Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý dự án phát triển giao thông vận tải đồng bằng bắc bộ sử dụng vốn vay ngân hàng thế giới (tt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC PHÍ MẠNH THÀNH GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ DỰ ÁN PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG VẬN TẢI ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ SỬ DỤNG VỐN VAY NGÂN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC

PHÍ MẠNH THÀNH

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ DỰ ÁN PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG VẬN TẢI ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ SỬ

DỤNG VỐN VAY NGÂN HÀNG THẾ GIỚI

(Giai đoạn thực hiện dự án)

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội, năm 2013

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC

PHÍ MẠNH THÀNH KHÓA: 2011 – 2013, LỚP QLĐT02

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ DỰ ÁN PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG VẬN TẢI ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ SỬ

DỤNG VỐN VAY NGÂN HÀNG THẾ GIỚI

(Giai đoạn thực hiện dự án)

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS TRẦN VĂN TẤN

Hà Nội, năm 2013

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của Giảng viên hướng dẫn khoa học TS Trần Văn Tấn; Cùng với sự giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi của Ban quản lý các dự án Đường thủy nội địa phía Bắc – Cục Đường thủy nội địa Việt Nam

và các đồng nghiệp đã cung cấp tài liệu, hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành Luận Văn Thạc Sỹ này

Nhân dịp này , tôi cũng xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giáo, các cán bộ làm việc tại khoa Sau Đại Học – Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội đã tận tình giảng dạy, tạo điều kiện và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập đến lúc hoàn thành Luận văn tốt nghiệp

Xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã chia sẻ giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và ngiên cứu thực hiện đề tài

Mặc dù có nhiều cố gắng nhưng luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô và các bạn

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Phí Mạnh Thành

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn “Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý dự án Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc Bộ sử dụng vốn vay Ngân Hàng thế giới” là công trình nghiên cứu của bản thân

Các số liệu trong luận văn được sử dụng dựa trên tài liệu thực tế, có nguồn trích dẫn rõ ràng Nội dung trình bày trung thực, không trùng lặp và chưa từng công

bố trong các công trình nghiên cứu khác

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Khoa Sau Đại Học, Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội và Hội đồng chấm bảo vệ tốt nghiệp về tính trung thực và sự nghiêm túc của Luận văn

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Phí Mạnh Thành

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

LỜI CAM ĐOAN

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TĂT

DANH MỤC HÌNH MINH HỌA

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tên đề tài: 1

2 Lý do nghiên cứu 1

3 Mục đích nghiên cứu 2

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 2

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của để tài 3

PHẦN NỘI DUNG 4

Chương 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN “PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG VẬN TẢI KHU VỰC ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ” SỬ DỤNG VỐN VAY NGÂN HÀNG THẾ GIỚI 4

1.1 Giới thiệu Ban Quản lý các dự án Đường thủy nội địa phía Bắc – Cục Đường thủy nội địa Việt Nam – Bộ Giao thông vận tải 4

1.1.1 Giới thiệu chung 4

1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ 5

1.1.3 Sơ lược các dự án đã triển khai do Ban quản lý 6

1.2 Dự án Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc Bộ 10

1.2.1 Xuất xứ hình thành dự án 10

1.2.2 Chủ đầu tư 10

1.2.3 Tổ chức tư vấn lập Dự án đầu tư 16

1.2.4 Mục tiêu đầu tư 16

1.2.5 Địa điểm xây dựng 16

1.2.6 Quy mô dự án 17

1.2.7 Tiến độ thực hiện dự án 18

1.3 Thực trạng quản lý dự án Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc Bộ 19

1.3.1 Hình thức quản lý dự án 19

1.3.2 Tổ chức bộ máy quản lý và Nhân sự tham gia quản lý 20

1.3.3 Công tác quản lý phạm vi, khối lượng 22

1.3.4 Công tác quản lý chất lượng công trình 29

1.3.5 Công tác quản lý tiến độ 31

1.3.6 Công tác quản lý chi phí 36

1.3.7 Quản lý lựa chọn nhà thầu thi công 40

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH SỬ DỤNG VỐN VAY NGÂN HÀNG THẾ GIỚI (WB) 42

2.1 Lý luận cơ bản về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 42

2.1.1 Khái niệm quản lý dự án đầu tư xây dựng 42

2.1.2 Các mục tiêu của quản lý dự án đầu tư xây dựng 44

2.1.3 Các giai đoạn thực hiện dự án 45

2.1.4 Nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng 46

2.1.5 Các hình thức tổ chức quản lý dự án 49

2.1.6 Cấu trúc tổ chức quản lý dự án 52

2.1.7 Đánh giá hiệu quả quản lý dự án 56

2.2 Đặc điểm của dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thủy 57

2.3 Các yêu cầu của Ngân hàng thế giới đối với quá trình quản lý dự án 57

2.4 Cơ sở pháp lý cho công tác quản lý dự án Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc Bộ sử dụng vốn vay Ngân hàng thế giới - Giai đoạn thực hiện đầu tư 60

2.4.1 Văn bản liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản 60

2.4.2 Văn bản qui định liên quan đến nguồn vốn ODA 61

2.5 Dự án sử dụng vốn vay của Ngân hàng thế giới 63

2.5.1 Thông tin về Ngân hàng thế giới 63

2.5.2 Nguồn vốn ODA 65

2.5.3 Đặc điểm của dự án sửa dụng vốn vay Ngân hàng thế giới 66

2.6 Kinh nghiệm quản lý dự án sử dụng vốn vay Ngân hàng thế giới ở một số nước trên thế giới 67

2.6.1 Một số kinh nghiệm thành công 68

2.6.2 Những bài học thất bại trong sử dụng vốn ODA: 70

Chương 3: GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ DỰ ÁN PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG VẬN TẢI KHU VỰC ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ 73

3.1 Quan điểm, mục tiêu quản lý dự án Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc bộ 73

3.1.1 Quan điểm quản lý dự án 73

3.1.2 Mục tiêu hoàn thành dự án 74

3.2 Đề xuất các giải pháp 75

3.2.1 Nhóm giải pháp về tổ chức quản lý 75

3.2.2 Nhóm giải pháp về nguồn nhân lực quản lý dự án 84

3.2.3 Nhóm giải pháp về lựa chọn nhà thầu 86

3.2.4 Nhóm giải pháp về quản lý tiến độ 87

3.2.5 Nhóm giải pháp về quản lý chất lượng 89

3.2.6 Nhóm giải pháp về quản lý chi phí 90

3.2.7 Nhóm giải pháp khác 91

KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 93

1 Kết luận 93

2 Kiến nghị 93

Tài liệu tham khảo 95

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tên đề tài:

Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý dự án Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc Bộ sử dụng vốn vay Ngân Hàng thế giới (WB)

2 Lý do nghiên cứu

Đầu tư xây dựng cơ bản có vai trò quyết định trong việc tạo ra cơ sở vật chất,

kỹ thuật cho xã hội; đó là nhân tốt quyết định làm thay đổi cơ cấu kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển nền kinh tế đất nước Trong những năm gần đây việc đầu

tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng được chú trọng Tuy nhiên kinh nghiệm, phương thức quản lý, cách thức quản lý nói chung còn hạn chế; cơ chế chính sách, thủ tục còn phức tạp, gây khó khăn trong việc triển khai thực hiện các dự án xây dựng cơ bản

Hiện nay nguồn vốn cho đầu tư xây dựng cơ bản từ nhiều nguồn khác nhau như: vốn ngân sách, vốn tự có của các đơn vị kinh doanh, vốn hợp tác liên doanh với nước ngoài, vốn vay nước ngoài, vốn ODA, nguồn vốn huy động từ nhân dân Mỗi nguồn vốn có một phương thức và yêu cầu khác nhau

Việt Nam là một trong những nước được Ngân Hàng thế giới đánh giá sử dụng tốt nguồn vốn từ Ngân hàng thế giới trong những năm gần đây Tính đến thời điểm ngày 1/1/2013, danh mục đầu tư của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam có 46

dự án và khoản tín dụng hỗ trợ chính sách phát triển vởi tổng trị giá cam kết ròng là 6,15 tỉ US$ vốn IDA và 1,87 tỉ US$ vốn IBRD Các khoản tín dụng này tập trung vào lĩnh vực cơ sở hạ tầng, bao gồm giao thông và phát triển đô thị, phát triển nông thôn, năng lượng, quản lý tài nguyên nước, cải cách hành chính công, tài chính, giáo dục, y tế và dịch vụ xã hội, và môi trường Bên cạnh đó vẫn còn nhiều dự án chậm tiến độ Lý do chậm tiến độ: Thủ tục, chính sách của Việt Nam phức tạp, chồng chéo; Yêu cầu cao của WB khi hỗ trợ cho vay (về môi trường, chính sách tái định

cư, về hiệu quả dự án…); Nguồn lực nội tại của các Ban quản lý chưa đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý dự án …

Ban Quản lý các dự án Đường thủy nội địa phía Bắc (sau đây viết tắt là PMU-NIW) được giao nhiệm vụ quản lý dự án “Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc Bộ” (dự án WB6); là dự án được Bộ Giao thông vận tải phê duyệt đầu tư tại quyết định số 883/QĐ-BGTVT ngày 04/4/2008, sử dụng vốn vay Ngân hàng thế giới, bắt đầu triển khai từ tháng 6/2008, theo kế hoạch kết thúc tháng 6/2014 Thời gian qua PMU-NIW đã đã đạt được nhiều thành tích trong quá trình quản lý và sửa dụng nguồn vốn vay Tuy nhiên hiệu quả quản lý dự án chưa cao, dẫn đến tiến độ thực hiện dự án đang rất chậm Xuất phát từ thực trạng quản lý dự

án nên tác giả đề xuất luận văn “Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý dự án Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc Bộ sử dụng vốn vay Ngân Hàng thế

giới”

3 Mục đích nghiên cứu

- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý dự án Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc Bộ

- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý dự án Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc Bộ

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản lý dự án đầu tư xây dựng và hiệu

quả quản lý dự án

- Phạm vi nghiên cứu: Hoạt động quản lý dự án liên quan đến các hợp đồng

xây lắp thuộc dự án “Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc Bộ” giai đoạn thực hiện dự án

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra, khảo sát: Tác giả là chuyên viên thuộc PMU-NIW

nên có điều kiện thu thập tài liệu, số liệu liên quản tới đề tài (các văn bản pháp lý liên quan đến quản lý hành chính, quản lý dự án, quản lý đầu tư xây dựng cơ bản, hiệp định vay vốn, hướng dẫn quản lý của Ngân hàng thế giới…)

- Phân tích định tính, phân tích định lượng, tổng hợp

- Phương pháp xin ý kiến chuyên gia: Tác giả sẽ làm phiếu khảo sát để xin ý

kiến chuyên gia về vấn đề nghiên cứu

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của để tài

- Đề tài giúp làm sáng tỏ lý luận về hiệu quả quản lý dự án đầu tư xây dựng

công trình

- Qua phân tích hiện trạng và xác định nguyên nhân làm cho quá trình quản

lý dự án chưa hiệu quả, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho các dự án khác và đưa

ra giải pháp nâng cao hiệu quả dự án Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc bộ

* Cấu trúc luận văn

Mở đầu

Chương 1: Thực trạng công tác quản lý dự án dự án “Phát triển giao thông vận

tải khu vực đồng bằng Bắc Bộ” sửa dụng vốn vay Ngân hàng thế giới

Chương 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý dự án đầu tư xây dựng công

trình giao thông sử dụng vốn vay của Ngân hàng thế giới

Chương 3: Giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý Dự án Phát triển giao thông

vận tải khu vực đồng bằng Bắc Bộ

Kết luận, kiến nghị

Tài liệu tham khảo

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

93

KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

1 Kết luận

Dự án Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc bộ là một dự án

có ý nghĩa đặc biệt vì kết quả của dự án là góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của đồng bằng Bắc Bộ bằng cách tăng tăng khả năng vận chuyển của khu vực đồng bằng Bắc Bộ (dựa trên kết nối vận tải đa phương thức: đường bộ - đường săt – đường thủy ) Là một dự án lớn, cơ cấu dự án gồm nhiều hợp phần, phạm vi dự án trải dài thuộc các hành lang vận tải thủy trên 14 tỉnh đồng bằng sông Hồng nên việc quản lý dự án đạt mục tiêu là một việc làm vô cùng khó khăn và phức tạp

Luận văn đã phân tích và đánh giá thực trạng quản lý thực hiện dự án dựa trên kết quả thực hiện dự án kết hợp với lý thuyết quản lý dự án hiện đại Với mục đích là đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý dự án, luận văn đã đưa ra được các nhóm giải pháp nhằm Nâng cao hiệu quả quản lý dự án như sau:

- Nhóm giải pháp về tổ chức quản lý

- Nhóm giải pháp về nguồn nhân lực

- Nhóm giải pháp về lựa chọn nhà thầu

- Nhóm giải pháp về quản lý tiến độ

- Nhóm giải pháp về quản lý chất lượng

- Nhóm giải pháp về quản lý chi phí

- Nhóm giải pháp khác

Tác giả hi vọng với những nhóm giải pháp trên sẽ góp phần Nâng cao hiệu quả quản lý dự án của Ban quản lý các dự án đường thủy nội địa phía Bắc nói chung

và các Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản nói riêng

2 Kiến nghị

Đề nâng cao hiệu quản quản lý dự án Wb6; tác giả kiến nghị Ban quản lý các

dự án đường thủy nội địa phía Bắc nghiên cứu, xem xét áp dụng và kiến nghị Cấp trên cho phép áp dụng các giải pháp đã trình bày ở trên

Kiến nghị các cơ quan chức năng:

94

+ Vụ kế hoạch – Bộ giao thông vận tải; Bộ tài chính bố trí, phân bổ nguồn vốn theo đúng lộ trình thực hiện dự án để Ban giải ngân theo đúng tiến độ thực hiện của các hạng mục

+ Chính phủ, Bộ Xây dựng, Bộ giao thông vận tải, Bộ tài chính, Ngân hàng thế giới có cơ chế, chính sách về chi phí quản lý dự án, về tiền lương phù hợp với đặc điểm của dựa án ODA

+ Cục đường thủy nội địa thực hiện Ủy quyền và phân cấp trách nhiệm nhiều hơn cho Ban QLDA ĐTNĐ phía Bắc theo quy định của Pháp luật nhằm hạn chế thủ tục hành chính giữa Chủ đầu tư và Ban quản lý dự án

+ Chính phủ, Ngân hàng thế giới cho phép gia hạn hiệp định tín dụng vay vốn và điều chỉnh dự án để đảm bảo tất cả các hạng mục công trình hoàn thành theo đúng thiết kế

95

Tài liệu tham khảo

Tài liệu tiếng Việt

[1] Ban quản lý các dự án đường thủy nội địa phía Bắc (2013), Thuyết minh điều chỉnh dự án Wb6

[2] Bộ Xây dựng (2009), Thông tư số 03/2009/TT-BXD ngày 26/3/2009 Quy định chi tiết một số nội dung của Nghị định 12/2009/NĐ-CP ngày 12/2/2009 của Chính phủ về Quản lý dự án đầu tư xây dựng

[3] Bộ Xây dựng (2009), Thông tư số 27/2009/TT-BXD ngày 31/7/2009 Hướng dẫn một số nội dung về Quản lý chất lượng công trình

[4] Bộ Kế hoạch và đầu tư (2001), Thông tư số 06/2001/TT-BKH ngày 20/9/2001 Hướng dẫn quy chế quản lý và sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức

[5] Bộ Giao thông vận tải (2008), Quyết định số 883/QĐ-BGTVT về việc phê duyệt đầu tư dự án “Phát triển giao thông vận tải khu vực đồng bằng Bắc bộ”

[6] Chính phủ (2009), Nghị định 12/2009/NĐ-CP ngày 07/02/2009 của Chính phủ về Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình

[7] Chính phủ (2009), Nghị định 112/2009/NĐ-CP ngày 14/12/2009 của Chính phủ về Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình

[8] Chính phủ (2009), Nghị định 131/2006/NĐ-CP ngày 09/11/2006 của Chính phủ về Ban hành quy chế quản lý và sửa dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức

[9] Lê Anh Dũng (2005), Lập kế hoạch quản lý dự án, NXB Xây dựng, Hà Nội [10] Đinh Tuấn Hải (2008), Quản lý dự án xây dựng, NXB Xây dựng, Hà Nội [11] Vũ Thu Hằng, Nâng cao hiệu quả quản lý vốn ODA tại Việt Nam, Trường

Đại học Giao thông vận tải

[12] Nguyễn Quang Huy (2010) , “Quản lý dự án đầu tư xây dựng Đại học Quốc Gia Hà Nội tại Hòa Lạc trong giai đoạn thực hiện” Luận văn thạc sỹ chuyên

ngành Quản lý đô thị và công trình, Trường ĐH Kiến Trúc Hà Nội