NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH THCS VỀ TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC SỐNG ẢO TRÊN CÁC TRANG MẠNG XÃ HỘI HIỆN NAY Dự án: Nhận thức của học sinh THCS về tác động của việc Sống ảo trên các trang mạng xã hội hiện nay có ý tưởng xuất phát từ thực tế. Hiện nay, cùng với sự bùng nổ của công nhệ thông tin là sự xuất hiện của rất nhiều trang mạng xã hội như Facebook, Instagram, Twitter, Yahoo.....Với những tiện ích và tính năng hiện đại của mình các trang mạng có sức hút lớn với các em học sinh THCS nói riêng và giới trẻ hiện nay nói chung. Không chỉ ở Việt Nam mà ngay cả các quốc gia trên thế giới học sinh ngày càng đắm chìm vào các trang mạng xã hội. Họ coi những trang mạng đó như thần dược để chữa bệnh tâm lí của mình. Từ việc sử dụng các trang mạng để tạo tên tuổi, tạo độ hot cho mình, đến việc coi đây như công cụ để khoe khoang, kết bạn, chát, chít....Dần dẫn đến tình trạng sống ảo ngay đối với chính mình. Có thể nói sống ảo là một căn bệnh trầm kha khó chữa của học sinh THCS. Các bạn như những trang giấy trắng cần được tiếp thu một nền giáo dục hoàn chỉnh, có văn hóa, thấm đẫm truyền thống dân tộc. Nhưng các trang mạng xã hội hiện nay lại như con dao hai lưỡi. Nếu bạn biết cách sử dụng thì nó vô cùng có ích. Còn nếu bạn quá ham mê sống ảo thì nó lại là con dao giết chết tâm hồn bạn. Bởi vậy, dự án sẽ giúp cho các bạn học sinh THCS nhận thức được tác động tích cực và tác động tiêu cực của vấn đề. Từ đó, góp phần làm lành mạnh hóa lối sống của học sinh trong giai đoạn hiện nay. Giúp các bạn trở thành những thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước có đủ tài đức Với mong muốn căn bệnh sống ảo của học sinh THCS sẽ dần hạn chế và biến mất nên dự án tập trung nghiên cứu những vấn đề sau: Thực trạng học sinh THCS hiện nay có sử dụng các trang mạng xã hội không? Nếu có các bạn có rơi vào tình trạng sống ảo không? Nhận thức của các bạn về thực trạng này. Từ việc phân tích, xử lý số liệu về thực trạng này, chúng tôi đi tìm hiểu nguyên nhân của vấn đề. Phân tích hậu quả dẫn đến thực trạng đó. Rồi đưa ra những giải pháp có khả năng ứng dụng, có tính khả thi trong thực tiễn. Dự án cũng được tiến hành nghiên cứu thực trạng ở 5 trường THCS trong huyên Kim Thành và được thực nghiệm thành công tại trường THCS Kim Anh. Dự án đã bước đầu tạo được nhận thức đúng đắn cho học sinh về tình trạng sống ảo trên các trang mạng xã hội. Tiến tới chấm dứt hoàn toàn hiện tượng này. Đồng thời tạo điều kiện cho các bạn tìm ra phương pháp giải trí lành mạnh và tập trung vào việc học tập hiệu quả hơn. Dự án bao gồm các nội dung sau: Phần I. Tổng quan vấn đề Phần II. Các kết quả và tổ chức thực nghiệm Phần III. Kết luận và khuyến nghị
Trang 1DỰ ÁN:
NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH THCS VỀ TÁC ĐỘNG
CỦA VIỆC "SỐNG ẢO" TRÊN CÁC TRANG MẠNG XÃ HỘI HIỆN NAY.
Phần I Tổng quan của vấn đề
1 Lý do chọn dự án.
2 Nội dung nghiên cứu.
Dự án nghiến cứu nhằm tìm hiểu tỷ lệ nhận thức của học sinh THCS huyện Kim Thành về tác động của việc "Sống ảo" Từ đó tìm ra giải pháp can thiệp để hạn chế và chấm dứt hiện tượng này Dự án tập trung vào những vấn đề sau:
- Thực trạng
- Nguyên nhân
- Hậu quả
- Giải pháp
3 Cơ sở thực hiện dự án
3.1 Cơ sở khoa học
3.2 Cơ sở thực tiễn
4 Mục đích nghiên cứu
5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Nghiên cứu lí luận
6.2 Nghiên cứu thực tiễn.
6.3 Tổ chức thực nghiệm và đánh giá dự án.
Phần II Các kết quả và tổ chức thực nghiệm
1 Thực trạng của những hành vi "Sống ảo" ở học sinh THCS trên các trang mạng
xã hội hiện nay.
2 Nguyên nhân của thực trạng trên
3 Nhận thức của học sinh THCS về những tác động của hành vi "Sống ảo" trên các
trạng mạng xã hội
4 Giải pháp can thiện nhằm hạn chế hành vi "Sống ảo" của học sinh THCS
5 Quy trình thực hiện dự án
6 Đánh giá kết quả thực nghiệm và ý nghĩa của dự án.
7 Những hạn chế của dự án và hướng nghiên cứu trong thời gian tới.
Phần III Kết luận khoa học và khuyến nghị
Danh mục tài liệu tham khảo
Phụ lục
Trang 2TÓM TẮT DỰ ÁN
Dự án: "Nhận thức của học sinh THCS về tác động của việc "Sống ảo" trên các trang mạng xã hội hiện nay" có ý tưởng xuất phát từ thực tế Hiện nay, cùng
với sự bùng nổ của công nhệ thông tin là sự xuất hiện của rất nhiều trang mạng xã hội như Facebook, Instagram, Twitter, Yahoo Với những tiện ích và tính năng hiện đại của mình các trang mạng có sức hút lớn với các em học sinh THCS nói riêng và giới trẻ hiện nay nói chung Không chỉ ở Việt Nam mà ngay cả các quốc gia trên thế giới học sinh ngày càng đắm chìm vào các trang mạng xã hội Họ coi
những trang mạng đó như thần dược để chữa bệnh tâm lí của mình Từ việc sử
dụng các trang mạng để tạo tên tuổi, tạo độ hot cho mình, đến việc coi đây như
công cụ để khoe khoang, kết bạn, chát, chít Dần dẫn đến tình trạng "sống ảo"
ngay đối với chính mình.
Có thể nói "sống ảo" là một căn bệnh trầm kha khó chữa của học sinh
THCS Các bạn như những trang giấy trắng cần được tiếp thu một nền giáo dục hoàn chỉnh, có văn hóa, thấm đẫm truyền thống dân tộc Nhưng các trang mạng xã hội hiện nay lại như con dao hai lưỡi Nếu bạn biết cách sử dụng thì nó vô cùng có
ích Còn nếu bạn quá ham mê "sống ảo" thì nó lại là con dao giết chết tâm hồn bạn.
Bởi vậy, dự án sẽ giúp cho các bạn học sinh THCS nhận thức được tác động tích cực và tác động tiêu cực của vấn đề Từ đó, góp phần làm lành mạnh hóa lối sống của học sinh trong giai đoạn hiện nay Giúp các bạn trở thành những thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước có đủ tài - đức
Với mong muốn căn bệnh "sống ảo" của học sinh THCS sẽ dần hạn chế và
biến mất nên dự án tập trung nghiên cứu những vấn đề sau: Thực trạng học sinh THCS hiện nay có sử dụng các trang mạng xã hội không? Nếu có các bạn có rơi
vào tình trạng "sống ảo" không? Nhận thức của các bạn về thực trạng này Từ việc
phân tích, xử lý số liệu về thực trạng này, chúng tôi đi tìm hiểu nguyên nhân của vấn đề Phân tích hậu quả dẫn đến thực trạng đó Rồi đưa ra những giải pháp có khả năng ứng dụng, có tính khả thi trong thực tiễn.
Dự án cũng được tiến hành nghiên cứu thực trạng ở 5 trường THCS trong huyên Kim Thành và được thực nghiệm thành công tại trường THCS Kim Anh Dự
án đã bước đầu tạo được nhận thức đúng đắn cho học sinh về tình trạng "sống ảo"
trên các trang mạng xã hội Tiến tới chấm dứt hoàn toàn hiện tượng này Đồng thời tạo điều kiện cho các bạn tìm ra phương pháp giải trí lành mạnh và tập trung vào việc học tập hiệu quả hơn.
Dự án bao gồm các nội dung sau:
- Phần I Tổng quan vấn đề
- Phần II Các kết quả và tổ chức thực nghiệm
- Phần III Kết luận và khuyến nghị
Trang 3DỰ ÁN:
NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH THCS VỀ TÁC ĐỘNG
CỦA VIỆC "SỐNG ẢO" TRÊN CÁC TRANG MẠNG XÃ HỘI HIỆN NAY Phần I Tổng quan của vấn đề
1 Lý do chọn dự án.
Không thể không công nhận hiện nay chúng ta đang sống trong một thế giới
toàn cầu hóa, "một thế giới phẳng", kỉ nguyên của kĩ thuật số, khoa học và công
nghệ phát triển như vũ bão Con người nỗ lực không mệt mỏi để phát minh ra những sáng chế, những công cụ phục vụ đáp ứng nhu cầu vô tận của nhân loại Trong đó, Internet nói chung và các trạng mạng nói riêng là công cụ hữu ích Theo thống kê, Việt Nam là một trong 10 quốc gia có số lượng người truy cập và sử dụng các trang mạng xã hội lớn nhất thế giới Với hơn 40 triệu tài khoản trên hơn 90 triệu dân
Có thể nói mạng xã hội – Facebook, Twitter, Google Plus, Tumblr là những công cụ rất hữu ích Song cũng không thể không thừa nhận rằng mạng xã hội cũng mang đến nhiều hệ lụy Từ việc giảm tương tác giữa người với người nghĩa là các bạn thử hình dung xem bạn bè và người thân của bạn sẽ cảm thấy thế nào khi gặp mặt họ mà bạn cứ dán mắt vào Facebook qua chiếc Smartphone ? Nghiện mạng xã hội không chỉ khiến bạn dành ít thời gian cho người thật việc thật ở quanh mình, mà còn khiến họ buồn phiền khi bạn coi trọng bạn bè “ảo” hơn những gì ở trước mắt Dần dần, các mối quan hệ sẽ bị rạn nứt và sẽ chẳng ai còn muốn gặp mặt bạn nữa Hay khi bạn đăng tải những status mơ hồ nhầm câu like và view không còn là chuyện lạ, song nó thực sự khiến người khác phát bực nếu dùng quá thường xuyên Mạng xã hội cũng góp phần tăng sự ganh đua, sự cạnh tranh không ngừng nghỉ để tìm like và notification sẽ cướp đi đáng kể quỹ thời gian của bạn Đặc biệt quá chú tâm vào mạng xã hội dễ dàng làm người ta quên đi mục tiêu thực sự của cuộc sống Thay
vì chú tâm tìm kiếm công việc trong tương lai bằng cách học hỏi những kĩ năng
cần thiết, các bạn học sinh lại chỉ chăm chú để trở thành “ anh hùng bàn phím”
và nổi tiếng trên mạng Theo các nghiên cứu gần đây cho thấy những ai sử dụng mạng xã hội càng nhiều thì càng cảm thấy tiêu cực hơn, thậm chí có thể dẫn đến trầm cảm Điều này đặc biệt nguy hiểm với những ai đã được chẩn đoán mắc bệnh trầm cảm từ trước Mạng xã hội cũng là phương tiện hiệu quả nhất để làm
tê liệt và giết chết quá trình sáng tạo Quá trình lướt các trang mạng xã hội, đặc biệt là Tumblr, có tác động làm tê liệt não bộ tương tự như khi xem tivi trong vô
thức Không chỉ vậy, cụm từ “Anh hùng bàn phím” là không còn xa lạ trong
thời gian gần đây Người ta cảm thấy thoải mái trên mạng nên họ thường nói những điều mà ngoài đời không dám phát biểu Và vấn nạn bạo lực trên mạng càng nhức nhối thì ngoài đời con người cũng dần trở nên bất lịch sự hơn hẳn Những gì người ta khoe khoang trên mạng không hẳn là con người thật của họ,
và việc thường xuyên so sánh những thành tựu của mình với bạn bè trên mạng
sẽ ảnh hưởng rất tiêu cực đến tinh thần của bạn Mất ngủ cũng là hệ lụy do mạng
xã hội mang đến Ánh sáng nhân tạo màu xanh làm bạn khó ngủ hơn Ánh sáng tỏa ra từ màn hình các thiết bị điện tử sẽ đánh lừa não của bạn là chưa đến giờ ngủ Thiếu ngủ dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe và tinh thần.
Trang 4Như vậy, sự bùng nổ của mạng xã hội trong những năm gần đây đã thay đổi đáng kể cách chúng ta sống và học tập
Trong thống kê gần đây của Bộ GD ở một tỉnh thành: Trong 424 trẻ vị thành niên, là học sinh từ 15-18 tuổi được nghiên cứu thì có đến 414 trẻ đang sử dụng mạng xã hội, chiếm tỷ lệ 97,6% Có đến 31,4% sử dụng mạng từ khi là học sinh THCS và 25,8% sử dụng khi là học sinh THPT và 25,1% sử dụng khoảng 1 năm trở lại đây Có đến 27,8% học sinh sử dụng từ 3 giờ trở lên, 19,1% sử dụng liên tục, 31,6% sử dụng ở bất cứ nơi nào Trong 1 tuần, có 36% trẻ sử dụng bất
cứ lúc nào rảnh và có 27,5% sử dụng hàng ngày Mỗi ngày có đến 68,6% sử dụng bất cứ lúc nào rảnh và sử dụng mỗi ngày Rõ ràng số lượng học sinh sử dụng mạng quá nhiều, nếu như không nói là tối đa nhưng lại chưa định hướng được hành vi sử dụng Các bạn sử dụng một cách bản năng mà không được hướng dẫn hay trang bị kĩ năng.
Hãy khôn ngoan khi sử dụng các trang mạng xã hội đế tránh mang phiền phức
về mình nhé!
2 Nội dung nghiên cứu.
Dự án nghiến cứu nhằm tìm hiểu tỷ lệ nhận thức của học sinh THCS huyện
Kim Thành về tác động của việc "sống ảo" Từ đó tìm ra giải pháp can thiệp để hạn
chế và chấm dứt hiện tượng này Dự án tập trung vào những vấn đề sau:
- Thực trạng
- Nguyên nhân
- Hậu quả
- Giải pháp
3 Cơ sở thực hiện dự án
3.1 Cơ sở khoa học
Chúng ta đã biết, mạng xã hội kết nối mọi người một cách nhanh chóng, đem đến nguồn thông tin sâu rộng nhưng đồng thời cũng đang mở ra những mối hiểm hoạ khôn lường bởi cách sử dụng của nhiều người, đặc biệt là học sinh Theo nghiên cứu của công ty WeAreSocia tháng 7-2012 cho kết quả, 86% người dùng Internet Việt Nam từng ghé thăm các trang mạng xã hội Trong đó có một
bộ phận không nhỏ là những học sinh ở độ tuổi 15,16 Có thể nói, chỉ cần một chiếc máy tính hay điện thoại truy cập được Internet, mọi khoảng cách không gian, thời gian được rút ngắn; tất cả mọi người thoải mái kết nối bạn bè, chia sẻ thông tin, hình ảnh… qua các trang mạng xã hội Chính vì vậy, với nhiều học sinh, việc truy cập mạng xã hội không chỉ là thói quen mà đang dần dà trở thành một nhu cầu thiết yếu Không chỉ dừng lại ở việc tiêu tốn thời gian của người sử dụng, trang mạng xã hội thịnh hành nhất hiện tại - Facebook, với 5,5 triệu người
sử dụng tại Việt Nam hiện tại, cũng báo hiệu nhiều hệ quả Với số thành viên tăng 55, 6% so với quý I/ 2012, Việt Nam đang là quốc gia có tốc độ tăng trưởng người dùng cao nhất trong khu vực, bỏ xa nước đứng thứ 2 là Nhật Bản Việc người dùng ngày càng tăng không chỉ mở ra thế giới bạn bè rộng lớn mà
còn báo động nguy cơ của những trào lưu “sống ảo” tràn lan.
Trang 5Như vậy, "Thế giới ảo" ngày càng bành trướng Vậy “sống ảo” là gì?
Sống ảo là tính từ được dùng để chỉ: Tính chất, phong cách sống của một ai
đó không đúng với hoàn cảnh ngoài đời của họ, thậm chí có phần thể hiện quá
đà, thái quá, lố bịch trên các trang mạng xã hội, Internets Đôi khi sống ảo để chỉ những người mơ màng về cuộc sống thực tại
Khái niệm “sống ảo” được cho là xuất hiện vào khoảng những năm 2012
khi sự bùng nổ của Facebook, Youtube, Zalo, Instagram Nghiên cứu mới đây
với chủ đề “Sống ảo” được tiến hành bởi Larry Rosen, Giáo sư tâm lý thuộc Đại học California (Mỹ) Ông cho rằng “Sử dụng Facebook quá nhiều có thể gây ra rối loạn tâm lý ở tuổi thiếu niên” Nghiên cứu còn chỉ ra một số ảnh hưởng tiêu
cực mà mạng xã hội lớn nhất hiện nay gây ra cho trẻ là: rối loạn tâm lý, có các hành vi chống đối xã hội, hoang tưởng, sống tiêu cực, uống nhiều rượu; thường xuyên bỏ học, nguy cơ cao bị đau dạ dày, mất ngủ, lo âu, trầm cảm, kết quả học tập sút kém, tỷ lệ đọc thấp Không ít trường hợp, sau một thời gian
sống trong thế giới "ảo", không biết đâu là thật, đâu là ảo, nhiều người không
thể hòa nhập vào cuộc sống thực Đáng lo ngại là cả không ít người trẻ có tri
thức cũng đang dần rơi vào thế "tự kỷ" chỉ biết kết nối với những người ảo trên
mạng, mà quên mất người thân quanh mình.
Nhưng cũng có ý kiến lại cho rằng “Thế giới tưởng tượng cũng tốt" Có những trường hợp sống ảo mang lại niềm vui, như ngoại hình mình xấu xí và
thiếu tự tin, thế là dùng công nghệ để làm mình đẹp hơn trên mạng xã hội Khi đẹp hơn, lung linh hơn mình sẽ thấy tự tin và có được niềm vui trong cuộc sống Cũng có trường hợp lại cho rằng sống ảo giúp tôi nổi tiếng hơn, có được nhiều bạn bè hơn, thậm chí còn kiếm được cả tiền qua sống ảo Vậy tại sao lại không sống ảo? Biết sống ảo có nhiều hệ lụy nhưng các bạn vẫn lao vào và "nghiện" luôn.
Như vậy, câu hỏi đặt ra là sống ảo tốt hay xấu, lợi hay hại đối với học
sinh THCS vẫn là vấn đề nhức nhối với không ít các bậc phụ huynh học sinh Thạc sĩ Tô Á Nhi, giảng viên tâm lý trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương
thành phố Hồ Chí Minh, từng nhận định: "Lứa tuổi từ học sinh THCS là giai đoạn nhân cách chưa đạt được đến mức độ phát triển cho nên ai làm cái gì thì bắt chước theo Các em bị nhập nhằng và bị đánh tráo khái niệm giữa cái gọi là
sự nổi tiếng và giá trị đích thực của bản thân mình" Quả thật lứa tuổi học sinh
THCS là lứa tuổi cần phải được trang bị những nhận thức đúng đắn nhất về vấn
đề xã hội Đặc biệt là nhận thức về tác động của việc “sống ảo” trên các trang
mạng xã hội hiện nay.
3.2 Cơ sở thực tiễn
Hãy thử theo dõi một số ý kiến của các bạn học sinh:
Bạn Thuỳ Linh (15 tuổi), cho biết: “Hầu như mỗi sáng tỉnh dậy, việc đầu tiên tôi làm là lấy điện thoại lướt Facebook xem có tin gì mới, có comment (phản hồi) của bạn bè không sau đó mới bắt tay vào việc khác Nếu một ngày không được vào mạng 1-2 tiếng là tôi cứ thấy thiêu thiếu, khó chịu”
Còn đối với Thu Linh (16 tuổi) thì: “Không thể tính được một ngày mình
sử dụng facebook, twitter bao lâu nữa, cứ rảnh ra là mình lại check (kiểm tra) thôi”.
Trang 6Gần đây nhất báo chí rầm rộ đưa tin: Ngày 7.10, ngồi buồn nên Tr lên
Facebook viết status với nội dung: " Sẽ đốt trường THCS Phạm Ngũ Lão khi đạt được 1000 like và 500 bình luận" Và rồi như lời hứa bạn mang xăng vào trường
học, châm lửa đốt Hành động này không gây thiệt hại tài sản của nhà trường nhưng bạn học sinh bị cháy xém tóc và bỏng ở chân
Và có không biết bao thông tin kiểu dạng như vậy diễn ra hàng ngày trên các trang mạng xã hội Không ở thành phố, thị xã, thị trấn mà ngay ở những vùng nông thôn, vùng núi (nơi có mạng Internet) đều có những trường hợp này Chính từ thực tế trên mà câu hỏi nhức nhối đang đặt ra với học sinh THCS hiện
nay: Các bạn nhận thức thế nào về tác động của việc "sống ảo" trên các trang mạng xã hội? Và đã lỡ "sống ảo" rồi thì có bài thuốc gì để chữa căn bệnh này
không? Chính vì vậy, dự án: Nhận thức của học sinh THCS về tác động của việc " sống ảo" trên các trang mạng xã hội sẽ góp thêm một bài thuốc để chữa trị
căn bệnh "sống ảo" trong giai đoạn hiện nay.
4 Mục đích nghiên cứu
Từ một lời nhận định: "Thói quen sống ảo tựa như một chất gây nghiện nhưng đồng thời mở ra một chân trời mới cho những ai biết vận dụng, kiểm soát nó" Và lời thắc mắc của một bạn học sinh: "Vậy nếu lỡ sống ảo rồi thì làm sao để hết sống ảo" Dự án đi sâu vào tìm hiểu: Thực trạng của biểu hiện hành vi sống ảo
hiện nay ở học sinh THCS như thế nào? Tại sao lại có các hành vi ấy? Từ đó đề
xuất một số giải pháp định hướng giúp học sinh không còn "sống ảo" trên các trang
mạng xã hội.
5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đự án là những kiến thức cơ bản về mạng xã hội và thực tiễn sử dụng amngj xã hội của học sinh THCs trên địa bàn huyện Kim Thành.
Phạm vi nghiên cứu
+ Khách thể nghiên cứu: Học sinh khối 8, 9
Nội dung nghiên cứu: Dự án tập trung vào nghiên cứu, khảo sát một số mạng học sinh đang sử dụng, biểu hienj của hành vi sống ảo, mục đích sử dụng, giải định hướng sử dụng
- Với khả năng của độ tuổi tiếp cận với công nghệ thống tin hiện nay của học sinh trên địa bạn huyện Kim Thành-một vùng đất thuần nông, nhóm tác giả chúng tôi tập trung nghiên cứu thực tiễn tại 5 trường THCS với 500 học sinh chủ yếu lớp 8, 9; 40 thầy cô giáo; 100 phụ huynh học sinh trường THCS Phú Thái, Kim Anh, Tam
Kì, Kim Khê, Cộng Hòa
(Riêng trường THCS Kim Anh là học sinh lớp 8, 9, thầy cô và 50 phụ huynh học sinh)
- Thực nghiệm giải pháp tại trường THCS Kim Anh, Kim Thành, Hải Dương học kì 2 năm học 2016-2017, học kì I năm học 2017-2018
6 Phương pháp nghiên cứu
Thực hiện theo 3 bước:
6.1 Nghiên cứu lí luận
Thu thập nghiên cứu tài liệu, phân tích tổng hợp, hệ thống, khái quát các tài
liệu về nhận thức của học sinh THCS về hiện tượng "sống ảo"; các công trình
Trang 7nghiên cứu; các bài bài báo, bài phóng vấn của các nhà quản lí, các giáo sư, tiến sĩ
về hành vi này.
6.2 Nghiên cứu thực tiễn.
- Phương pháp điều tra: Điều tra xã hội học bằng phiếu câu hỏi đối với 500 học sinh, 50 cán bộ quản lí và giáo viên, PHHS trong nhiều trường THCS của
huyện Kim Thành nhằm tìm hiểu hành vi "sống ảo"
- Phương pháp điều tra, thăm dò ý kiến, lấy số liệu
- Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến của các nhà chuyên môn về lý luận và thực tiễn của có liên quan đến việc nghiên cứu dự án.
- Phương pháp nghiên cứu trường hợp: Nghiên cứu những đối tượng mang
biểu hiện hành vi "sống ảo"
- Phương pháp phỏng vấn và điều tra tại gia đình
- Phương pháp thống kê toán học để phân tích, xử lý các kết quả nghiên cứu.
6.3 Tổ chức thực nghiệm và đánh giá dự án.
- Báo cáo kết quả nghiên cứu lí luận, các kết luận về thực trạng và các giải pháp đã xin ý kiến nhà trường để xin pháp tiến hành thực nghiệm.
- Cùng các thầy cô xây dựng kế hoạch tổ chức thực nghiệm.
- Tổ chức thực nghiệm đồng bộ các giải pháp Sau mỗi hoạt động có rút kinh nghiệm để tiếp tục thực hiện các hoạt động tiếp theo
7 Ý nghĩa lí luận
Phần II Các kết luận và tổ chức thực nghiệm
1 Thực trạng của những hành vi "sống ảo" ở học sinh THCS trên các trang mạng xã hội hiện nay.
Qua thăm dò ý kiến của phụ huynh học sinh, thầy cô giáo và của các bạn học sinh trong thời gian 3 tháng liên tiếp, chúng tôi đã tìm hiểu một thực trạng bằng cách:
Bước 1 Điều tra thực trạng qua phiếu điều tra Phát phiếu điều tra dành cho
500 học sinh chủ yếu lớp 8, 9; 40 thầy cô giáo; 100 phụ huynh học sinh trường THCS Phú Thái, Kim Anh, Tam Kì, Kim Khê, Cộng Hòa Hoàn thành rồi thu lại
Bước 2 Trao đổi trực tiếp với các thầy cô giáo chủ nhiệm, phụ huynh học sinh và trực tiếp các bạn học sinh.
Bước 3 Thông qua việc kết bạn và theo dõi mạng xã hội của các bạn đã sử dụng.
Số liệu thu thập được như sau:
1.1 Tỷ lệ học sinh THCS có sử dụng các trang mạng xã hội
Thông qua việc khảo sát học sinh khối lớp 8 và 9 cho thấy:
- học sinh đã có điện thoại di động, trong đó có hơn là điện thoại
có chức năng truy cập Internet
- học sinh dùng mạng xã hội Trong đó:
+ sử dụng Facebook
+ sử dụng Instagram
+ sử dụng Twitter
+ sử dụng các mạng khác (Tumblr, MySpace, Zing Me, Weibo, )
1.2 Những biểu hiện của hành vi "sống ảo"
Trang 8- Câu like
- Tự sướng Selfie
- Livestream mọi lúc mọi nới nhằm tăng follow
- Kết bạn
- Khoe khoang
2 Nguyên nhân của thực trạng trên
2.1 Nguyên nhân tâm lí
Nhiều bạn học sinh thích thể hiện bản thân, hành vi của họ là để bù đắp cho
sự thiếu tự tin ngoài thực tế Nói cách khác, họ muốn được yêu thương, ngưỡng mộ chấp nhận thông qua việc đăng những ảnh mà họ cho rằng sẽ khiến họ trở nên hấp dẫn hơn và theo kịp thời đại
2.2 Nguyên nhân sinh học
Độ tuổi 14,15 với hiều thay đổi về tâm sinh lí Suy nghĩ bốc đồng, nông nổi của tuổi mới lớn, thiếu chín chắn
2.3 Nguyên nhân xã hội: Sự phát triển không ngừng của các mạng xã hội.
Mà công nghệ thông tin - con dao hai lưỡi, mà học sinh THCS độ tuổi chưa thật sự trưởng thành nhiều to mò, hiếu kỳ nên những tính năng sẽ hấp dẫn rồi vô thức chạy đua theo những giá trị tinh thần mà không có sự kiểm soát lí trí, ý thức tự chủ hời hợt.
2.4 Nguyên nhân từ phía gia đình, nhà trường: Sự thiếu quan tâm, quản lý giáo dục của gia đình, nhà trường cũng là một thiếu sót Nhiều gia đình buông rơi con cái vì mải kiếm tiền Họ cứ nghĩ trang bị cho con máy tính, điện thoại để con
tự học, tự giải trí thế là hết trách nhiệm Không cần quan tâm đến hệ lụy của đăng sau sự nuông chiều đó Nhà trường thì nặng về dạy kiến thức mà quên đi dạy học sinh văn hóa ứng xử, những giá trị sống thực.
3 Nhận thức của học sinh THCS về những tác động của hành vi " sống ảo" trên các trạng mạng xã hội.
3.1 "Sống ảo" làm tiêu tốn thời gian vô ích
Truy cập mạng xã hội mỗi ngày, mỗi lúc rảnh là một thói quen khó bỏ Theo một thống kê chính xác người Việt Nam thường dành 52 phút trung bình để truy cập mạng xã hội Các khung giờ quen thuộc của các bạn học sinh thường là 5-6 giờ sáng (thời điểm vừa tỉnh dạy); 12-13 giờ (thời điểm nghỉ trưa) và từ 7 - 10 giờ tối (thời điểm học và làm bài tập ở nhà) Nếu là ngày chủ nhật, ngày nghỉ thì lúc nào nút màu xanh lá cũng lập lòe Nghĩa là gần như vào mạng cả ngày Đối với nhiều bạn học sinh rất khó có thể kiềm chế ngồi học bài khi có chiếc máy tính hoặc điện
thoại bên cạnh Mặc dù bản thân các bạn đều biết còn cả "núi" bài tập của các bộ
môn đang chờ họ Nhưng họ vẫn cuốn vào vòng xoáy thông tin không thể rứt ra được của mạng xã hội Và mạng đã ngốn thời gian quý báu đáng được dùng để nghỉ ngơi, để ăn, để học, để ngủ thì quỹ thời gian đó dùng để lướt Web
3.2 "Sống ảo" sẽ khiến ta tiếp cận với những thông tin không lành mạnh, dễ
bị kẻ xấu lợi dụng.
Việc kiểm soát thông tin trang các trang mạng là vô cùng khó khăn Khi mà hàng giây, hàng phút lại có những thông tin mới mà mạng xã hội cập nhật dưới nhiều hình thức Lúc đó bạn không biết đâu là thông tin thật đâu là thông giả, đâu là những thông tin xuyên tạc, bịa đặt Thế là một đồn mười, mười đồn nhanh như một cơn bão thông tin Rất nhiều vụ tung tin đồn thất thiệt gây hại cho các bạn hoặc
Trang 9chính các thông tin bạn chia sẻ trên các trang mạng vô tình trở thành thông tin để người có ý đồ xấu tống tiền, bôi nhọ danh dự của bạn.
3.3 "Sống ảo" sẽ khiến ta chịu tổn hại nặng nề về tâm lí và tâm hồn thiếu tự
tin, bi quan, chán nản khi đối diện với cuộc sống thực
Mạng xã hội đôi lúc còn đem lại hệ lụy vô cùng lớn khi nó gây ra những tổn hại về mặt tâm lý cũng như tinh thần của một người nào đó Có khá nhiều trường hợp vì bạn trêu chọc trên các trang mạng dẫn đến hiện tượng chán nản, tự kỷ, cô lập mình trong thế giới học đường Nghiêm trọng hơn còn có hiện tượng học sinh THCS tự tử vì bạn cắt ghép ảnh của mình với người khác để ghép đôi,
Có rất nhiều bạn học sinh xem các thông tin không đúng trên mạng xã hội
mà có lối sống sai lệch, tinh thần không ổn định Có hiện tượng phổ biến là nhiều bạn yêu trên mạng Chỉ có những tấm ảnh khác xa với ảnh thật nhưng các bạn đã tin và coi đó thần tượng của lòng mình Các bạn nhẹ dạ, cả tin vào những lời đường mật của một người chưa hề gặp mặt để rồi nảy sinh tâm lí yêu thích đơn thuần Thế
là các bạn ngồi hàng giờ để lên mạng, chìm đắm trong thế giới ảo, xa lánh thế giới thật.
- Lệch lạc trong suy nghĩ
3.4 "Sống ảo" gây tổn hại về thể chất, sức khỏe của bản thân
Chìm đắm trong thế giời ảo dẫn dến ảo tưởng về thế giới thật xung quanh Dành quá nhiều thời gian trên mạng khiến bạn bị tổn hại trầm trọng về sức khỏe.
Từ yếu tố ban đầu dễ nhận biết nhất là thị giác giảm sút, mắc các căn bệnh về mắt ảnh hưởng đến kết quản học tập Đến suy nhược cơ thể do tiếp xúc gần và quá lâu với các thiết bị điện Các căn bệnh về cong vẹo cột sống do các tư thế ngồi cũng làm sức khỏe bạn giảm sút Trầm trọng hơn như Giáo sư tâm lý thuộc Đại học
California (Mỹ) cho rằng “Sử dụng Facebook quá nhiều có thể gây ra rối loạn tâm lý ở tuổi thiếu niên” Rối nhiễu tâm lý ảnh hưởng lớn đến suy nghĩ của bạn
3.5 "Sống ảo" tác động đến nét đẹp trong văn hóa giao tiếp và truyền thống
của người Việt.
Thế giới của bạn là gắn với chiếc điện thoại, máy tính Bởi thế bạn hạn chế giao tiếp với những người xung quanh Ngay cả những người trong một gia đình cũng ít có sự trao đổi cởi mở với nhau Truyền thống văn hóa của gia đình quây quần bên chiếc bàn nước sau bữa cơm đẻ cùng nhau chai sẻ việc học, công việc mỗi người bị lãng quên Thay vào đó mỗi người ôm một chiếc điện thoại lướt web chơi game
4 Giải pháp can thiện nhằm hạn chế hành vi " sống ảo" của học sinh THCS
4.1 Can thiệp bằng tư vấn học đường.
- Xây dựng hòm thư góp ý
- Thông qua GVCN
- Lồng ghép vào tiết dạy dạy trên lớp môn GDCD, Sinh học
4.2 Truyền thông, tuyên truyền.
- Thông qua các hoạt động ngoại khóa.
- Thông qua các tiết chào cờ
- Thông qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo
4.3 Xây dựng nét đẹp trong văn hóa học đường từ ứng xử, giao tiếp, hành vi 4.4 Can thiệp bằng liệu pháp hành vi
Trang 10- Can thiệp thông qua nhận thức
- Can thiệp qua các sân chơi lành mạnh
- Can thiệp thông qua gia đình.
5 Quy trình thực hiện dự án
6 Đánh giá kết quả thực nghiệm và ý nghĩa của dự án.
7 Những hạn chế của dự án và hướng nghiên cứu trong thời gian tới.
Phần III Kết luận khoa học và khuyến nghị
Danh mục tài liệu tham khảo
Phụ lục
Phụ lục 1
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
(Dành cho các bạn học sinh THCS lần 1) Thời gian: Tháng 1 năm 2017
-Để tìm hiểu về thực trạng về nhận thức của các bạn học sinh THCS về tác động của "Sống ảo" trên các trang mạng xã hội, rất mong các bạn đọc kỹ câu hỏi và trả lời các câu hỏi dưới đây bằng cách đánh dấu (x)hoặc điền thông tin vào ô tương ứng Câu hỏi 1: Bạn cho biết đôi điều về bản thân? - Họ và tên: Học sinh lớp:
- Trường:
- Bạn thuộc giới tính: (Nam/Nữ):
- Bạn là con thứ mấy trong gia đình:
- Thành tích của bạn năm học 2016-2017:
Câu hỏi 2: Bạn có sử dụng Mạng xã hội không? Thường xuyên sử dụng Thỉnh thoảng sử dụng Sử dụng khi cần thiết Không sử dụng Câu hỏi 3: Mạng xã hội nào bạn đang sử dụng? Mạng xã hội Mức độ Thường xuyên Thỉnh thoảng Không bao giờ Facebook Zing Me Myspace Twitter Tamtay.vn Zalo Mạng xã hội khác:
Câu hỏi 4 Bạn thường sử dụng mạng xã hội ở đâu?
Câu hỏi 5 Cảm giác của bạn sau mỗi lần tham gia mạng xã hội?
Thoải mái, sảng khoái Bình thường