Ngữ văn 8-Tiet 114Lua chon trat tu tu trong cau

Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ: - Thằng kia!. Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.. Cai

Häc sinh líp 8c nhiÖt liÖt chµo mõng

c¸c thÇy c« gi¸o

tíi dù giê ng÷ v¨n

TiÕt 114:

Ngữ văn: Tiết 114 - Lựa chọn trật tự từ trong câu

1 T×m hiÓu ng÷ liÖu

Cho ®o¹n v¨n sau:

Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.

Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ:

- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp tiền sưu! Mau!

(Ngô Tất Tố - Tắt đèn)

I ThÕ nµo lµ trËt tù tõ

Ngữ văn: Tiết 114 - Lựa chọn trật tự từ trong câu

* Nhận xét

Nh÷ng c¸ch thay đổi trật tự từ mà không làm thay đổi nghĩa

cơ bản của câu:

a Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.

b Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ,

gõ đầu roi xuống đất.

c Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất.

d Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ

đầu roi xuống đất, thét.

e Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét.

g Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của người hút

nhiều xái cũ, cai lệ thét.

Cho đoạn văn sau:

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng Uể oải,

chống tay xuống phản, anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dõy thừng.

Gừ đầu roi xuống đất, cai lệ thột bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ:

- Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua, cũn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!

( Ngô Tất Tố - Tắt đèn )

Ngữ văn: Tiết 114 - Lựa chọn trật tự từ trong cõu

Hãy phân tích tác dụng của trật tự từ trong sáu câu sau vào bảng sơ kết

a Cai lệ gừ đầu roi xuống đất, thột bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ.

b Cai lệ thột bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ,

gừ đầu roi xuống đất.

c Thột bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ, cai lệ

gõ đầu roi xuống đất.

d Bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ,cai lệ gừ

đầu roi xuống đất, thột.

e Bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ, gừ đầu roi xuống đất,cai lệ thột.

g Gừ đầu roi xuống đất , bằng gi ọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ, cai lệ thột.

Ngữ văn: Tiết 114 - Lựa chọn trật từ trong cõu

H y phân tích tác dụng của trật tự từ trong sáu ã

câu vào bảng sơ kết dưới đây:

Cõu

Nhấn mạnh

sự hung hón

Liờn kết chặt với cõu đứng trước Liờn kết chặt với cõu đứng sau

Tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ trong sáu câu

a Cai lệ gõ đầu roi

giọng khàn của người

hút nhiều xái cũ, gõ

đầu roi xuống đất

c Thét bằng giọng khàn

khàn của người hút

nhiều xái cũ, cai lệ gõ

đầu roi xuống đất.

Không nhấn mạnh sự hung h n ã của tên cai lệ, liên kết với câu

đứng trước.

Không nhấn mạnh sự hung h n ã của tên cai lệ, không liên kết câu này với những câu khác.

Tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ trong sáu câu

d Bằng giọng khàn khàn

của người hút nhiều xái

cũ, cai lệ gõ đầu roi

xuống đất, cai lệ thét

d Không nhấn mạnh sự hung

h n của tên cai lệ, liên kết ã chặt với câu đứng sau.

e Bằng giọng khàn khàn

của người hút nhều xái cũ,

gõ đầu roi xuống đất, cai

của tên cai lệ, liên kết chặt với câu đứng sau.

Ngữ văn: Tiết 114 - Lựa chọn trật từ trong cõu

I Thế nào là trật từ trong câu:

1 Tìm hiểu ngữ liệu:

2 Bài học:

a Khái niệm: Trật tự từ trong câu là cách sắp xếp

từ ngữ theo thứ tự trước sau nhằm đem lại hiệu quả giao tiếp.

b Cách sử dụng:

Trong một câu có thể có nhiều cách sắp xếp

trật tự từ, mỗi cách đem lại hiệu quả diễn đạt

riêng Người nói (người viết) cần lựa chọn trật

tự từ thích hợp.

II Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ

1 Tìm hiểu ngữ liệu: Cho 3 ví dụ sau:

VD 1 Đùng đùng cai lệ giật phắt cái thừng trong

tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu.

Chị Dậu xám mặt vội vàng đặt con xuống

đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn.

( Ngô Tất Tố - Tắt đèn )

VD 2 Cùng lắm, nó có giở quẻ, hắn cũng chỉ đi tù ở tù

thì hắn coi là thường.

( Nam Cao - Chí Phèo)

VD 3 Gõ đầu roi xuống đất , bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét.

( Ngô Tất Tố - Tắt đèn )

II Một sô tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ

1 Đùng đùng cai lệ giật phắt cái

thừng trong tay anh này và chạy

2 Cùng lắm, nó có giở quẻ, hắn

cũng chỉ đến đi ở tù ở tù thì

hăn coi là thường.

3 Gõ đầu roi xuống đất , bằng

giọng khàn khàn của người hút

nhiểu xái cũ, cai lệ thét.

Liên kết câu sau với câu trước

Nhấn mạnh sự hung h n của ã tên cai lệ.

Ngữ văn: Tiết 114 - Lựa chọn trật từ trong câu

II Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ:

1 Tìm hiểu ngữ liệu:

2 Bài học:

- Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hoạt động, đặc điểm (như thứ bậc quan trọng của sự vật, thứ tự của hoạt động, trình tự quan sát của người nói, ).…

- Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện tượng.

- Liên kết câu với những câu khác trong văn bản

- Đảm bảo sự hài hoà về ngữ âm của lời nói.

Ngữ văn: Tiết 114 Lựa chọn trật từ trong cõu

III LuyÖn tËp

2 Con lại về quê mẹ nuôi xưa

Một buổi trưa nắng dài b i cát ã

3 Trời xanh thẳm, biển cũng

xanh thẳm như dâng cao chắc

nịch Trời rải mây trắng nhạt,

biển mơ màng dịu hơi sương.

b Liên kết câu với

những câu khác trong văn bản

c Đảm bảo sự hài

hoà về ngữ âm

d Thể hiện thứ tự nhất định của hoạt

động.

III Luyện tập

Bài 2: Giải thích lí do sắp xếp trật tự từ trong những bộ phận câu và câu in đậm dưới đây:

a) Lịch sử ta đó cú nhiều cuộc khỏng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yờu

nước của nhõn dõn ta Chỳng ta cú quyền tự hào vỡ những trang lịch sử vẻ

vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lờ Lợi, Quang Trung,

Chỳng ta phải ghi nhớ cụng lao của cỏc vị anh hựng dõn tộc, vỡ cỏc vị ấy là

tiờu biểu của một dõn tộc anh hựng.

(Hồ Chớ Minh - Tinh thần yờu nước của nhõn dõn ta )

b ) Đẹp vụ cựng, Tổ quốc ta ơi !

Rừng cọ đồi chố, đồng xanh ngào ngạt

Nắng chúi sụng Lụ, hũ ụ tiếng hỏt

Chuyến phà dào dạt bến nước Bỡnh Ca

(Tố Hữu - Ta đi tới )

c) - Ấy cũng may cho cụ, vơ vẩn mói ở ngoài phố thế này mà gặp mật thỏm hay đội con gỏi thỡ khốn.

- Mật thỏm tụi cũng chả sợ, đội con gỏi tụi cũng chả cần.

(Nguyễn Cụng Hoan - Ngựa người, người ngựa)

III Luyện tập:

Bài 2: Giải thớch lớ do sắp xếp trật tự từ trong những bộ

phận cõu và cõu in đậm dưới đõy:

a Kể tờn cỏc vị anh hựng dõn tộc theo thứ tự xuất hiện của cỏc vị ấy trong lịch sử.

b Nhấn mạnh vẻ đẹp của non sụng đất nước đồng

thời đảm bảo cho cõu thơ cú vần với cõu trước.

c Liờn kết cõu với những cõu khỏc trong văn bản

Ngữ văn: Tiết 114 - Lựa chọn trật tự từ trong cõu

Bài 3: So sánh sự sắp xếp trật tự từ trong hai ví dụ sau:

A Chao ôi! Dì Hảo khóc Dì khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như người ta thổ Dì

thổ ra nước mắt.

( Nam Cao )

B Ai có súng dùng súng, ai có guơm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc,

thuổng, gậy gộc Ai cũng phải ra sức

chống thực dân cứu nước.

(Hồ Chí Minh)

- VD b: ®­îc s¾p xÕp theo chiÒu gi¶m dÇn vÒ ý nghÜa

cña sù vËt trong c©u.

III Luyện tập:

Bài 4: H y viết lại câu sau đây bằng cách đặt ã

cụm từ “hoảng quá” vào những vị trí khác

trong câu này rồi phân tích chỗ khác nhau

trong cách diễn đạt ở câu đ cho với những câu ã viết lại.

xuống phản và lăn đùng ra đó, không nói

được câu gì.

Từ “hoảng quá” có thể có những vị trí như sau:

và lăn đùng ra đó, không nói được câu gì.

2 Anh Dậu hoảng quá , vội để bát cháo xuống phản

và lăn đùng ra đó, không nói được câu gì.

3 Anh Dậu vội để bát cháo xuống phản và lăn đùng

ra đó, hoảng quá , không nói được câu gì.

4 Anh Dậu vội để bát cháo xuống phản và lăn đùng

ra đó, không nói được câu gì, hoảng quá

Ngữ văn: Tiết 114 - Lựa chọn trật tự từ trong cõu

III Luyện tập:

Bài 5: Viết một đoạn văn ngắn ( khoảng 5

đến 7 câu ) về một trong các đề tài sau

đâ y:

a.Lợi ích của đi bộ đối với sức khỏe.

b Lợi ích của đi bộ đối với việc mở rộng hiểu biết thực tế.

Giải thích cách sắp xếp trật tự từ ở một

DÆn dß

mÆc lÔ phôc.

Xin c¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c em häc sinh.