Phân tích kết quả đấu thầu thuốc tại sở y tế hà giang năm 2016

Kết quả thực hiện đấu thầu theo Thông tư 01 giúp đưa giá thành thuốc giảm mạnh so với Thông tư số 10/2007/TTLB-BYT-BTC ngày 10/8/2007 do không còn gói thầu thuốc theo tên thương mại hoặc

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

LƯƠNG THỊ THÚY VINH

PHÂN TÍCH KẾT QUẢ ĐẤU THẦU THUỐC TẠI SỞ Y TẾ HÀ GIANG

NĂM 2016

LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

HÀ NỘI 2017

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

LƯƠNG THỊ THÚY VINH

PHÂN TÍCH KẾT QUẢ ĐẤU THẦU THUỐC TẠI SỞ Y TẾ HÀ GIANG

NĂM 2016 LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và lời biết ơn sâu sắc nhất tới

GS.TS Nguyễn Thanh Bình – Phó hiệu trưởng Trường Đại học Dược Hà

Giang, người thầy đã hướng dẫn, chỉ bảo và góp ý cho tôi hoàn thành đề tài tốt nghiệp này

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy, cô giáo, cán bộ Phòng Sau Đại học, Bộ môn Quản lý Kinh tế Dược - Trường Đại học Dược Hà

Giang, đặc biệt là thầy Đỗ Xuân Thắng - TS Phó Trưởng Bộ môn Quản lý

kinh tế Dược đã luôn giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại Trường

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc, các bạn đồng nghiệp phòng Nghiệp vụ dược của Sở Y tế Hà Giang đã tạo mọi điều kiện hỗ trợ, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài

Cuối cùng tôi xin gửi lời biết ơn tới gia đình và bạn bè đã luôn sát cánh, giúp đỡ động viên để tôi yên tâm, học tập, nghiên cứu và hoàn thành đề tài này

Tôi xin chân thành cảm ơn!

HỌC VIÊN

Lương Thị Thúy Vinh

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ ……….…… .1

Chương 1 TỔNG QUAN 3

1.1 TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU MUA THUỐC ………3

1.1.1 Khái niệm đấu thầu 3

1.1.2 Đấu thầu thuốc 4

1.1.3 Các hình thức lựa chọn nhà thầu 6

1.1.4 Các phương thức đấu thầu 7

1.1.5 Quy trình đấu thầu thuốc 8

1.1.6 Các hình thức tổ chức thực hiện đấu thầu 13

1.2.THỰC TRẠNG ĐẤU THẦU THUỐC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY…… …… 17

1.3 THỰC TRẠNG ĐẤU THẦU THUỐC TỈNH HÀ GIANG 19

1.3.1 Vài nét sơ lược về ngành Y tế Hà Giang 19

1.3.2 Sơ lược hoạt động đấu thầu thuốc tại tỉnh Hà Giang giai đoạn từ năm 2010-2016 20

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 24

2.1 ĐỐI TƯỢNG, THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU 24

2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 24

2.2.1 Biến số nghiên cứu 24

2.2.2 Thiết kế nghiên cứu 28

2.2.3 Phương pháp thu thập số liệu 29

2.2.4 Mẫu nghiên cứu 30

2.2.5 Xử lí và phân tích số liệu 30

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 31

3.1.SO SÁNH KẾT QUẢ TRÚNG THẦU SO VỚI KẾ HOẠCH ĐẤU THẦU THUỐC NĂM 2016 TẠI SỞ Y TẾ HÀ GIANG 31

3.1.1 Kết quả đấu thầu 31

3.1.2 So sánh số lượng nhà thầu trúng thầu với nhà thầu nộp HSDT 32

3.1.3 So sánh SKM trúng thầu với KHĐT của các gói thầu 33

3.2 PHÂN TÍCH CƠ CẤU DANH MỤC THUỐC TRÚNG THẦU NĂM 2016

TẠI SỞ Y TẾ HÀ GIANG 35

3.2.1 Cơ cấu các trúng thầu theo phân nhóm kỹ thuật gói generic 35

3.2.2 Cơ cấu các trúng thầu theo phân nhóm kỹ thuật Gói thuốc Đông y, thuốc từ 38

3.2.3 Phân tích thuốc trúng thầu theo nhóm tác dụng dược lý 39

3.2.4 Phân tích giá chào thầu với giá kế hoạch 41

3.2.5 Phân tích cơ cấu thuốc theo nguồn gốc xuất xứ Gói thầu thuốc generic 42

3.2.6 Phân tích cơ cấu thuốc theo nguồn gốc xuất xứ Gói thầu thuốc ĐY, thuốc từ DL 43

3.2.7 Phân tích cơ cấu danh mục thuốc trúng thầu theo nhà thầu 44

3.2.8 Phân tích nguyên nhân thuốc không trúng thầu 45

Chương 4 BÀN LUẬN 47

4.1 Xây dựng kế hoạch đấu thầu thuốc 47

4.1.1 Về hình thức lựa chọn nhà thầu 47

4.1.2 Về phương thức đấu thầu 47

4.1.3 Về thời gian thực hiện đấu thầu 47

4.1.4 Về xây dựng danh mục thuốc kế hoạch 48

4.1.5 Về xây dựng giá kế hoạch 48

4.1.6 Về phân chia các gói thầu 48

4.2 So sánh kết quả thuốc trúng thầu với Kế hoạch đã được phê duyệt năm 2016 của SYT Hà Giang 53

4.2.1 Về tỉ lệ thuốc trúng thầu so với DM kế hoạch 53

4.2.2 Về giá thuốc trúng thầu 54

4.3 Phân tích cơ cấu danh mục thuốc trúng thầu tại Sở Y tế Hà Giang năm 2016 54

4.3.1 Về cơ cấu thuốc trúng thầu theo nhà thầu 54

4.3.2 Về cơ cấu thuốc trúng thầu theo nguồn gốc xuất xứ 55

4.3.3 Về cơ cấu thuốc trúng thầu theo phân nhóm ATC 56

4.3.4 Về nguyên nhân thuốc không trúng thầu 56

4.4 Ưu điểm và nhược điểm của đề tài 57 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Các hình thức lựa chọn nhà thầu 6

Bảng 1.2 Các phương thức đấu thầu 7

Bảng 1.3 Các hình thức tổ chức thực hiện đấu thầu mua thuốc 14

Bảng 2.1 Biến số trong nghiên cứu 24

Bảng 3.1: Tỉ lệ SKM thuốc TT, không TT so với kế hoạch 31

Bảng 3.2: Tỉ lệ số lượng nhà thầu TT so với nhà thầu nộp HSDT 32

Bảng 3.3 Tỉ lệ SKM trúng thầu so với KHĐT của các gói thầu 33

Bảng 3.4 Tỉ lệ giá trị trúng thầu so với KHĐT của các gói thầu 33

Bảng 3.5 Tỷ lệ SKM không trúng thầu so với KHĐT 34

Bảng 3.6 Tỉ trọng SKM và giá trị của các nhóm trong gói generic 35

Bảng 3.7 Tỉ lệ SKM và giá trị thuốc TT so với KHĐT trong gói generic 37

Bảng 3.8 Tỉ lệ SKM và giá trị thuốc TT so với KHĐT trong gói thuốc ĐY, thuốc từ DL 38

Bảng 3.9 Tỉ lệ SKM trúng thầu so với KHĐT theo TDDL 39

Bảng 3.10 Tỉ lệ về SKM giá chào thầu so với kế hoạch 41

Bảng 3.11 Cơ cấu thuốc trúng thầu theo xuất xứ quốc gia 42

Bảng 3.12 Cơ cấu thuốc sản xuất trong nước-nhập khẩu trúng thầu theo phân nhóm KT Gói thầu thuốc ĐY, thuốc từ DL 43

Bảng 3.13 10 nhà thầu có giá trị trúng thầu lớn nhất 44

Bảng 3.14 Nguyên nhân thuốc không trúng thầu 45

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Sơ đồ quy trình đấu thầu thuốc 9

Hình 1.2 Quy trình đánh giá hồ sơ dự thầu 11

Hình 2.1 Nội dung nghiên cứu 29

Hình 3.1 Tỉ lệ SKM và giá trị thuốc TT/KHĐT của các gói thầu 34

Hình 3.2 Tỷ trọng SKM và giá trị thuốc TT của các nhóm trong gói generic 36

Hình 3.3 Tỉ lệ SKM và giá trị các nhóm thuốc TT/KH của gói generic 37

Hình 3.4 Tỉ trọng giá trị các nhóm thuốc theo TDDL 40

Hình 3.5 Tỉ lệ SKM thuốc TT so với KHĐT theo nhóm TDDL 40

1

ĐẶT VẤN ĐỀ

Thuốc là một loại hàng hóa đặc biệt, giữ vai trò quan trọng trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh, với mô hình bệnh tật đa dạng và phức tạp đan xen giữa các nước phát triển và đang phát triển, nhu cầu sử dụng thuốc ngày càng tăng cao đồng nghĩa với việc chi phí thuốc luôn chiếm tỉ trọng cao trong ngân sách y tế cũng như trong chi phí khám chữa bệnh của người bệnh Theo báo cáo của BHXH Việt Nam, năm 2016, tổng chi thuốc khám, chữa bệnh BHYT là trên 32 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 43% tổng chi khám, chữa bệnh BHYT; trong đó số chi vật tư y tế không ngừng gia tăng qua các năm Công tác quản lý cung ứng và lựa chọn sử dụng thuốc đang tồn tại một số vấn đề chưa hợp lý Thị trường thuốc ở Việt Nam với trên 22.000 loại thuốc đang lưu hành trong khi

đó công tác đầu thầu thuốc cũng còn một số hạn chế, giá thuốc vẫn có sự chênh lệch trên cùng một địa bàn và giữa các tỉnh thành phố Tìm giải pháp nâng cao công tác quản

lí giá thuốc và chất lượng thuốc để người bệnh có thể tiết kiệm được chi phí điều trị là vấn đề rất được quan tâm và phải sớm thực hiện

Một trong những mục tiêu của chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 là cung ứng đầy đủ, kịp thời, có chất lượng, giá cả hợp lý, các loại thuốc theo cơ cấu bệnh tật tương ứng với từng giai đoạn phát triển kinh tế- xã hội và đảm bảo sử dụng thuốc an toàn, hợp lý [7] Trong đó mua sắm thuốc là một giai đoạn quan trọng trong công tác quản lý cung ứng thuốc, phục vụ hiệu quả hoạt động khám chữa bệnh Vì vậy, cần phải lựa chọn một hình thức mua sắm sao cho minh bạch, công bằngvà hiệu quả Đấu thầu là một trong những hình thức mua sắm đáp ứng được các tiêu chí trên, đã và đang được các địa phương áp dụng để cung ứng thuốc phục vụ công tác khám chữa bệnh

Với mục tiêu sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả với chi phí hợp lý, Chính phủ cũng

đã đặc biệt quan tâm đến vấn đề đấu thầu thuốc như: có riêng mục đấu thầu thuốc trong Luật đấu thầu số 43 và trong NĐ 63; Bộ Y tế cũng đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công tác đấu thầu: Thông tư số 10/2007/TTLB-BYT-BTC, Thông tư liên tịch số 01/2012/TTLT-BYT-BTC; Thông tư số 36 chính Sửa đổi, bổ sung

2

một số điều của Thông tư liên tịch số 01/2012/TTLT-BYT-BTC; TT 11/2016/TT-BYT

và Danh mục thuốc sử dụng cho đấu thầu tập trung cấp Quốc gia, cấp Địa phương

Kết quả thực hiện đấu thầu theo Thông tư 01 giúp đưa giá thành thuốc giảm mạnh so với Thông tư số 10/2007/TTLB-BYT-BTC ngày 10/8/2007 do không còn gói thầu thuốc theo tên thương mại hoặc tương đương điều trị, tuy nhiên việc phân nhóm theo Thông tư số 01 đã đưa các thuốc sản xuất tại Ấn Độ, Trung Quốc vào cùng một nhóm cạnh tranh với các thuốc sản xuất tại các nước Anh, Pháp, Đức, … điều này dẫn đến thuốc sản xuất tại Ấn Độ, Trung Quốc trúng thầu với tỷ lệ tăng cao gây khó khăn cho các cơ sở y tế trong việc lựa trọn thuốc sử dụng

Thông tư số 36/2013/TTLT-BYT-BTC ngày 11/11/2013 của liên Bộ Y tế-Bộ Tài chính Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư liên tịch số 01/2012/TTLT-BYT-BTC ngày 19/01/2012 của Bộ Y tế - Bộ Tài chính hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các

cơ sở y tế ra đời một phần nhằm khắc phục tồn tại này của Thông tư số 01

Sở Y tế Hà Giang thực hiện đấu thầu tập trung từ năm 2005, các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh căn cứ kết quả đấu thầu của Sở Y tế thực hiện việc ký kết hợp đồng với các nhà thầu và mua thuốc với mức giá thống nhất trong toàn tỉnh Trong quá trình đấu thầu mua thuốc phục vụ cho các năm có nhiều thay đổi về các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn hoạt động đấu thầu thuốc ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả đấu thầu tập trung của Sở Y tế, từ đó dẫn tới việc cung ứng và cho các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn tỉnh còn nhiều bất cập

Để đánh giá thực trạng công tác đấu thầu thuốc tại Hà Giang, tôi tiến hành đề tài

“Phân tích kết quả đấu thầu thuốc tại Sở Y tế tỉnh Hà Giang năm 2016” nhằm hai

mục tiêu sau:

So sánh kết quả thuốc trúng thầu với Kế hoạch đã được phê duyệt năm 2016 của SYT Hà Giang

Phân tích cơ cấu danh mục thuốc trúng thầu năm 2016 tại SYT Hà Giang

Từ kết quả nghiên cứu của đề tài, đề xuất một số ý kiến đóng góp nhằm chỉ ra những tồn tại khó khăn trong việc thực hiện đấu thầu, qua đó đưa ra các giải pháp giúp nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu, cải tiến về chất lượng, giảm thời gian và chi phí trong đấu thầu, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động đấu thầu của Sở Y tế Hà Giang trong những năm tiếp theo

3

Chương 1 TỔNG QUAN 1.1 TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU MUA THUỐC

1.1.1 Khái niệm đấu thầu

Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 đã định nghĩa: “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở đảm bảo sự cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế “[13]

Luật đấu thầu 43 cũng đã có mục riêng quy định về việc mua thuốc, vật tư

y tế sử dụng vốn nhà nước, nguồn quỹ BHYT, nguồn thu từ dịch vụ KCB và nguồn thu hợp pháp khác của CSYT công lập

Vai trò của đấu thầu:

Đấu thầu là một hình thức cạnh tranh văn minh trong nền kinh tế thị trường phát triển nhằm lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu kinh tế kỹ thuật của chủ đầu tư Như vậy đấu thầu ra đời và tồn tại với mục tiêu nhằm thực hiện tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch để lựa chọn ra nhà thầu phù hợp nhất và bảo đảm hiệu quả kinh tế của một dự án đầu tư

Đấu thầu có vai trò đảm bảo bốn nội dung: hiệu quả - cạnh tranh - công bằng - minh bạch Hiệu quả có thể về mặt tài chính hoặc về thời gian hay một tiêu chí nào khác tuỳ thuộc vào mục tiêu của dự án Đấu thầu mang lại lợi ích to lớn đối với chủ đầu tư, nhà thầu và nền kinh tế quốc dân nói chung

Đấu thầu tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng và lành mạnh giữa các đơn vị kinh doanh Đây là động lực to lớn thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp dược nước ta và tạo điều kiện ứng dụng khoa học kỹ thuật, đổi mới công nghệ sản xuất, từng bước hội nhập với khu vực và thế giới

4

1.1.2 Đấu thầu thuốc

Thuốc là một loại hàng hóa đặc biệt có liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người nên cần một hệ thống các văn bản quy định chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả sử dụng thuốc an toàn trong khám và điều trị cho người bệnh Đấu thầu thuốc hiện nay được các cơ sở y tế thực hiện dựa trên các văn bản Luật, Thông tư và Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn đầy đủ về đấu thầu thuốc

do Bộ Y tế ban hành và liên tục sửa đổi

Sau khi luật đấu thầu số 43 và nghị định số 63 ra đời về quy định chi tiết thi hành một số điều của luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu, nhiều địa phương trên

cả nước đã áp dụng hình thức đấu thầu thuốc tập trung và thu được những thành quả nhất định trong mua sắm và cung ứng thuốc cho các đơn vị Từ đó, Bộ Y tế

đã ban hành các Thông tư hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế thông qua Thông tư số 01 và Thông tư số 36 với những quy định cụ thể về quy trình đấu thầu thuốc, xây dựng kế hoạch đấu thầu và xét duyệt trúng thầu thuốc tại các cơ sở y tế [3], [6] Bên cạnh đó, các cơ sở y tế áp dụng bảng tiêu chuẩn đánh giá về mặt kĩ thuật tại hồ sơ mời thầu mua thuốc được qui định tại Thông tư

số 31 và xây dựng hồ sơ mời thầu theo hướng dẫn lập hồ sơ mời thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế tại Thông tư số 37 và Thông tư số 05 [1], [4], [5]

Các qui định mới trong Thông tư số 01 về hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế và Thông tư liên tịch số 36 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư liên tịch số 01 cũng mang đến những đổi mới trong công tác đấu thầu mua sắm thuốc tại các đơn vị y tế Đặc biệt, các qui định về phân nhóm thuốc đấu thầu, cụ thể là: tại điều 7 về phân chia gói thầu của Thông tư số 36, thuốc đấu thầu được chia làm 3 gói: gói thầu thuốc theo tên biệt dược, gói thầu thuốc theo tên generic và gói thuốc đông y, thuốc từ dược liệu

Thuốc biệt dược gốc: là thuốc được cấp phép lưu hành lần đầu tiên, trên cơ

sở đã có đầy đủ các số liệu về chất lượng, an toàn và hiệu quả

5

Thuốc generic: là thuốc thành phẩm nhằm thay thế một thuốc phát minh được sản xuất không có giấy phép nhượng quyền của công ty phát minh và được đưa ra thị trường sau khi bằng phát minh và các độc quyền đã hết hạn [3,18]

Trong đó, gói thầu thuốc theo tên generic được chia thành 5 nhóm, tương ứng với 5 nhóm tiêu chuẩn của nhà sản xuất như sau:

Cơ sở sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc PIC/s-GMP là cơ sở sản xuất thuốc được cơ quan quản lý có thẩm quyền của nước tham gia Cơ quan quản lí dược Châu Âu (EMA) hoặc nước tham gia Hội nghị quốc tế về hài hòa hóa các thủ tục đăng kí dược phẩm sử dụng cho con người (ICH) hoặc nước tham gia hệ thống hợp tác về thanh tra dược phẩm (PIC/s) cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc PIC/s-GMP hoặc tương đương

Nhóm 1:

Thuốc sản xuất tại cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc PIC/s- GMP thuộc nước tham gia ICH;

Thuốc sản xuất tại cơ sở sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn WHO-GMP do Bộ

Y tế Việt Nam (Cục Quản lý dược) cấp giấy chứng nhận và được cơ quan quản

lý có thẩm quyền của nước tham gia ICH cấp phép lưu hành

Nhóm 3: thuốc sản xuất tại cơ sở sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn WHO- GMP được Bộ Y tế Việt Nam (Cục Quản lý dược) cấp giấy chứng nhận

Nhóm 4: thuốc có chứng minh tương đương sinh học do Bộ Y tế công bố Tương đương sinh học: Hai thuốc được coi là tương đương sinh học nếu chúng là những thuốc tương đương bào chế hay là thế phẩm bào chế và sinh khả

6

dụng của chúng sau khi dùng cùng một mức liều trong cùng điều kiện thử nghiệm

là tương tự nhau dẫn đến hiệu quả điều trị của chúng về cơ bản được coi là sẽ tương đương nhau

Nhóm 5: thuốc không đáp ứng tiêu chí phân nhóm quy định tại Điểm a, b,

c và d

Các thuốc được đưa vào gói thầu thuốc theo tên biệt dược gồm:

Thuốc biệt dược gốc hoặc thuốc có tương đương điều trị với thuốc biệt dược gốc

do Bộ Y tế công bố

Thuốc thuộc danh mục thuốc hiếm do Bộ Y tế ban hành

Gói thầu thuốc đông y, thuốc từ dược liệu được phân chia thành 2 nhóm theo tiêu chí kỹ thuật và công nghệ được cấp phép như sau:

Nhóm 1: thuốc đông y, thuốc từ dược liệu được sản xuất tại cơ sở đạt tiêu chuẩn WHO-GMP do Bộ Y tế Việt Nam (Cục Quản lý dược) cấp giấy chứng nhận

Nhóm 2: thuốc đông y, thuốc từ dược liệu được sản xuất tại cơ sở chưa được Bộ Y tế Việt Nam (Cục Quản lý dược) cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn WHO-GMP [3]

7

3 Chỉ định thầu

Áp dụng trong trường hợp đặc biệt: mua thuốc triển khai phòng chống dịch bệnh trong trường hợp cấp bách, thiên tai…, thuốc hiếm được BYT cho phép nhập khẩu không cần Visa,…

- Gói thầu có nội dung, tính chất tương tự và quy mô nhỏ hơn 130% gói thầu trước đó trong thời hạn không quá 12 tháng

6 Đàm phán giá

Áp dụng cho gói thầu mua thuốc chỉ từ một đến hai nhà sản xuất, thuốc biệt dược gốc, thuốc hiếm, thuốc trong thời gian còn bản quyền và các trường hợp đặc thù

1.1.4 Các phương thức đấu thầu

Theo Luật đấu thầu số 43 và Nghị định số 63 qui định, hiện nay có

4 phương thức đấu thầu, đó là:

Bảng 1.2 Các phương thức đấu thầu

chỉ định thầu với gói thầu cung cấp dịch vụ, mua sắm hàng hóa, xây lắp, mua sắm trực tiếp với gói thầu mua sắm hàng hóa

- Hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất về

kỹ thuật, hồ sơ về tài chính được nộp trong cùng một túi hồ sơ -Tiến hành mở thầu một lần đối với toàn bộ các hồ sơ trên

8

Một giai đoạn

hai túi hồ sơ

Đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, lựa chọn nhà đầu tư

- Nộp HSĐX về kỹ thuật và HSĐX

về tài chính riêng biệt

- Mở thầu hai lần: HSĐX về kỹ thuật

mở ngay sau khi đóng thầu, nhà thầu đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật được

- Giai đoạn một, nhà thầu nộp hồ sơ

đề xuất về kỹ thuật, phương án tài chính nhưng chưa có giá dự thầu

- Giai đoạn hai, nhà thầu nộp hồ sơ

dự thầu bao gồm HSĐX về kỹ thuật

và HSĐX về tài chính, trong đó có giá dự thầu và đảm bảo dự thầu

Hai giai đoạn

hai túi hồ sơ

Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có kỹ thuật, công nghệ mới, phức tạp

có tính đặc thù

- Giai đoạn một: Nhà thầu nộp đồng hời HSĐX về kỹ thuật, HSĐX về tài chính riêng biệt HSĐX về kỹ thuật

sẽ được mở ngay sau khi đóng thầu

- Giai đoạn hai: Nhà thầu nộp HSĐX về kỹ thuật, HSĐX về tài chính theo yêu cầu của HSMT giai đoạn hai tương ứng với nội dung hiệu chỉnh về kỹ thuật

1.1.5 Quy trình đấu thầu thuốc

Trình tự thực hiện các bước đấu thầu theo quy định của Thông tư số 01 và Nghị định số 63 được mô tả theo qui trình sau:

9

Hình 1.1 Sơ đồ quy trình đấu thầu thuốc

Chủ đầu tư/bên mời thầu Người/cơ quan có thẩm

Bán HSMT

Chuẩn bị và nộp HSDT Tiếp nhận và

- Hoàn thiện, ký kết hợp đồng Thẩm định, Phê

duyệt KQĐT

10

Quy trình đấu thầu theo Nghị định số 63 khác so với Nghị định số 61 ở điểm: Sau bước đánh giá Hồ sơ dự thầu của các nhà thầu, và có kết quả sơ bộ, nhà thầu dự kiến trúng thầu được mời lên để tiến hành thương thảo hợp đồng, sau khi thống nhất các nội dung thương thảo giữa Chủ đầu tư/bên mời thầu với nhà thầu thì Kết quả đấu thầu mới được phê duyệt

Đây là một nội dung cải tiến có chất lượng của Nghị định số 63, điều này giúp cho Chủ đầu tư/bên mời thầu có thêm phương tiện để xác nhận nhà thầu có khả năng hoàn thành công việc khi trúng thầu hay không

Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu

Thông tư số 31, 37 và nghị định số 63 qui định rất rõ về các tiêu chuẩn đánh giá HSDT nói chung và đối với riêng mặt hàng thuốc [4], [5], [10]

Tiêu chuẩn đánh giá HSDT bao gồm 2 bước đánh giá:

Đánh giá về kĩ thuật: năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu, tiêu chuẩn kĩ thuật đối với hàng hóa dự thầu

Đánh giá về tài chính: tiêu chuẩn đánh giá về giá thuốc từ đó xác định tiêu chuẩn đánh giá tổng hợp

Đánh giá năng lực và kinh nghiệm nhà thầu

Không đạt

Loại

Đạt

Danh sách hợp lệ của nhà thầu

Đạt

Đánh giá thuốc theo TCKT (điểm KT)

Không đạt

Loại

Đạt

Đánh giá HSTC (Điểm giá)

Danh mục đề nghị trúng

thầu

12

Tiêu chuẩn đánh giá về năng lực, kinh nghiệm:

Sử dụng tiêu chí “đạt”, “không đạt” để đánh giá từng nội dung về năng lực

và kinh nghiệm của nhà thầu Cụ thể:

Điều kiện tiên quyết của nhà thầu: tư cách nhà thầu, đảm bảo dự thầu, vi phạm trong kinh doanh,…

Kinh nghiệm của nhà thầu trong việc cung ứng các mặt hàng tương tự; Năng lực của nhà thầu: năng lực tài chính, năng lực sản xuất kinh doanh

Nhà thầu đạt tất cả nội dung nêu trên được đánh giá đáp ứng yêu cầu về năng lực và kinh nghiệm

Tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật:

Sử dụng phương pháp chấm điểm để đánh giá theo thang điểm 100, cụ thể như sau:

Tỷ trọng đánh giá về chất lượng thuốc: từ 60% đến 80% tổng số điểm;

Tỷ trọng đánh giá về đóng gói, bảo quản, giao hàng,…: từ 20% đến 40% tổng số điểm;

Hồ sơ đề xuất về kỹ thuật được đánh giá đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật khi

có điểm về kỹ thuật không thấp hơn 80% tổng số điểm và điểm của từng nội dung không thấp hơn 60% điểm tối đa của nội dung đó

Tiêu chuẩn đánh giá tổng hợp:

 Bước 1: Xác định điểm giá

Sử dụng thang điểm 100 Điểm giá được xác định như sau:

Điểm giá đang xét = Giá thấp nhất X 100 / Giá đang xét

Trong đó:

Điểm giá đang xét: điểm giá của sản phẩm của nhà thầu đang xét

Giá thấp nhất: giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) thấp nhất trong số các giá của các nhà thầu tham gia chào cùng một danh mục

13

Giá đang xét: giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) của của sản phẩm của nhà thầu đang xét

Bước 2: Xác định điểm tổng hợp

Điểm tổng hợp được xác định theo công thức sau đây:

Điểm tổng hợp đang xét = K x Điểm kỹ thuật đang xét + G x Điểm giá đang xét, trong đó:

- Điểm kỹ thuật đang xét: là số điểm được xác định tại bước đánh giá về kỹ thuật;

- Điểm giá đang xét: là số điểm được xác định tại bước đánh giá về giá;

- K: tỷ trọng điểm về kỹ thuật quy định, trong thang điểm tổng hợp, chiếm tỷ lệ 30%;

- G: tỷ trọng điểm về giá quy định trong thang điểm tổng hợp, chiếm tỷ lệ 70%;

- K + G = 100%

Tiêu chuẩn xét duyệt thuốc trúng thầu:

- Mặt hàng có giá dự thầu không cao hơn giá kế hoạch và không cao hơn giá bán buôn kê khai/kê khai lại còn hiệu lực tại thời điểm chấm thầu;

- Mỗi nhóm thuốc chỉ được xét trúng thầu 01 mặt hàng thuốc đạt các yêu cầu

về kĩ thuật và chất lượng theo quy định và có điểm tổng hợp cao nhất

Trong giai đoạn hiện nay, đấu thầu mua thuốc được thực hiện chủ yếu theo phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ Nhà thầu trong cùng thời điểm trước khi đóng thầu phải nộp hai túi hồ sơ: Túi HSĐXKT và Túi HSĐXTC Chủ đầu tư/bên mời thầu đánh giá Túi HSĐXKT trước, nhà thầu nào đạt yêu cầu mới được tiếp tục đánh giá Túi HSĐXTC, quy định này giúp cho quá trình đấu thầu chặt chẽ hơn về việc tổ chức cũng như bảo mật thông tin

1.1.6 Các hình thức tổ chức thực hiện đấu thầu

Trong những năm gần đây, Chính phủ và Bộ Y tế cùng các ban nghành liên quan như Bộ Tài chính, Bảo hiểm xã hội,… đã rất quan tâm đến công tác cung

14

ứng thuốc tại bệnh viện đặc biệt là công tác đấu thầu thuốc Chính vì vậy mà việc mua sắm thuốc ngày càng được qui chuẩn, minh bạch và rõ ràng hơn thông qua đấu thầu thuốc Các văn bản qui định, hướng dẫn thực hiện công tác đấu thầu thuốc dần được chặt chẽ và hoàn thiện hơn

Nhà nước đã ban hành những quy định để đảm bảo thuốc được mua sắm hiệu quả, người bệnh được cung cấp những sản phẩm có chất lượng tốt với chi phí thấp nhất có thể

Thông tư số 01 quy định ba hình thức tổ chức đấu thầu mua thuốc tại các cơ

Đại diện

Một trong các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh tổ chức đấu thầu hàng năm Các đơn vị khác trên địa bàn áp dụng kết quả lựa chọn nhà thầu của bệnh viện đó để mua thuốc theo hình thức mua sắm trực tiếp

Riêng lẻ Các CSYT tự tổ chức đấu thầu theo nhu cầu sử dụng thuốc của

đơn vị mình

Đấu thầu tập trung (Hình thức 1)

Với mô hình này, Sở Y tế có vai trò là chủ đầu tư tổ chức đấu thầu tập trung những loại thuốc có nhu cầu sử dụng thường xuyên, ổn định và có số lượng lớn cho tất cả các cơ sở y tế công lập thuộc địa phương quản lý

Danh mục thuốc đưa vào đấu thầu được tổng hợp theo nhu cầu của tất cả các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, giá thuốc được áp dụng chung cho tất cả các cơ

sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn Việc mua thuốc được thực hiện trực tiếp

15

giữa từng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh với mỗi đơn vị trúng thầu hoặc một đơn vị trúng thầu nhận ủy quyền của các đơn vị trúng thầu khác để cung ứng toàn bộ

Đấu thầu đại diện ( Hình thức 2)

Theo mô hình này, Sở Y tế chỉ định một hoặc vài cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tổ chức đấu thầu đại diện Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác sử dụng kết quả trúng thầu để mua thuốc cung ứng cho người bệnh BHYT

Áp dụng mô hình này, giá thuốc cũng được áp dụng thống nhất trên địa bàn tỉnh nhưng danh mục thuốc tại bệnh viện không tổ chức đấu thầu phụ thuộc vào danh mục thuốc trúng thầu Các đơn vị trúng thầu cung ứng thuốc cho từng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trực tiếp hoặc gián tiếp qua ủy quyền với một đơn vị trúng thầu

Đấu thầu và mua sắm đơn lẻ( Hình thức 3)

Với mô hình này mỗi cơ sở khám chữa bệnh công lập sẽ tự tổ chức đấu thầu mua thuốc Danh mục thuốc đưa vào đấu thầu được xây dựng theo nhu cầu

sử dụng thuốc của mỗi đơn vị Giá thuốc trúng thầu có thể không thống nhất giữa các cơ sở khám chữa bệnh trên cùng địa bàn Hình thức này thường được áp dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tuyến Trung ương

Hình thức đấu thầu tập trung là hình thức đấu thầu được Bộ Y tế khuyến khích và được các tỉnh thành trên toàn quốc áp dụng rộng rãi Hiện tại, việc thực hiện đấu thầu tập trung đã được thực hiện trên phạm vi toàn quốc Căn cứ Điều

77 Nghị định 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 quy định chi tiết một số điều của Luật Đấu thầu, Bộ Y tế có trách nhiệm ban hành danh mục thuốc đấu thầu tập trung và hướng dẫn mua thuốc tập trung ở cấp quốc gia, cấp địa phương

Hình thức đấu thầu tập trung tại Sở Y tế đã đem lại nhiều ưu điểm, thuận lợi hơn so với hình thức đấu thầu riêng lẻ tại từng bệnh viện:[19]

Phương thức đấu thầu tập trung có các ưu điểm rõ ràng đã được Luật Đấu thầu nêu rõ tại tại Điều 44: “Mua sắm tập trung là cách tổ chức đấu thầu rộng rãi

để lựa chọn nhà thầu thông qua đơn vị mua sắm tập trung nhằm giảm chi phí, thời gian, đầu mối tổ chức đấu thầu, tăng cường tính chuyên nghiệp trong đấu thầu,

16

góp phần tăng hiệu quả kinh tế Mua sắm tập trung được áp dụng trong trường hợp hàng hóa, dịch vụ cần mua sắm với số lượng nhiều, chủng loại tương tự ở một hoặc nhiều cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hoặc chủ đầu tư” Và thực tế cũng cho thấy đã tiết kiệm được chí phí so với phương thức mua sắm cũ

Thực hiện đấu thầu theo đúng các quy định hiện hành về đấu thầu mua thuốc theo Luật Đấu thầu, Nghị định 63/2014/NĐ-CP và các Thông tư hướng dẫn của Bộ Y tế với các quy định mới về phương thức đấu thầu 1 giai đoạn 2 túi hồ

sơ, phương pháp đánh giá tổng hợp giữa kỹ thuật và giá, các ưu đãi cho thuốc sản xuất trong nước sẽ nâng cao hiệu quả của công tác đấu thầu, nâng cao chất lượng thuốc trúng thầu và khuyến khích phát triển thuốc sản xuất trong nước

Đấu thầu thuốc tập trung còn có tác dụng tránh tình trạng lưu kho, dẫn đến thuốc hết date, lãng phí ngân sách khi thuốc mua không có nhu cầu sử dụng Nếu hiểu đúng, làm đúng, đấu thầu thuốc tập trung sẽ không tạo ra bất kỳ rào cản nào, ngược lại, sẽ có nhiều lợi ích đối với tất cả các bên gồm: bệnh viện, nhà thầu và người bệnh”

Cái được rất lớn của việc đấu thầu thuốc tập trung chính là tạo động lực cho nền sản xuất thuốc trong nước phát triển DN chủ động được nguồn cung, đơn hàng dồi dào, từ đó chủ động nâng cao năng suất, chuyển giao công nghệ để nâng sức cạnh tranh trong đấu thầu

Thuận tiện trong công tác quản lí, giám sát công tác đấu thầu, đặc biệt là quản lí cấp cao Do đó đảm bảo tính cạnh tranh công bằng, công khai, minh bạch,hạn chế được những sai phạm trong quá trình đấu thầu

Dễ dàng trong kiểm soát giá thuốc, thống nhất giá thuốc trúng thầu và giá trên thị trường, góp phần bình ổn giá và thống nhất giá thuốc trên địa bàn tỉnh, thành phố

Giảm thiểu chi phí, tránh lãng phí thời gian và nguồn nhân lực phục vụ công tác đấu thầu

Tuy nhiên bên cạnh đó, hình thức đấu thầu thuốc tập trung vẫn còn tồn tại một số hạn chế:

- Khó khăn trong việc quản lý lượng thuốc mua sử dụng thực tế tại các đơn

vị y tế trên cơ sở lượng thuốc trúng thầu

- Các đơn vị trúng thầu không thực hiện cung cấp đầy đủ thuốc cho các cơ

sở y tế vùng sâu, vùng xa do lợi nhuận không bù đắp được chi phí vận chuyển thuốc

- Thói quen sử dụng thuốc ở các đơn vị khác nhau là không đồng đều, dẫn đến hiện tượng một số thuốc trúng thầu được sử dụng tại đơn vị này, song lại không được sử dụng ở đơn vị khác

1.2 THỰC TRẠNG ĐẤU THẦU THUỐC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Hiện nay, phần lớn các địa phương trong cả nước tổ chức đấu thầu thuốc tập trung tại sở y tế để cung cấp thuốc cho các cơ sở y tế trên địa bàn theo danh mục thuốc đấu thầu tại địa phương (ban hành theo Thông tư 09/2016/TT-BYT ngày 05/5/2016 của Bộ Y tế)

Ngoài ra, Bộ Y tế (Trung tâm mua sắm tập trung thuốc quốc gia ) cũng đã xây dựng kế hoạch đấu thầu, đàm phán giá năm loại hoạt chất đấu thầu tập trung, tám hoạt chất áp dụng hình thức đàm phán giá, kết quả áp dụng cho các địa

phương bắt đầu từ năm 2018 Đây là những thuốc có tỷ trọng sử dụng lớn về giá trị và số lượng tại các cơ sở y tế trên cả nước, chủ yếu là các nhóm thuốc ung thư, tiểu đường, tim mạch Thuốc đàm phán giá là các thuốc biệt dược gốc, thuốc hiếm chỉ có từ một đến hai nhà sản xuất và cần thiết cho nhu cầu sử dụng đặc thù của các cơ sở y tế

Tại địa phương, các thuốc có tỷ trọng sử dụng lớn về số lượng, giá trị (106 hoạt chất) ở các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh, thành phố được đấu thầu tập trung bởi đơn vị mua sắm tập trung cấp địa phương Những nơi chưa tổ chức sắp xếp lại đơn vị mua sắm tập trung hoặc không có đơn vị sự nghiệp công lập có chức

18

năng đấu thầu thì tỉnh giao cho sở y tế hoặc bệnh viện đa khoa thực hiện kiêm nhiệm đấu thầu theo Thông tư 11/2016/TT-BYT, Quyết định 08/2016/QÐ-TTg Tuy nhiên, thực tế đấu thầu thời gian qua cho thấy, sở y tế vừa là cơ quan quản

lý, thẩm định kết quả đấu thầu, vừa là một bên trong quan hệ mua-bán thuốc dễ nảy sinh tình trạng "vừa đá bóng, vừa thổi còi" khi xảy ra tranh chấp với nhà thầu Nếu bình đẳng quyền, nghĩa vụ với nhà thầu thì sở y tế mất quyền của cơ quan quản lý Do đó, nhiều ý kiến cho rằng, mô hình một đơn vị sự nghiệp công lập tổ chức đấu thầu tập trung cấp địa phương sẽ giúp hạn chế được bất cập nói trên Khó khăn hiện nay là nhiều địa phương lại không có nhân lực chuyên trách cho đấu thầu, trong khi quy định mới không cho phép có thêm biên chế, dẫn đến chưa thành lập được đơn vị mua sắm tập trung cấp địa phương Có địa phương giao cho đơn vị không có chuyên môn, kinh nghiệm tổ chức đấu thầu là trung tâm kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm gây băn khoăn cho nhà thầu về chất lượng đấu thầu Ðây đang là bất cập cần được tháo gỡ để thống nhất hình thức đấu thầu tập trung thuốc ở cấp địa phương

Sắp tới, một số thuốc đấu thầu tập trung cấp địa phương cũng sẽ được chuyển cho BHXH Việt Nam tổ chức đấu thầu, dự kiến 10 hoạt chất, đó là các thuốc có nhu cầu sử dụng lớn và chi phí quỹ BHYT chi trả nhiều Các địa phương cũng sẽ áp dụng kết quả đấu thầu của BHXH để mua thuốc Ðược biết, hiện nay, danh mục thuốc đấu thầu do BHXH Việt Nam tổ chức đang chờ Bộ Y tế ban hành

Cung ứng thuốc cho bệnh viện thông qua những hình thức đấu thầu mới, với kỳ vọng kiểm soát được giá thuốc, chất lượng thuốc Thực tế, mua sắm thuốc tập trung tại một số địa phương đã chứng minh hiệu quả tiết kiệm cho quỹ BHYT

và người dân khi giá thuốc giảm 25 đến 35% so với đấu thầu riêng lẻ Tuy nhiên, hình thức đấu thầu nào cũng sẽ có những bất cập phát sinh, cần được điều chỉnh kịp thời cho phù hợp của đơn vị tổ chức đấu thầu và sự giám sát thực hiện từ phía

cơ quan BHXH

Việc đấu thầu thuốc tập trung được cho là giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo đảm tốt hơn quyền lợi người bệnh có thẻ BHYT

19

1.3 THỰC TRẠNG ĐẤU THẦU THUỐC TỈNH HÀ GIANG

1.3.1 Vài nét sơ lược về ngành Y tế Hà Giang

Hà Giang là tỉnh miền núi cao, nằm ở cực Bắc của Việt Nam, phía Bắc giáp với tỉnh Vân Nam và Quảng Tây Trung Quốc, phía Nam giáp tỉnh Tuyên Quang, phía Đông giáp tỉnh Cao Bằng, phía Tây giáp tỉnh Yên Bái và Lào Cai

Hà Giang có tổng diện tích đất tự nhiên 7.914,88 km2 với 277,525 km đường biên giáp với Trung Quốc Dân số 763.503 người, có 22 dân tộc cùng sinh sống Toàn tỉnh có 10 huyện và 01 thành phố, trong đó có 6 huyện thuộc diện nghèo được thụ hưởng các chính sách theo Nghị quyết 30a của Chính phủ

Bộ máy ngành Y tế tỉnh Hà Giang:

Tuyến tỉnh:

Quản lý Nhà nước: Sở Y tế có 06 bộ phận (Văn phòng, Thanh tra, Kế hoạch-Tài chính, Nghiệp vụ Y, Nghiệp vụ Dược, Quản lý Hành nghề - BHYT);

02 Chi cục (Dân số-KHHGĐ và ATVSTP)

Có 08 đơn vị sự nghiệp (Y tế dự phòng 03; Chuyên ngành 05); Có 05 bệnh

viện (Bệnh viện Đa khoa tỉnh 420 giường; Bệnh viện Y - Dược cổ truyền 120

giường, Bệnh viện Lao & bệnh Phổi 120 giường, Bệnh viện Phục hồi chức năng

80 giường, Bệnh viện Mắt 50 giường); 01 Trường Trung cấp Y tế;

Tuyến huyện:

Hệ dự phòng: Gồm 11 Trung tâm Y tế huyện, thành phố

Hệ thống điều trị: Gồm 03 Bệnh viện Đa khoa khu vực; 08 Bệnh viện đa khoa tuyến huyện với tổng số 1.240 giường bệnh; 19 Phòng khám Đa khoa khu

vực với tổng số 215 giường bệnh 11 Trung tâm Dân số-KHHGĐ (Trực thuộc Chi cục DS-KHHGĐ)

Quản lý Nhà nước: 11 Phòng Y tế huyện, thành phố (Trực thuộc UBND

huyện, thành phố)

Tuyến xã:

Có 177 Trạm Y tế xã (trực thuộc Trung tâm Y tế huyện, thành phố) được giao 521 giường bệnh, bình quân 03 giường/Trạm y tế

20

Về lĩnh vực hành nghề dược:

Tính đến 30/12/2016 toàn tỉnh có 10 công ty kinh doanh thuốc, 01 cơ sở sản xuất thuốc YHCT; 57 nhà thuốc, 266 quầy thuốc; 19 đại lý thuốc và 16 tủ thuốc trạm Y tế xã đáp ứng yêu cầu về thuốc thiết yếu phục vụ chăm sóc sức khỏe cho nhân dân

1.3.2 Sơ lược hoạt động đấu thầu thuốc tại tỉnh Hà Giang giai đoạn từ

năm 2010 – 2016

* Giai đoạn 2010-2012

Năm 2010, 2011 theo chủ trương của UBND tỉnh Hà Giang giao cho bệnh viện ĐK tỉnh Hà Giang tổ chức đấu thầu thuốc tân dược, hóa chất, vật tư y tế tiêu hao chủ yếu và giao cho BV YDCT tỉnh đấu thầu gói thuốc chế phẩm YHCT, các

vị thuốc YHCT Các đơn vị y tế công lập trong toàn tỉnh căn cứ vào kết quả đấu thầu của 02 bệnh viện để mua thuốc phục vụ công tác khám chữa bệnh

Năm 2012, UBND tỉnh Hà Giang giao cho Sở Y tế Hà Giang tổ chức đấu thầu tập trung các loại thuốc tân dược bao gồm cả thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần và tiền chất dụng làm thuốc, thuốc YHCT,sinh phẩm y tế, hóa chất, vật

tư y tế tiêu hao chủ yếu

Phân chia gói thầu: Việc phân chia gói thầu thành các gói thầu trên dựa

vào tính chất của từng nhóm hàng có tính độc lập với nhau, đảm bảo khi tổ chức đấu thầu và thực hiện hợp đồng phù hợp với việc cung ứng cho các cơ sở y tế công lập

Hình thức đấu thầu: Đấu thầu hạn chế (theo danh sách ngắn)

Giá gói thầu: Thực hiện theo Thông tư số 10/2007/TTLT-BYT-BTC ngày

10/8/2007 của liên Bộ Tài chính-Bộ Y tế về việc hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế công lập và các văn bản hướng dẫn của Bộ Y tế

Phương thức đấu thầu: Gói thầu mua sắm hàng hóa mang tính đặc thù,

cung ứng theo nhu cầu sử dụng của các cơ sở y tế công lập nên áp dụng phương thức đấu thầu một túi hồ sơ, một giai đoạn, trúng thầu theo từng mặt hàng

21

UBND tỉnh phê duyệt Kế hoạch đấu thầu thuốc

Thẩm định và phê duyệt kết quả đấu thầu: Sở Y tế tổ chức thẩm định và

phê duyệt kết quả đấu thầu thuốc Kết quả đấu thầu là cơ sở để các đơn vị y tế công lập trên địa bàn tỉnh sử dụng và thanh quyết toán với BHYT

Đánh giá:

Giai đoạn này, thực hiện đấu thầu theo tên thương mại Hình thức này về

cơ bản giống như chỉ đích danh tên thương mại của thuốc mời thầu, mặt khác hình thức đấu thầu hạn chế (theo danh sách ngắn) dẫn đến tính cục bộ tại địa phương, các nhà thầu có uy tín lâu năm, cung ứng thuốc nhiều năm trên địa bàn được ưu tiên lựa chọn đấu thầu theo tên thương mại Thậm chí, có những thuốc

có chi phí hoa hồng cao mới được ưu tiên đưa vào đấu thầu, đây là một biểu hiện không khách quan và dễ dẫn đến tình trạng lạm dụng “biệt dược” trong quá trình lựa chọn thuốc, dẫn đến tăng chi phí sử dụng thuốc so với tổng chi phí chung

Mặt khác, việc quản lý thuốc tại các đơn vị khám chữa bệnh còn lỏng lẻo dẫn đến tình trạng các đơn vị mua các thuốc có chi phí hoa hồng cao với số lượng lớn (đặc biệt là kháng sinh dạng tiêm, albumin, acid amin và các thuốc vitamin đa thành phần…), tồn kho lớn dẫn đến nợ đọng lớn và kéo dài do đó, tình trạng thuốc quá hạn sử dụng, lạm dụng sử dụng thuốc cũng xảy ra ở hầu hết các đơn vị

* Giai đoạn 2013-2016

UBND tỉnh Hà Giang giao cho Sở Y tế Hà Giang tổ chức đấu thầu tập trung các loại thuốc tân dược bao gồm cả thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần và tiền chất dụng làm thuốc, thuốc YHCT,sinh phẩm y tế, hóa chất, vật tư y

tế tiêu hao chủ yếu

Phân chia gói thầu:

Năm 2013: Thực hiện theo Thông tư liên tịch số 01/2012/TTLB-BYT-BTC ngày 19/01/2012 của liên Bộ Y tế - Bộ Tài chính về hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế

Năm 2014, 2016: Thực hiện theo Thông tư liên tịch số BYT-BTC ngày 19/01/2012 của Bộ Y tế - Bộ Tài chính hướng dẫn đấu thầu mua

01/2012/TTLT-22

thuốc trong các cơ sở y tế; Thông tư số 36/2013/TTLT-BYT-BTC ngày 11/11/2013 của liên Bộ Y tế-Bộ Tài chính Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư liên tịch số 01/2012/TTLT-BYT-BTC ngày 19/01/2012 của Bộ Y tế -

Bộ Tài chính hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế;

Hình thức đấu thầu: Đấu thầu rộng rãi trong nước, xét theo từng mặt

có thị phần dẫn đầu tại thị trường dược phẩm Việt Nam) Ngoài ra, sự phân chia này còn tạo nhiều cơ hội cho thuốc sản xuất trong nước tham dự thầu và trúng thầu vào các nhóm khác nhau

Việc đấu thầu tập trung tại SYT Hà Giang đã thành công trong việc thống nhất giá thuốc ở tất cả các tuyến và ổn định trong vòng 12 tháng, thời gian, tiết kiệm được nhân lực và chi phí liên quan đến đấu thầu, tạo điều kiện cho các đơn

vị tập trung vào công tác cung ứng thuốc và dược lâm sàng, tổ chức đấu thầu ngày càng chuyên nghiệp, lựa chọn được những nhà thầu uy tín, mặt hàng chất lượng với chi phí phù hợp

Tuy nhiên, việc đấu thầu tập trung tại SYT Hà Giang cũng gặp phải những khó khăn, bất cập:

23

- Việc quy định cung ứng thuốc theo kết quả trúng thầu chỉ được mua vượt 120%, gây khó khăn trong vấn đề cung ứng thuốc khi cơ cấu bệnh tật thay đổi và chính sách bảo hiểm thay đổi

- Số lượng thuốc của các gói thầu chỉ là số lượng dự kiến mua, không phải

số lượng chắc chắn sẽ mua Sau khi công nhận trúng thầu và ký hợp đồng sẽ mua theo nhu cầu hàng tháng do các bệnh viện thông báo, dẫn tới nhiều trường hợp thực hiện mua trong năm đạt thấp, những mặt hàng trúng thầu giá cao thì được mua nhiều, trong khi những mặt hàng trúng thầu giá thấp thì nhà thầu lại mua với khối lượng thấp hơn nhiều so với khối lượng mời thầu hoặc không mua dẫn đến

sự phản ứng của một số nhà thầu

- Một số nhà thầu vi phạm hợp đồng cung ứng, chậm trễ giao hàng

- Hệ thống quản lý giá thuốc, dữ liệu chuẩn quốc gia chưa hoàn thiện gây khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện

- Khó khăn trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và lưu tài liệu sau mỗi đợt đấu thầu

- Quy trình đấu thầu thuốc của SYT Hà Giang năm 2016

- Danh mục thuốc kế hoạch năm 2016

- Danh mục thuốc trúng thầu năm 2016

- Thời gian nghiên cứu: từ tháng 4/2017 đến tháng 10/2017

Địa điểm nghiên cứu: Sở Y tế Hà Giang

2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.2.1 Biến số nghiên cứu

Bảng 2.1 Biến số trong nghiên cứu

TT Biến số

nghiên cứu Định nghĩa Phân loại

biến

Cách thu thập

1 Thuốc kế

hoạch

Thuốc trong danh mục thuốc kế hoạch của SYT Hà Giang năm 2016

Biến phân loại

Danh mục thuốc kế hoạch của SYT Hà Giang năm 2016

Danh mục thuốc trúng thầu của SYT Hà Giang năm 2016

Hà Giang

Biến phân loại

Danh mục thuốc

kế hoạch và danh mục thuốc trúng thầu của SYT Hà Giang năm 2016

4 Gói thầu

Gói thầu số 1: thuốc theo tên generic Gói thầu số 2: thuốc biệt

dƣợc Gói thầu số 3: thuốc Đông y – thuốc từ dƣợc

liệu

Biến phân loại

5 Nhóm thầu Nhóm thầu số 1, 2, 3, 4,

5

Biến phân loại

Tên nhà thầu dự thầu, trúng

thầu

Biến phân loại

Danh mục thuốc

kế hoạch và danh mục thuốc trúng thầu của SYT Hà Giang năm 2016

7

Nguồn gốc xuất xứ

Tên quốc gia xuất xứ của thuốc, thuốc sản xuất trong nước, thuốc nhập khẩu

Biến phân loại

9

Phân nhóm các đơn vị y tế

Nhóm bệnh viện (đa khoa, chuyên khoa), trung tâm y tế (dự phòng, chuyên khoa, huyện, thành phố), ban bảo vệ chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh

Biến phân loại

10

Số khoản mục

kế hoạch (mời thầu)

Số khoản mục thuốc trong danh mục thuốc kế

Số lượng thuốc trúng thầu

28

TT

Biến số nghiên cứu Định nghĩa Phân loại

biến

Cách thu thập

13 Số khoản mục

trúng thầu

Số khoản mục thuốc trong danh mục thuốc trúng

thầu

Biến dạng số

Danh mục thuốc

kế hoạch và danh mục thuốc trúng thầu của SYT Hà Giang năm 2016

14

Giá trị kế hoạch

(mời thầu)

GTMT = Số lượng kế hoạch x giá kế hoạch Biến dạng số

15 Giá trị trúng thầu

GTTT = Số lượng trúng thầu x giá trúng thầu Biến dạng số

Thuốc trúng thầu tại SYT

Hà Giang nằm trong danh mục thuốc có hàm lượng, dạng bào chế ít cạnh tranh, giá thuốc trúng thầu trung bình cao do BHXH

công bố

Biến phân loại

Danh mục thuốc trúng thầu tại SYT Hà Giang, danh mục thuốc trúng thầu của BHXH năm

Thuốc trúng thầu tại SYT

Hà Giang nằm trong danh mục thuốc biệt dược gốc có giá thuốc trúng thầu trung bình cao, thị trường có sẵn thuốc generic nhóm 1 với chi phí hợp lí

Biến phân loại

2.2.2 Thiết kế nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu mô tả hồi cứu, tập trung nghiên cứu các cơ cấu các thuốc trong danh mục thuốc kế hoạch, danh mục thuốc trúng thầu, giá thuốc trúng thầu tại Sở Y tế Hà Giang năm 2016

Phân tích kết quả đấu thầu thuốc tại

29

Sở Y tế Hà Giang Năm 2016

Hình 2.1 Nội dung nghiên cứu

2.2.3 Phương pháp thu thập số liệu

Thu thập các văn bản, báo cáo, dữ liệu ĐT thuốc tại Sở Y tế Hà Giang

Thu thập dữ liệu thuốc trong danh mục thuốc trúng thầu tại Sở Y tế Hà Giang năm 2016 theo 3 gói: gói số 1 - thuốc theo tên generic, gói số 2- thuốc biệt

từ DL

Phân tích cơ cấu DM thuốc trúng thầu theo nhà thầu; theo nhóm TDDL; Giá chào thầu so với gía KH;

cơ cấu thuốc TT theo xuất xứ; nguyên nhân thuốc không trúng thầu

so với KHĐT

bổ sung

Bàn luận, kết luận, kiến nghị

30

dược và gói số 3- thuốc Đông Y, thuốc từ dược liệu, bao gồm các chỉ tiêu: tên thuốc, tên hoạt chất, hàm lượng, dạng bào chế, đơn giá trúng thầu, số lượng trúng thầu, nhà sản xuất, xuất xứ, công ty trúng thầu

Thu thập dữ liệu thuốc trúng thầu tại các bệnh viện trong cả nước do Cục Quản lý Dược và BHXH VN cung cấp trên trang thông tin điện tử, tập trung thu thập giá trúng thầu tại 1 số tỉnh có chỉ số địa lý tương đồng (Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Cao Bằng,…) của các thuốc trong danh mục thuốc trúng thầu tại SYT

Hà Giang năm 2016

Tra mã ATC cho dữ liệu thuốc nghiên cứu tại trang web: www.whocc.no để phân nhóm thuốc điều trị

2.2.4 Mẫu nghiên cứu

Toàn bộ các hoạt động đấu thầu, các thuốc mời thầu, thuốc trúng thầu tại

Sở Y tế Hà Giang năm 2016

2.2.5 Xử lí và phân tích số liệu

Các số liệu nghiên cứu được nhập và xử lý trên phần mềm Microsoft Excel

2010, Microsoft Word 2010

Mục tiêu: Phân tích kết quả trúng thầu thuốc tại SYT Hà Giang

- Tổng hợp danh mục thuốc kế hoạch, danh mục thuốc trúng thầu của SYT và của các đơn vị y tế công lập trực thuộc SYT: tên hoạt chất, nồng độ, hàm lượng, số lượng, đơn giá, nhà sản xuất, nước sản xuất, nhà thầu, nhóm thầu, phân nhóm ATC,

- Sắp xếp theo các chỉ tiêu nghiên cứu: gói thầu, nhóm thầu, mã ATC, nhà thầu, xuất xứ,

- Tính giá trị, số lượng, tỉ lệ theo các chỉ tiêu nghiên cứu

- Kẻ bảng, vẽ biểu đồ, so sánh, nhận xét

Các số liệu và kết quả nghiên cứu được trình bày dưới dạng: bảng biểu,

đồ thị, trên phần mềm Microsoft Word 2010 và Microsoft, PowerPoint 2010