Tài liệu Kinh tế vĩ mô - Chương 5: Tổng cầu ( tiếp theo ) ppt

● Điều này sẽ tạo ra sự tăng lên tiêu dùng tự định - giá trị có thể tăng lên trong hàm C ● Sự tăng lên về sản lượng này dẫn đến một sự thay đổi lần hai - một sự tăng lên về chi tiêu dẫn

Chương 5: Tổng cầu

( tiếp theo )

Harvey B King

6) Cân bằng GDP thực tế

Chúng ta nói rằng sự cân bằng xảy ra khi chi tiêu dự kiến = sản lượng, hay khi EP

= Y*, như trong Hình 7 dưới đây

● Nếu EP¹ Y, thì có một lượng hàng tồn trữ ngoài dự kiến Dhàng tồn trữ, đó là dấu hiệu để doanh nghiệp điều chỉnh sản lượng cho đến khi EP = Y*

● Ở đây Y* là điểm cân bằng GDP thực tế

● Chúng ta có thể biểu thị giá trị của Y* một cách tổng quát, như là một hàm trong

mô hình ví dụ đơn giản của chúng ta, lưu ý rằng hai biểu thức say biểu diễn cân bằng trong đồ thị:

(13) EP = (a-bt0) + bY + I0 + G0

(14) EP = Y*

● Hai biểu thức này có thể biểu diễn cho hai đại lượng chưa biết E* và Y*

● Tuy nhiên, chúng ta chỉ cần quan tâm đến Y*

● Thay thế (14) vào (13):

Y* = (a-bt0) + bY* +I0 + G0, hay

Y* - bY* = (a-bt0) + I0 + G0,hay

(1-b)Y* = (a-bt0) + I0 + G0, hay

7) Cú sốc đối với Tổng Chi tiêu

Hãy nhớ lại rằng tổng chi tiêu có thể chia ra thành hai phần:

● Chi tiêu tự định (A = (a-bt0) +I0 +G0) và nó không bị ảnh hưởng bởi GDP thực

tế, mặc dù nó có thể bị ảnh hưởng bởi những yếu tố khác

● Chi tiêu dẫn dụ (bY) bị ảnh hưởng bởi mức GDP thực tế - ở đây nó hoàn toàn là một phần của chi tiêu cho tiêu dùng

Sự phân biệt này là cần thiết để hiểu được nền kinh tế bị tác động bởi các cú sốc như thế nào

● Một cú sốc phát sinh khi một thay đổi của một trong các biến có ảnh hưởng đến chi tiêu tự định

● Ví dụ, có sự giảm sút trong mức tiết kiệm, như chúng ta đã đề cập trước đó, do

sự tăng lên giá trị của thị trường chứng khoán

● Điều này sẽ tạo ra sự tăng lên tiêu dùng tự định - giá trị có thể tăng lên trong hàm C

● Sự tăng lên về sản lượng này dẫn đến một sự thay đổi lần hai - một sự tăng lên

về chi tiêu dẫn dụ, một sự tăng lên hơn nữa về sản lượng, một sự tăng lên hơn nữa

về GDP thực tế!

● Thực tế, chúng ta có thể có được hiệu ứng thứ hai và thứ ba … Cú sốc ban đầu, tạo ra một hiệu ứng nhân bội

● Do sự tác động lẫn nhau của các hiệu ứng giữa các ngành trong nền kinh tế,

chúng ta có một hiệu ứng số nhân

Chúng ta hãy xem xét hoạt động chính thức này, bằng cách theo dõi Hình 8 dưới đây

Trong Hình 8, nền kinh tế bắt đầu với cân bằng tại Y0*

● Giả sử rằng có một cú sốc tích cực đến chi tiêu tự định - DA > 0, có thể do một

sự tăng lên về đầu tư, chi tiêu chính phủ, v.v

● Điều này làm dịch chuyển đường tổng chi tiêu lên E1 - số bất định của đường E bây giờ cao hơn

● Chúng ta có thể thấy thay đổi ban đầu của chi tiêu tự định được chỉ ra trên đồ thị

● Nếu nền kinh tế vẫn sản xuất ở mức Y0*, thì với mức chi tiêu mới chúng ta ở tại điểm a, và chúng ta có thể thấy rằng EPa > Y0*

● Các doanh nghiệp nhận thấy rằng hàng tồn trữ của họ giảm ngoài dự kiến bởi vì hàng bán ra > sản xuất, do đó các doanh nghiệp tăng sản xuất để lấp sự thiếu hụt

● Nền kinh tế tự động chuyển sang một sự cân bằng mới

Bây giờ chúng ta đã chứng kiến một cú sốc có tác động đến nền GDP thực tế như thế nào, bây giờ chúng ta tìm hiểu quy mô của cú sốc - những thay đổi này LỚN như thế nào?

● Chúng ta có thể thấy rằng ảnh hưởng ban đầu sẽ được nhân bội lên

● Chúng ta cũng sẽ thảo luận về sự cần thiết phải can thiệp bằng chính sách của chính phủ trong một số trường hợp nhất định - nếu chính phủ muốn DY có một giá trị nào đó, chúng ta có thể thấy DG và DT phải như thế nào để đạt được sự thay đổi này

● Những người ủng hộ Grey Cup luôn lập luận về công việc được tạo ra bởi

những fan hâm mộ khi họ vào thành phố và chi tiêu

● Những người ủng hộ Casino Regina ủng hộ cho Casino với lập luận rằng nó sẽ tạo ra nhiều công việc "trực tiếp", cũng như nhiều công việc "gián tiếp"

● Trường đại học bỏ tiền ra cho một nghiên cứu trong đó việc này được xem như

là trường đại học đã tạo ra 5 việc làm ngoài trường học ở Regina cho mỗi công việc ở trường học

Một trong những nhiệm vụ của chúng ta là giải thích những công việc thứ sinh này lại được tạo ra, bằng cách tìm hiểu cái được gọi làsố nhân - với ý tưởng rằng một

sự tăng lên ban đầu trong chi tiêu sẽ dẫn đến một kết quả gấp bội đối với tổng thu nhập

Chúng ta cũng sẽ lưu ý rằng trên thực tế, có một số vấn đề với số nhân - nó có thể tạo ra hiệu ứng tiêu cực rằng nó thường ngăn cản những hiệu ứng tốt đẹp ban đầu

● Ví dụ, chi tiêu với mức lớn của chính phủ có thể dẫn đến tăng giá trong nền kinh

tế, giảm chi tiêu tư nhân

● Chi tiêu này có thể làm giảm chi tiêu cá nhân - việc đóng cửa Sòng bạc Silver Sage tại Trung tâm Triển lãm trong mùa thu năm 1997 là một ví dụ kinh điển của hiệu ứng này

Số nhân hoạt động như thế nào

Một số nhân xuât hiện khi có một sự thay đổi trong một vài yếu tố của tổng chi tiêu

● Để tìm hiểu cơ chế hoạt động của nó, chúng ta trước hết hãy thực hiện một ví dụ

số học đơn giản, giả sử rằng khuynh hướng biên của tiêu dùng là 0.60 (Giả sử không có mức thuế biên.)

● Hiệu ứng thứ nhất: Giả sử rằng một trong số doanh nghiệp của nền kinh tế bắt đầu rất lạc quan về tương lai của họ, và bắt đầu vay tiền nhiều hơn để xây dựng một nhà xưởng mới ($1, một nhà máy nhỏ của doanh nghiệp), do đó có một sự tăng lên về chi tiêu đầu tư của $1, như đã chỉ ra

● Trước hết doanh nghiệp thấy sự tăng lên nhu cầu về sản phẩm của họ, điều này làm giảm lượng hàng tồn trữ Họ phản ứng bằng cách tăng tổng sản xuất lên $1, để đáp ứng sự thay đổi mong muốn trong chi tiêu đối với nhà máy mới

● Nhưng, dòng luân chuyển cho chúng ta biết rằng chi tiêu cho sản lượng tăng thêm này sẽ kết thúc tại túi tiền của các hộ gia đình như là thu nhập tăng thêm Hộ gia đình sẽ tiết kiệm 40 cent, và tiêu dùng 60 cent (bởi vì MPC = 0.60)

● Hiệu ứng cấp hai: Một lần nữa xảy ra sự tăng lên về chi tiêu, lần này là 60 cent

● Các doanh nghiệp thấy rằng chi tiêu tiêu dùng tăng một lượng 60 cent, và cũng tăng sản xuất lên 60 cent

● Một lần nữa, thu nhập của hộ gia đình tăng lên 60 cent Hộ gia đình tiết kiệm 40% (tức là 24 cent) và chi tiêu 60% (tức là 36 cent)

● Hiệu ứng cấp ba: chi tiêu tiêu dùng một lần nữa lại tăng lên, lần này là 36 cent,

do đó doanh nghiệp tăng sản xuất lên 36 cent, điều này dẫn đến thu nhập hộ gia đình tăng lên 36 cent

● Hộ gia đình chi tiêu 60% số này (tức là 21.6 cent, và tiết kiệm phần còn lại)

● Hiệu ứng cấp bốn: chi tiêu tiêu dùng một lần nữa lại tăng lên, 21.6 cent, v.v

TT DChi tiêu DTiết kiệm DThu nhập Tích luỹ

Tổng chi tiêu tiếp tục cho đến khi con số chi tiêu cuối cùng là 1 cent, con số này

không thể chia nhỏ hơn Do đó, nếu chúng ta cộng tổng lại, chúng ta sẽ có:

DGDP = $1 + 60¢ + 36¢ +21.6¢ …,

tương đương với:

đây là một dạng của chuỗi hội tụ Chuỗi này có tổng bằng tổng thay đổi trong GDP $2.50.[6] Đây là số nhân trong ví dụ của chúng ta - một sự tăng lên $1 ban đầu dẫn đến tăng lên tổng GDP thực tế 2.50!!

Điểm quan trọng để hiểu được số nhân là phải nhận ra rằng điều này xuất phát từ dòng luân chuyển, bất cứ sự tăng lên nào trong chi tiêu của doanh nghiệp dẫn đến

sự tăng lên thu nhập của những yếu tố sản xuất trong doanh nghiệp đó, điều này có nghĩa là hộ gia đình có thêm thu nhập, điều này ngược lại dẫn đến sự tăng lên cấp hai trong chi tiêu của doanh nghiệp (nhưng ở mức nhỏ hơn, bởi vì một phần thu nhập tăng thêm được chi vào tiết kiệm, hoặc thuế trong mô hình đầy đủ của chúng ta), điều này lại dẫn đến một sự tăng lên khác về thu nhập,v.v

● Do đó, khi người từ ngoài thanh phố đến Grey Cup hoặc Sòng bạc, và tiêu tiền của họ vào trò game, vào việc thuê phòng khách sạn, v.v., đây là chi tiêu cấp một

● Tuy nhiên, điều này dẫn đến một sự tăng lên về tiền công, các khoản boa, lợi nhuận, v.v., trong khách sạn, nhà hàng, v.v

● Những người chủ và công nhân này lại tiêu một phần thu nhập tăng thêm của họ vào thực phẩm, quần áo, ô tô, mua nhà, v.v., điều này làm tăng chi tiêu trong những lĩnh vực này, và tăng thu nhập của những công nhân và người chủ trong những lĩnh vực này, v.v

Số nhân và Cân bằng chi tiêu

Định nghĩa chính xác của số nhân là:

Chúng ta sẽ minh chứng một số ví dụ của số nhân trên, nhưng chúng ta cũng có thể chỉ ra nó bằng cách sử dụng Hình 9 dưới đây (tương tự với Hình 8)

● Cân bằng ban đầu là điểm R0 cắt đường 450 tại Y*

● Sự tăng lên chi tiêu đầu tư được biểu thị bởi DA > 0, làm dịch chuyển hàm chi tiêu sang điểm E1

● Chúng ta biết ràng một cân bằng mới diễn ra tại đường E1 cắt đường 450, trong trường hợp này là tại Y1*

● Như chúng ta đã nói ở trên, chi tiêu tăng thêm kéo theo một mức sản lượng tăng thêm = thu nhập tăng thêm

● Như đồ thị đã chỉ ra, thu nhập tăng thêm cuối cùng (bằng với chi tiêu tăng thêm cuối cùng), phải lớn hơn sự tăng lên ban đầu về đầu tư

● Để cho dễ hiểu được, hãy nhớ lại rằng Y = C + I +G, điều này hàm ý rằng DY =

● Trong trường hợp này chúng ta đang xem xét Hình 9, nguồn gốc của cú sốc là

sự thay đổi trong I0, với t0 và Gc không đổi

● Do đó, chúng ta có I = I0 + DI

● Hơn nữa, chúng ta có thể thấy rằng chúng ta có một mức mới Y1 = Y0 +DY

● Do đó chúng ta có thể viết biểu thức sau đây cho Y1:

Đem so sánh biểu thức (17) với biểu thức (16), ta có:

, hay

● Chúng ta có thể thấy điều này bằng việc nhìn vào ví dụ trên đây, với MPC = 0.60

● Trong trường hợp này, số nhân có thể được tính như sau:

● Giá trị này xác nhận lại giá trị mà chúng ta đã tìm ra ở trên

● Chúng ta có thể lưu ý rằng nếu khuynh hướng tiêu dùng biên cao lên, thì giá trị của số nhân cũng tăng lên

● Ví dụ, với MPC bằng 0.75, chúng ta có số nhân là 4.0:

● Lý do của việc số nhân tăng lên là với một số nhân tăng lên, tại cấp thứ hai và những cấp sau của quy trình số nhân, chúng ta có mức giảm sút chi tiêu cao hơn,

và do đó có DY cao hơn

Nguyên nhân của Chu kỳ kinh tế

Số nhân có thể giúp chúng ta hiểu được phần nào về sự vận hành của chu kỳ kinh

● Sự giảm xuống chi tiêu ban đầu dẫn đến một sự giảm xuống lớn hơn trong GDP thực tế do hiệu ứng số nhân tiêu cực, làm chúng ta bị suy giảm GDP thực tế và tăng thất nghiệp, khi các doanh nghiệp cho công nhân nghỉ việc khi họ cắt giảm sản xuất

● Cuối cùng, tại tận cùng của chu kỳ kinh tế chúng ta có được một sự tăng lên về chi tiêu (điều này có thể do một chính sách đặc biệt, mà chúng ta sẽ thấy) điều này dẫn đến thu nhập tăng lên, và hiệu ứng số nhân tích cực dẫn đến tăng lên GDP thực tế và giảm thất nghiệp, khi doanh nghiệp thuê thêm nhân công để sản xuất thêm hàng hoá và dịch vụ đang có nhu cầu

9) Số nhân Chính sách Tài chính

Các số nhân giúp chúng ta giải thích cách thức một cú sốc khuyếch trương hiệu ứng tiêu cực đối với nền kinh tế, nhưng nó cũng giúp chúng ta tìm hiểu chính sách tài khoá được xây dựng để ngăn cản những hiệu ứng tiêu cực này

● Chúng ta sẽ tìm hiểu chính sách tài chính về chi tiết trong chương 6, khi chúng

ta đã xây dựng được mô hình đầy đủ ở phía cầu

● Tuy nhiên, chúng ta có thể nói tóm tắt các khái niệm ở đây

Chính sách tài chính được thực hiện bởi chính phủ liên bang hoặc một tỉnh nào đó trong một nỗ lực nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giảm thất nghiệp và lạm phát

● Nó liên quan đến những nỗ lực có mục đích để biến đổi chi tiêu chính phủ và/hoặc thuế để cố gắng ổn định nền kinh tế

● Điều này được thực hiện trong ngân sách tỉnh hoặc liên bang Ngân sách là báo cáo hàng năm về thu nhập và chi tiêu dự kiến của chính phủ trong một năm tài khoá

● Chính phủ sẽ có rất nhiều mục tiêu kinh tế vĩ mô (ví dụ, giúp đỡ những nông dân, xây dựng thêm các con đường, tăng học bổng) Họ cũng có mục tiêu kinh tế

vĩ mô nhằm thúc đầy kinh tế tăng trưởng và giảm thất nghiệp và việc làm

● Những thay đổi trong chi tiêu chính phủ (G) sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tổng chi tiêu ( hãy nhớ rằng EP = C + I +G) Do đó, nếu chính phủ muốn tăng thu nhập trong nước và tăng việc làm, họ có thể tăng mua sắm, và hiệu ứng số nhân có một tác động lớn hơn đối với tổng GDP thực tế

● Những thay đổi về thuế ảnh hưởng gián tiếp đến tổng chi tiêu Ví dụ, một sự cắt giảm thuế sẽ làm tăng thu nhập sau thuế của người tiêu dùng, và sẽ làm tăng chi tiêu cho tiêu dùng nói chung (cũng như làm tăng tiết kiệm), dẫn đến hiệu ứng số nhân của GDP thực tế cao hơn và số lượng việc làm cũng lớn hơn

● Chúng ta thường thấy những lời kêu gọi chính phủ tăng chi tiêu để giúp nền kinh tế thoát khỏi tình trạng suy thoái

Lập luận thuyết phục nhất về chính sách tài chính xuất phát từ cuộc Đại Khủng hoảng những năm 1930

● Trong Đại Khủng hoảng, thị trường chứng khoán sụp đổ dẫn đến sự giảm sút khổng lồ trong chi tiêu đầu tư và chi tiêu cho tiêu dùng, kết hợp với sự cắt giảm trong chi tiêu chính phủ và thương mại quốc tế

● Ở Canada, GDP thực tế giảm khoảng 30%, và thất nghiệp tăng từ 2% lên đến khoảng 20%

● Điều này tiếp tục diễn ra trên toàn thế giới cho đến cuối những năm 1930

● Tuy nhiên năm 1936, J M Keynes, trong cuốn sách của ông tự đề Lý thuyết chung về Việc làm, Lãi suất, và Tiền tệ, lần đầu tiên đưa ra ý tưởng về hệ số nhân

Nghiên cứu tình huống: Đề xuất giảm thuế của "Đảng Cải Cách"

Chính phủ liên bang sẽ đưa ra dự thảo ngân sách tài khoá trong vài tuần nữa, và nhiều đảng phái và nhóm chính trị liên quan đã đề xuất nhiều sự cắt giảm thuế khác nhau và tăng chi tiêu, căn cứ trên mức hiện tại chính phủ sẽ có được sự thặng

dư ngân sách (thu thuế > chi tiêu dự kiến)

● Một bài báo đăng trên Globe and Mail nói tóm tắt về đề xuất của Đảng Cải cách đối với vấn đề thuế đồng loạt

● Chương trình này sẽ thay đổi cách thu thuế, và giảm mức thuế thu (có lợi hơn cho những hộ gia đình có thu nhập cao)

● Như bài báo cho rằng, cũng như số nhân thuế tự định đã chỉ ra, cắt giảm thuế sẽ thúc đẩy tổng chi tiêu, và tăng GDP thực tế trong cân bằng

● Những phân tích của chúng ta cung cấp căn cứ cơ ban để hiểu được điều này

● Tuy nhiên, chúng ta nên lưu ý rằng có rất nhiều sự phức tạp chúng ta cần giải quyết trong những chương tiếp theo

● Ví dụ như, tăng chi tiêu chính phủ có thể tăng tỷ lệ lãi suất và cắt giảm chi tiêu

tư nhân, và nó có thể tăng mức giá cả và tạo nên áp lực lạm phát

10) Thương mại quốc tế và số nhân

Trong câu chuyện của chúng ta, chúng ta đã bỏ qua yếu tố nước ngoài

● Bây giờ chúng ta có thể giải quyết bằng cách thêm vào chi tiêu dự kiến, điều này độc lập với mức GDP thực tế ở Canada, mặc dù có thể bị ảnh hưởng bởi những yếu tố khác ở Hoa Kỳ và phần còn lại của thế giới: EXP = EX0

● Chúng ta cũng có thể đưa vào nhập khẩu dự kiến, điều này phụ thuộc vào các yếu tố tự định như là giá trị của tỷ lệ hối đoái (chương 7), nhưng lại phụ thuốc tỷ

lệ thuận với mức thu nhập ở Canada: IMP = IM0 +mY

● Xu hướng nhập khẩu biên là m (0<m<1)

● Nếu chúng ta thêm vào những mối quan hệ này vào hàm tổng chi tiêu dự kiến, chúng ta sẽ có:

(25) E = a - bt0 +(1-t)Y +I0 + G0 + EX0 - IM0 - mY

● Nếu chúng ta cho E = Y, và tính cho Y*, chúng ta sẽ có giá trị sau đây của GDP thực tế trong cân bằng:

(26) Y* =

● Chúng ta có thể thấy rằng GDP thực tế cân bằng bây giờ phụ thuộc vào những

cú sốc xuất khẩu và nhập khẩu, cũng như những biến trước đó của chúng ta

● Hơn nữa, chúng ta có thể thấy rằng những số nhân tương tự nhau, ngoại trừ bây giờ chúng phụ thuộc vào xu hướng biên xuất khẩu:

Câu chuyện báo chí năm 1995 trên tờ Lead-Post đã trình bày một ví dụ hoàn hảo

về quan điểm của hệ số nhân trong hoạt động, và tầm quan trọng tiềm năng của chính phủ

● Trong cuộc bầu cử năm 1995, Đảng Tự do lập luận rằng cắt giảm thuế bán hàng

$100 tỷ mỗi năm (t0 sẽ giảm) sẽ làm tăng chi tiêu cho tiêu dùng, tạo thêm 50,00 việc là và tăng mức tăng trưởng GDP thực tế lên đến 8% mỗi năm

● Công ty tư vấn Infometrica làm một việc tương tự bằng cách sử dụng một mô hình vĩ mô ở quy mô lớn (một phiên bản lớn hơn mô hình mà chúng ta đang sử dụng), và phát hiện ra một tác động rất nhỏ - nó sẽ tạo ra 414 việclàm, và tăng GDP thực tế lên khoảng 0.5%

● Tin xấu từ sự mâu thuẫn này đã góp phần làm mất đi cơ hội thắng cử của đảng

Tự do, và cuối cùng Haverstock lên làm lãnh đạo

Tại sao lại có sự khác biệt này trong ước tính?

● Đảng tự do đã làm công việc dự đoán, và không có ý tưởng thực tế nào về số nhân hoạt động như thế nào

● Nếu bạn đọc câu chuyện một cách kỹ càng, bạn sẽ thấy rằng cắt giảm thuế bán hàng có ảnh hưởng lớn đến việc bán hàng của những thứ có giá trị lớn như là ô tô hoặc thiết bị khác

● Hầu hết những sản phẩm này được sản xuất ngoài tỉnh, do đó ảnh hưởng nội bộ

là nhỏ

● Thực tế, Saskatchewan là một tỉnh nhỏ, có xu hướng nhập khẩu biên cao, m cao

● Những ước đoán của tôi là m khoảng trên 0.50 đối với Saskatchewan, do đó số nhân rất nhỏ