SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU TỔNG CẦUTổng cầuAD: Là tổng lượng hàng hóa và dịch vụ mà các tác nhân trong nền kinh tế có nhu cầu sử dụng và có khả năng thanh toán tương ứng với mức gi
Trang 1Học phần: Kinh tế vĩ mô
Nhóm: 3
Đề tài: Tổng cầu
Trang 2• I SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU TỔNG CẦU
• II KHUNG LÍ THUYẾT VỀ TỔNG CẦU
Trang 3I SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU TỔNG CẦU
Tổng cầu(AD):
Là tổng lượng hàng hóa và dịch vụ
mà các tác nhân trong nền kinh tế có
nhu cầu sử dụng và có khả năng thanh toán tương ứng với mức giá và thu nhập khác nhau Cơ cấu tổng cầu bao gồm
nhu cầu tiêu dùng cá nhân, nhu cầu tiêu dùng xã hội, nhu cầu đầu tư tài sản cố
định, nhu cầu đầu tư tài sản lưu động và tổng giá trị xuất khẩu ròng
Trang 4Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tổng cầu đó là tiêu dùng của các hộ gia đình, chỉ tiêu của chính phủ, đầu tư của doanh nghiệp, xuất nhập khẩu, tiết kiệm của các
hộ gia đình, thuế trực thu và mức giá
chung
Nghiên cứu tổng cầu là công cụ kinh doanh thiết yếu và là công việc cần làm trong một thị trường cạnh tranh, nơi có quá nhiều sản phẩm phải cạnh tranh gay gắt để dành sự chấp nhận mua và sử
dụng của khách hàng
Trang 5Do đó, càng hiểu rõ về thị trường và
khách hàng tiềm năng bạn càng có nhiều
cơ hội thành công Việc hiểu biết về nhóm khách hàng mục tiêu tại một địa phương
và thói quen mua sắm của họ sẽ giúp bạn biết được sốl ượng sản phẩm của mình nên đưa vào thị trường là bao nhiêu
Việc nghiên cứu sẽ cung cấp những chi tiết rất quan trọng hỗ trợ bạn từ việc phát hiện ra thị trường "ngách" cho đến việc hoạch định một chiến lược tiếp thị
xuất khẩu có hiệu quả
Trang 6Nhờ nghiên cứu, bạn không phải lãng phí tiền bạc và công sức cho những hy vọng sai lầm, đặc biệt khi bạn tiến hành xuất khẩu lần đầu Mặt khác, cũng cần lưu ý rằng nghiên cứu tổng cầu không phải là điều đảm bảo chắc chắn cho sự thành công trong kinh doanh Tuy nhiên,
nó sẽ giúp bạn tránh được nhiều quyết định sai lầm khi bạn muốn đưa bao
nhiêu sản phẩm của mình ra thị trường
Trang 7Việc nghiên cứu tổng cầu cho phép thu gọn tầm nhìn và nỗ lực một cách hiệu quả vào một lĩnh vực, phạm vi nhất định Khi biết được lượng hàng hóa mà khách hàng
có thể mua được thì bạn có thể đặt ra các
ưu tiên đối với một thị trường mục tiêu cụ thể và lên kế hoạch cho các thị trường
tương lai ở mức độ dài hạn hơn.
Giúp bạn xác định các "thủ thuật" giới thiệu sản phẩm tốt nhất Sau một thời
gian, ví dụ một năm, qua nghiên cứu bạn
có thể đánh giá được các nỗ lực của mình cũng như của các đối tác thương mại để
từ đó có thể tiến hành những điều chỉnh cần thiết ở từng thị trường.
Trang 8Nghiên cứu tổng cầu giúp bạn nắm được các diễn biến mới nhất trên thị trường mục tiêu, từ đó đưa ra các quyết định marketing nhanh chóng.Trong môi trường kinh doanh quốc tế biến động rất nhanh, bạn cần một
cách tiếp cận chủ động như vậy và đó thực
sự là lợi thế cạnh tranh của bạn.
Nghiên cứu tổng cầu không đơn thuần chỉ
là việc sưu tập các dữ liệu và con số thống
kê Mọi dữ liệu thu thập cần được phân tích
và chuyển hoá thành các thông tin liên quan Những thông tin này là cơ sở cho việc hình thành chiến lược kinh doanh, cần sản xuất bao nhiêu lượng hàng hóa.
Trang 9Nghiên cứu tổng cầu là việc cần thiết đầu tiên đối với doanh nghiệp khi bắt
đầu kinh doanh cũng như đang kinh
doanh nếu doanh nghiệp muốn phát
triển hoạt động kinh doanh của mình
Như vậy nghiên cứu tổng cầu có vai trò cực kỳ quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Nghiên cứu tổng cầu cung cấp cho doanh nghiệp
những thông tin nhằm tránh và giảm bớt những rủi ro do sự biến động không
ngừng của thị trường
Trang 10Như vậy: Nghiên cứu tổng cầu có vai trò đặc biệt quan trọng đối với bất kỳ một doanh nghiệp nào; sự thành bại của
doanh nghiệp một phần có sự đóng góp của hoạt động nghiên cứu tổng cầu
Tuy nhiên cũng không nên quá đề
cao vai trò của nghiên cứu tổng cầu vì
nó không thể tự giải quyết được tất thảy mọi vấn đề kinh doanh Mọi kết quả
nghiên cứu đều phải qua thử nghiệm
trước khi áp dụng
Trang 11II KHUNG LÍ THUYẾT VỀ
TỔNG CẦU
2.1 Khái niệm:
Tổng cầu là mức sản lượng trong nước
mà các tác nhân kinh tế sẵn sàng và có
khả năng mua tại mỗi mức giá , kí hiệu AD
Trong nền kinh tế mở tổng cầu bao gồm các yếu tố :
- Tiêu dùng ( C) : chi tiêu lương thực , thực phẩm, tivi hay quần áo , tất cả các thứ này do hộ gia đình mua
Trang 12- Đầu tư (I): các doanh nghiệp xây
dựng nhà xưởng mới và mua sắm thiết bị
để tăng năng lực sản xuất trong tương lai như đường xá, cầu cống, bến cảng …
- Xuất khẩu ròng (NX) : chênh lệch
giữa giá trị hàng hóa và dịch vụ sản xuất trong nước được bán ở nước ngoài được các hộ gia đình , doanh nghiệp và chính phủ trong nước mua , tức là nhập khẩu (IM)
Ta có, phương trình tổng cầu :
AD=C+I+G+NX
Trang 132.2 Đường tổng cầu theo mức
giá
Có nhiều biến số quyết định mức sản
lượng mà các tác nhân kinh tế sẵn sàng và
có khả năng mua như giá cả, sở thích, thu nhập của người tiêu dùng… Tuy nhiên ,
trong giới hạn cho phép chúng ta giữ cho các biến số khác không đổi, chỉ xem xét sự thay đổi của mức giá tới lượng tổng cầu
- Khái niêm : Đường AD theo mức giá p
là tập hợp các tổ hợp giữa mức giá và sản lượng mà tại đó cả hai thị trường hàng hóa dịch vụ và thị trường tiền tệ đều cân bằng
Trang 14- Ý nghĩa: Đường tổng cầu dốc xuống chỉ ra rằng nếu những yếu tố khác
không thay đổi thì giảm mức giá chung
sẽ làm cho lượng tổng cầu về GDP của quốc gia đó tăng lên
Trang 152.3 Mô hình tổng cầu của Keynes
Khi nghiên cứu nền kinh tế trong cuộc đại khủng hoảng Keynes đưa ra kết luận sau :
Giả cả và tiền lương là hoàn toàn cứng nhắc ( người ta sẵn sàng đổ hàng hóa chứ không giảm giá ) , vì vậy giá cả
được đưa ra khỏi mô hình làm biến
ngoại sinh.
Tại một mức giá cho trước , nền kinh tế muốn sản xuất bao nhiêu cũng được , nói cách khác là tổng cung luôn lớn hơn tổng cầu.
Trang 16Với lí luận này, Keynes đưa ra mô hình tồng cầu như sau :
Trang 17• Trên hệ trục tọa độ , Keynes dựng
đường thẳng phân giác ,tập hợp những điểm nằm trên đường phân giác phản ánh thu nhập bằng chi tiêu, lúc đó nền kinh tế cân bằng
• Chỉ tiêu tự định, nền kinh tế không sản xuất ra bằng với chỉ tiêu, hình thành nên mức sản lượng cân bằng
• Tại E sản lượng nền kinh tế sản xuất ra bằng với chi tiêu, hình thành nên mức sản lượng cân bằng
Trang 18được dành phần lớn để chi mua hàng hoá
và dịch vụ cho đời sống, phần còn lại để dành tiết kiệm b) Các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu dùng và tiết kiệm của hộ gia đình
Có 3 nhân tố ảnh hưởng đến tiêu dùng cá nhân, đó là thu nhập khả dụng cá nhân, thu nhập dự đoán và lãi suất
Trang 19Thu nhập khả dụng cá nhân là tổng số thu nhập mà một cá nhân hoặc một hộ gia đình có thể sử dụng cho tiêu dùng và cho tiết kiệm.Thu nhập khả dụng của hộ gia
đình được xác định bằng tổng số thu nhập của hộ gia đình bao gồm thu nhập từ lợi tức cho vay, cổ tức, tiền cho thuê các yếu
tố sản xuất kinh doanh, tiền lương, tiền trợ cấp (trợ cấp nghỉ hưu, thất nghiệp, khó
khăn, học bổng v.v ) sau đó trừ đi khoản thuế thu nhập cá nhân và bảo hiểm xã hội Thu nhập khả dụng được sử dụng vào hai mục đích: tiêu dùng và tiết kiệm
Trang 20Khi sử dụng lương thực thực phẩm, quần áo hoặc đi xem phim chúng ta đã tiêu dùng sản phẩm của nền kinh tế.Tiết kiệm là phần còn lại của thu nhập khả dụng sau khi trừ đi tiêu dùng Do đó, thu nhập khả dụng Yd tăng thì tiêu dùng (C) tăng và tiết kiệm (S) tăng Ngoài ra, khi thu nhập dự đoán tăng thì chi tiêu cũng tăng.
Trang 21sự sản xuất ra vốn vật chất nên những thay đổi nguồn vốn là một yếu tố quan trọng quyết định tốc độ tăng trưởng và hướng đi tương lai cho nền kinh tế
Trang 22Bốn yếu tố chính ảnh hưởng đến đầu tư (1) Lãi suất Mức đầu tư là hàm số của lãi suất I = I (i) Trên thực tế có nhiều mức lãi suất khác nhau Chẳng hạn như lãi suất phải trả đối với các tài khoản ngân hàng, lãi suất phải trả đối với các trái phiếu công
ty cũng như lãi suất trên trái phiếu chính phủ Sự khác nhau của các mức lãi suất
có thể do bởi nhiều yếu tố như thời hạn
cho vay hay mượn, qui mô giao dịch và có
lẽ quan trọng hơn hết là mức độ xảy ra rủi ro.Tuy nhiên, vào thời điểm này chúng ta
sẽ giả định rằng chỉ có lãi suất r là yếu tố chính quyết định mức đầu tư
Trang 23Khi đầu tư nguồn vốn có thể được tài trợ từ quĩ riêng hoặc vay mượn Bất luận dự án
đầu tư được tài trợ bằng phương thức nào, mức lãi suất cũng là một phần chi phí cơ hội của dự án đó Tiền trả lãi cho khoản tiền vay
là chi phí trực tiếp.Tiền lãi mà một doanh
nghiệp bị mất khi sử dụng lợi nhuận không phân phối để tài trợ cho dự án riêng của
mình thay vì dùng để cho vay được gọi là chi phí cơ hội Mức lãi suất càng thấp thì chi phí
cơ hội của dự án càng thấp, càng có nhiều
dự án đầu tư mang lại lợi nhuận và vì vậy
mức đầu tư sẽ gia tăng Trong các mô hình
lý thuyết hàm đầu tư theo lãi suất thường
được biểu diễn dưới dạng tuyến tính
Trang 24b) Những thay đổi của cầu đầu tư và
đường cầu đầu tư.
Những yếu tố sau làm cho hàm cầu đầu tư dịch chuyển: Thuế: Sự thay đổi về thuế
hay thuế suất sẽ có tác động đến chi phí hay lợi nhuận của dự án Thông thường
các doanh nghiệp có thể được giảm thuế nhằm khuyến khích đầu tư Điều này sẽ
làm giảm chi phí thực của dự án và tăng giá trị hiệu suất đầu tư biên ứng với mỗi
mức lãi suất Kết quả là hàm đầu tư sẽ
dịch chuyển sang phải Những kỳ vọng lợi nhuận sẽ ảnh hưởng đến giá trị lợi nhuận
Trang 25Sự dao dộng trong lợi nhuận dự đoán của các doanh nhiệp là nguồn gốc chính của những dao động trong cầu đầu tư Khi kỳ vọng về lợi nhuận là lạc quan thì đường
cầu đầu tư sẽ dịch chuyển về phía bên
phải Khi lợi nhuận dự đoán bi quan thì
đường cầu đầu tư sẽ dịch chuyển sang
trái Đường biểu diễn hàm số đầu tư cũng dịch chuyển khi có sự thay đổi trong lượng đầu tư được thực hiện để thay thế cho cơ
sở vật chất bị hao mòn hoặc lạc hậu về
mặt kỷ thuật, ảnh hưởng này sẽ dẫn đến
sự dịch chuyển sang phải của đường cầu đầu tư
Trang 262.5 Các hàm tổng cầu.
2.5.1 Nền kinh tế đơn giản có hai khu vực.
Sản lượng cân bằng Thị trường hàng hoá
đạt cân bằng ngắn hạn khi tổng cầu của nền kinh tế bằng sản lượng thực tế, tức là : Y =
AD = C + I Hình 3.4: sản lượng cân bằng Một cách tiếp cận khác, và cũng có thể coi là hệ quả rút ra từ định nghĩa trên: khi thị trường hàng hoá trong nền kinh tế giản đơn cân
bằng, đầu tư dự kiến (I) bằng tiết kiệm dự
kiến (S): I=S (Số nhân chi tiêu)Số nhân chi tiêu phản ánh sự thay đổi của sản lượng cân bằng khi chi tiêu tự định thay đổi một đơn vị.
Trang 27Giá trị của số nhân lớn hơn 1, bởi vì khi
có sự gia tăng trong chi tiêu tiêu dùng tự định (C0) hay gia tăng chi tiêu đầu tư( I )
sẽ làm Y tăng Sự gia tăng của sản
lượng sẽ làm tăng tiêu dùng và dẫn đến
sự gia tăng kéo theo của thu nhập Thu nhập tăng sẽ dẫn đến sự gia tăng kéo theo của tiêu dùng và cứ tiếp diễn như thế mãi Kết quả là mức thu nhập cân
bằng tăng nhiều hơn so với sự gia tăng ban đầu của chi tiêu
Trang 282.5.2 Mô hình nền kinh tế đóng
có chính phủ.
Trong mô hình này cần phân biệt hai
trường hợp khi thuế độc lập với thu nhập
và khi thuế tỉ lệ với thu nhập Khi thuế độc lập với thu nhập(T=T0) Nền kinh tế đạt cân bằng sản lượng khi:
Trang 29Thu nhập khả dụng của hộ gia đình:
AD = Y = C0 + I0 + G0 + MPC Y – MPC T0
Trang 30Số nhân chi tiêu: Từ phương trình cân bằng ta nhận thấy, khi chi tiêu của hộ gia đình, chi tiêu đầu tư hay chi tiêu của
chính phủ thay đổi thì sản lượng cân
bằng Y0 sẽ thay đổi
Số nhân Thuế: nếu giá trị của thuế thay đổi từ thời điểm 0 đến thời điểm 1 thì giá trị thuế mới sẽ là (T0+ T)
Với các giá trị khác không đổi, giá trị sản lượng cân bằng tại thời điểm 1 sẽ là Đây
là số nhân đối với thuế không phụ thuộc
và thu nhập Số nhân này nhỏ hơn và
ngược dấu với chi tiêu chính phủ
Trang 31Khi thuế tỉ lệ với thu nhập (T = t.Y) hay (T
= T0 + t.Y) Xét mô hình tổng cầu với hàm thuế T = t.Y Nền kinh tế đạt cân bằng sản lượng khi: Y = AD = C + I + G Chi chuyển nhượng: TR = 0 Tổng tiêu dùng hộ gia
đình: C = C0 + MPC.Yd Thu nhập khả
dụng của hộ gia đình: Yd = Y – tY Đầu
tư : I = I0 Chi tiêu chính phủ : G = G0 AD
= C0 + MPC (Y – t.Y) + I0 + G0=> AD = C0 + I0 + G0 + MPC (1- t).Y Sản lượng
cân bằng: Số nhân chi tiêu: Với mô hình thuế tỉ lệ với thu nhập, mỗi thay đổi của
chi tiêu tiêu dùng hộ gia đình, chi tiêu đầu
tư, chi tiêu của chính phủ, ứng với C, I, G thì Tổng cầu thay đổi: AD = ( C + I + G)
Trang 32Trong mô hình này giá trị của số nhân chi tiêu giảm xuống so với hai mô hình trước lý do là một phần của thu nhập
tăng thêm được rò rĩ khỏi dòng chu
chuyển dưới hình thức thuế
Trang 332.5.3 Nền kinh tế mở.
Nền kinh tế mở là một nền kinh tế có giao thương với các nước khác, mô hình tổng cầu bao gồm chi tiêu tiêu dùng của hộ gia đình, chi tiêu đầu tư, chi tiêu mua hàng hoá và dịch
vụ của chính phủ , xuất khẩu và nhập khẩu
AD = C + I + G + X – M Chi tiêu tiêu dùng C
= C0 + MPC.Yd Đầu tư: I = I0 Chi tiêu chính phủ: G = G0 Xuất khẩu ròng: NX = X –
MPM.Y Thuế: T = tY Chi chuyển nhượng TR
= 0 Sản lượng cân bằng: Y0 = AD = C0 +
MPC (Y – tY ) + I0 + G0 + X - MPM.Y Số
nhân: Theo phương trình sản lượng cân
bằng trên, khi một trong các yếu tố C0, I0,
G0, X0 thay đổi một lượng ứng với C, I, G, X
Trang 342.6 Sự dịch chuyển và di chuyển của đường cầu
a) Di chuyển: Là thuật ngữ đề cập đến
hiện tượng trượt dọc trên một đường
nhất định Trên hệ trục Y-P sự di chuyển dọc của một đường cầu phản ánh sự
thay đổi của lượng cầu do sự thay đổi của mức giá trong khi các biến số khác ảnh hưởng đến tổng cầu được giữ
nguyên như ban đầu
b) Dịch chuyển: Là hiện tượng thay đổi vị
trí của đường cầu do các yếu tố ngoại sinh khác tác động đến như chính sách , thu nhập tại mỗi mức giá cho trước
Trang 35• Đường cầu dịch chuyển sang phải khi lượng cầu tăng lên tại mỗi mức giá cho trước Ngược lại, đường tổng cầu sẽ dịch chuyển sang bên trái khi lượng cầu giảm xuống tại mỗi mức giá cho
trước.
• c) Các nguyên nhân gây dịch chuyển của
đường tổng cầu
• Sự thay đổi trong tiêu dùng : Nếu người tiêu
dùng an tâm hơn về tình hình việc làm và thu
nhập trong tương lai, giá cổ phiếu tăng làm cho các hộ gia đình trở nên giàu có hơn , chính phủ giảm thuế thu nhập, lãi suất ngân hàng thấp thì các hộ gia đình sẽ chi tiêu nhiều hơn cho tiêu
dùng hiện tại mỗi mức giá cho trước và kết quả
là đường tổng cầu sẽ dịch chuyển qua bên phải.
Trang 36• Thay đổi trong đầu tư : nếu các doanh nghiệp trở nên lạc quan vào triển vọng
mở rộng thì trường trong tiến trình mở rộng hội nhập kinh tế quốc tế, quyết định xây thêm nhà máy mới , mua thêm máy móc mới thiết bị mới, hoặc nếu chính
phủ giảm thuế cho các DN thực hiện các
dự án đầu tư, ngân hàng TW tăng cung ứng tiền tệ làm giảm lãi suất, thì đầu tư
sẽ tăng và đường tổng cầu sẽ dịch
chuyển sang bên phải và ngược lại
Trang 37• Thay đổi chi tiêu cho chính phủ : Nếu
chính phủ tăng chi tiêu nhằm đối phó với
đà tăng trưởng kinh tế chậm, thì đường
AD sẽ dịch chuyển sang bên phải
• Thay đổi trong xuất khẩu ròng : Nếu nền kinh tế thế giới suy thoái và nhập khẩu ít hàng Việt Nam hơn, hoặc đồng Việt
Nam tăng giá so với tiền của các đối tác thương mại , thì xuất khẩu ròng của Việt Nam sẽ giảm và kết quả là đường tổng cầu sẽ dịch chuyển sang bên trái
Trang 38III THỰC TRẠNG
Một số chỉ tiêu về kinh tế năm 2013 (đơn vị % )
Trang 39đi sự giảm giá của đồng tiền (CPI tăng bình quân 6 tháng so với cùng kỳ năm trước là 6,73%), thì còn bị giảm Trong
đó nguồn vốn khu vực nhà nước tính
theo giá thực tế chỉ tăng thấp (3,5%) và nếu loại trừ yếu tố giảm giá của đồng
tiền thì còn giảm sâu hơn
Trang 40• Trong nguồn vốn khu vực nhà nước,
nguồn vốn từ ngân sách nhà nước 6
tháng giảm 1,9% (trong đó do Trung
ương quản lý giảm tới 11,2%); tính
chung 7 tháng giảm nhiều hơn 2,4%
(trong đó do Trung ương quản lý giảm tới 14%) So với kế hoạch năm, thực
hiện 6 tháng của nguồn vốn trái phiếu chính phủ mới đạt 33%, của vốn đầu tư của doanh nghiệp nhà nước mới đạt
46,9%