SKKN nâng cao hiểu biết về bệnh ung thư và ý thức xây dựng cuộc sống khỏe mạnh cho học sinh thông qua dạy học bài 21

Ung thư là một loại bệnh đặc trưng bởi sự tăng sinh không kiểm soát đượccủa một số loại tế bào trong cơ thể dẫn đến sự hình thành các khối u chèn ép các cơ quan trong cơ thể.. Tình hình

MỤC LỤC

1- Mở đầu……… Trang 11.1.Lí do chọn đề tài……… Trang 11.2 Mục đích nghiên cứu……… Trang2

1.3 Đối tượng nghiên cứu……… Trang 21.4 Phương pháp nghiên cứu……… Trang 22- Nội dung sáng kiến kinh nghiệm……… Trang 22.1 Cơ sở lí luận ……… Trang 22.2.Thực trạng của vấn đề ……… Trang 32.3 Các biện pháp tổ chức thực hiện……… Trang 52.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm Trang 19

3- Kết luận, kiến nghị……… Trang 203.1 Kết luận ……… Trang 203.2 Kiến nghị ……… Trang 20

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài

Sức khỏe con người là vốn quý, người không có sức khỏe chỉ có một mơước còn người khỏe mạnh có mọi mơ ước Trên thực tế thì chúng ta đang coisức khỏe là vốn có nên đôi khi mải miết lo vào cuộc sống bận rộn làm việc và đểquên nó, và khi nó lên tiếng thì cũng là lúc chúng ta thường bị sốc, suy sụp Lúctrẻ gần như chúng ta đều khỏe mạnh chỉ khi tuổi ngày một cao thì các cơ quan

và bộ phận trong cơ thể bắt đầu hoạt động yếu dần và hư tổn Nhất là ở một bộphận thế hệ trẻ chưa quan tâm tới sức khỏe hay phung phí sức khỏe thậm chísống buông thả để hủy hoại sức khỏe của mình lúc nào không hay biết

Trong thời đại phát triển hiện nay sức khỏe luôn được quan tâm chútrọng Từ bệnh viện ngày một hiện đại, phát triển đến các trung tâm khám chữabệnh tư nhân hay các phòng khám hiện đại với đội ngũ nhân viên giàu kinhnghiệm tư vấn trực tiếp qua các phương tiện thông tin đại chúng Trong nhữngnăm gần đây Đảng và Nhà nước đã ra tay quyết liệt về vấn đề thực phẩm bẩn,chất thải gây ô nhiễm môi trường sống Trên sóng truyền hình vào các giờ vàng

và trên các kênh nổi tiếng vấn đề này luôn được nói đến, đã giúp người dân giácngộ ra rất nhiều Những vụ việc như chế biến rượu gây ngộ độc và mất mạngcho nhiều người, rồi thực phẩm thối rữa, chết thâm bầm, rau củ quả nhúng tẩmhóa chất độc hại điều này tác động rất lớn đến thói quen tiêu dùng Những thựcphẩm sạch được chú trọng và quan tâm, ý thức của họ đã thay đổi, họ đã biếtchăm lo cho sức khỏe của mình cũng như người thân xung quanh và cộng đồng

Những căn bệnh hiểm nghèo không có thuốc chữa cướp đi tính mạng củachúng ta một phần lớn xuất phát từ thói quen xấu, ăn uống phải thực phẩm bẩn,sống trong môi trường ô nhiễm Trong đó có căn bệnh ung thư mà bất kì ngườinào khi nghe tới thôi cũng nghĩ ngay tới đường xuống âm phủ Còn nhữngngười mắc phải căn bệnh này thì suy sụp tinh thần và nhanh chóng tuyệt vọng.Tại sao lại như thế? Ta biết ung thư là một trong những căn bệnh nguy hiểmnhất hiện nay Mỗi năm ung thư cướp đi sinh mệnh của hơn 8 triệu bệnh nhântrên toàn thế giới Thực trạng căn bệnh ung thư tại Việt Nam rất đáng báo độngvới khoảng 150.000 ca ung thư mới được phát hiện tại Việt Nam mỗi năm Tỉ lệ

tử vong do ung thư tại Việt Nam lên đến 74,8%, thuộc nhóm cao nhất trên thếgiới Thật là một căn bệnh đáng sợ Nhưng để hiểu và biết về căn bệnh này để cóbiện pháp phòng tránh, chữa trị kịp thời thì đang còn bị hạn chế Vì thế tôi quyết

định chọn đề tài " Nâng cao hiểu biết về bệnh ung thư và ý thức xây dựng cuộc sống khỏe mạnh cho học sinh thông qua dạy học bài 21- Di truyền y học - Sinh học 12 cơ bản"

1.2 Mục đích nghiên cứu

Bệnh ung thư là một vấn đề rất rộng, nhiều và khó Ở đây tôi chỉ đề cậpđến một phần nhỏ của căn bệnh nhằm giúp các em tăng thêm kiến thức và sựhiểu biết về căn bệnh nguy hiểm này Để ngay bản thân các em có một ý thứcphòng bệnh tốt nhất cũng như tuyên truyền cho người thân và cộng đồng xungquanh mình Vì thế hệ trẻ nhất là học sinh lớp 12 rất cần một vốn kiến thức toàndiện để vào đời mà để làm được điều đó thì phải có một sức khỏe tốt nhất

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Vấn đề ung thư trong bài 21 di truyền y học sinh học lớp 12 THPT

- Học sinh lớp 12 trường THPT4 Thọ Xuân

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở vấn đề đạt ra tôi sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng lí thuyết

+ Nghiên cứu tài liệu về vấn đề dạy học tích hợp

+ Nghiên cứu cấu trúc, nội dung bài 21

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp thực nghiệm

- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để thống kê, xử lí, đánh giá kếtquả thu được

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận

Mỗi năm có khoảng 14,1 triệu người trên thế giới được chẩn đoán mắcbệnh ung thư và 8,2 triệu người chết vì căn bệnh này Trong một so sánh tổngthể, cứ 4 người chết thì có 1 chết vì bệnh có bướu Nam giới thường mắcbệnh ung thư phổi và phế quản và ung thư tuyến tiền liệt, ở nữ giới, ung thư

vú là nguyên nhân gây tử vong nhiều nhất, tiếp theo là ung thư phổi và phếquản Hiện khoảng 23 triệu người đang sống chung với ung thư Nếu không cócác biện pháp can thiệp kịp thời thì con số này sẽ lên tới 30 triệu vào năm 2020

Ung thư là một loại bệnh đặc trưng bởi sự tăng sinh không kiểm soát đượccủa một số loại tế bào trong cơ thể dẫn đến sự hình thành các khối u chèn ép các

cơ quan trong cơ thể

Đa số bệnh ung thư hình thành các khối u Khác với các khối u lành tínhchỉ phát triển tại chỗ thường rất chậm, có vỏ bọc xung quanh, các khối u ác tính(ung thư) xâm lấn vào các tổ chức lành xung quanh giống như hình "con cua"với các càng cua bám vào các tổ chức lành trong cơ thể hoặc giống như rễ câylan trong đất Các tế bào của khối u ác tính có khả năng di căn tới các hạch bạchhuyết hoặc các tạng ở xa hình thành các khối u mới và cuối cùng dẫn tới tửvong Cùng với di căn xa, tính chất bệnh ung thư hay tái phát đã làm cho điều trịbệnh khó khăn và ảnh hưởng xấu đến tiên lượng bệnh

Đa số ung thư là bệnh có biểu hiện mãn tính, có quá trình phát sinh vàphát triển lâu dài qua từng giai đoạn Triệu chứng đau thường chỉ xuất hiện khi

bệnh ở giai đoạn cuối Khi người bệnh phát hiện ra thì khẳ năng chữa trị rất khó

và cái chết không sao chánh khỏi

Vì vậy tôi xây dựng đề tài này nhằm giúp học sinh nâng cao hiểu biết vềbệnh ung thư và có ý thức xây dựng cuộc sống khỏe mạnh, biết cách phòngtránh được căn bệnh hiểm nghèo không những cho bản thân mà cả cộng đồng

2.2 Thực trạng vấn đề

2.2.1 Tình hình bệnh ung thư trên Thế giới và Việt Nam

Tại các nước phát triển, ung thư là nguyên nhân gây tử vong đứng hàngthứ hai sau tim mạch và hàng thứ ba sau bệnh nhiễm trùng, ký sinhtrùng .Vào ngày ung thư thế giới năm 2010, người đoạt giải Nobel về yhọc Harald zur Hausen khởi xướng việc nâng cao ý thức của người dân toàn cầu,

và đề nghị cha mẹ và ông bà trên thế giới nên nêu gương sống lành mạnh cho trẻ

em và các cháu: "Lối sống sẽ góp phần đáng kể vào việc mà bạn và con bạnđược khỏe mạnh Ai sống phóng túng, nguy hiểm, không chỉ gây hại cho sứckhỏe của chính mình, mà còn của con trẻ của mình Một sự thay đổi lối sốnglâu dài là có thể ngăn chặn khoảng một nửa trong số tất cả các bệnh ung thư"

Theo thống kê của ngành Ung thư và Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam cókhoảng 150 000 ca mới mắc và trên 75 000 trường hợp tử vong do ung thư.Trong bản đồ ung thư thế giới, tỷ lệ mắc ung thư ở nam giới Việt Nam được xếpvào nhóm nước cao thứ 3, với gần 200 ca mắc trên 100.000 người Tuy nhiên, tỷ

lệ nam giới tử vong do ung thư ở Việt Nam lại nằm trong nhóm nước dẫn đầuthế giới, với hơn 142 trường hợp tử vong trong số 100.000 người Tại các nướcphát triển, trên 80% ca bệnh ung thư có thể chữa khỏi được Tại Việt Nam tỉ lệnày thấp hơn bởi lẽ, có tới 70% bệnh nhân ung thư ở Việt Nam đi khám và pháthiện ở giai đoạn muộn Ước tính trong năm 2020 sẽ có ít nhất gần 200.000 caung thư mới mắc Dẫn đầu ở nam là ung thư phổi, sau đó đến dạ dày, gan, đạitrực tràng, thực quản, vòm họng, hạch, máu, tiền liệt tuyến Tỷ lệ mắc mới ở

nữ nhiều nhất lần lượt là ung thư vú, dạ dày, phổi, đại trực tràng, cổ tử cung,giáp trạng, buồng trứng

2.2.2 Bệnh ung thư trong bài 21 di truyền y học

Qua nhiều năm giảng dạy tôi thấy bài 21 '' Di truyền y học" sinh học 12

đã đề cập một phần về bệnh ung thư Nhưng với nội dung còn đơn giản và ngắngọn, chung chung Cụ thể là bài học mới chỉ dừng lại ở mức độ giới thiệu từkhái niệm, nguyên nhân, cơ chế và hình ảnh minh họa còn đơn giản

2.2.3 Hiểu biết của học sinh về bệnh ung thư

Bệnh ung thư đang là vấn đề rất quan trọng đối với toàn xã hội cũng như

là vấn đề nhức nhối của nghành y học Tuy nhiên sự hiểu biết ở gia đình các em

có người bị căn bệnh này còn rất hạn chế, thậm chí còn nhầm lẫn tin vào sốmệnh, bói toán rồi mê tín dị đoan, chữa bệnh bằng các phương pháp dân giankhông đúng làm bệnh tiến triển nhanh lại càng gây hoang mang Là cơ hội chonhững kẻ lừa đảo chuộc lợi Nhiều gia đình học sinh có người thân mắc bệnhthường không dám đối diện sự thật và hy vọng vào những bài thuốc thần tiên cải

tử hoàn sinh nên đi khắp nơi tìm kiếm, gây tốn kém vất vả, tiền mất tật mang

Một mặt hạn chế nữa là điều kiện kinh tế của gia đình các em còn khókhăn, chỉ có một số có điều kiện lại tập trung ở các thành phố lớn Các bệnh việntuyến dưới còn nhều bất cập từ trang thiết bi phục vụ cho đến cơ sở vật chất cònthiếu và yếu, đội ngũ cán bộ y tế còn thiếu nhất là cán bộ có chuyên môn vững.Nên việc thăm khám và chữa trị kịp thời còn ít Phần đa khi biết thì đang ở giaiđoạn cuối và gần cuối Việc điều trị lúc này rất khó khăn và bệnh nhân tronggiai đoạn này phải ra bệnh viện trung ương.

Những thói quen của học sinh như tập hút thuốc, uống bia rượu, thứckhuya, lười vận động ngày càng tăng cao Do nhận thức của các em còn thiếunên dễ bị bạn bè rủ rê cộng thêm thói đua đòi bắt trước và thể hiện mình làngười lớn Nhất là học sinh THPT khi các em đang bước vào giai đoạn pháttriển tâm lí phức tạp dở con nít dở người lớn Các em chưa biết trân trọng sứckhỏe của chính bản thân mình cũng như mọi người xung quanh Rồi những cănbệnh hiểm nghèo một phần xuất phát từ các thói quen xấu trong đời sống mà các

em không hề hay biết nhất là bệnh ung thư

Để khảo sát sự hiểu biết về căn bệnh này sau khi học bài 21 với nội dungsách giáo khoa như bây giờ tôi thu được số liệu như sau:

TT Nội dung Số lượngHS Mức độ nhận thứcBiết Không biết

4 Những thói quen nào gây ung thư 100 18% 82%

5 Loại thức ăn nào dễ gây ung thư 100 25% 75%

9 Các biểu hiện của bệnh ung thư 100 18% 82%

10 Các biện pháp phòng tránh ung thư 100 15% 85%

Từ kết quả trên cho ta thấy được sự hiểu biết của học sinh đang còn thiếu,yếu Vì thế nên tôi xây dựng đề tài này nhằm giúp các em tăng thêm kiến thứccũng như tuyên truyền cho cộng đồng xung quanh Mục đích cuối cùng là chúng

ta có một sức khỏe thật tốt Đừng để cái chết oan uổng vì thiếu hiểu biết

- Nắm được khái niệm ung thư, phân loại ung thư.

- Hiểu rõ được nguyên nhân gây ung thư

- Biết được các cơ chế gây ung thư

- Biết cách phòng tránh ung thư

- Giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe cộng đồng và chính mình.

- Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sống, bảo vệ tương lai di truyền của con

người

4 Năng lực

- Năng lực chung: năng lực giao tiếp, hợp tác, tự học

- Năng lực chuyên biệt:

+ Khả năng quan sát và chỉ ra những bệnh ung thư phổ biến, các nguyênnhân chính gây ung thư

+ Khả năng làm việc theo nhóm: sử dụng tranh ảnh

+ Phân tích được mối liên hệ, ảnh hưởng, tác động qua lại giữa các nộidung trong bài học

II THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU

1 Thiết bị dạy học

- Kế hoạch dạy học, bài giảng powerpoint

- Máy tính, máy chiếu, tranh ảnh minh họa

2 Học liệu

- Kiến thức từ các nguồn tư liệu: SGK, sách giáo viên, sách tham khảo,internet , các tài liệu trong môn sinh học

- Tham khảo tài liệu trên các trang:

+ Violet.vn - Thư viện trực tuyến

+ www.giai phap chua ung thu.com

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC

- Ở mục I- Bệnh di truyền phân tử, mục II- Hội chứng bệnh liên quan đến đột

biến NST trong bài 21 này tôi không đưa vào trong giáo án

A Hoạt động khởi động

Khởi động, tạo tình huống học tập để giới thiệu bài học

1 Mục tiêu:

Khởi động bài học bằng hình ảnh tư liệu có liên quan, sau đó dẫn dắt vào

bài, xác định trọng tâm, yêu cầu của bài học

2 Phương thức:

- Tạo tình huống giới thiệu bài học và chuyển giao nhiệm vụ học tập:

GV đưa ra một số hình ảnh liên quan đến bệnh ung thư và nguyên nhân vàbiện pháp phòng tránh, sau đó yêu cầu HS quan sát các hình ảnh và thảo luậnmột số câu hỏi

Những hình ảnh dưới đây cho biết:

a Chúng ta đang nói đến căn bệnh nào?

b Nguyên nhân của căn bệnh ?

c Để phòng tránh được căn bệnh này chúng ta cần làm gì?

- Nhận xét, đánh giá: GV yêu cầu HS khác nhận xét câu trả lời, đánh giá hoạt

động của HS và chốt ý

3 Gợi ý sản phẩm:

Những hình ảnh dưới đây cho biết chúng ta đang nói đến

a Căn bệnh ung thư: Hình 1: Ung thư phổi, Hình 2: Ung thư vú

b.Nguyên nhân là do sử dụng thực phẩm bẩn, ô nhiễm môi trường

Hình 3: Thực phẩm bẩn, Hình 4: Ô nhiễm không khí

c Biện phòng tránh:

Hình 5: Bảo vệ môi trường sống, Hình 6: Rèn luyện sức khỏe

GV dẫn dắt vàonội dung bài học:

Bệnh ung thư là một trong những căn bệnh hiểm nghèo hàng ngày cướp

đi sinh mạng của rất nhiều người Để hiểu về rõ căn bệnh nguy hiểm này cũngnhư cách phòng tránh nó như thế nào để chúng ta có một cuộc sống khỏe mạnhthì bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta giải đáp

B Hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động 1 Tìm hiểu về bệnh ung thư

phẩm

1 Mục tiêu:

Yêu cầu HS nắm và hiểu được:

+ Các khái niệm: Ung thư, u lành, u ác, di căn

+ Các loại ung thư

2 Phương thức:

- Chuyển giao nhiệm vụ học tập :

GV đưa ra một số hình ảnh liên quan đến khái niệm bệnh

ung thư sau đó yêu cầu HS quan sát các hình ảnh và thảo

luận một số câu hỏi dưới đây:

a ung thư là gì?

b Phân biệt u lành và u ác?

c Hiện tượng di căn là gì?

d Hãy kể tên các loại ung thư mà em biết?

- Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát hình ảnh,

lắng nghe câu hỏi, suy nghĩ độc lập

- Báo cáo sản phẩm: HS trả lời câu hỏi

- Nhận xét, đánh giá: GV yêu cầu HS khác nhận xét câu trả

lời, đánh giá hoạt động của HS và chuẩn hóa kiến thức

I- KHÁI NIỆM BỆNH UNG THƯ

I- Khái niệm về ung thư

- Ung thư là một loại bệnh đặc trưng bởi sự tăng sinh không kiểm soát được của

một số loại tế bào trong cơ thể dẫn đến sự hình thành các khối u chèn ép các cơquan trong cơ thể

Khối u có thể lành tính (không phải ung thư) hoặc ác tính (ung thư).Những khối u lành tính không xâm lấn vào các cơ quan và các mô xung quanhcủa cơ thể Trong khi u ác tính sẽ phát triển, nó có thể giới hạn trong khu vựcban đầu Nếu những tế bào này không được xử lý hay điều trị, chúng có thể xâmlấn ra ngoài phạm vi ban đầu và xâm lấn vào những mô xung quanh, trở thànhung thư xâm lấn.

Tế bào bình thường

Tế bào khôngbình thường

Tế bào khôngbình thườngnhân lên

Ung thư áctính hoặcxâm lấn

Ung thư xâm lấn như thế nào?

Ung thư ban đầuXâm lấn cục bộ

Sự hình thành mạch – Những khối u pháttriển các mạch máu của chúng

Mạch bạch huyếtRanh giới

Di căn – Những tế bào di chuyển từ u banđầu và xâm lấn những phần khác của cơthể qua mạch máu và mạch bạch huyếtMạch máu

Để một bệnh ung thư phát triển to hơn đầu đinh ghim, nó sẽ phải phát triểntrong chính mạch máu của nó Đôi khi các tế bào tách khỏi khối ung thư ban

đầu, xuôi theo dòng bạch huyết hoặc theo dòng máu để tới những cơ quan kháccủa cơ thể Khi những tế bào này tới vùng mới, chúng có thể tiếp tục phát triển

và tạo ra một khối u tại vùng đó Cái này gọi là ung thư thứ phát hay di căn.

- Ung thư không chỉ là một bệnh Có nhiều loại ung thư, chứ đó không chỉ là

một bệnh đơn thuần Theo y học thì ung thư được phân chia ra làm nhiều nhómlớn như:

+ Ung thư biểu mô- Carcinoma: ung thư bắt nguồn trong da hoặc trong các

mô lót hay phủ các cơ quan bên trong

+ Ung thư mô liên kết- Sarcoma: ung thư bắt nguồn trong xương, sụn, mỡ, cơ,

mạch máu hay các mô liên kết khác

+ Bệnh bạch cầu, bệnh máu trắng- Leukemia: ung thư bắt nguồn trong mô

tạo máu như tủy xương và sản xuất ra một số lượng lớn các tế bào máu bấtthường tiến vào dòng máu

+ U tủy– Lymphoma và myeloma: Ung thư bắt nguồn trong các mô não và tủy

sống

Hoạt động 2 Tìm hiểu về nguyên nhân bệnh ung thư

sản phẩm

1 Mục tiêu:

+ Học sinh phân biệt được các nguyên nhân gây ung thư

+ Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sống cũng như bảo vệ

chính cuộc sống của bản thân và cộng đồng

+ Xây dựng cho các em có ý thức đấu tranh, lên tiếng, bài trừ

các hành động cố ý gây ảnh hưởng tới sức khỏe con người

+ Giúp các em thức tỉnh, giác ngộ ra nguyên nhân gây ung thư

một phần do thói quen sinh hoạt bừa bãi

2 Phương thức: làm việc cặp đôi, nhóm

- Chuyển giao nhiệm vụ : GV: chia lớp thành 3 nhóm và giao

nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm như sau:

Nhóm 1: Tìm hiểu nguyên nhân khách quan dẫn đến bệnh ung

thư

a Hãy kể tên các yếu tố khách quan gây ung thư?

b.Phân tích tác động của các yếu tố đó?

c Những nhóm bệnh ung thư thường gặp do yếu tố đó gây nên?

Nhóm 2: Tìm hiểu nguyên nhân chủ quan dẫn đến bệnh ung thư

a Ung thư có di truyền không?

b Những thói quen xấu nào trong đời sống có thể gây ung thư?

c Hậu quả của những thói quen đó?

Nhóm 3: Tìm hiểu nguyên nhân chủ quan dẫn đến bệnh ung thư

a Hãy kể tên các hoạt động của con người gây ô nhiễm môi

trường sống?

b Liên hệ với các hoạt động gây ô nhiễm môi trường sống có thể

gây ung thư xung quanh em

- Sau khi chuyển giao nhiệm vụ học tập GV:

II- Nguyên nhân

2.1.Nguyênnhân kháchquan

2.2

Nguyên nhân chủ quan

2.2.1.

Khoảng 5 10% ungthư có liênquan tớiyếu tố ditruyền.2.2.2 Một

-số thóiquen xấu.2.2.3 Sốngtrong môi trường bị ô nhiễm

Cung cấp các tài liệu, các trang web liên quan cho các em tìm

hiểu, hướng dẫn các em tìm kiếm, xử lí thông tin

- HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ: Chuẩn bị tốt nội dung các

bài thuyết trình của nhóm mình trên Pown point

* Trong quá trình HS thực hiện nhiệm vụ, giáo viên cần:

- Thường xuyên kiểm tra tiến trình thực hiện dự án của các em

và trợ giúp các em khi cần thiết

- Hướng dẫn học sinh các kĩ năng Word, Powerpoint

- Cung cấp các tài liệu tham khảo, các địa chỉ trang web tin cậy

để các em chủ động tìm kiếm thông tin:

- Mỗi nhóm báo cáo tối đa trong 4 phút

- Các nhóm khác lắng nghe, sau đó các nhóm sẽ thảo luận, nhận

xét, bổ sung cho mỗi sản phẩm

- Giáo viên nhận xét, góp ý và rút kinh nghiệm cho từng nhóm

- Giáo viên cho điểm từng nhóm và cho điểm cá nhân theo các

tiêu chí đã công bố từ trước

Dự kiến sản phẩm

II Nguyên nhân.

2.1 Nguyên nhân khách quan.

Khi tiếp xúc với tác nhân (vật lý, hóa học, sinh học) các tế bào bìnhthường có thể sẽ bị tổn thương ADN do đó trở nên đột biến, tăng sinh khôngkiểm soát (tăng sản, dị sản, loạn sản) và trở thành bệnh ung thư

- Các tác nhân vật lí như tia phóng xạ, bức xạ cực tím có thể gây ung thư da,

máu

- Các tác nhân hóa học:

+ Một số chất tiêu biểu như :

* Dioxin: Đây là một chất được xếp vào loại cực độc Việc đốt cháy túi nilon từcác hoạt động của con người là một trong các nguồn phát sinh chủ yếu củadioxin.* Formol, hàn the: Đây là hợp chất hữu cơ rất độc nhưng lại bị lạm dụngtrong chế biến các loại thực phẩm thông dụng như bánh phở, hủ tiếu, bún,… đểgiữ tạo độ dai và lâu thiu

* Styrene được dùng nhiều để sản xuất các loại hộp xốp, nhất là các loại hộp

đựng thức ăn, bát, đũa, cốc dùng 1 lần…

+ Một số chất khác như : Asen, Chì, Atrazine, PBDEs

Chúng có thể gây ra nhiều bệnh ung thư như gan, phổi, ung thư vú, ung thư da

- Các tác nhân sinh học: Nhóm tác nhân sinh học gây bệnh ung thư chủ yếu làvirus, một phần nhỏ là vi khuẩn và kí sinh trùng

+ Nhiễm virut viêm gan B sẽ dẫn tới viêm gan, ung thư gan

+ Nhiễm virut HPV thì sẽ gây ra ung thư cổ tử cung

+ Kí sinh trùng gây ung thư

* Sán máng (Schistosoma haematobium): Loại sán này thường gây bệnh ung thưbàng quang và một số ít ung thư niệu quản Thường gặp những người hay ăn ốcnước ngọt không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, bởi ấu trùng của loại sánnày thường kí sinh trong ốc

* Sán lá gan (Opisthorchis viverrini): Thói quen ăn cá sống dễ bị ung thư gan,đường mật do nhiễm sán lá gan

+ Vi khuẩn gây ung thư : Helicobacter Pylori (HP): Đây là loại xoắn khuẩngram âm Đường lây nhiễm chủ yếu là qua đường ăn uống, không đảm bảo vệsinh Chúng sống trong lớp nhày trên của niêm mạc dạ dày gây ra bệnh viêmloét dạ dày - tá tràng và bệnh ung thư dạ dày

2.2 Nguyên nhân chủ quan

2.2.1 Khoảng 5 -10% ung thư có liên quan tới yếu tố di truyền.

2.2.2 Một số thói quen xấu

Uống nhiều rượu bia

Uống nhiều rượu bia sẽ làm tăng khả năng ung thư đại trực tràng, vú, thựcquản, miệng, họng, thanh quản và gan

Hút thuốc lá có thể gây ung thư phổi: Thuốc lá là nguyên nhân của trên

30% trong tổng số các loại ung thư bao gồm ung thư phổi Có tới trên 90% bệnh