tài liệu chuẩn về nghành dược lâm sàng dược phẩn cung cấp cho các bạn muốn theo học ngành dls và tìm hiểu về nó theo từng trương mn tham khảo và tìm chuẩn tài liệu để học nhé mk đang học thao khoa dược lâm sàng nên cung cấp 1 số tài liệu chuẩn cho mn xem và học cùng học tập nhé thấy hay thì kb vs mk or có gì cần giải thích trong bài thì liên hệ vào gmail nhé : fakjss1gmail.com
Trang 1Sử dụng thuốc cho
PHỤ NỮ THỜI KỲ CHO CON BÚ
Bộ môn Dược lâm sàng
Trường Đại học Dược Hà Nội
Trang 2MỤC TIÊU HỌC TẬP
2
- Trình bày được các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng thuốccủa phụ nữ cho con bú
- Nêu được các thuốc ảnh hưởng đến khả năng bài tiết sữa
- Trình bày được nguyên tắc chung trong sử dụng thuốc cho
phụ nữ đang cho con bú
Trang 3CÁC NỘI DUNG CHÍNH
-Tầm quan trọng của sữa mẹ
- Mục tiêu sử dụng thuốc trên phụ nữ cho con bú
- Các yếu tố quyết định lượng thuốc trẻ nhận từ sữa mẹ
-Các thuốc ảnh hưởng đến khả năng bài tiết sữa
- Nguyên tắc chung trong sử dụng thuốc cho con bú
Trang 4TẦM QUAN TRỌNG CỦA SỮA MẸ
1 Cung cấp dinh dưỡng tối ưu
2 Kháng thể cho trẻ tránh một số nhiễm khuẩn
3 Tăng sự “kết nối” MẸ - CON
4 Rẻ tiền
4
5 Lợi ích cho mẹ
Trang 5Giảm nguy cơ mắc các bệnh (so với sữa công thức):
LỢI ÍCH CỦA SỮA MẸ ĐỐI VỚI TRẺ
Tăng huyết ápBéo phì
Viêm da dị ứngHen phế quảnĐột tử ở trẻ sơ sinh
Viêm dạ dày – ruột
Viêm tai giữa
Nhiễm trùng đường tiểu
Bệnh đường hô hấp dưới
Đái tháo đường
Trang 66
Trang 8CÁC NỘI DUNG CHÍNH
8
-Tầm quan trọng của sữa mẹ
- Mục tiêu sử dụng thuốc trên phụ nữ cho con bú
- Các yếu tố quyết định lượng thuốc trẻ nhận từ sữa mẹ
- Các thuốc ảnh hưởng đến khả năng bài tiết sữa
- Nguyên tắc chung trong sử dụng thuốc cho con bú
Trang 9MỤC TIÊU SỬ DỤNG THUỐC Ở PNCCB
• Điều trị được bệnh của mẹ
• Tránh cho trẻ bị dùng & chịu ADR của thuốc
• Duy trì cho trẻ bú mẹ, duy trì nguồn sữa mẹ
Chú ý các nhóm thuốc:
- Vận chuyển được qua sữa mẹ và có nguy cơ gây TDKMM
- Làm thay đổi mùi vị và lượng sữa
Trang 10CÁC NỘI DUNG CHÍNH
10
-Tầm quan trọng của sữa mẹ
- Mục tiêu sử dụng thuốc trên phụ nữ cho con bú
- Các yếu tố quyết định lượng thuốc trẻ nhận từ sữa mẹ
-Các thuốc ảnh hưởng đến khả năng bài tiết sữa
- Nguyên tắc chung trong sử dụng thuốc cho con bú
Trang 11KHI SỬ DỤNG THUỐC TRÊN PHỤ NỮ CHO CON BÚ
Trang 121 Việc dùng thuốc của mẹ
- Thuốc, liều, đường dùng
- Đặc điểm DĐH của mẹ
2 Việc bài tiết sữa của mẹ
- Lượng sữa tiết ra
- Thành phần và pH của sữa
12
CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH LƯỢNG THUỐC
TRẺ NHẬN ĐƯỢC KHI BÚ MẸ
Trang 133 Tính chất của thuốc
- Sinh khả dụng đường uống
=> Ưu tiên thuốc có sinh khả dụng đường uống thấp
- Mức độ liên kết với protein huyết tương của mẹ
=> Ưu tiên thuốc có tỷ lệ gắn protein cao
- Chuyển hóa qua gan lần đầu
=> Ưu tiên thuốc có chất CH không còn hoạt tính
CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH LƯỢNG THUỐC
TRẺ NHẬN ĐƯỢC KHI BÚ MẸ
Trang 143 Tính chất của thuốc
- Thời gian bán thải
=> Ưu tiên thuốc có thời gian bán thải ngắn
- Phân tử lượng
=> Ưu tiên thuốc có trọng lượng phân tử cao
- Tính tan trong lipid
=> Ưu tiên thuốc có độ hòa tan thấp trong lipid
CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH LƯỢNG THUỐC
TRẺ NHẬN ĐƯỢC KHI BÚ MẸ
Trang 154 Việc bú mẹ của trẻ
- Lượng sữa trẻ bú
- Thời điểm trẻ bú (lưu ý thời điểm thuốc đạt
nồng độ đỉnh trong huyết tương)
5 Tỉ lệ nồng độ thuốc trong sữa/huyết tương
6 Liều dùng tương đối của trẻ
CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH LƯỢNG THUỐC
TRẺ NHẬN ĐƯỢC KHI BÚ MẸ
Trang 16Đặc tính của thuốc Tỉ lệ thuốc giữa
sữa/huyết tương
Thuốc tan nhiều trong lipid ~ 1
Thuốc liên kết nhiều với protein
trong huyết tương của mẹ
< 1
Thuốc có phân tử lượng nhỏ
(dưới 200), tan nhiều trong nước
~ 1
Thuốc vận chuyển tích cực > 1
ẢNH HƯỞNG ĐẶC TÍNH CỦA THUỐC ĐẾN TỈ LỆ NỒNG ĐỘ THUỐC TRONG SỮA/HUYẾT TƯƠNG
16
Trang 17LIỀU DÙNG TƯƠNG ĐỐI CỦA TRẺ
- Lượng thuốc trẻ bú = Csữa mẹ x lượng sữa trẻ bú -Lượng sữa trẻ bú = 0,15 L/kg
-LD tương đối= lượng thuốc trẻ bú/LDmẹ x 100%
→ Phù hợp để đánh giá nguy cơ của thuốc
Trang 18Tỉ lệ nồng độ thuốc sữa/huyết tương và liều
tương đối của một số thuốc
18
Trang 19- Liều tương đối của trẻ < 10%
- Tỉ lệ nồng độ thuốc trong sữa so với huyết tương < 1
- Tỷ lệ thuốc gắn với protein huyết tương >90%
- Trọng lượng phân tử thuốc > 200 dalton
- Thuốc không hấp thu qua đường uống hoặc sinh khả dụng đường uống thấp (trừ một số trường hợp thuốc
không hấp thu nhưng gây kích ứng mạnh đường tiêu hóa của trẻ)
- Thuốc được khuyến cáo sử dụng trên trẻ.
Một thuốc được coi là an toàn trong thời gian cho
con bú nếu có ít nhất 1 đặc điểm sau:
Trang 21Breastfeeding and medication
Lactulose
Trang 22Macrogol and MgOH
Breastfeeding and medication
Trang 23 Insulin
Heparin
Lựa chọn thuốc an toàn cho trẻ khi dùng thuốc
cho PNCCB
Trang 24Insulin
Breastfeeding and medication
Trang 25Heparin
Breastfeeding and medication
Trang 27Atenolol
Trang 28Labetalol
Trang 29Một số thuốc thường dùng an toàn cho trẻ khi
Trang 30TÁC DỤNG KMM CỦA MỘT SỐ THUỐC
LÊN TRẺ KHI DÙNG THUỐC CHO PNCCB
Atenolol Chậm nhịp tim, tím tái, hạ HA
Ciprofloxacin Viêm đại tràng giả mạc
Codein Tử vong
Dapsone Thiếu máu tan máu
Diazepam Thờ ơ, buồn ngủ, bú kém
Doxepin An thần, ngừng hô hấp
Erythromycin Hẹp môn vị
Fluoxetine Đau bụng, kích thích, an thần
Indometacin Co giật
Lithium Bất thường sóng T
Naproxen Chảy máu kéo dài, xuất huyết
Phenytoin Methaemoglobinaemia
Trang 32CÁC NỘI DUNG CHÍNH
32
-Tầm quan trọng của sữa mẹ
- Mục tiêu sử dụng thuốc trên phụ nữ cho con bú
- Các yếu tố quyết định lượng thuốc trẻ nhận từ sữa mẹ
- Các thuốc ảnh hưởng đến khả năng bài tiết sữa
- Nguyên tắc chung trong sử dụng thuốc cho con bú
Trang 33CÁC THUỐC ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG BÀI TIẾT SỮA
Làm tăng tiết sữa Làm giảm tiết sữa
Thuốc kháng dopamin:
phenothiazin, haloperidol
Thuốc có hoạt tính dopamin (dẫn chất ergotamin): bromocriptin, methylergotamin
Thuốc an thần: sulpirid, risperidon Lợi tiểu
Thuốc điều trị THA: α-methyldopa Estrogen
Thuốc làm tăng nhu động ruột:
phóng oxytocin)
Trang 34CÁC NỘI DUNG CHÍNH
34
-Tầm quan trọng của sữa mẹ
- Mục tiêu sử dụng thuốc trên phụ nữ cho con bú
- Các yếu tố ảnh hưởng khả năng vận chuyển thuốc vào sữa
- Lựa chọn thuốc cho PNCCN
- Các thuốc ảnh hưởng đến khả năng bài tiết sữa
- Nguyên tắc chung trong sử dụng thuốc cho con bú
Trang 35NGUYÊN TẮC CHUNG TRONG SỬ DỤNG
THUỐC Ở PNCCB
1 Hạn chế tối đa dùng thuốc
2 Chọn thuốc an toàn cho trẻ bú, thải trừ nhanh
3 Tránh dùng thuốc liều cao, nên dùng trong thời gian ngắn nhất và ngừng ngay khi có hiệu quả
Trang 364 Nên uống thuốc ngay sau khi cho trẻ bú xong
5 Nếu không được cho trẻ bú khi đang dùng thuốc cần vắt sữa bỏ đi và dùng sữa ngoài thay thế Sau khi ngừng thuốc cần chờ thêm một thời gian thích hợp (khoảng 4 lần t1/2) rồi mới cho trẻ bú lại
6 Cân nhắc lợi ích nguy cơ cho cả mẹ và con trước khi quyết định dùng thuốc
NGUYÊN TẮC CHUNG TRONG SỬ DỤNG
THUỐC Ở PNCCB
36
Trang 37Tài liệu tra cứu
Trang 38Trang thông tin của cục quản lý dược Mỹ
http://toxnet.nlm.nih.gov/newtoxnet/lactmed.htm