nhiệt độ và lượng

mưa của Xin-ga-po yêu cầu HS

Tháng có nhiệt độ thấp nhất là tháng 1,7,12 là 250c Chênh lệch 20c

-> Xin-ga-po có nền nhiệt độ cao quanh năm biên độ giao

II.Môi trường xích đạo ẩm.

Trang 23

là tháng mấy, nhiệt độ là bao

nhiêu? chênh lệch giữa tháng cao

nhất và tháng thấp nhất là bao

nhiêu? Qua đó em có nhận xét gì về

nhiệt độ của Xin-ga-po?

? Quan sát các cột lượng mưa cho

biết tháng nào mưa nhiều nhất?

tháng nào mưa ít nhất? chênh lệch

là bao nhiêu? Em có nhận xét gì về

tổng lượng mưa và sự phân bố

lượng mưa trong năm của Xin-ga-

po ?

B3:

? Xin- ga –po là 1 địa danh tiêu

biểu của Môi trường xích đạo ẩm

qua khí hậu của Xin-ga-po hãy nêu

đặc điểm khí hậu của môi trường

xích đạo ẩm?

-> Với đặc điểm khí hậu như vậy

nơi đây có cảnh quan ra sao chúng

ta sang phần 2

động nhiệt rất thấp

- Tháng mưa nhiều nhất là tháng 1,11,12 khoảng 250

mm Tháng mưa ít nhất là tháng 5,7,9 khoảng 170mm chênh lệch không đáng kể-> Lượng mưa lớn và mưa khá đều quanh năm

- Môi trường xích đạo ẩm có khí hậu nóng ẩm quanh năm

Chênh lệch nhiệt độ giữa thángcao nhất và tháng thấp nhất rất nhỏ Lượng mưa TB năm lớn 1500->2500mm mưa khá đều quanh năm Độ ẩm cao không khí ẩm ướt ngột ngạt

+ Lượng mưa:lớn1500-

>2500mm, mưa quanh năm.Độ ẩm cao

* HOẠT ĐỘNG 3:

Tổ chức cho HS tìm hiểu đặc điểm của cảnh quan rừng rậm xanh quanh năm

( 12’ )

- Phương tiện: Tranh ảnh, hình vẽ, lắt cắt về rừng rậm xanh quanh năm

-> Rừng cây phát triển rậm rạp cây rừng xanh tốt quanh

2 Rừng rậm xanh quanh năm.

- Rừng có đa dạng sinh học bậc nhất

- Có nhiêu loài cây,

Trang 24

? Qua quan sát tranh ảnh và đọc

đoạn văn trên hãy nêu đặc điểm

của cảnh quan rừng rậm xanh

quanh năm ?

B3:

- GV thuyết trình thêm về sự đa

dạng sinh học của 1 số rừng lớn

như Rừng Amadôn, rừng ở

In-đô-nê-xi-a, rừng ở trung Phi

Có nhiều loài chim, thú sinh sống

- Ở vùng cửa sông,

ven biển lầy bùn có rừng ngập mặn pháttriển rậm rạp

mọc thành nhiều tầng rậm rạp và

có nhiều loài chim thú sinh sống

+ Nhóm 1: Phân tích các biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa để nhận biết đâu là biểu

đồ nhiệt độ và lượng mưa của 1 địa danh thuộc môi trường Xích đạo ẩm? Vì sao lại là biểu đồ đó?

+ Nhóm 2: Quan sát và mô tả 1 số tranh ảnh và nhận biết đâu là ảnh chụp cảnh quan rừng rậm xanh quanh năm? Vì sao lại chon bức ảnh đó?

+ Nhóm 3: Làm bài trắc nghiệm: Chọn phương án trả lời đúng nhất cho các câu

sau:

1.Môi trường đới nóng nằm ở vị trí ?

a Giữa 2 chí tuyến b Giữa 2 chí tuyến và 2 vòng cực

c Từ 2 vòng cực đến 2 cực

2.Môi trường xích đạo ẩm có đặc điểm khí hậu là ?

a Nóng ẩm theo mùa b Nóng ẩm quanh năm

c Khô lạnh quanh năm d Nóng khô quanh năm

3 Đặc điểm nào sau đây không đúng nhất với cảnh quan rừng rậm xanh quanh năm ?

a.Cây cối xanh quanh năm b Cây cối thưa thớt, chim thú nghèo nàn

Trang 25

c Cây cối xanh tốt ,nhiều tầng d Chim , thú phong phú

4 Nhận xét nào sau đây không phải là đặc điểm khí hậu của đới nóng ?

a.Nhiệt độ cao b Mưa nhiều

c Có gió Tín phong d Có gió Tây ôn đới

- Các nhóm báo cáo kết quả , nhận xét chéo nhóm bạn

- GV tổng hợp kết quả chốt rồi chuyển

2 Hướng dẫn học tập ( hoạt động nối tiếp 1’)

Trang 27

- Nhận biết được cảnh quan đặc trưng của môi trường nhiệt đới là xa van hay đồng

cỏ cao nhiệt đới

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng đọc biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa cho HS

- Củng cố kĩ năng nhận biết môi trường địa lí cho HS qua ảnh chụp

Trang 28

- Phân tích

và nhận xét biểu đồ khí hậu

- Nhận xét

xu thế phát triển của cảnh quan ở môi trường nhiệt đới

- Nhận xétđược về nhiệt

độ , lượngmưa, khí hậuthông qua đọcbiểu đồ nhiệt

độ ,lượngmưa

-Tìm hiểu đặcđiểm khí hậu

- Làm việc với các phươngtiện học tập của bộ môn

- Lược đồ các môi trường địa lí

- Biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của Ma-la-can và Gia-mê-na

- Tranh ảnh cảnh quan xavan, đồng cỏ cao nhiệt đới

- Ôn lại kĩ năng miêu tả đặc trưng của cảnh quan qua ảnh

VI THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức lớp(30”)

? Làm bài trắc nghiệm: Chọn phương án trả lời đúng nhất cho các câu sau:

1.Môi trường đới nóng nằm ở vị trí ?

a Giữa 2 chí tuyến b.Giữa 2 chí tuyến và 2 vòng cực c.Từ 2 vòng cực đến 2 cực

Trang 29

2.Môi trường xích đạo ẩm có đặc điểm khí hậu là ?

a Nóng ẩm theo mùa b Nóng ẩm quanh năm

c Khô lạnh quanh năm d Nóng khô quanh năm

3.Đặc điểm nào sau đây không đúng nhất với cảnh quan rừng rậm xanh quanh năm

?

a.Cây cối xanh quanh năm b Cây cối thưa thớt, chim thú nghèo nàn

c Cây cối xanh tốt ,nhiều tầng d Chim , thú phong phú

4 Nhận xét nào sau đây không phải là đặc điểm khí hậu của đới nóng ?

a.Nhiệt độ cao b Mưa nhiều

c Có gió Tín phong d Có gió Tây ôn đới

? Em hiểu biết những gì về môi trường xích đạo ẩm?

a Giới thiệu bài: - Ở bài trước chúng ta đã tìm hiểu môi trường xích đạo ẩm

thuộc đới nóng Bài hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu một môi trường tiếp theo thuộc đới nóng đó là môi trường nhiệt đới

* HOẠT ĐỘNG 1:

Tổ chức cho HS tìm hiểu về khí hậu ( 35’ )

- Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thảo luận

- Phương tiện: Lược đồ các kiểu môi trường trong đới nóng, các biểu đồ khí hậu

B1: - GV treo Lược đồ các kiểu

môi trường trong đới nóng và yêu

cầu HS quan sát

? Chỉ và nêu vị trí của môi trường

nhiệt đới trên bản đồ?

- Danh giới môi trường nhiệt đới

không hoàn toàn trùng khớp với

? Nhóm 1: Phân tích biểu đồ nhiệt

độ và lượng mưa của Ma-la-can?

? Nhóm 2: Phân tích biểu đồ nhiệt

- Vị trí từ vĩ tuyến 50 đến chítuyến ở 2 bán cầu

* Nhóm 1: Phân tích biểu đồkhí hậu của Ma-la-can:

- Nhiệt độ cao nhất vàotháng 3,49,10 lên đến 280cnhiệt độ thấp nhất vào tháng1,2,7,8 khoảng 250c -> nhiệt

độ khá cao quanh năm biên

độ nhiệt nhỏ

- Lượng mưa khá lớn mưatập trung vào các tháng từtháng 5 đến tháng 10->

lượng mưa phân bố không

1 Khí hậu

- Vị trí: Từ vĩ

tuyến 50 đếnchí tuyến ở 2bán cầu

- Khí hậu

+ Nhiệt độ:

Cao quanh năm

+ Lượng mưa:Lớn, chia

2 mùa rõ rệt

Trang 30

độ và lượng mưa của Gia-mê-na?

- Các nhóm báo cáo kết quả GV

tổng hợp đánh giá

? Qua đặc điểm khí hậu của 2 địa

điểm thuộc môi trường nhiệt đới

trên hãy nêu đặc điểm chung của

khí hậu môi trường nhiệt đới?

? Xác định vị trí của 2 địa diểm đó

trên BĐ ? Chỉ ra những điểm khác

biệt về khí hậu của 2địa điểm trên?

? Qua đó em có nhận xét gì về sự

thay đổi khí hậu của môi trường

nhiệt đới từ xích đạo đến chí

tuyến ?

B3:

? Chỉ ra điểm khác biệt giữa khí

hậu của môi trường nhiệt đới với

môi trường xích đạo ẩm?

- GV chốt rồi chuyển

đều có 2 mùa rõ rệt

* Nhóm 2: Phân tích biểuđồg khí hậu của Gia-mê-na:

- Nhiệt độ cao nhất vàotháng 3,9, lên đến 330c nhiệt

độ thấp nhất vào tháng 1,2khoảng 220c -> nhiệt độ khácao quanh năm biên độ nhiệtkhá lớn

- Lượng mưa trung bình mưatập trung vào các tháng từtháng 5 đến tháng 9-> lượngmưa phân bố không đều có 2mùa rõ rệt => Khí hậu nhiệtđới có nhiệt độ cao quanhnăm (trên 200c) nhưng vẫn

có sự thay đổi theo mùa

Lượng mưa trung bình

(500-> 1500mm) chủ yếu tậptrung vào mùa mưa

* HOẠT ĐỘNG 2:

Tổ chức cho HS tìm hiểu đặc điểm khác của môi trường ( 15’)

- Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan

- Phương tiện: Tranh ảnh, hình vẽ về cảnh quan xa van

B1: - GV treo ảnh cảnh

quan xa van

? Quan sát tranh ảnh trên

hãy mô tả các đối tượng

được thể hiện trong ảnh?

? Chỉ ra sự khác biệt của 2

ảnh xavan ở Kê-ni-a và

xavan ở Trung Phi ?

? Qua đó hãy nêu đặc điểm

của cảnh quan xavan?

B2:

? Tại sao cảnh quan nơi

- Cảnh quan thay đổi theo mùa: mùa mưa cây cỏ xanh tốt chim thú linh hoạt sông đầy nước.Mùa khô cây cỏ úa vàng chim thú di cư lòng sông thu hẹp

- Đất Feralit đỏ vàng giầu ôxit sắt nhôm dễ bị xói mòn nếu không canh tác hợp lí

- Cảnh quan thay đổi từ xích đạo về 2 chí tuyến: Rừng thưa -> đồng cỏ cao-> cỏ

2 Các đặc điểm khác của môi trường.

Trang 31

đây có đặc diểm như vậy?

? Xu thế phát triển của

cảnh quan này ra sao? Vì

sao có sự thay đổi đó ?

B3:

? Nêu giá trị của cảnh

quan nơi đây là gì ?

ngày càng mở rộng

- Giá trị: trồng được cây lương thực và

- Đây là khu vực đông dân của TG

III Tổng kết và hướng dẫn học tập

1.Tổng kết (4’)

Câu hỏi định hướng hình thành năng lực học sinh: Mức độ nhận biết

? Phân biệt môi trừơng nhiệt đới với môi trường xích đạo ẩm?

1.Đặc điểm khí hậu nào sau đây không thuộc môi trường nhiệt đới?

a Nhiệt độ cao quanh năm b Lượng mưa thay đổi theo mùa

c Càng gần chí tuyến mùa mưa càng kéo dài d Tất cả các đặc điểm trên

2 Càng đến gần 2 chí tuyến thì cảnh quan môi trường thay đổi theo quy luật?

a Xavan-> rừng thưa-> bán hoang mạc b Rừng thưa-> xavan-> bán hoang

mạc

c Bán hoang mạc-> xa van-> rừng thưa c Rừng thưa-> bán hoang mạc-> xa van2

2.Hướng dẫn học tập( HOẠT ĐỘNG nối tiếp 1’)

- Nắm được nội dung bài học ; Đọc và nghiên cứu bài mới

- Tìm hiểu và thu thập thêm thông tin về môi trường nhiệt đới trên: đài, báo, tivi

Trang 33

- Hiểu được môi trường nhiệt đới gió mùa là môi trường đặc sắc và đa dạng ở đới nóng.

2 Kĩ năng:

- Rèn cho HS kĩ năng đọc bản đồ, ảnh địa lí , biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa, nhận

biết khí hậu nhiệt đới gió mùa qua biểu đồ khí hậu

Trang 34

- Hiểu nguyênnhân hình thànhgió mùa ở đớinóng và đặc điểmcủa gió mùa mùa

hạ và gió mùamùa đông

- Giải thích đượcmôi trường nhiệtđới gió mùa ảnh hưởng tới nhịp điệu sinh hoạt vàsản xuất của conngười

-Nhận biết khí hậu nhiệt đới giómùa qua biểu đồ

- Nhận xétđược vềnhiệt độ ,lượng mưa,

thông quađọc biểu đồnhiệt độ,lượng mưa

-Tìm hiểuđặc điểm khíhậu và cảnhquan ở địaphương

- Năng lực tư duy

- Năng lực tự quản lý

- Năng lực hợp tác

- Năng lực sử dụng

ngôn ngữ

- Làm việc với các phương tiện học tập

của bộ môn ( bản đồ, tranh ảnh)

- Lược đồ các môi trường địa lí

- Lược đồ gió mùa châu á

- Biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của Hà Nội và Mum- bai

- Tranh ảnh cảnh quan môi trường

- Ôn lại kĩ năng miêu tả đặc trưng của cảnh quan qua ảnh

Trang 35

- Tìm hiểu đặc điểm khí hậu và cảnh quan ở địa phương em

1 Ổn định tổ chức lớp (30”): - Quan sát và điều chỉnh lớp cho hợp lí tạo không

khí học tập

2 Kiểm tra bài cũ: ? Làm bài trắc nghiệm: Chọn phương án trả lời đúng nhất cho

các câu sau:

1.Đặc điểm khí hậu nào sau đây thuộc môi trường nhiệt đới?

c Càng gần chí tuyến mùa mưa càng ít và ngắn d Tất cả các đặc điểm trên

2 Càng cách xa 2 chí tuyến thì cảnh quan môi trường thay đổi theo quy luật?

a Xavan-> rừng thưa-> bán hoang mạc b Rừng thưa-> xavan-> bán hoang

mạc

c Bán hoang mạc-> xa van-> rừng thưa c Rừng thưa-> bán hoang mạc-> xa van

a Giới thiệu bài: - Chúng ta đã tìm hiểu được 2 kiểu môi trường trong đới nóng.

Hôm nay chúng ta lại tiếp tục tìm hiểu 1 môi trườnh hết sức đặc sắc trong đới nóng đó là môi trường nhiệt đới gió mùa

Vậy môi trường này có gì khác biệt so với 2 môi trường trước bài hôm nay chúng

ta sẽ tìm hiểu?

b tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

* HOẠT ĐỘNG 1:

Tổ chức cho HS tìm hiểu về khí hậu ( 20’ )

- Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thảo luận

- Phương tiện: Lược đồ các kiểu môi trường trong đới nóng, các biểu đồ khí hậu, lược đồ gió mùa châu á

B1: GV treo lược đồ các môi

trường địa lí và yêu cầu HS quan

sát

? Xác định vị trí của môi trường

nhiệt đới gió mùa trên BĐ ?

- GV treo lược đồ gió mùa mùa

đông và gió mùa mùa hạ giới

thiệu và yêu cầu HS quan sát

? Chỉ và xác định hướng gió của

gió mùa mùa đông? Nêu đặc

- Nam á và Đông Nam Á

* Nhóm 1: Gió mùa mùa hạ

- Hướng gió Tây nam, Nam,đông nam

- Gió nóng từ nam bán cầuthồi lại qua biển nên gây ranóng, mưa nhiều

1 Khí hậu

- Vị trí: Nam Á

và Đông NamÁ

Trang 36

điểm khí hậu mùa đông ? Vì sao

mùa đông lại lạnh khô ?

? Chỉ và xác định hướng gió của

gió mùa mùa hạ ? Nêu đặc điểm

khí hậu mùa hạ ? Vì sao mùa hạ

hậu của Mum- Bai ?

- Các nhóm báo cáo kết quả GV

chốt rồi chuyển

? Qua đó em hiểu gì về đặc điểm

khí hậu của môi trường nhiệt đới

gió mùa?

? Khí hậu môi trường nhiệt đới

gió mùa có gì khác với khí hậu

môi trường nhiệt đới ?

- Biểu đồ khí hậu của bai: Nhiệt độ khá cao thayđổi theo mùa biên độ nhiệtnhỏ Lượng mưa phong phúnhưng rất tập trung vào mùahạ

Mum-=> Khí hậu nhiệt đới gió mùa

có nhiệt độ và lượng mưa tùythuộc vào vị trí gần hay xabiển, sườn đón gió hay khuấtgió thay đổi theo mùa Thờitiết diễn biến thất thường

- Khác nhau ở sự phân bốlượng mưa và sự thay đổithất thường

- VN thuộc môi trường nhiệtđới gió mùa

- Khí hậu:+Nhiệt độ cao,biên độ nhiệtnhỏ

+Lượng mưatập trung vàomùa hạ

=> Khí hậunhiệt đới giómùa ( nhiệt độ

và lượng mưaphụ thuộc vị trígần /xa biển ;

gió /khuấtgió…)

-VN thuộc môitrường nhiệtđới gió mùa

* HOẠT ĐỘNG 2:

Tổ chức cho HS tìm hiểu đặc điểm khác của môi trường (15’ )

Trang 37

- Phương tiện: Tranh ảnh, hình vẽ về cảnh rừng nhiệt đới gió mùa

B1: GV treo tranh ảnh về thiên

nhiên nhiệt đới gió mùa yêu cầu

HS quan sát

? Quan sát mô tả những đối

tượng thể hiện trong ảnh?

B2:

? Chỉ ra sự khác nhau giữa H7.5

và 7.6 ?

? Qua tranh ảnh và dựa vào thiên

nhiên Việt Nam hãy nêu đặc

điểm của môi trường nhiệt đới

gió mùa ?

B3:

? Khí hậu và thiên nhiên nhiệt

đới gió mùa có thuận lợi và khó

+ Mùa đông cây khô lá vànghoặc rụng lá

- Thích hợp trồng cây lươngthực (Lúa nước) và cây côngnghiệp Đây là vùng tậptrung đông dân của TG

2 Các đặc điểm khác của môi trường.

- Thay đổi theomùa:SGK

- Giá trị: thíchhợp trồng câylương thực ,câycông nghiệp.-Đây là vùngtập trung đôngdân của TG

1 Tổng kết (4’).

Câu hỏi định hướng hình thành năng lực cho học sinh: Mức độ nhận biết

? Phân biệt môi trừơng nhiệt đới gió mùa với môi trường nhiệt đới ?

1.Đặc điểm khí hậu nào sau đây thuộc môi trường nhiệt đới gió mùa?

c Càng gần chí tuyến mùa mưa càng kéo dài d Tất cả các đặc điểm trên

2 Thiên nhiên nhiệt đới gió mùa có đặc điểm là ?

a Thay đổi theo mùa b Diễn biến thất thường

c Phong phú và đa dạng d Tất cả các phương án trên2.

2 Hướng dẫn học tập ( hoạt động nối tiếp 1’ )

- Tìm hiểu và thu thập thêm thông tin về môi trường nhiệt đới trên: đài, báo, tivi

Trang 38

Tuần 4 Tiết 8:

Bài 9:

Trang 39

HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI NÓNG

(câu hỏi 3 phần câu hỏi và BT-không Y/c HS trả lời)

* Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục

- Giao tiếp: Lắng nghe - phản hồi tích cực, trình bày suy nghĩ-ý tưởng, hợptác, giao tiếp khi làm việc nhóm

Trang 40

Định hướng hình thành và phát triển năng lực

hệ giữakhí hậuvới nôngnghiệp vàđất trồng,giữa khaithác đấtđai vớibảo vệđất

- Giải thích được lí do vì sao cây trồng , vật nuôi được phân bố khác nhau ở các kiểu môi trường đới nóng

-Nêu được biện pháp phát huy thế mạnh

và khắc phục khó khăn của môi trường đớinóng đối với sản xuất nông nghiệp

- Liên hệsản xuấtnông

nghiệp ởđịa phương

- Làm việc với các phương tiện học tập của bộ môn

( bản đồ, tranh ảnh)

- Các tranh ảnh về hoạt động nông nghiệp ở đới nóng

- Tìm hiểu các hoạt động nông nghiệp ở đới nóng, ở địa phương em

1 ổn định tổ chức lớp(30”)

Không kiểm tra

Định dạng
Số trang	169
Dung lượng	0,97 MB