Thực hành lựa chọn trật tự trong câu

I/ TRẬT TỰ TRONG CÂU ĐƠN:1.Hắn móc đủ mọi túi, để tìm một cái gì, hắn giơ ra: đó là một con dao nhỏ, nhưng rất sắc.. Việc sắp xếp theo trật tự “nhỏ, nhưng rất sắc” có tác dụng gì?. Nếu s

THỰC HÀNH VỀ LỰA CHỌN

TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN

TRONG CÂU

I/ TRẬT TỰ TRONG CÂU ĐƠN:

1.Hắn móc đủ mọi túi, để tìm một cái gì, hắn giơ ra: đó là một con dao nhỏ, nhưng rất sắc

Có thể thay đổi

bằng:

“rất sắc,

nhưng nhỏ”

không?

Việc sắp xếp theo trật tự

“nhỏ, nhưng rất sắc”

có tác dụng gì?

So sánh câu

sau:

-Hắn có 1 con dao rất sắc nhưng nhỏ Dao

ấy thì làm sao chặt được cành cây to này!?

I/ TRẬT TỰ TRONG CÂU ĐƠN:

1/ Bài 1:

a Nếu sắp xếp theo trật tự “rất sắc”, “nhưng nhỏ” thì nội dung ý trong nội bộ câu không thay đổi nhưng sự liên kết ý với các câu đi sau không phù hợp ( mục đích của Chí Phèo là uy hiếp và hăm doạ Bá Kiến )  do đó đặc tính rất sắc của con dao cần được đặt vào vị trí có hiệu lực mạnh- vị trí cuối câu, sau đặc tính nhỏ

 Trong ngữ cảnh đó, cách sắp xếp duy nhất và tối

ưu nhất là “một con dao nhỏ, nhưng rất sắc”.

• b Việc sắp xếp theo trật tự “nhỏ nhưng rất

sắc” để phù hợp với sự liên kết ý với câu đi

sau trong đoạn.

• c Trong ngử cảnh “c”, thì sắp xếp theo trật tữ rất sắc nhưng nhỏ lại thích hợp (vì chuẩn bị

cho ý phủ định, mỉa mai ở câu đi sau).

2/ Bài 2:

A-Bạn em nhỏ người nhưng rất thông minh Thầy

giáo đã chọn bạn ấy vào đội tuyển học sinh giỏi

B-Bạn em rất thông minh, nhưng nhỏ người Thầy giáo đã chọn bạn ấy vào đội tuyển học sinh giỏi

• - Trong ngữ cảnh đó, cách viết A là tối ưu, duy nhất

( câu trước là luận cứ, câu sau là kết luận : để chọn vào đội tuyển học sinh giỏi thì phẩm chất thông minh

là quan trọng nhất  vì thế nó cần đặt sau đặc điểm

“nhỏ người”).

Chọn A hay B ?

3 Bài tập 3:

• a Một đêm khuya, Mị nghe tiếng gõ vách (…) Mị vừa bước ra, lập túc có mấy người choàng đến, nhét áo vào miệng Mị rồi bịt mắt, cõng Mị đi.

Sáng hôm sau , Mị mới biết mình đang

ngồi trong nhà thống lí Pá Tra…

Em hãy cho biết tác dụng của trạng ngữ chỉ thời gian khi ở những vị trí khác nhau?

Kể về sự kiện

nên đặt đầu câu

Chi tiết diễn biến

của sự kiện

Nối tiếp thời gian,

tạo sự liên kết

với câu trên

b.Nhưng mà biết đứa

nào đã đẻ ra Chí Phèo?

Có mà trời biết! Hắn

không biết, cả làng Vũ Đại

cũng không ai biết…

Một anh đi thả ống

lươn, một buổi sáng tinh

sương, đã thấy hắn trần

truồng và xám ngắt trong

một váy đụp …

Ai biết người nào

đẻ ra Chí Phèo?

Chủ thể hành động

Liên kết ý

C.Nhưng rồi hỏi ra mới rõ cô ấy không phải con gái nhà Pá tra: cô ấy là vợ A Sử, con trai thống lí

Pá Tra

Cô Mị về làm dâu nhà Pá Tra đã mấy năm

nay

Lặp lại thông tin

đã biết

Phần trọng tâm của thông báo

II/ TRẬT TỰ TRONG CÂU GHÉP:

1

a.Chí phèo đoán chắc rằng một người

đàn bà khác đi bán vải ở Nam Định về

Hắn lại nao nao buồn, là vì mẩu chuyện ấy nhắc cho hắn một cái gì rất xa xôi Hình

như có một thời hắn đã ao ước có một gia đình nho nhỏ Chồng cuốc mướn cày

thuê, vợ dệt vải

II/ TRẬT TỰ TRONG CÂU GHÉP:

1

b.Thưa cụ, việc đó thì là việc riêng của chị cháu Tùy ý chị cháu cư xử Cháu

không có quyền lạm bàn tới, tuy đối với

chị cháu cũng như đối với quan huyện,

cháu vẫn là người chịu ơn

Đặt sau để bổ sung thông tin cần thiết

2 Bài 2:

- Kết cấu của đoạn văn là kết cấu diễn dịch

( câu đầu nêu chủ đề)

 + Đặt trạng ngữ “trong những năm gần đây” ở đầu câu để tạo ra sự đối lập với trạng ngữ

2.

+ Cần bố trí vế câu “nó không phải là điều mới

lạ” ở cuối câu đầu để thể hiện rõ chủ đề của cả đoạn, chủ đề này sẽ được cụ thể hóa ở những câu sau đó.