Gen vaø ung thö (Gene and cancer) Söï ñieàu hoaø chu kyø teá baøo (The control of the cell cycle) Caùc ñöôøng daãn truyeàn tín hieäuGen vaø ung thö (Gene and cancer) Söï ñieàu hoaø chu kyø teá baøo (The control of the cell cycle) Caùc ñöôøng daãn truyeàn tín hieäu
Trang 1SINH HỌC UNG THƯ
Trang 2Gen và ung thư (Gene and cancer)
Sự điều hoà chu kỳ tế bào (The control of the cell cycle)
Các đường dẫn truyền tín hiệu (The signal pathways)
Sự lão hóa của tế bào (The cell senescence)
Sự chết tế bào theo lập trình (The
programmed cell death)
Sự sinh mạch (Angiogenesis)
Trang 3Gen & ung thư
Các nhiễm sắc thể &DNA
Vốn di truyền
Bức xạ Hoá chất
Trang 4Đột biến bốn
Đột biến ba
Đột biến hai
Đột biến một Sự tăng trưởng không kiểm soát
Sự chết tế bào Tổn thương tế
bào không sửa chữa
Mất sự kiểm soát tăng trưởng bình thường
Trang 5Các gen sửa chữa DNA
(DNA repair genes)
Ung thư
Không ung thư
Không sửa chữa DNA
Sự sửa chữa DNA bình thường
Trang 6Ung thư
Các oncogen và các gen đè nén bướu
(Oncogenes and tumor suppressor genes)
Trang 7The Nobel Prize
in Physiology or Medicine 1989
"for their discovery of the cellular
origin of retroviral oncogenes “
Trang 8CÁC ONCOGEN
(ONCOGENS)
Các yếu tố
tăng trưởng Các thụ thể yếu tố tăng trưởng
Các oncoprotein
RAS
Các protein kháng sự chết tế bào
Các yếu tố
sao chép
Các kinaz không thụ thể
trong tế bào chất
Trang 9Sự tăng trưởng của tế bào bình thường : Chu kỳ tế bào
M (phân bào)
Các gen sửa chữa DNA
Các oncogen
Các gen đè nén bướu G2
G1 (sự tăng trưởng tế bào)
S (tổng hợp)
Trang 10Vài đường dẫn truyền tín hiệu
(Some signaling pathways)
Tế bào tự hủy
Tế bào phân đôi
Trang 11Ung thư: rối loạn đường dẫn truyền
(Cancer : A communication failure)
Nguyên bào võng mạc, xương, bọng đái, phổi, vú
Các gen
Các sarcôm
Bệnh bạch cầu
Đại tràng Nhiều loại ung thư
Trang 12Bcl-2
DNA bị hư
p53
Cytochrôm C
TNF & TRAIL
Mất sự tương tác thụ thể ligand
Thoái biến của bào cốt
Sự chết tế bào
DNA bị đứt khúc
Caspaz xử
lý
Tổn thương của tế bào
Caspaz khơi mào
Sự chết tế bào- Apoptosis
(The cell
suicide)
Cánh hoa rụng
Lá vàng rơi
Sự chết tế bào theo lập
trình (The programmed cell death)
Trang 13Tổn thương thể nhiễm sắc
TERT
GGGTTAG
ẢG’-CAAUCCCAAUC-5
TÊLÔME VÀ TÊLÔMÊRAZ
(Telomere & Telomerase)
Sự lão hoá của TB
bìnhthường&
Sự bất tử của TB ung thư
Nòng nọc
Trang 14Nòng nọc
Trang 15Sự sinh mạch(Angiogenesis)
một đích nhắm quan trọng để kiểm
soát ung thư
Bướu nhỏ
Đột biến gen
khiến tế bào
thành ung thư
Tín hiệu hóa học Các mao
quản lớn lên
Các chất dinh dưỡng bào ung Các tế
thư di chuyển
Bướu tăng trưởng
VEGF, bFGF, TGF-, Integrins, MMP, ILS, thiếu oxy,
NO (v.v …)
Angiostatin, endostatin, interferons, TIMP (v.v )
Không mạch máu
Trang 16SỰ XÂM LẤN VÀ DI CĂN CỦA
UNG THƯ
Trang 17Các tế bào ung thư xâm lấn các mô lân cận và các mạch máu
2
Các tế bào ung thư được hệ tuần hoàn chuyển đến các vị trí ở xa
Trang 18XÂM LẤN VÀ DI
CĂN
Bướu nguyên phát Xâm lấn xuyên vào trong mạch máu
Xâm lấn xuyên ra ngoài mạch máu
Di căn
Tế bào bướu luân
lưu
Mạch máu
Trang 19Sự tương tác của các tế bào với mô đệm ngoài tế bào ECM
Sự xâm lấn
Sự di chuyển
Sự tăng trưởng Sự biệt hóa
Sự chết tế bào
Ngừng chu kỳ tế bào
ECM
Hoạt hóa oncogen Mất các gen đè nén bướu
Sự tăngtrưởn g
Ngừng chu kỳ tế bào
Sự chết tế bào
Sự tăng trưởng Chuyển dạng Oncogen
Trang 20MMP-Mao quản
Mô
CD44
Furin MT1-MMP
Tế bào bướu
Trang 21Carcinôm nguyên phát
Sự xâm lấn
Màng căn bản
Sarcôm nguyên phát
Sự chuyển di
Sự tăng trưởng
Sự sinh mạch
Sự dừng lại
Sự xuyên mạch ra
Sự sinh mạch Màng căn bản
Các bước của quá trình di căn
Tannock F và Hill P, 2005