CHƯƠNG 9:THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH ĐỘC QUYỀN Chương 16, Mankiw Chương 7: Nguyễn Như Ý, Trần Thị Bích Dung 12/3/2015 Tran Bich Dung 1 Cạnh tranh không hoàn toàn Imperfect competition Là các
Trang 1CHƯƠNG 9:
THỊ TRƯỜNG CẠNH
TRANH ĐỘC QUYỀN
Chương 16, Mankiw Chương 7: Nguyễn Như Ý, Trần Thị Bích
Dung
12/3/2015 Tran Bich Dung 1
Cạnh tranh không hoàn toàn ( Imperfect competition)
Là các thị trường có các đặc trưng trung gian giữa
Cạnh tranh hoàn toàn
và độc quyền hoàn toàn
Cạnh tranh không hoàn toàn
( Imperfect competition)
có 2 thị trường :
competition)
Figure 1
4
4 DẠNG THỊ TRƯỜNG
Economists who study industrial organization divide markets into four types—monopoly, oligopoly, monopolistic competition, and perfect competition.
THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH ĐỘC
QUYỀN (Monopolistic competition)
I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN
1 Đặc điểm thị trường cạnh tranh độc
quyền
2 Đặc điểm của DN cạnh tranh độc quyền
1 Đặc điểm thị trường cạnh tranh độc quyền
không đáng kể
Tự do gia nhập & rời bỏ ngành
Nhãn hiệu
Kiểu dáng, chất lượng,
Thay thế cao độ cho nhau, nhưng không thay thế hoàn toàn
Trang 212/3/2015 Tran Bich Dung 7
1 Đặc điểm thị trường cạnh
tranh độc quyền
VD: Xà phòng, dầu gội đầu, kem đánh răng,
thuốc trị bệnh thông thường
Chính sự khác biệt giữa các SP đã hình thành
2 nhóm khách hàng :
Khách hàng trung thành với SP: ưa thích SP này
hơn các SP khác; vẫn mua SP này dù P ↑
Khách hàng trung lập (không trung thành) với
SP: coi các SP tương tự nhau→ chuyển sang TD
SP khác nếu chỉ có P SP này tăng lên
1 Đặc điểm thị trường cạnh tranh độc quyền
Chính sự khác biệt giữa các SP → hình thành một nhóm giá gồm nhiều mức giá.
Do SP giữa các DN khác nhau→ khó xác định đường cầu thị trường cho tất
cả SP
Các DN hoạt động độc lập nhau
2 Đặc điểm của DN CTĐQ
Mỗi DN là người duy nhất SX SP mang
nhãn hiệu của mình, nên mỗi DN:
Có chút ít thế lực độc quyền
Kiểm soát P SP của mình
Đường cầu SP đối với DN là co giãn nhiều,
nhưng không co giãn hoàn toàn (đường
cầu hơi dốc xuống)
2 Đặc điểm của DN CTĐQ
MR < P
Đường MR nằm dưới đường cầu d
P= AR MR
Q
P
P1
Q1
A B
MR1
Q2
Đường cầu & đường doanh thu biên của DN cạnh tranh độc quyền
II Cân bằng ngắn hạn vàcân bằng dài hạn của DN CTĐQ
2 Cân bằng dài hạn
Trang 312/3/2015 Tran Bich Dung 13
1 Cân bằng ngắn hạn
Trong ngắn hạn, QMSX không đổi : AC và MC
Điều kiện tiêu thụ đối với DN: Đường cầu (d)
Đểmax DN SX ở Q1:
MC = MR
Ấn định giá bán : P1
AC = C1
max = P1C1BA
P= AR MR
Q
P
P1
Q1
A I
C1
MC
AC
B
H7.2
Đểmax DNCTĐQ sxQ1/MC= MR, định giá bánP1
MC=MR
15
Doanh nghiệp cạnh tranh độc quyền trong ngắn hạn
Price
Trong ngắn hạn :DN cạnh tranh độc quyền có thể lời, lỗ hay
hòa vốn như DN cạnh tranh hoàn toàn & DN độc quyền
Q 0
(a) DN có lợi nhuận
Lợi
nhuận
MC AC
Q
(b) DN bị thua lỗ
MR
D P
Price
Q 0
Lỗ tối thiểu
MC AC
Q
AC
MR D
P AC
2 Cân bằng dài hạn
Khi P > SAC: > 0
→ Các DN mới gia nhập ngành
d → xuống dưới →q ↓
P↓> LAC↑ : DN mới tiếp tục gia nhập ngành
Cho đến khi ↓P0 = LAC: = 0
Các DN thôi gia nhập ngành
Thị trường cạnh tranh độc quyềnở trạng thái cân bằng dài hạn
2 Cân bằng dài hạn
Ở trạng thái cân bằng dài hạn, đường
cầu tiếp xúc với đường (LAC), sản
lượng cân bằng dài hạn của DN là Q0,
tại đó:
và SAC = LAC = P0.
P0=LAC
I
d
LAC LMC
MR 0
A P
H7.3
Cân bằng dài hạn:P0=LAC,= 0
MR=MC
Trang 412/3/2015 Tran Bich Dung 19
III HIỆU QUẢ KINH TẾ CỦA THỊ
TRƯỜNG CẠNH TRANH ĐỘC QUYỀN.
1.Giá, sản lượng và chi phí trung bình
2.Hiệu quả kinh tế
1.Giá,sản lượng và chi phí trung bình
TT CTHT: P* = LMC = LACmin
TT CTĐQ: P0= LAC > LMC
P0> P*
LAC > LACmin
12/3/2015
Q
Q0
LMC
MR 0
A P
H7.4A Cân bằng dài hạn của thị
trường cạnh tranh hoàn toàn
SAC SMC LAC
LAC
LMC SAC*
P*=LACmin= LMC
Q Q*
P
Q’
C
H7.4B Cân bằng dài hạn của thị trường cạnh tranh độc quyền
P0=LAC
2.Hiệu quả kinh tế
TTCTĐQ hoạt động kém hiệu quả hơn TTCTHT:
QMSX < QMSX tối ưu
P > LMC
Nếu P = LMC SX ở Q’:
∆SS = ABC (H.7.4b)
Đây cũng chính DL do thế lực độc quyền tồn tại
2.Hiệu quả kinh tế
Thế lực độc quyền của DN CTĐQ là nhỏ
DL không đáng kể
SP đa dạng
Đáp ứng nhu cầu muôn vẻ
Thích hợp với thu nhập của từng nhóm
khách hàng
Quảng cáo
Khi các DN bán sản phẩm khác biệt và định giá cao hơn chi phí biên
Quảng cáo để thu hút người mua
Hàng hóa rất khác biệt: 10-20% doanh thu
Sản phẩm công nghiệp: ít quảng cáo
Sản phẩm đồng nhất: Không quảng cáo
Trung bình có 2% doanh thu dành cho quảng cáo
Trang 5Cuộc tranh luận về quảng cáo
Sự phê phán quảng cáo
Các DN quảng cáo để tác động đến thị hiếu của người
tiêu dùng
Mang tính tâm lý chứ không phải là thông tin
Cản trở sự cạnh tranh khi cố tình phóng đại sự khác
biệt (vốn không tồn tại) của sản phẩm
Nuôi dưỡng lòng trung thành với thương hiệu
Làm cho người mua ít quan tâm đến sự khác biệt về
giá giữa các hàng hóa tương tự
Cuộc tranh luận về quảng cáo
Cung cấp thông tin cho khách hàng
Khách hàng – có những lựa chọn tốt hơn
Tăng khả năng phân bổ nguồn lực hiệu quả của các thị trường
Thúc đẩy sự cạnh tranh
Khách hàng - tận dụng chênh lệch giá
Cho phép các DN mới nhập dễ dàng hơn
Quảng cáo có tác động đến giá của hàng
hóa như thế nào?
Phê phán quảng cáo:
Người tiêu dùng – thấy rằng các sản phẩm khác nhau
nhiều hơn
Thị trường ít cạnh tranh hơn
Đường cầu của các DN ít co giãn hơn
Giá cao hơn
Ủng hộ quảng cáo:
Người tiêu dùng - dễ dàng tìm thấy các DN có giá tốt nhất
Thị trường - cạnh tranh hơn
Đường cầu của các DN co giãn nhiều hơn
Mức giá thấp hơn
Mỹ: Quảng cáo & giá mắt kính
1963, Quảng cáo của bác sĩ nhãn khoa
Các tiểu bang cấm quảng cáo:
Giá trung bình một cặp kính = $ 33
Các tiểu bang không cấm quảng cáo:
Giá trung bình một cặp kính = $ 26
Quảng cáo
Giá hàng hóa rẻ hơn
Thúc đẩy cạnh tranh
Quảng cáo
Chi tiêu nhiều hơn cho quảng cáo và bán với giá cao hơn
so với sản phẩm thay thế khác
Các nhà phê bình thương hiệu
Sản phẩm - không phân biệt
Bất hợp lý: người tiêu dùng sẵn sàng trả nhiều tiền hơn
cho các thương hiệu
Ủng hộ thương hiệu
Cung cấp thông tin về chất lượng cho người tiêu dùng
Tạo động cơ để DN duy trì chất lượng sản phẩm
Quảng cáo là tín hiệu của chất lượng
Mức sẵn lòng chi cho quảng cáo cao của DN có thể là một tín hiệu phản ảnh chất lượng cao của sản phẩm?
Trang 6Thương hiệu
Các ý kiến cho rằng:
• Thương hiệuphóng đại chất lượng và sự
khác biệt sản phẩm vượt quá sự thật?
• Thương hiệu là cách tốt để người tiêu dùng
nhận diện sản phẩm có chất lượng?
• Thương hiệutạo động cơđể DN duy trì và
cải thiện chất lượng sản phẩm?
Cạnh tranh độc quyền: nằm giữa cạnh tranh hoàn toàn
& độc quyền hoàn toàn
32
Cạnh tranh hoàn toàn
Cạnh tranh độc quyền Độc quyền hoàn toàn
Giống nhau
Mục tiêu của doanh nghiệp Tối đa hóa lợi nhuận Nguyên tắc tối đa hóa lợi nhuận MR= MC MR =MC MR= MC Lợi nhuận kinh tế ngắn hạn? Có Có Có
Khác biệt
Số lượng doanh nghiệp Nhiều Nhiều Một Doanh thu biên ܯܴ ൌ ܲ MR<P MR<P
Sản xuất ở Q tối đa hóa phúc lợi? Có Không Không Người bán Nhận giá Định giá Định giá Gia nhập ngành trong dài hạn Có Có Không Lợi nhuận kinh tế dài hạn zero zero Có
1 Trong điều kiện cạnh tranh độc quyền :
I Trong dài hạn, P = LACmin
II Trong ngắn hạn, doanh nghiệp có
thể có lợi nhuận.
a I và II đúng.
b I đúng, II sai
c I sai, II đúng
d I và II đều sai.
2 Tự do gia nhập thị trường và nhiều doanh nghiệp bán sản phẩm phân biệt
là thị trường:
a Cạnh tranh hoàn toàn
b Độc quyền
c Cạnh tranh độc quyền.
d Độc quyền cạnh tranh
3 Thông tin nào sau đây không được
xem là nguồn gốc của tính không hiệu
quả trong thị trường cạnh tranh độc
quyền.
a P > MC
b Năng lực sản xuất còn dư thừa.
c Sản phẩm đa dạng.
d LAC > LACmin.
7 Khi các doanh nghiệp cạnh tranh độc quyền ở trạng thái cân bằng dài hạn, thì mỗi doanh nghiệp sẽ hoạt động với quy mô sản xuất:
Nhỏ hơn quy mô sản xuất tối ưu
Lớn hơn quy mô sản xuất tối ưu
Tối ưu
Các câu trên đều đúng
Trang 7 17 Khi thị trường cạnh tranh độc quyền ở trạng
thái cân bằng dài hạn, thì :
Giá bán bằng chi phí trung bình dài hạn: P = LAC
Lợi nhuận kinh tế của doanh nghiệp bằng không
Các doanh nghiệp thiết lập quy mô sản xuất nhỏ
hơn quy mô sản xuất tối ưu
Các câu trên đều đúng