Nếu ngược lại ta lấy Px chia cho Qx.. - Trước tiên ta phân tích mẫu Qx thành tích những nhị thức bậc nhất và tam thức bậc hai.. - Trong nội dung chương trình phổ thơng ta chỉ tiếp xúc vớ
Trang 1Biên soạn : HUỲNH ĐỨC KHÁNH- 0975.120.189 Học viên CAO HỌC TỐN – K14 GIẢI TÍCH – ĐHQN
BẢNG NGUYÊN HÀM CÁC HÀM SỐ ĐƠN GIẢN
∫
±
+
5)
n 1 n
− +
−
1 Tích phân dạng ( )
( )
P x
Q x
β
α
=∫
- Trong đĩ bậc của P(x) nhỏ hơn bậc của Q(x) Nếu ngược lại ta lấy P(x) chia cho Q(x)
- Trước tiên ta phân tích mẫu Q(x) thành tích những nhị thức bậc nhất và tam thức bậc hai
- Trong nội dung chương trình phổ thơng ta chỉ tiếp xúc với các dạng sau của Q(x)
● Dạng 1. Q x( ) (= x a+ 1) (x a x a+ 2) ( + n)
( ) ( 1) ( ( )2) ( n)
- Dùng phương pháp đồng nhất hệ số tìm A , A , , A 1 2 n
CHUYÊN ĐỀ 3.
TÍCH PHÂN HÀM SỐ HỬU TỶ CHUYÊN ĐỀ 3.
TÍCH PHÂN HÀM SỐ HỬU TỶ
Trang 2- Ta phân tích : ( )
( ) ( ) ( ) ( ( ) ) ( )m
- Dùng phương pháp đồng nhất hệ số tìm A , A , , A , B , B , , B 1 2 n 1 2 m
Q x = x a+ x a x a+ + x +px q , p+ −4q 0<
( ) ( ) ( ) ( ( ) ) ( 2 )
2
+
- Dùng phương pháp đồng nhất hệ số tìm A , A , , A , B, C.1 2 n
Q x = x +p x q+ x +p x q , p+ −4q <0; p −4q <0
( ) ( 2 ) ( ( )2 ) ( 2 1 1 ) ( 2 2 2 )
- Dùng phương pháp đồng nhất hệ số tìm B , C , B , C 1 1 2 2
2 Tích phân dạng I 2 dx , a 0( )
ax bx c
β
α
∫
Trong đĩ ax2+bx c 0, + ≠ ∀∈[ α β; ]
Xét ∆ =b2−4ac
● Nếu ∆ =0 thì
2
2a
a
( )n
dx
ax b+
ax +bx c a x x+ = − x x− , với x , x là 2 nghiệm của phương trình.1 2
β
α
=
● Nếu ∆ <0 thì
2 2
2
2
bΔ
+ + = + ÷ + ÷÷
2
x
+ ÷ + ÷
=== > Dạng 2dx 2
BÀI TẬP
Trang 3Biên soạn : HUỲNH ĐỨC KHÁNH- 0975.120.189 Học viên CAO HỌC TỐN – K14 GIẢI TÍCH – ĐHQN
Bài 1 Tính tích phân :
1 2 0
dx
x −2x 2+
4
Bài 2 Tính tích phân :
1 2 0
dx
x +2x 2+
4
Bài 3 Tính tích phân :
1 2 0
dx
x + +x 1
9
Bài 4 Tính tích phân :
0 2 1
dx
3 Tích phân dạng I 2mx n .dx a 0 , ( )
ax bx c
β
α
+
∫
Trong đĩ ( ) 2
mx n x
ax bx c
+ + liên tục trên đoạn [α β; ]
A 2ax b
+
2
2ax b
β
β
BÀI TẬP
Bài 1 Tính tích phân : 0 ( )
2 2
2x 2
dx
−
+
4
−
Bài 2 Tính tích phân :
1 2 0
4x 11
.dx
+
2
4 Tích phân dạng (tham khảo thêm) ( )
2
ax b
=
+
∫
Trang 4- Sử dụng đồng nhất thức : 2 2 2 ( )2 ( ) 2
2
1
2
a
2
2
1
BÀI TẬP
Bài 1 Tính tích phân : ( )
39 2
x dx
1 x−
∫
Bài 2 Tính tích phân :
( )
10 2
x dx
1 x−
∫
x = +1 3 x 1− +3 x 1− + −x 1 ĐS :
5 Tích phân dạng I 2dx 2
x a
= +
∫
- Đặt : x a.tan t=
==> dx a 1 tan t dt= ( + 2 )
a 1 tan t dt
+
BÀI TẬP
Bài 1 Tính tích phân :
1 2 0
dx
Bài 2 Tính tích phân :
1 2 0
dx
6 Tích phân dạng (tham khảo thêm) n ( 2 2)n
dx I
x a
=
+
∫
Trang 5Biên soạn : HUỲNH ĐỨC KHÁNH- 0975.120.189 Học viên CAO HỌC TỐN – K14 GIẢI TÍCH – ĐHQN
+
−
7 Tích phân dạng (tham khảo thêm)
ax bx c
β
α
∫
Trong đĩ ax2+bx c 0, + ≠ ∀∈[ α β; ]
2
a
x
( )
dx I
x a
β
α
=
+
∫
BÀI TẬP
Bài 1 Tính tích phân : ( )
1
3 2
0
dx
x +4x 3+
Bài 2 Tính tích phân : ( )
1
2 2
0
dx
x +3x 2+
8 Tích phân dạng (tham khảo thêm)
ax bx c
+
∫
2ax b
+
2ax b
.dx
+
1
.dx
ax +bx c+
∫
2
1 k
−
1
.dx
ax +bx c+
9 Tích phân dạng (tham khảo thêm) ( ) (m )n
dx I
x a x b
=
∫
Trang 6Trong đĩ m, n∈¥ là các số nguyên dương, ngồi phương pháp hệ số bất định, ta cịn
cĩ thể sử dụng phép đặt t x a
x b
+
= + để giải.
Ví dụ :Tính tích phân ( ) ( )
1
0
dx I
=
∫
2
5
−
+
3
1 t
−
−
+ Đổi cận : x 0 t 2; x 1 t 1
1 t
LUYỆN TẬP
Bài 1 Tính tích phân :
( ) ( )
3
2 2
xdx
x 1 x 1− +
Bài 2 Tính tích phân : ( ) ( )
2 0
.dx
+ +
4
+
Trang 7Biên soạn : HUỲNH ĐỨC KHÁNH- 0975.120.189 Học viên CAO HỌC TỐN – K14 GIẢI TÍCH – ĐHQN
Bài 3 Tính tích phân : ( ) ( )
1
0
dx
625 288
Bài 4 Tính tích phân :
1 3 2 2 0
x dx
x −1
Bài 5 Tính tích phân : ( )
2 3 1
dx
x x +1
HD : x x( 3+ =1) x x 1 x( + ) ( 2− +x 1)
Bài 6 Tính tích phân :
2 0
x dx
∫ ĐS :
(Dự bị 2…….khối D năm 2002)
Bài 7 Tính tích phân :
2 4 2 0
.dx
− + +
∫ ĐS :
(Dự bị 2…….khối A năm 2004)
Bài 8 Tính tích phân :
3 3 1
dx
x x+
(Dự bị 1…….khối B năm 2004)
Bài 9 Tính tích phân : 1 ( )
2 0
x x 1
.dx
−
−
(Dự bị 1…….khối D năm 2007)
Bài 10 Tính tích phân :
1
0
x.dx
18
Bài 11 Tính tích phân :
4 2 3
4x 3
.dx
+
Bài 12 Tính tích phân : ( )
3
1
dx
Bài 13 Tính tích phân :
2007 1
2 1 3
+
2008
−
Bài 14 Tính tích phân :
( )
1
2 0
x dx
x 3+
3 4−
Bài 15 Tính tích phân :
( )
1
3 0
x.dx
x 1+
8 BÀI TẬP NÂNG CAO
1
0
dx
∫
Trang 8- HD :
( )
Dat t x 2
= −
− + − −
+
Bài 2* Tính tích phân :
1 4 0
dx
x +1
∫
2
Nên
Bài 3 Tính tích phân :
2 2 4 1
.dx
− +
∫
4
2 2
1 1
1
x
−
− =
1
t x
x
= +
Bài 4 Tính tích phân :
1 2 4 0
.dx
− +
∫
2
- NX : Ở bài trên ta chia cả tử và mẫu cho x được vì cận của tích phân khác 0.2
Bài 5* Tính tích phân :
1 6 0
dx
x +1
∫
1
Trang 9Biên soạn : HUỲNH ĐỨC KHÁNH- 0975.120.189 Học viên CAO HỌC TOÁN – K14 GIẢI TÍCH – ĐHQN
−
Hai đẳng thức đầu được tính tích phân một cách dễ dàng Ta tìm dạng phân tích hạng
thức cuối cùng:
2 2
−
Dùng phương pháp đồng nhất thức ta tìm được: A= − =C 1/ 2 3; B D 1/ 4.= =
Bài 6 Tính tích phân :
3 6 2
dx
x −1
∫
Bài 7 Tính tích phân :
1 2 6 0
.dx
+ +
∫
+ Tích phân
6 0
x dx
x +1
t x=
+ Tích phân
1 6 0
x dx
x +1
Bài 8 Tính tích phân :
1 4 6 0
.dx
+ +
∫
Bài 9 Tính tích phân :
3 8 2
x dx
x −1
∫
Trang 10Bài 10 Tính tích phân :
2 5 8 1
.dx
− +
∫
2
1
1
Bài 11* Tìm nguyên hàm: 81 dx
x +1
=
A
1
.dx
=
∫
1 4 4 4 4 4 4 44 2 4 4 4 4 4 4 4 43
B
1
−
∫
1 4 4 4 4 4 4 44 2 4 4 4 4 4 4 4 43
.dx
=
∫
A
2
+ +
+ A được tính khá đơn giản.1
+
=
∫
2
1 1
+
=
∫
Trang 11Biên soạn : HUỲNH ĐỨC KHÁNH- 0975.120.189 Học viên CAO HỌC TOÁN – K14 GIẢI TÍCH – ĐHQN
Bài 12 Tính tích phân : ( )
2
2 10 1
dx
∫
Bài 13 Tính tích phân : ( )
7 2
7 1
1 x
.dx
x 1 x
− +
∫
=
Bài 14 Tính tích phân : ( )
2 2010 1
1
.dx
∫
2010 2010 1
x
.dx
t x=
Bài 15 Tính tích phân : ( )
1002 2 1
x
.dx
1 x+
∫
2
1
x
HẾT