Phân tích sự tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến các chỉ số giá cổ phiếu tại sở giao dịch chứng khoán TPHCM

1.1.2.3 Ph ngăphápăch ăs giá bình quân Fisher Ph ng pháp ch s giá bình quân Fisher là ch s giá bình quân nhân gi a ch s giá Passcher và ch s giá Laspayres... Trong đó, các... Công th c t

TR NGă I H C KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH

**********

C PHI U T I S GIAO D CH CH NG KHOÁN THÀNH PH H CHÍ MINH

Tp H ChíăMinh,ăN m 2015

TR NGă I H C KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH

**********

C PHI U T I S GIAO D CH CH NG KHOÁN THÀNH PH H CHÍ MINH

Chuyên ngành: Tài chính ậ Ngân hàng

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n ắPhân tích s tác đ ng c a các nhân t kinh t v

mô đ n các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh” là do chính tôi nghiên c u và th c hi n d i s h ng d n c a TS Thân Th Thu Th y

Các s li u trong lu n v n đ c thu th p chính xác và có ngu n g c trung

th c K t qu nghiên c u trong lu n v n này ch a đ c trình bày hay công b b t

c công trình nghiên c u nào

Thành ph H Chí Minh, Ngày tháng n m 2015

Tác gi

HV: Võ Th Thùy D ng

M C L C

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC KÝ HI U, CÁC T VI T T T

DANH M C CÁC B NG BI U

DANH M C CÁC TH , HÌNH V

L I M U 1

1 Lý do ch năđ tài 1

2 M c tiêu nghiên c u 1

3.ă iăt ng và ph m vi nghiên c u 2

4.ăPh ngăphápănghiênăc u 2

5 ụăngh aăc a lu năv n 2

6 K t c u c a lu năv n 3

CH NGă1:ăT NG QUAN V S TÁCă NG C A CÁC NHÂN T KINH T V ă MỌă N CH S GIÁ C PHI U 4

1.1 T ng quan v ch s giá c phi u 4

1.1.1 Khái ni m 4

1.1.2 Các ph ng pháp tính ch s giá c phi u 4

1.1.2.1 Ph ng pháp Passcher 4

1.1.2.2 Ph ng pháp Laspeyres 5

1.1.2.3 Ph ng pháp ch s giá bình quân Fisher 5

1.1.2.4 Ph ng pháp s bình quân đ n gi n 6

1.1.2.5 Ph ng pháp bình quân nhân đ n gi n 6

1.2 Các nhân t kinh t v ămôătácăđ ngăđ n ch s giá c ăphi u 6

1.2.1 L m phát (Inflation) 6

1.2.2 Lãi su t (Interest rate) 7

1.2.3 Cung ti n (Money supply) 8

1.2.4 T giá h i đoái (Exchange rate) 9

1.2.5 Giá tr s n l ng công nghi p (Industrial production) 10

1.2.6 u t tr c ti p n c ngoài (Foreign direct investment) 10

1.3 S c n thi t ph i nghiên c u s tácăđ ng c a các nhân t kinh t v ămôăđ n ch s giá c phi u 11

1.4 Các nghiên c u trên th gi i v s tácăđ ng c a các nhân t kinh t v ămôăđ n ch

s giá c phi u 12

1.4.1 Nghiên c u c a Mohamed Asmy, Wisam Rohilina, Aris Hassama và Fouad 12

1.4.2 Nghiên c u c a Adel Al-Sharkas 13

1.4.3 Nghiên c u c a Fama và Schwert 14

1.4.4 Nghiên c u c a Mahmudul and Salah Uddin 14

1.4.5 Nghiên c u c a Maxwell Ogbulu và Peter Chinyer 15

1.4.6 Nghiên c u c a Noel Dilrukshan Richards và John Simpson 15

1.4.7 Nghiên c u c a George Filis 16

1.4.8 Nghiên c u c a Sarbapriya Ray 16

1.4.9 Nghiên c u c a Nguy n Minh Ki u và Nguy n V n i p 17

1.5 Mô hình nghiên c u 18

K T LU NăCH NGă1 19

CH NGă2: TH C TR NG V S TÁCă NG C A CÁC NHÂN T KINH T V ă MỌă N CÁC CH S GIÁ C PHI U T I S GIAO D CH CH NG KHOÁN THÀNH PH H CHÍ MINH 20

2.1 Các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh 20 2.1.1 Các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh 20 2.1.1.1 VN-Index 20

2.1.1.2 VN30-Index 21

2.1.1.3 VNMidcap-Index 22

2.1.1.4 VN100-Index 23

2.1.1.5 VNSmallcap-Index 24

2.1.1.6 VNAllshare-Index 24

2.1.2 ụ ngh a c a vi c áp d ng các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh 24

2.1.3 i u ki n sàng l c khi tham gia vào các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh 26

2.1.3.1 T cách tham gia vào ch s 26

2.1.3.2 T l c phi u t do chuy n nh ng (f) 26

2.1.3.3 Thanh kho n 27

2.1.3.4 Gi i h n v giá tr v n hóa 28

2.1.4 Công th c chung đ tính các ch s trong b HOSE-Index 29

2.2 Th c trang s bi nă đ ng c a các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh 29

2.2.1 VN-Index 30

2.2.2 VN30-Index 31

2.2.3 VNMidcap-Index 32

2.2.4 VN100-Index 34

2.2.5 VNSmallcap-Index 34

2.2.6 VNAllshare-Index 35

2.3 Các nhân t kinh t v ămôătácăđ ngăđ n các ch s giá c phi u t i S Giao d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh 36

2.3.1 Lãi su t 36

2.3.2 L m phát 37

2.3.3 Cung ti n 39

2.3.4 T giá h i đoái 40

2.3.5 Giá tr s n l ng công nghi p 41

2.3.6 u t tr c ti p n c ngoài 42

K T LU NăCH NGă2 43

CH NGă3: PHÂN TÍCH S TÁCă NG C A CÁC NHÂN T KINH T V ăMỌă N CÁC CH S GIÁ C PHI U T I S GIAO D CH CH NG KHOÁN THÀNH PH H CHÍ MINH 44

3.1 D li uăvƠăcácăb c nghiên c u 44

3.1.1 Gi thuy t c a mô hình nghiên c u 44

3.1.2 D li u nghiên c u 45

3.1.3 Th ng kê mô t s li u 46

3.1.4 Các b c nghiên c u 47

3.1.4.1 Ki m đ nh tính d ng c a chu i d li u 48

3.1.4.2 Ki m đ nh đ ng liên k t 50

3.2 K t qu nghiên c u 52

3.2.1 K t qu mô hình h i quy c a VN-Index 52

3.2.2 K t qu mô hình h i quy c a VN30-Index 55

3.2.3 K t qu mô hình h i quy c a VNMidcap-Index 58

3.2.4 K t qu c a mô hình h i quy c a VN100-Index 61

3.2.5 K t qu mô hình h i quy c a VNSmallcap-Index 63

3.2.6 K t qu mô hình h i quy c a VNAllshare-Index 66

3.3ă ánhăgiáăs tácăđ ng c a các nhân t kinh t v ămôăđ n các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh 70

K T LU NăCH NGă3 72

CH NGă4: GI I PHÁP H N CH S TÁCă NG TIÊU C C C A CÁC NHÂN T KINH T V ăMỌă N CÁC CH S GIÁ C PHI U T I S GIAO D CH CH NG KHOÁN THÀNH PH H CHÍ MINH 73

4.1ă nhă h ng phát tri n các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh 73

4.2 M t s ki n ngh v iăNgơnăhƠngăNhƠăn c 74

4.2.1 Ki m soát t t tình hình l m phát 74

4.2.2 n đ nh t giá h i đoái 75

4.2.2.1 C i thi n cán cân th ng m i 75

4.2.2.2 a d ng hóa các d ch v đ thu hút nhi u h n ngu n ngo i t 76

4.2.2.3 Thu hút v n đ u t n c ngoài 77

4.2.3 i u hành linh ho t chính sách ti n t 78

4.3 M t s ki n ngh v i y ban Ch ngăkhoánăNhƠăn c 80

4.3.1 Minh b ch hóa các thông tin công b trên TTCK 80

4.3.2 Hoàn thi n khung pháp lý khi xây d ng b HOSE-Index 81

4.3.3 Nâng cao hi u qu vi c qu n lý, giám sát c a S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh v vi c tuân th các quy t c xây d ng và qu n lý b HOSE-Index 82

4.3.4 Gia t ng hàng hoá niêm y t trên th tr ng ch ng khoán 83

4.3.5 Hi n đ i hóa h th ng công ngh thông tin 83

4.3.6 Nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c 84

K T LU NăCH NGă4 85

K T LU N 87 TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C CÁC KÝ HI U VÀ T VI T T T

CPI Ch s giá tiêu dùng

EX T giá h i đoái c a USD/VND

FDI u t tr c ti p n c ngoài

FII u t gián ti p n c ngoài

GDP T ng s n ph m qu c n i

HOSE S Giao d ch Ch ng khoán H Chí Minh

IO Giá tr s n l ng công nghi p

TTGDCK Trung tâm giao d ch ch ng khoán

UBCKNN y ban ch ng khoán Nhà n c

DANH M C B NG BI U

B ng 2.1: Th ng kê mô t d li u nghiên c u 47

B ng 2.2: K t qu ki m đ nh nghi m đ n v c a các bi n trong mô hình 49

B ng 2.3: K t qu ki m đ nh nghi m đ n v sai phân b c 1 c a các bi n 50

B ng 2.4 K t qu ki m đ nh đ ng liên k t theo ph ng pháp Johansen 51

B ng 2.5: K t qu c l ng mô hình h i quy c a VN-Index 52

B ng 2.6: Ma tr n h s t ng quan gi a các bi n đ c l p trong mô hình 53

B ng 2.7: Ki m đ nh Likelihood trong mô hình h i quy c a VN-Index 53

B ng 2.8: K t qu h i quy sau khi thêm bi n EX 54

B ng 2.9: K t qu ki m đ nh White 54

B ng 2.10: K t qu c l ng mô hình h i quy c a VN30-Index 55

B ng 2.11: Ma tr n h s t ng quan gi a các bi n đ c l p trong mô hình 56

B ng 2.12: Ki m đ nh Likelihood Ratio 56

B ng 2.13: K t qu h i quy sau khi lo i bi n IR, M2, IO, FDI 57

B ng 2.14: K t qu ki m đ nh White 57

B ng 2.15: K t qu c l ng mô hình h i quy c a VNMidcap-Index 58

B ng 2.16: K t qu ki m đ nh Likelihood Ratio 59

B ng 2.17: K t qu mô hình h i quy sau khi b sung bi n IO 59

B ng 2.18: K t qu ki m đ nh White 60

B ng 2.19: K t qu mô hình h i quy c a VN100-Index 61

B ng 2.20: Ki m đ nh Wald xác đ nh bi n c n thi t cho mô hình nghiên c u 62

B ng 2.21: K t qu h i quy sau khi lo i bi n IR, M2, IO, FDI 62

B ng 2.22: K t qu ki m đ nh White 63

B ng 2.23: K t qu c l ng mô hình h i quy c a VNSmallcap-Index 64

B ng 2.24: Ki m đ nh Likelihood Ratio 64

B ng 2.25: K t qu h i quy sau khi lo i bi n IO, FDI 65

B ng 2.26: K t qu ki m đ nh White 65

B ng 2.27: K t qu c l ng mô hình h i quy c a VNAllshare-Index 67

B ng 2.28: Ma tr n h s t ng quan gi a các bi n đ c l p trong mô hình 67

B ng 2.29: K t qu ki m đ nh Wald 68

B ng 2.30: K t qu mô hình h i quy sau khi lo i bi n IO và FDI 68

B ng 2.31: K t qu ki m đ nh White 69

DANH M CăCÁCă TH VÀ HÌNH V

Hình 1.1 Mô hình nghiên c u 18

th 2.1: Di n bi n c a VN-Index giai đo n t 2009 ậ 6/2014 31

th 2.2: Di n bi n c a VN30-Index giai đo n t 2009 ậ6/ 2014 32

th 2.3: Di n bi n c a VNMidcap-Index giai đo n t 2009 ậ 6/2014 33

th 2.4: Di n bi n c a VN100-Index giai đo n t 2009 ậ 6/2014 34

th 2.5: Di n bi n c a VNSmallcap-Index giai đo n t 2009 ậ6/ 2014 35

th 2.6: Di n bi n c a VNAllshare-Index giai đo n t 2009 ậ 6/2014 36

th 2.7: Lãi su t và các ch s giá c phi u t i HOSE giai đo n t 2009 ậ 6/2014 37

th 2.8: L m phát và các ch s giá c phi u t i HOSE giai đo n t 2009 ậ 6/2014 38

th 2.9: Cung ti n và các ch s giá c phi u t i HOSE giai đo n t 2009 ậ 6/2014 39

th 2.10: T giá h i đoái và các ch s giá c phi u t i HOSE giai đo n t 2009 ậ 6/2014 41

th 2.11: Giá tr s n l ng công nghi p và các ch s giá c phi u t i HOSE giai đo n t 2009 ậ 6/2014 42

th 2.12: u t tr c ti p n c ngoài và các ch s giá c phi u t i HOSE giai đo n t 2009 ậ 6/2014 43

Bi u đ 3.1 Các n c nh n ki u h i nhi u nh t trên th gi i 77

L IăM ă U

1 Lý do ch năđ tài

T i Vi t Nam, vi c thay đ i các chính sách kinh t v mô th ng x y ra đ t ng t nên đã nh h ng đ n tâm lý c a các nhà đ u t , TTCK và nh ng ho t đ ng chung

c a n n kinh t Do đó vi c phân tích s tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n

n n kinh t nói chung, TTCK nói riêng là m t đi u c n thi t và h u ích Khi xác

đ nh đ c các nhân t kinh t v mô tác đ ng đ n TTCK s góp ph n đ a ra các gi i pháp kh c ph c khi có s tác đ ng tiêu c c c a các nhân t kinh t v mô lên TTCK này, c ng nh giúp phát tri n TTCK phù h p v i tình hình kinh t

Hi n nay có nhi u bài vi t, bài nghiên c u tìm hi u v s tác đ ng c a các nhân

t kinh t v mô đ n TTCK Tuy nhiên trong m i th i gian và đi u ki n khác nhau thì các nhân t tác đ ng và m c đ tác đ ng đ n TTCK s không gi ng nhau c

bi t trong đi u ki n TTCK Vi t Nam hi n nay v i s ra đ i c a nhi u ch s m i trong b HOSE ậ Index nh VN30, VNMidcap, VN100, VNSmallcap, VNAllshare

T v n đ nêu trên, đó là g i ý cho vi c ch n đ tài: ắPhân tích s tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh” Lu n v n s nghiên c u các nhân t kinh t v mô tác

đ ng đ n các ch s giá c phi u t i HOSE và đo l ng m c đ tác đ ng c a các nhân t đó

2 M cătiêuănghiênăc u

M c tiêu nghiên c u c a lu n v n:

- úc k t lý lu n t ng quan v các nhân t kinh t v mô tác đ ng đ n ch s giá

c phi u

- Ti n hành phân tích đ nh l ng đ xác đ nh các nhân t kinh t v mô, c ng

nh m c đ tác đ ng c a t ng nhân t đ n các ch s giá c phi u t i HOSE

- T nh ng k t qu đ t đ c s có gi i pháp nh m h n ch s tác đ ng tiêu c c

c a các nhân t kinh t v mô lên các ch s giá c phi u t i HOSE

3.ă iăt ng và ph m vi nghiên c u

đ t đ c nh ng m c tiêu nghiên c u, lu n v n h ng t i nh ng đ i t ng và xem xét ph m vi nghiên c u nh sau:

Các ch s giá c phi u trong giai đo n t 2009 ậ 6/2014 t i HOSE, nh m xác

đ nh các nhân t kinh t v mô tác đ ng đ n các ch s giá c phi u

4.ăPh ngăphápănghiên c u

Lu n v n s d ng m t s ph ng pháp nghiên c u khoa h c, bao g m:

 Ph ng pháp nghiên c u đ nh tính: d a trên các bài nghiên c u th c nghi m trên th gi i đ xác đ nh các nhân t kinh t v mô tác đ ng đ n các ch s giá c phi u t i HOSE

 Ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng: thông qua vi c s d ng ph n m m Eviews 7.0 đ th c hi n các ki m đ nh nh ki m đ nh nghi m đ n v , ki m

đ nh đ ng liên k t, ki m đ nh bi n c n thi t cho mô hình và th c hi n mô hình h i quy T đó đ a ra k t qu v các nhân t kinh t v mô tác đ ng đ n các ch s giá c phi u t i HOSE

5.ăụăngh aăc a lu năv n

Lu n v n s có m t s đóng góp:

 Lu n v n đã đ a m t s ch s giá c phi u m i vào đ tài nghiên c u đ phân tích s tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n các ch s giá c phi u này t i HOSE ây là đóng góp m i c a đ tài so v i các nghiên c u

tr c đây

 Vi c tìm ra các nhân t kinh t v mô c ng nh m c đ tác đ ng c a các nhân t này s góp ph n giúp nh ng nhà đ u t đ a ra các quy t đ nh trong

đ u t c phi u nh m đ tìm ki m l i nhu n cao nh t có th

 C ng t nh ng nhân t đó giúp cho các nhà qu n lý nh n đ nh đ c v n đ

và tìm gi i pháp đ ch ng khoán c a công ty tr nên h p d n các nhà đ u t

h n trên TTCK

 Ngoài ra c ng s có tác d ng h tr các c quan ch c n ng trong vi c đ a ra các gi i pháp giúp h n ch s tác đ ng tiêu c c c a các nhân t kinh t v mô lên các ch s giá c phi u t i HOSE

6 K t c u c a lu năv n

Ngoài l i m đ u và k t lu n, lu n v n có k t c u thành 4 ch ng:

 Ch ng 1: T ng quan v s tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n ch

s giá c phi u

 Ch ng 2: Th c tr ng s tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n các ch

s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh

 Ch ng 3 : Phân tích s tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n các ch

s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh

 Ch ng 4: Gi i pháp h n ch s tác đ ng tiêu c c c a các nhân t kinh t v

mô đ n các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh

bi n đ ng trên th tr ng, đi u ki n kinh t và uy tín c a công ty

Theo t đi n Bách khoa toàn th Wikipedia, ch s giá c phi u là s bình quân

v giá c a m t t p h p c phi u thành ph n giao d ch trên TTCK t i m t th i đi m

nh t đ nh Các lo i c phi u thành ph n này có nh ng đ c đi m chung là giao d ch trên cùng m t s giao d ch, qui mô v n hóa th tr ng m c t ng đ ng nhau

Nh v y, ch s giá c phi u là giá tr th ng kê đ ph n ánh nh ng di n bi n

c a th tr ng c phi u Các nhà đ u t và qu n lý th tr ng có th thông qua đó đ

mô t th tr ng và so sánh l i nhu n tr c khi đ a ra các quy t đ nh đ u t

1.1.2ăCácăph ngăphápătínhăch ăs ăgiáăc ăphi u

Hi n nay có các ph ng pháp đ c s d ng ph bi n trong vi c tính ch s giá

c phi u

1.1.2.1 Ph ngăphápăPasscher

Theo ph ng pháp Passcher thì ch s giá c phi u đ c tính theo ph ng pháp bình quân gia quy n giá tr v i tr ng s là s l ng c phi u niêm y t t i th i k tính toán Công th c tính nh sau:

(1.1) Trong đó:

- : ch s giá c phi u b ng ph ng pháp Passcher

- : s l ng c phi u th i đ c niêm y t t i th i k tính toán

- : giá c a lo i c phi u th i t i th i k t

- : giá c a lo i c phi u th i t i th i k g c

- i : lo i c phi u th i tham gia vi c tính ch s giá

- t : th i đi m tính ch s giá c phi u

ây là lo i ch s giá thông d ng nh t hi n nay, m t s ch s giá c phi u nh S&P 500, Ch s FTSE 100, Ch s Hang Seng, VNậIndex áp d ng cách tính c a

ph ng pháp này

1.1.2.2 Ph ngăphápăLaspeyres

Ch s giá bình quân Laspeyres là ch s giá bình quân gia quy n giá tr , l y

tr ng s là s c phi u niêm y t t i th i k g c Nh v y k t qu tính s ph thu c

vào c c u quy n s th i k g c Công th c tính toán nh sau:

- i : lo i c phi u th i tham gia vi c tính ch s giá

- t : th i đi m tính ch s giá c phi u

Trên th c t ph ng pháp này đ c s d ng không ph bi n nh ph ng pháp Passcher

1.1.2.3 Ph ngăphápăch ăs giá bình quân Fisher

Ph ng pháp ch s giá bình quân Fisher là ch s giá bình quân nhân gi a ch

s giá Passcher và ch s giá Laspayres Do đó k t qu tính toán c a ch s giá c phi u ph thu c vào tr ng s c a c 2 th i k , k g c và k tính toán Công th c tính toán nh sau:

(1.3) Trong đó:

- : ch s giá Fisher

- : ch s giá Passche

- : ch s giá bình quân Laspeyres

1.1.2.4 Ph ngăphápăs ăbìnhăquơnăđ năgi n

Là ph ng pháp l y t ng tr giá c a c phi u chia cho s c phi u tham gia tính toán Công th c tính nh sau:

(1.4) Trong đó:

- : giá bình quân

- : giá c a c phi u th i

- : h ng s

L u Ủ là ch nên dùng lo i ch s này khi đ l ch chu n khá cao

1.2 Các nhân t kinh t v ămôătácăđ ngăđ n ch s giá c ăphi u

1.2.1 L măphát (Inflation)

L m phát là thu t ng dùng đ ch m c giá c a các hàng hóa và d ch v t ng lên theo th i gian so v i m t th i k đ c xác đ nh tr c đó Có nhi u nguyên nhân gây ra l m phát, trong đó có 2 nguyên nhân chính là l m phát do c u kéo và l m phát do chi phí đ y

L m phát do c u kéo: khi hàng hóa tr nên khan hi m mà nhu c u v m t hàng

đó l i gia t ng ho c m c t ng c a cung hàng hóa th p h n m c t ng c a c u hàng hóa thì s làm cho giá trên th tr ng t ng cao và gây ra tình tr ng l m phát ây là

l m phát do c u kéo

Khi l m phát x y ra m c đ v a ph i s có tác đ ng tích c c cho n n kinh t

vì s làm cho các chi phí th c t mà nhà s n xu t ph i ch u s gi m đi, đi u này s khuy n khích vi c m r ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh Tuy nhiên n u l m phát

x y ra m c cao không nh mong đ i s gây ra nhi u nh h ng cho n n kinh t

i v i TTCK, khi l m phát gia t ng s làm m c lãi su t c ng t ng theo đ đ m

b o lãi su t th c d ng và kênh TTCK tr nên kém h p d n h n các kênh đ u t khác ch ng h n nh g i ti n ti t ki m t đó làm l ng cung l n h n l ng c u c phi u và gây ra tình tr ng gi m giá c phi u Thêm vào đó, khi l m phát gia t ng s làm t ng chi phí đ u vào c a công ty và nh h ng đ n l i nhu n c a công ty c ng gián ti p khi n c phi u b gi m giá

1.2.2 Lãi su t (Interest rate)

Lãi su t là chi phí ph i tr c a ng i đi vay cho vi c s d ng ngu n v n c a

ng i cho vay Lãi su t là m t trong nh ng nhân t quan tr ng nh h ng đ n s

t ng tr ng, phát tri n chung c a n n kinh t Vi c t ng hay gi m lãi su t s làm

nh h ng đ n ho t đ ng chung c a c n n kinh t c ng nh TTCK

Khi lãi su t gi m s có tác đ ng tích c c đ n ch s giá c phi u B i vì khi giá

v n r h n so v i tr c s giúp các công ty d huy đ ng ngu n v n đ th c hi n các

d án đ u t , c ng nh gi m chi phí cho các công ty s d ng đòn b y tài chính l n

t đó s làm c i thi n l i nhu n c a công ty và làm t ng giá c phi u c a công ty

Ng c l i, khi lãi su t t ng s có tác đ ng tiêu c c đ n ho t đ ng chung c a n n kinh t Khi lãi su t t ng lên s làm gia t ng lãi su t cho vay đ i v i khách hàng, làm gi m nhu c u cho các ho t đ ng chi tiêu, mua s m c a ng i tiêu dùng T đó

nh h ng đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh, l i nhu n c a công ty và các ch ng khoán đó tr nên kém h p d n h n trên th tr ng Thêm vào đó, khi lãi su t t ng lên s thu hút đ c m t l ng ti n nhàn r i t dân chúng đ u t vào ngân hàng

thông qua hình th c g i ti n ti t ki m i u này s làm ngu n v n ch y vào các ngân hàng nhi u h n là các kênh đ u t khác trong đó có c c phi u

V i các lý thuy t kinh t cho th y có s tác đ ng tiêu c c c a lãi su t đ n ch s giá c phi u

1.2.3 Cung ti n (Money supply)

Cung ti n là l ng ti n đ c đ a vào n n kinh t đ đáp ng các nhu c u nh

ph ng ti n thanh toán, nhu c u c t tr c a các ch th trong n n kinh t Vi c xác

đ nh m c cung ti n đóng m t vai trò quan tr ng n u x y ra s thi t h t hay d th a

đ u có tác đ ng không t t đ n n n kinh t Hi n nay đ đo l ng m c cung ti n trong n n kinh t ng i ta th ng d a vào tính l ng c a tài s n tài chính và đ c ký

hi u là , , ….Các th c đo l ng cung ti n g m có:

- : bao g m ti n m t, là b ph n ti n gi y do ngân hàng trung ng phát hành l u thông ngoài h th ng ngân hàng Nó b ng l ng ti n gi y do ngân hàng trung ng phát hành tr đi l ng ti n gi y do các ngân hàng k c ngân hàng trung

ng n m gi

- : bao g m và ti n g i không k h n, nh ng kho n ti n g i này có th rút ra b t c lúc nào theo yêu c u, có th t n t i d i tài kho n phát séc ho c không phát séc ây là b ph n ti n đ c s d ng cho các giao d ch th ng xuyên và là

đ i t ng ki m soát tr c h t c a ngân hàng trung ng các n c

- : bao g m , ti n g i ti t ki m, ti n g i có k h n t i ngân hàng kém linh ho t h n nh ng s ki m soát là quan tr ng vì ti n g i ti t ki m và ti n

g i có k h n t i ngân hàng là l ng ti n giao d ch ti m n ng H n n a, gi a chúng

và th ng xuyên có s chuy n hoá l n nhau

- : bao g m , các lo i ti n g i các đ nh ch tài chính khác ngoài ngân hàng

- L: là th c đo r ng nh t, bao g m , các ch ng khoán có giá nh tín phi u kho b c, th ng phi u, ch p phi u ngân hàng…

Vi c ch n ra m t th c đo đ xác đ nh m c cung ti n ph thu c vào nhi u tiêu chí nh ph ng pháp nào h tr t t nh t cho công tác d báo các bi n s trong n n kinh t Vi t Nam hi n nay đang s d ng th c đo m c cung ti n là

Vi c phân tích các lỦ thuy t kinh t cho th y có s tác đ ng c a chính sách ti n

t lên các ch s giá c phi u

Khi th c hi n chính sách ti n t m r ng thì l ng ti n đ a vào trong l u thông nhi u h n s làm gi m lãi su t cho vay c ng nh lãi su t tái chi t kh u Vi c làm này s làm gia t ng nhu c u s d ng các tài s n tài chính trong đó có c phi u M c khác, khi lãi su t cho vay gi m xu ng s giúp làm gi m lãi su t chi t kh u c a c phi u qua đó làm t ng giá k v ng c ng nhu thu nh p c a các nhà đ u t

Khi th c hi n chính sách ti n t th t ch t thì lãi su t s cao h n do l ng ti n

l u thông đã gi m xu ng so v i tr c khi có s thay đ i c a chính sách Khi lãi su t cao h n s làm cho các ngu n v n có chi phí cao h n tr c s gây ra tác đ ng làm

gi m l ng v n đ u t vào c phi u c ng nh làm gi m giá c phi u trong các mô hình đ nh giá Thêm vào đó, vi c t ng lãi su t s làm t ng chi phí cho các công ty có

c u trúc tài chính thiên v n d n đ n l i nhu n c a công ty gi m xu ng và giá c phi u tr nên kém h p d n so v i các kênh đ u t khác K t qu làm nh h ng tiêu

c c đ n giá c phi u

T k t qu vi c phân tích c s lý thuy t cho th y cung ti n có tác đ ng tích c c lên ch s giá c phi u

1.2.4 T giá h iăđoái (Exchange rate)

T giá h i đoái là t giá gi a hai đ ng ti n mà theo đó m t đ ng ti n này s đ i thành đ ng ti n khác b ng m t t l nh t đ nh Có 2 cách y t giá là y t giá tr c ti p

và y t giá gián ti p, tùy theo t ng qu c gia mà s ch n cách y t giá phù h p đ i v i

Tuy nhiên, theo m t khía c nh khác vi c t ng t giá h i đoái l i có tác đ ng tiêu

c c lên TTCK Khi đi u ch nh t giá h i đoái t ng lên s tác đ ng đ n các ho t

1.2.5 Giá tr s năl ng công nghi p (Industrial production)

Là ch tiêu t ng h p ph n ánh k t qu s n xu t kinh doanh c a ngành công nghi p đ c s n xu t ra trong m t kho ng th i gian nh t đ nh ây là c s đ đánh giá tình hình phát tri n công nghi p c a m t qu c gia

Khi giá tr s n l ng công nghi p có m c t ng tr ng, đi u này cho th y n n kinh t đang trong giai đo n phát tri n và các công ty làm n hi u qu , có lãi; gia

t ng l i nhu n cho các c đông Khi đó làm cho ch ng khoán c a công ty s tr nên

h p d n h n và giá c phi u c a các công ty c ng nh ch s giá c phi u c a n n kinh t c ng s t ng lên

Ng c l i, khi giá tr s n l ng công nghi p m c đ th p thì qua đó c ng cho

th y n n kinh t trong giai đo n bão hòa ho c suy thoái ng thái chung c a n n kinh t không có d u hi u kh quan cho các quy t đ nh c a nhà đ u t Nhà đ u t

s dè ch ng v i nh ng kho n đ u t m o hi m, r i ro cao nh ch ng khoán Do đó làm cho kênh đ u t ch ng khoán kém h p d n h n các kênh đ u t khác nên làm giá c phi u c a các công ty và ch s giá c phi u chung c a th tr ng gi m

xu ng

V i nh ng c s lý thuy t ta th y giá tr s n l ng công nghi p có tác đ ng đ n

ch s giá c phi u

1.2.6ă uăt tr c ti p n c ngoài (Foreign direct investment)

Theo T đi n bách khoa toàn th Wikipedia, đ u t tr c ti p n c ngoài là hình

th c đ u t dài h n c a cá nhân hay công ty n c này vào n c khác b ng cách

thi t l p c s s n xu t, kinh doanh Ngu n v n đ u t tr c ti p này có th d i hình th c b ng ti n ho c nh ng tài s n khác đ th c hi n ho t đ ng đ u t

Theo các lý thuy t kinh t , vi c gia t ng ngu n v n đ u t tr c ti p n c ngoài

s bù đ p thi u h t v v n b ng ngo i t c ng nh cung c p thêm ngu n v n m i cho th tr ng, góp ph n thúc đ y s phát tri n c a n n kinh t Khi công ty ti p c p

đ c v i ngu n v n có chi phí th p s giúp công ty m r ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh, t đó c i thi n l i nhu n và làm t ng giá c phi u c a công ty

1.3 S c n thi t ph i nghiên c u s tácăđ ng c a các nhân t kinh t v ămô đ n

ch s giá c phi u

TTCK là phong v bi u c a n n kinh t , nh ng thay đ i trong n n kinh t s

đ c ph n ánh t ng gi đ n TTCK thông qua s t ng ho c gi m đi m c a ch s giá c phi u niêm y t trên TTCK Nh ng s thay đ i trong n n kinh t , đó có th là

nh ng thay đ i v chính sách đi u ti t kinh t v mô; là s thay đ i c a các nhân t kinh t v mô nh lãi su t, l m phát, cung ti n, t giá h i đoái, giá tr s n l ng công nghi p, đ u t tr c ti p n c ngoài….Vi c nghiên c u s tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô là đi u c n thi t và h u ích cho các ch th tham gia trên TTCK:

- i v i TTCK: khi xác đ nh đ c các nhân t kinh t v mô tác đ ng đ n ch

s giá c phi u s h tr c quan qu n lý và giám sát th tr ng k p th i đ a

ra gi i pháp đ x lý các tình hu ng x u do n n kinh t gây ra, tránh làm nh

h ng đ n ho t đ ng chung c a TTCK;

- i v i nhà đ u t : giúp nhà đ u t đ a ra các quy t đ nh đ u t h p lý và

k p th i khi có nh ng thay đ i c a các nhân t kinh t v tác đ ng đ n TTCK qua đó nh m h n ch r i ro c ng nh giúp t i u l i nhu n đ t đ c cho các nhà đ u t trên th tr ng

- i v i Chính ph : cung c p thông tin đ các c quan ch c n ng k p th i

đ a ra các h ng kh c ph c khi có nh ng bi n đ ng x u trong n n kinh t đ

h tr s phát tri n c a TTCK c ng nh hoàn thành các m c tiêu kinh t đ

Bài nghiên c u đã đánh giá m i quan h nhân qu trong ng n h n và dài h n

gi a ch s giá c phi u c a Malaysia (Kuala Lumpur Composite Index ậ KLCI) và các nhân t kinh t v mô nh l m phát, cung ti n, t giá danh ngh a trong th i k

tr c và sau khi x y ra cu c kh ng ho ng tài chính 1997

Các ph ng pháp đ c s d ng trong nghiên c u là ki m đ nh nghi m đ n v ,

ki m đ nh đ ng liên k t, mô hình hi u ch nh sai s ECM

Trong mô hình d li u đ c thu th p theo tháng, và chia ra làm hai giai đo n là

t tháng 1/1987 ậ 1/1995 và th i k sau kh ng ho ng t tháng 1/1999 ậ 1/2007 D

li u đ c thu th p t ngu n c s d li u c a IMF và trang web www econstats.com Các nhân t trong mô hình đ c thu th p theo nh ng tiêu chí nh sau:

- i v i giá c phi u thì l y theo giá cu i tháng c a các mã ch ng khoán giao

Bài nghiên c u cho th y nhân t l m phát có s tác đ ng d ng đ n ch s giá

c phi u trong dài h n, ng c l i giá c a các c phi u trên th tr ng Malaysia đ c xem nh m t rào c n hi u qu khi x y ra l m phát và ngay c khi sau cu c kh ng

ho ng

Cung ti n có s tác đ ng âm đ n ch s giá c phi u, đi u này có th x y ra khi gia t ng m c l m phát d n đ n giá c phi u s gi m xu ng

i v i t giá h i đoái thì s có nh ng ph n ng khác nhau th i k tr c và sau khi kh ng ho ng Tr c cu c kh ng ho ng, thì t giá h i đoái có s tác đ ng

d ng đ n ch s giá c phi u, sau kh ng ho ng thì có tác đ ng âm

Vi c áp d ng m t s ki m đ nh thì bài nghiên c u cho ta th y r ng ch s giá c phi u ch u s tác đ ng d ng v i các nhân t v mô là t giá h i đoái, l m phát và cung ti n Tuy nhiên trong dài h n thì l i có s tác đ ng âm v i các nhân t trên

1.4.2 Nghiên c u c a Adel Al-Sharkas

M t s nghiên c u tr c đây đã đ a ra các gi thuy t v s t n t i m i quan h cân b ng trong dài h n c a các nhân t kinh t v mô và giá c phi u Adel Al-

Sharkas đã s d ng mô hình vector hi u ch nh sai s VECM đ xác đ nh s tác

đ ng c a các nhân t kinh t v mô lên TTCK Jordan (ASE) Các bi n kinh t v mô trong mô hình nghiên c u g m có: cung ti n, l m phát, lãi su t và giá tr th c c a

ho t đ ng kinh t K t qu nghiên c u cho th y gi a giá c phi u c a TTCK Jordan

và các nhân t kinh t v mô có m i quan h cân b ng trong dài h n

Các d li u đ c ch n theo quý g m 92 quan sát t tháng 3/1980 đ n tháng 12/2003 và thu th p t các báo cáo th ng kê c a Ngân hàng Jordan Các bi n trong

mô hình đ c ch n theo nh ng tiêu chí sau:

- Giá c phi u là trung bình theo quý giá đóng c a c a t t c các ch ng khoán niêm y t trên TTCK Jordan

- Cung ti n đ c ch n là cung ti n

- L m phát đ c đ i di n b ng ch s giá CPI

- Lãi su t là lãi su t đáo h n c a tín phi u kho b c k h n 3 tháng

- Ch s s n xu t công nghi p: đ c l y theo t ng quỦ và đ i di n cho các ho t

đ ng kinh t th c c a Jordan

Thông qua các ki m đ nh nghi m đ n v , ki m đ nh đ ng liên k t và mô hình vector hi u ch nh sai s VECM bài nghiên c u đã tìm th y m i quan h cân b ng trong dài h n gi a các nhân t kinh t v mô và TTCK c a Jordan Trong đó, các

bi n kinh t v mô nh cung ti n và ch s s n xu t công nghi p có s tác đ ng tích

c c đ n ch s giá c phi u Jordan Còn đ i v i bi n l m phát và lãi su t c a tín phi u kho b c, k t qu cho th y l m phát và lãi su t c a tín phi u kho b c có tác

đ ng tiêu c c đ n ch s giá c phi u TTCK Jordan

1.4.3 Nghiên c u c a Fama và Schwert

Vào n m 1977 Fama và Schwert v i bài nghiên c u v : ắS ph c h i c a

ch ng khoán, l m phát và lý thuy t đ i di n: M t cách nhìn m i v d li u” đã tìm

th y m i quan h gi a l m phát và TTCK Tác gi đã s d ng l m phát d ki n và

l m phát không d ki n đ c đ xem xét s tác đ ng c a l m phát đ n ch s giá c phi u và k t qu cho th y là có s tác đ ng tiêu c c c a l m phát đ n giá c phi u; Mohammed Omran và John Pointon (2001) c ng tìm th y s tác đ ng tiêu c c c a

l m phát đ n TTCK c a Ai C p trong ng n h n l n dài h n n n m 2011, Adel Al Sharkas và Marwan Alzoybi đã th c hi n nghiên c u v i ch đ ắ Giá c phi u và

l m phát; b ng ch ng th c nghi m các n c nh Jordan, Saudi Arabia, Kuwait, Morocco” Thông qua vi c s d ng mô hình VAR, tác gi đã ng h gi thuy t v

s tác đ ng trong dài h n gi a l m phát và giá c phi u

1.4.4 Nghiên c u c a Mahmudul and Salah Uddin

Mahmudul and Salah Uddin (2009) v i bài nghiên c u v : ắM i quan h gi a lãi su t và giá c phi u b ng ch ng th c nghi m các n c phát tri n và các n c đang phát tri n” Bài nghiên c u này tác gi đã tìm ra nh ng b ng ch ng th c nghi m v s t n t i m i quan h gi a giá c phi u và lãi su t đ c th c hi n 15

n c đang phát tri n và các n c phát tri n (Úc, Bangladesh, Canada, Chile, Colombia, c, Ý, Jamaica, Nh t, Malaysia, Mexico, Philippine, Nam Phi, Tây Ban Nha và Venezuela) K t qu c a bài nghiên c u cho th y lãi su t có tác đ ng tiêu c c đ n giá c phi u 14 n c trong bài nghiên c u ngo i tr tr ng h p c a Philippines và có 6 qu c gia cho th y s thay đ i trong lãi su t d n đ n tác đ ng tiêu c c trong s thay đ i c a giá c phi u M t s bài nghiên c u khác c ng có cùng k t qu nghiên c u v tác đ ng tiêu c c c a lãi su t đ n giá c phi u nh :

Fama (1981); Mohammad và c ng s (2009); Christopher Gan (2006); Rahman, Sidek và Tafri (2009); Nadeem Sohil and zakir Hussain (2009)

1.4.5 Nghiên c u c a Maxwell Ogbulu và Peter Chinyer

Tác gi Maxwell Ogbulu và Peter Chinyer đã th c hi n nghiên c u vào n m

2011 v i đ tài là: ắChính sách ti n t và giá c phi u t i Nigeria thông qua mô hình

hi u ch nh sai s ECM” Hai tác gi này thông qua vi c s d ng s li u t n m

1985 đ n 2011 và m t s ki m đ nh có liên quan nh ki m đ nh nghi m đ n v ,

ki m đ nh đ ng liên k t, mô hình hi u ch nh sai s ECM và mô hình nhân qu Granger đã tìm ra s tác đ ng trong dài h n c a chính sách ti n t bao g m cung

ti n, lãi su t, t giá h i đoái và l m phát đ i v i giá c phi u t i Nigeria C th tác

gi thông qua k t qu c a mô hình hi u ch nh sai s ECM đã tìm th y m i quan h tích c c gi a cung ti n và giá c phi u Tr c đó m t s tác gi khác c ng tìm ra

đ c s tác đ ng c a cung ti n đ n giá c phi u nh Chen Shaoping (2008) v i bài nghiên c u: ắPhân tích nh ng tác đ ng tích c c c a chính sách ti n t lên giá c phi u” Tác gi cho r ng cung ti n có tác đ ng tích c c đ n giá c phi u khi cung

ti n trên th tr ng t ng lên thì giá c phi u c ng t ng lên t ng ng K t qu c a

mô hình ECM cho bi t thêm, trong ng n h n m c cung ti n có tác đ ng m nh

nh t đ n giá c phi u, thì có m t s tác đ ng đ n giá c phi u còn m c cung

ti n có ít tác đ ng đ n giá c phi u Xét trong dài h n thì m c cung ti n và

có tác đ ng nhi u nh t đ n giá c phi u Trung Qu c

1.4.6 Nghiên c u c a Noel Dilrukshan Richards và John Simpson

Tác gi Noel Dilrukshan Richards và John Simpson đã th c hi n bài nghiên c u

v : ắS t ng tác gi a giá c phi u và t giá h i đoái: B i c nh Úc” Tác gi thông qua vi c ki m đ nh v s đ ng liên k t và mô hình Granger đã th y đ c m c

đ t ng tác c a t giá h i đoái lên giá c phi u V i m u quan sát t 2003 ậ 2006, thì bài nghiên c u cho th y trong ng n h n thì vi c gia t ng t giá h i đoái có tác

đ ng tích c c đ n giá c phi u c a TTCK Úc H n th n a, khi ti n hành ki m đ nh

đ ng liên k t thì k t qu c ng cho th y có s tác đ ng trong dài h n c a t giá h i đoái đ n giá c phi u

Tuy nhiên, trong m t s bài nghiên c u khác thì l i cho k t qu trái ng c nh Rahman và Uddin (2009) đã nghiên c u v s tác đ ng c a t giá h i đoái đ n ch

s giá c phi u m t s n c đang phát tri n nh Bangladesh, n và Pakistan

K t qu cho th y r ng không có m i quan h đ ng liên k t gi a t giá h i đoái và giá c phi u các n c này trong dài h n Sau đó tác gi đã s d ng thêm ki m

đ nh Granger và c ng th y r ng gi a t giá h i đoái và giá c phi u không có m i quan h nhân qu các n c này

1.4.7 Nghiên c u c a George Filis

Tác gi George Filis (2009) đã th c hi n nghiên c u tìm hi u v m i quan h

gi a giá c phi u và giá tr s n l ng công nghi p thông qua bài nghiên c u v

ắM i quan h gi a giá c phi u, l m phát và giá tr s n l ng công nghi p t i Hy

L p và tác đ ng c a giá d u lên các bi n này: Có ph i b t k phát hi n nào đ u xu t phát t vi c đánh giá các thành ph n trong vòng tròn” Bài nghiên c u tìm hi u v

m i quan h gi a các thành ph n trong vòng tròn là l m phát, giá tr s n l ng công nghi p và giá c phi u Hy L p Thông qua mô hình VAR tác gi nh n th y giá tr

s n l ng công nghi p có tác đ ng tích c c đ n giá c phi u nh ng m c đ th p, trong khi đó giá d u và l m phát tác đ ng tiêu c c đ n giá c phi u Hy L p và giá

d u không có tác đ ng đ n giá tr s n l ng công nghi p c ng nh l m phát Tuy nhiên bài nghiên c u c a Ahmet (2009): ắTác đ ng c a các nhân t kinh t v mô

đ n giá c phi u c a Th Nh K : B ng ch ng t Th Nh K ” Bài nghiên c u này

l i cho k t qu ng c l i, tác gi đã phân tích tác đ ng c a các bi n kinh t v mô trong đó có ch s s n xu t công nghi p Th Nh K , k t qu nghiên c u cho th y

r ng ch s s n xu t công nghi p tác đ ng tiêu c c đ n ch s giá c phi u trên TTCK Th Nh K

1.4.8 Nghiên c u c a Sarbapriya Ray

Bài nghiên c u c a tác gi Sarbapriya Ray (2013) v i ch đ ắTác đ ng c a đ u

t tr c ti p n c ngoài đ n giá c phi u c a n : Ph ng pháp ti p c n mô hình nhân qu ” đã tìm th y s tác đ ng c a đ u t tr c ti p n c ngoài đ n giá c phi u

M c tiêu nghiên c u là đ tìm hi u v s tác đ ng c a đ u t tr c ti p n c ngoài

và giá c phi u n c ng nh m i quan h nhân qu gi a 2 nhân t này Thông qua vi c s d ng mô hình ki m đ nh nhân qu Granger tác gi đã tìm th y s tác

đ ng tích c c c a đ u t tr c ti p n c ngoài đ n giá c phi u n , tuy nhiên

s tác đ ng này là không nhi u Nguyên nhân là do l ng v n đ u t tr c ti p n c ngoài đ vào n m c đ h n ch

Tuy nhiên trong m t bài nghiên c u khác: ắ u t tr c ti p n c ngoài và giá

c phi u t i Pakistan” thì cho th y s tác đ ng rõ r t h n c a đ u t tr c ti p n c ngoài đ n giá c phi u Thông qua vi c s d ng mô ki m đ nh đ ng liên k t tác gi

đã tìm th y s tác đ ng d ng c a đ u t tr c ti p n c ngoài đ n giá c phi u Pakistan Theo tác gi vi c gia t ng đ u t tr c ti p n c ngoài s giúp đ y nhanh các ho t đ ng kinh doanh c a công ty t đó tác đ ng tích c c đ n TTCK

1.4.9 Nghiên c u c a Nguy n Minh Ki u và Nguy năV nă i p

Thông qua ph ng pháp ki m đ nh nhân qu Granger và mô hình hi u ch nh sai s (ECM) tác gi đã đo l ng s tác đ ng c a 4 y u t kinh t v mô bao g m :

ch s giá tiêu dùng (đo l ng m c đ l m phát), t giá h i đoái VND/USD, cung

ti n M2, giá vàng trong n c đ n m c đ bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán

Vi t Nam (thông qua ch s giá ch ng khoán VNIndex) K t qu nghiên c u cho

th y: trong dài h n, gi a ch s giá ch ng khoán VN-Index v i cung ti n M2 và giá vàng trong n c có m i quan h tích c c, v i l m phát có m i quan h tiêu c c; trong khi đó t giá h i đoái và VN-Index không có m i liên h nào Trong ng n

h n, ch s giá ch ng khoán hi n t i có m i quan h cùng chi u v i ch s giá ch ng khoán tháng tr c và quan h ng c chi u v i t giá h i đoái

Qua các nghiên c u c a các tác gi trên th gi i c ng nh c a tác gi trong

n c ta th y ch s giá c phi u ch u tác đ ng t nhi u nhân t kinh t v mô nh

l m phát, lãi su t, cung ti n, t giá h i đoái, giá tr s n l ng công nghi p, đ u t

tr c ti p n c ngoài, giá vàng, giá d u… ây là c s lý thuy t cho vi c đ a ra mô hình nghiên c u trong bài nghiên c u

1.5 Mô hình nghiên c u

D a vào các lý thuy t v ch s giá c phi u và nghiên c u trên th gi i v s tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n ch s giá c phi u nh nghiên c u c a các tác gi trên th gi i nh Adel Al-Sharkas; Mohamed Asmy và c ng s , George Filis, Mahmudul and Salah Uddin… và các tác gi trong n c, bài nghiên c u đ

xu t mô hình nghiên c u nh sau:

Hình 1.1 Mô hình nghiên c u

Ph ng trình th hi n quan h gi a các bi n đ c l p và bi n ph thu c nh sau:

SP = IO + + e

Trong đó:

- SP: các ch s giá c phi u t i HOSE

- CPI: ch s giá tiêu dùng đ i di n cho l m phát

- IR: lãi su t

- : m c cung ti n

- EX: t giá h i đoái bình quân liên ngân hàng gi a USD/VND

- IO: giá tr s n l ng công nghi p

- FDI: đ u t tr c ti p n c ngoài

- e: sai s ng u nhiên

K TăLU NăCH NGă1

Trong ch ng 1 đ a ra khái ni m v ch s giá c phi u bên c nh đó còn nêu ra

m t s lý thuy t kinh t và b ng ch ng th c nghi m đ xác đ nh các nhân t v mô tác đ ng đ n ch s giá c phi u nh cung ti n, l m phát, lãi su t, t giá h i đoái, giá tr s n l ng công nghi p và đ u t tr c ti p n c ngoài V i c s lý thuy t này s làm n n t ng cho vi c phân tích s tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô

đ n các ch s giá c phi u t i HOSE

C H NGă2

TH CăTR NG V ăS ăTÁCă NGăC AăCÁCăNHỂNăT ă KINHăT ăV ăMỌă N CÁC CH ăS ăGIÁăC ăPHI U T IăS ă GIAOăD CHăCH NGăKHOÁN THĨNHăPH ăH ăCHệăMINH

2.1 Các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh

đáp ng ngày càng cao v nhu c u đ u t c ng nh s phát tri n c a TTCK bên c nh vi c áp d ng VN-Index thì HOSE đã áp d ng thêm m t s ch s m i là VN30-Index, VNMidcap-Index, VN100-Index, VNSmallcap-Index, VNAllshare-Index, g i chung là b HOSE-Index Vi c áp d ng b ch s này s giúp ph n ánh toàn di n h n các thông tin trên th tr ng và là c s đ phát tri n các s n ph m

m i c a TTCK Vi t Nam trong t ng lai.

2.1.1 Các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh

2.1.1.1 VN-Index

Là ch s giá ph n ánh s thay đ i v giá c a các c phi u giao d ch trên HOSE VN-Index đ c đ a vào áp d ng t khi TTCK thành l p ngày 28/07/2000

 că đi m: VN-Index đ c tính b ng vi c so sánh giá tr th tr ng hi n

hành v i giá tr th tr ng c s Giá tr th tr ng c s đ c đ c ch n vào ngày đ u tiên TTCK chính th c đi vào ho t đ ng ngày 28/07/2000 và đ c

đi u ch nh trong các tr ng h p nh niêm y t m i, h y niêm y t và các

tr ng h p v thay đ i v n niêm y t

 Ph ng pháp ch n c phi u vào ch s

S l ng c phi u thành ph n là t t c các công ty niêm y t trên HOSE Tính

đ n h t tháng 6/2014 s l ng công ty niêm y t trên HOSE là 301 công ty Công

th c tính nh sau:

VN-Index (2.1)

Trong đó:

- : giá th tr ng hi n hành c a c phi u th i

- : s l ng niêm y t hi n hành c a c phi u i

- : s l ng niêm y t vào ngày g c c a c phi u i

- : giá th tr ng vào ngày g c c a c phi u i

- i = 1, 2, 3,….n

2.1.1.2 VN30-Index

Là ch s c a các công ty niêm y t trên HOSE, g m 30 công ty có giá tr v n hóa và tính thanh kho n đáp ng đ c t cách khi tham gia vào ch s , các đi u

ki n v sàng l c và giá tr v n hóa theo quy đ nh

 că đi m: là m t thành ph n trong b HOSE-Index; đ c tính d a trên

ph ng pháp giá tr v n hóa th tr ng có đi u ch nh t l c phi u t do chuy n nh ng v i đi u ki n sàng l c đ tham gia vào VN30-Index là t l

c phi u t do chuy n nh ng, thanh kho n S l ng c phi u tham gia vào VN30-Index là c đ nh và không đ ng th i trùng v i c phi u thành ph n

c a VNMidcap-Index và VNSmallcap-Index

 Ph ngăphápăch n c phi u vào ch s

- B c 1: Các c phi u đáp ng đ các yêu c u v t cách tham gia vào ch s và các đi u ki n sàng l c là thanh kho n, t l c phi u t do chuy n nh ng s đ c

s p vào m t danh sách theo th t gi m d n v m c giá tr v n hóa hàng ngày bình quân trong 6 tháng và ch a đi u ch nh t l c phi u t do chuy n nh ng

- B c 2: Ch n top 50 c phi u trong danh sách trên và lo i nh ng c phi u thu c

di n b c nh báo khác (n u có) C phi u b lo i b s đ c thay th b ng c phi u

k ti p trong danh sách sao cho đ 50 c phi u

- B c 3: S p x p các c phi u b c 2 theo th t gi m d n v giá tr giao d ch hàng ngày bình quân bao g m giá tr giao d ch kh p l nh và th a thu n trong 6 tháng tính đ n th i đi m xem xét:

 C phi u đ ng v trí th 20 tr lên trong danh sách s có m t trong ch s ;

 C phi u đ ng v trí th 41 tr xu ng trong danh sách s b lo i kh i ch s ;

 C phi u đ ng v trí 21 đ n 40 trong danh sách thì u tiên c phi u đã có trong danh m c c phi u thành ph n c a VN30-Index k tr c, sau đó m i xét đ n c phi u m i sao cho s l ng c phi u trong ch s b ng 30 c phi u Trong tr ng h p có nhi u h n 1 c phi u thu c ch s k tr c có cùng v trí, u tiên ch n c phi u có giá tr v n hóa bình quân cao h n c a k xem xét

 05 c phi u ti p theo sau 30 c phi u đã ch n t i b c 3 đ c đ a vào danh

m c c phi u d phòng, s d ng đ thay th trong tr ng h p m t hay nhi u

c phi u thành ph n c a VN30-Index b lo i kh i ch s vào gi a k xem xét

2.1.1.3 VNMidcap-Index

Là ch s c a các công ty niêm y t trên HOSE, bao g m 70 công ty có giá tr

v n hóa trung bình đ ng sau VN30-Index đáp ng các yêu c u v t cách đ tham gia vào ch s , các đi u ki n sàng l c theo quy đ nh và giá tr v n hóa trên th

tr ng

 că đi m: là m t thành ph n trong b HOSE-Index; đ c tính d a trên

ph ng pháp giá tr v n hóa th tr ng có đi u ch nh t l c phi u t do chuy n nh ng v i đi u ki n sàng l c đ tham gia vào VNMidcap-Index là

t l c phi u t do chuy n nh ng, thanh kho n S l ng c phi u tham gia vào VNMidcap-Index là c đ nh và không đ ng th i trùng v i c phi u thành ph n c a VN30-Index và VNSmallcap-Index, ngày c s là ngày 24/01/2014 v i giá tr c s b ng v i VN-Index ngày 24/01/2014 t c là 560,19 đi m

 Ph ng pháp ch n vào ch s

- B c 1: Các c phi u còn l i trong danh sách sau khi lo i 30 c phi u thành ph n

c a VN30-Index s đ c x p theo th t gi m d n v giá tr v n hoá hàng ngày bình quân ch a đi u ch nh t l c phi u t do chuy n nh ng:

 C phi u đ ng v trí th 40 tr lên trong danh sách s có m t trong VNMidcap-Index;

 C phi u đ ng v trí th 81 tr xu ng trong danh sách s b lo i kh i ch s ;

 C phi u đ ng v trí 41 đ n 80 trong danh sách thì u tiên c phi u đã có trong danh m c c phi u thành ph n c a VNMidcap-Index k tr c, sau đó

m i xét đ n c phi u m i sao cho s l ng c phi u trong b ng 70 c phi u Trong tr ng h p có nhi u h n 1 c phi u thu c ch s k tr c có cùng v trí, u tiên ch n c phi u có giá tr giao d ch bình quân cao h n c a k xem xét

- B c 2: 10 c phi u ti p theo sau 70 c phi u đã ch n t i b c 1 s đ a vào danh

m c c phi u d phòng, s d ng đ thay th trong tr ng h p có m t hay nhi u c phi u thành ph n c a VNMidcap-Index b lo i kh i ch s vào gi a k xem xét

2.1.1.4 VN100-Index

Là ch s c a nh ng công ty niêm y t trên HOSE đáp ng đ c t cách tham gia vào ch s , các đi u ki n sàng l c và giá tr v n hóa trên th tr ng Ch s này bao

g m c phi u thành ph n c a VN30-Index và VNMidcap-Index

 c đi m: là m t thành ph n trong b HOSE-Index; đ c tính d a trên

ph ng pháp giá tr v n hóa th tr ng có đi u ch nh t l c phi u t do chuy n nh ng và đ t tiêu chí ch n l c đ tham gia vào VN100-Index là t

l c phi u t do chuy n nh ng, thanh kho n S l ng c phi u tham gia vào VN100-Index là c đ nh, ngày c s là ngày 24/01/2014 v i giá tr c s

b ng v i VN-Index ngày 24/01/2014 t c là 560,19 đi m

 Ph ngăphápăch n vào ch s

G m 100 c phi u là các c phi u thành ph n c a VN30-Index và Index

VNMidcap-2.1.1.5 VNSmallcap-Index

Là ch s c a các công ty niêm y t trên HOSE có giá tr v n hóa nh , đáp ng tiêu chí tham gia vào ch s , các đi u ki n sàng l c theo quy đ nh và giá tr v n hóa

th tr ng

 că đi m: là m t thành ph n trong b HOSE-Index; đ c tính d a trên

ph ng pháp giá tr v n hóa th tr ng có đi u ch nh t l c phi u t do chuy n nh ng; có tiêu chí ch n l c đ tham gia vào VNSmallcap-Index là

t l c phi u t do chuy n nh ng, thanh kho n S l ng c phi u tham gia vào VNSmallcap-Index là không c đ nh và không đ ng th i trùng v i c phi u thành ph n c a VN30-Index, VNMidcap-Index và không thu c VN100-Index, ngày c s là ngày 24/01/2014 v i giá tr c s b ng v i VN-Index ngày 24/01/2014 t c là 560,19 đi m

 Ph ngăphápăch n c phi u vào ch s

G m các c phi u còn l i trong danh sách đáp ng các tiêu chí v t cách tham gia,

t l c phi u t do chuy n nh ng, thanh kho n sau khi lo i tr các c phi u thành

ph n c a VN100-Index

2.1.1.6 VNAllshare-Index

Là ch s c a các công ty niêm y t trên HOSE, ch s này bao g m c phi u

thành ph n c a VN100-Index và VNSmallcap-Index

 că đi m: là m t thành ph n trong b HOSE-Index; đ c tính d a trên

ph ng pháp giá tr v n hóa th tr ng có đi u ch nh t l c phi u t do chuy n nh ng; s l ng c phi u thành ph n trong VNAllshare-Index là không c đ nh; ngày c s là ngày 24/01/2014 v i giá tr c s b ng v i VN-Index ngày 24/01/2014 t c là 560,19 đi m

 Ph ngăphápăch n c phi u vào ch s

G m các c phi u thành ph n c a VN100-Index và VNSmallcap-Index

2.1.2 ụăngh aăc a vi c áp d ng các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng

khoán Thành ph H Chí Minh

 i v i TTCK

V i nhu c u đ u t ngày càng cao c ng nh s phát tri n c a TTCK thì vi c ch

áp d ng VN-Index HOSE đã b c l m t s b t c p làm nh h ng đ n các nhà

đ u t c ng nh th tr ng V i vi c l n l t áp d ng các ch s m i nh Index ti p theo là các ch s m i VNMidcap-Index, VNSmallcap-Index, VN100-Index, VNAllshare-Index đã d n kh c ph c đ c ph n nào nh ng h n ch c a VN-Index và đáp ng t t h n nhu c u c ng nh s phát tri n c a TTCK V i s ra đ i

VN30-c a VN30-Index đ i di n cho nh ng công ty niêm y t có giá tr v n hóa l n trên th

tr ng chi m kho ng 80% t ng giá tr v n hóa và 60% thanh kho n c a th tr ng

đã giúp kh c ph c đ c nh ng đi m y u c a VN-Index và tránh tình tr ng bóp méo

th tr ng Ti p đ n là vi c áp d ng VNMidcap-Index và VNSmallcap-Index vào

th tr ng, đi u này có tác đ ng tích c c cho s phát tri n c a TTCK Hai ch s này s kh c ph c nh ng đi m h n ch c a VN30-Index, giúp cho các nhà đ u t có cái nhìn chi ti t h n v các dòng v n, di n bi n c a th tr ng c ng nh tâm lỦ c a các nhà đ u t Ngoài ra các ch s còn h tr cho các nhà đ u t trong vi c xây

d ng, đa d ng hóa danh m c đ u t giúp t ng hi u qu c a vi c đ u t ch ng khoán

và làm c s cho s phát tri n c a các s n ph m m i trong t ng lai

 i v i Chính ph

Th tr ng ch ng khoán là phong v bi u c a n n kinh t nên vi c phân tích s

ho t đ ng c a TTCK thông qua di n bi n c a các ch s trên th tr ng nh Index, VN30-Index, VNMidcap-Index, VNSmallcap-Index, VN100-Index và VNAllshare-Index s giúp đánh giá đ c ph n nào v m c đ t ng tr ng c a n n kinh t T đó, Chính ph s có nh ng chính sách h tr h p lý cho n n kinh t nói chung c ng nh cho TTCK nói riêng đ đ t đ c nh ng m c tiêu đã đ ra

VN- i v iănhƠăđ uăt

Vi c áp d ng nh ng ch s giá c phi u s giúp các nhà đ u t có thêm thông tin

đ đánh giá và phân tích th tr ng t ng quát h n t đó đ a ra các quy t đ nh đ u t

h p lỦ và đúng th i đi m Bên c nh đó còn giúp nhà đ u t xây d ng và đa d ng hóa danh m c gia t ng hi u qu đ u t

2.1.3 i u ki n sàng l c khi tham gia vào các ch s giá c phi u t i S Giao

d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh.

đ c ch n vào ch s thì các c phi u không ch có t cách tham gia vào ch

s mà còn ph i th a đi u ki n v sàng l c theo quy đ nh

- : kh i l ng c phi u không t do chuy n nh ng

C phi u không t do chuy n nh ng g m có:

 C phi u c a các đ i t ng còn trong th i gian h n ch chuy n nh ng theo quy đ nh c a pháp lu t nh : (1) c đông sáng l p, (2) phát hành riêng l d i 100 nhà đ u t , (3) phát hành c phi u u đãi cho cán b công nhân viên; (4) c phi u b h n ch chuy n nh ng c a công ty FDI

khi chuy n sang công ty c ph n; (5) các tr ng h p h n ch chuy n

nh ng khác theo quy đ nh

 C phi u thu c s h u c a c đông n i b và ng i có liên quan;

 C phi u thu c s h u c a c đông chi n l c;

 C phi u thu c s h u c a c đông nhà n c;

 C phi u thu c s h u c a c đông l n, ngo i tr công ty qu n lý qu , công ty ch ng khoán, công ty b o hi m nhân th , công ty b o hi m (tr khi vi c đ u t nh m m c đích chi n l c), qu t ng h , qu đ u t , các công ty đ u t mang tính ch t t doanh, ETFs S h u c phi u c a c đông l n v n b h n ch chuy n nh ng cho đ n khi t l n m gi gi m

d i 4%

 S h u chéo tr c ti p gi a các công ty thu c ch s

 i u ki n v t l c phi u t do chuy nănh ng

C phi u đ c tham gia vào ch s khi f (ch a làm tròn) c a c phi u l n h n 10% C th :

 f (ch a làm tròn) < 5%: s b lo i

 5% ≤ f (ch a làm tròn) ≤ 10%: s b lo i n u th a t cách tham gia

nh ng không thu c top 10 v giá tr v n hoá trong danh sách

 Xem xét t l c phi u t do chuy nănh ng

T l c phi u t do chuy n nh ng c a các c phi u thành ph n trong ch s s

đ c xem xét đi u ch nh toàn b theo đ nh k 06 tháng/l n vào cùng th i đi m xem xét

- (*):giá tr giao d ch hàng ngày bình quân trong k xem xét bao g m c giao

2.1.3 4ăGi iăh năv ăgiáătr ăv năhóa

Gi i h n giá tr v n hóa là vi c c n thi t nh m h n ch tình tr ng m t hay m t vài c phi u trong ch s chi m t tr ng v n hóa quá l n Do đó t tr ng v n hóa

c a các c phi u thành ph n trong ch s gi i h n m c 10% và có th thay đ i tùy vào t ng ch s Quy trình tính toán gi i h n t tr ng v n hóa s d ng giá đóng c a

c a phiên giao d ch cu i cùng tr c th hai l n th t c a tháng 1 và tháng 7, d a trên danh m c c phi u thành ph n, kh i l ng l u hành, t l c phi u t do chuy n nh ng c a ch s k m i

Công th c tính:

(2.4)

Trong đó:

- i: c phi u b gi i h n t tr ng v n hóa

- j: c phi u không b gi i h n t tr ng v n hóa

- J: t p h p các c phi u không b gi i h n t tr ng v n hóa

- Z: ng ng gi i h n t tr ng v n hóa (10%)

- : h s gi i h n t tr ng v n hóa c a c phi u (%), nh m đ m b o t tr ng v n hóa c a c phi u không v t quá ng ng gi i h n xác đ nh

Vi c xem xét và đi u ch nh gi i h n t tr ng v n hóa s đ c th c hi n đ nh kì

06 tháng/1 l n vào cùng th i đi m xem xét đ nh k ch s ho c đ c tính l i khi có thay đ i v c phi u thành ph n c a ch s trong k

2.1.4 Công th c chung đ tính các ch s trong b HOSE-Index

Công th c chung đ tính các ch s giá c phi u t i HOSE đ c th hi n nh sau:

Ch s (2.5) Trong đó:

- CMV (Current market Value) đ c tính:

) (2.6)

+ i = 1, 2, 3… n

+ n = s c phi u trong ch s

+ = giá c a c phi u th i trong ch s t i th i đi m tính toán

+ = kh i l ng đang l u hành c a c phi u th i trong ch s t i th i đi m tính toán

+ = t l c phi u t do chuy n nh ng c a c phi u i trong ch s t i th i

đi m tính toán

+ = h s gi i h n t tr ng v n hóa c a c phi u i trong ch s t i th i

đi m tính toán

- BMV (Basic market Value): là h s chia, trong tr ng h p t ng /gi m CMV do

nh ng nguyên nhân khác v i bi n đ ng giá trên th tr ng, BMV s đ c đi u

ch nh nh m đ m b o tính liên t c c a ch s

2.2 Th c trang s bi năđ ng c a các ch s giá c phi u t i S Giao d ch Ch ng

khoán Thành ph H Chí Minh