LUA CHON TT TU TRONG CAU (09-10)

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂUI.Nhận xột chung 1.Ngữ liệu/sgk 2.Nhận xột Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của ng ời hút nhiều xái cũ:.. bằng giọng khàn khàn của n

Trang 1

GV: Tô Hồ Ngọc

Trang 2

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi:

Lượt lời trong hội thoại là gì ?

Trong hội thoại để giữ lịch sự ta cần phải làm

gì ?

Trang 3

Tiết 114. LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

I.Nhận xột chung

1.Ngữ liệu/sgk

2.Nhận xột

Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng

khàn khàn của ng ời hút nhiều xái cũ:

Gừ đầu roi xuống đất cai lệ

thột bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xái cũ

Hãy sắp xếp các từ và cụm từ trên thành những câu văn đồng nghĩa.

Trang 4

gõ đầu roi xuống đất,

khàn khàn của người hút nhiều xái cũ Cai lệ

cai lệ

gõ đầu roi xuống đất, gõ đầu roi xuống đất.

gõ đầu roi xuống đất.

thét thét.

Thét

bằng giọng

Bằng giọng

bằng giọng

khàn khàn của người hút nhiều khàn khàn của người hút

khàn khàn của người

hút nhiều xái cũ,

nhiều xái cũ,

xái cũ,

Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều

gõ đầu roi xuống đất,

-Có 6 cách thay đổi trật tự, mà không làm

thay đổi nghĩa của câu :

Trang 5

Hiệu quả diễn đạt của câu in đậm trong đoạn trích.

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà

lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay

thước và dõy thừng

Gừ đầu roi xuống đất, cai lệ thột bằng giọng

khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ:

- Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!

(Ngô Tất Tố- Tắt đèn)

 Nhấn mạnh sự hung hón của tờn cai lệ và để

tạo liờn kết cõu.

Trang 6

I.Nhận xét chung

2.Nhận xét

- Có 6 cách thay đổi trật tự từ mà không làm thay đổi

nghĩa cơ bản của câu

- Cách viết của tác giả nhằm mục đích: nhấn mạnh

sù hung hãn của tên cai lệ và để tạo liên kết câu.

Tiết 114. LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

Trang 7

Lần l ợt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp

đ ợc và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy.

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải,chống

tay xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi

song, tay thước và dõy thừng.

(a) Cai lệ gừ đầu roi xuống đất, thột bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ:

-Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!

→ Chủ yếu liờn kết với cõu trước và cõu sau.

Trang 8

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải,chống tay xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và

người nhà lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi

song, tay thước và dõy thừng.

(b) Cai lệ thột bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ, gừ đầu roi xuống đất:

- Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn sống

đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!

→ Chỉ liên kết với câu tr ớc

Trang 9

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải,chống tay

xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà

lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay

thước và dõy thừng.

(c)Thột bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi

cũ, cai lệ gừ đầu roi xuống đất:

→ không liên kết

Trang 10

đ ợc và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy

(d)Bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ, cai lệ gừ đầu roi xuống đất,thột:

- Thằng kia! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn sống

đấy à? Nộp tiền sưu! Mau!

→ chỉ liên kết với câu sau

Trang 11

đ ợc và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy

xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dõy thừng.

(e)Bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ,

gừ đầu roi xuống đất,cai lệ thột.

→ chỉ liên kết với câu sau

Trang 12

Lần l ợt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp đ

ợc và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy

(g)Gừ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ, cai lệ

thột.

→ Để nhấn mạnh và liên kết với câu sau

Trang 13

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

Trang 14

2.Nhận xét

- Có 6 cách thay đổi trật tự từ mà không làm thay đổi

nghĩa cơ bản của câu

- Cách viết của tác giả nhằm mục đích: nhấn mạnh sự

hung hãn của tên cai lệ và để tạo liên kết câu

- Trật tự từ sắp xếp khác nhau tạo ra những sắc thái nghĩa khác nhau

Tiết 114 LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

Trang 15

Nhận xét chung gì về cách sắp xếp trật từ

trong câu :

*Ghi nhớ: SGK.111

Trong một câu có thể có nhiều cách sắp xếp trật tự

từ, mỗi cách đem lại hiệu quả diễn đạt riêng

Người nói (người viết ) cần biết lựa chọn trật tự từ thích hợp với yêu cầu giao tiếp

Trang 16

Bài tập c ng c phần I: ủng cố phần I: ố phần I: Thay đổi trật tự từ bằng nhiều cách khác nhau NÓ

BẢO

SAO KHÔNG

ĐẾN

Trang 17

Nó bảo không đến sao?

 Nó bảo đến không sao.

 Nó sao bảo không đến?

 Nó sao đến bảo không?

 Nó không đến bảo sao?

 Sao không đến bảo nó?

Trang 18

trước sau của các hoạt động.

… giật phắt cái thừng trong tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu

- Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy đến

đỡ lấy tay hắn

Trang 19

→ cai lÖ: mang roi song, ®i tr íc

→ ng êi nhµ lÝ tr ëng: mang tay th íc

Trang 20

b)Tre giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín, giữ làng, giữ n ớc.

c)Tre giữ làng, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín, giữ n ớc

→ Cỏch viết (của tỏc giả) cú hiệu quả diễn đạt cao hơn,

vỡ cú sự hài hũa về ngữ õm

Trang 21

2.Nhận xét

-Cách viết của tác giả nhằm mục đích: nhấn mạnh sự hung

hãn của cai lệ và để tạo liên kết câu.

II.Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ

2.Nhận xét

*Ngữ liệu 1

a Trật tự từ thể hiện thứ tự trước sau của các hoạt động.

b Trật tự từ thể hiện thứ bậc cao thấp của các nhân vật và thứ tự xuất hiện của các nhân vật.

Trang 22

*Ghi nhớ : SGK/112

Trật tự từ trong câu có thể :

- Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hoạt động,

đặc điểm (nh thứ bậc quan trọng của sự vật, thứ tự của hoạt động, trình tự quan sát của ng ời nói, …) )

- Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện t ợng.

- Liên kết câu với những câu khác trong văn bản

- Đảm bảo sự hài hoà về ngữ âm của lời nói.

Những tỏc dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong cõu

Trang 24

thám và đội con gái để tạo ’và “đội con gái” để tạo “đội con gái” để tạo ” để tạo

liên kết với câu đứng tr ớc.

a.Bà Tr ng, Bà Triệu,Trần H ng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung …)

b Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!

Rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt

Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát

Chuyến phà dào dạt bến n ớc Bình Ca

c.- Âý cũng may cho cô, vơ vẩn mãi ở ngoài phố thế này mà gặp mật thám hay

đội con gái thì khốn:

- Mật thám tôi cũng chả sợ, đội con gái tôi cũng chả cần.

Trang 25

Bài tập củng cố phần II Trời xanh thẳm, biển cũng xanh thẳm như dâng cao chắc nịch Trời

rải mây trắng bạc, biển mơ màng dịu hơn sương Trời âm u màng mưa, biển xám xịt nặng nề Trời ầm ầm giông gió, biển đục ngầu, giận dữ.

(Vũ Tú Nam)

Việc sắp xếp vị trí từ ngữ trong đoạn trích trên có tác dụng

gì ?

- Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện tượng…

- Nhấn mạnh sự vật được nói đến.

- Liên kết câu trong đoạn văn.

Trang 26

*Ngữ liệu 1:-a trật tự từ thể hiện thứ tự trước sau của cỏc hoạt động

-b.trật tự từ thể hiện thứ bậc cao thấp của các nhân vật và thứ tự xuất hiện

a Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ tự xuất hiện trong lịch sử

b Nhấn mạnh vẻ đẹp của tổ quốc Tạo ra sự hài hoà về ngữ âm cho khổ thơ

c Lặp lại từ và cụm từ “đội con gái” để tạo mật thám” để tạo và “đội con gái” để tạo đội con gái” để tạo để tạo liên kết với câu đứng tr ớc

Trang 28

Xin chân thành cảm ơn

An Giang

Tiêu đề	Lựa chọn trật tự từ trong câu
Người hướng dẫn	GV. Tụ Hồ Ngọc
Trường học	Trường Đại Học
Thể loại	tiết

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	2,11 MB