- Tác gia Nguyễn Trãi Bước 3: Xác định mục tiêu bài học - Kiến thức: Vẻ đẹp độc đáo của bức tranh ngày hè và tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu nhân dân, đất nước của Nguyễn Trãi; Nhữ
Trang 1CHUYÊN ĐỀ VĂN 10-CẢNH NGÀY HÈ (Bảo kính cảnh giới, bài 43 - Nguyễn Trãi)
Bước 1: Xác định vấn đề cần giải quyết trong bài học:
Kĩ năng đọc hiểu một bài thơ trung đại “Cảnh ngày hè”
Bước 2: Xây dựng nội dung bài học:
- Cảnh ngày hè
- Tích hợp bài “Khái quát VHVN từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX (nội dung nhân đạo; nội dung yêu nước; một số đặc điểm lớn về nghệ thuật…)
- Tác gia Nguyễn Trãi
Bước 3: Xác định mục tiêu bài học
- Kiến thức: Vẻ đẹp độc đáo của bức tranh ngày hè và tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu nhân dân, đất nước của Nguyễn Trãi; Những đặc sắc nghệ thuật của bài thơ: ngôn từ bình dị, tự nhiên, xen lẫn câu lục ngôn vào bài thơ thất ngôn
- Kĩ năng: Đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại
- Thái độ: Bồi dưỡng tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, yêu đất nước cho học sinh
- Năng lực: Năng lực thưởng thức văn chương; năng lực giải quyết vấn đề
Bước 4: Xác định và mô tả mức độ yêu cầu của mỗi loại câu hỏi / bài tập có thể sử dụng để kiểm tra, đánh giá năng lực và phẩm chất của học sinh trong dạy học
Mức độ nhận biết Mức độ thông hiểu Mức độ vận dụng và vận
dụng cao
Nêu những nét chính về
tập thơ
Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm
Nêu ấn tượng cá nhân về con người tác giả thể hiện trong tập thơ
Nêu nhan đề bài thơ Giải thích nhan đề bài thơ Nêu bài học mà tác giả có
ý răn mình qua tác phẩm Chỉ ra ngôn ngữ được sử
dụng để sáng tác bài thơ
Cắt nghĩa một số từ, hình ảnh đặc sắc ở một số câu thơ
Nêu ý nghĩa của việc sử dụng ngôn ngữ đối với việc thể hiện nội dung tư tưởng tác phẩm
Nêu đặc điểm về số câu,
số tiếng của thể thất ngôn
Chỉ ra những điểm sáng tạo so với thể thất ngôn
Nêu tác dụng của sự cách tân về thể thơ
Trang 2bát cú bát cú trong bài thơ
Xác định nhân vật trữ tình
trong bài thơ
Xác định cảm hứng chủ đạo của nhân vật trữ tình trong bài thơ
Cảm nhận về tâm trạng của nhân vật trữ tình
Nêu các sự vật đăc trưng
cho mùa hè
Nêu cảm nhận về vẻ đẹp thiên nhiên ngày hè
Nêu cảm nhận về vẻ đẹp tâm hồn tác giả qua bức tranh thiên nhiên
Nêu được những âm
thanh đặc trưng của mùa
hè
Nêu nhận xét về cuộc sống sinh hoạt của con người
Nêu cảm nhận về tấm lòng tác giả đối với con người và cuộc sống Chỉ ra câu thơ nói đúng
hoàn cảnh của tác giả khi
sáng tác bài thơ
Lí giải nguyên nhân cách cảm nhận thời gian của tác giả
Nêu được tâm trạng của tác giả trong những ngày
ở ẩn Chỉ ra những câu thơ trực
tiếp thể hiện tâm trạng tác
giả
Lí giải nguyên nhân tâm trạng tác giả khi về ở ẩn
Cảm nhận về tấm lòng ưu
ái đối với dân, với nước của tác giả
Nêu khái niệm và biểu
hiện của tính quy phạm
Chỉ ra những biểu hiện của tính quy phạm và sự phá vỡ tính quy phạm
Chỉ ra ý nghĩa của việc phá vỡ tính quy phạm
Bước 5: Biên soạn các câu hỏi / bài tập cụ thể theo các mức độ yêu cầu đã mô tả
Mức độ nhận biết Mức độ thông hiểu Mức độ vận dụng và vận
dụng cao
Nêu những nét chính về
Quốc âm thi tập
Giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của Quốc âm thi tập?
Em ấn tượng với vẻ đẹp nào của con người Nguyễn Trãi trong tập thơ?
Nhan đề bài thơ là gì? “Bảo kính cảnh giới” có
nghĩa là gì?
Điều tác giả định răn mình qua bài thơ
Bài thơ được viết bằng
ngôn ngữ nào?
Giải thích một số từ, một
số hình ảnh trong bài (giương, phun, đùn đùn…)
Việc sử dụng ngôn ngữ đó
có tác dụng gì?
Những hiểu biết của em
về thể thơ thất ngôn bát
cú
Những điểm sáng tạo của bài thơ so với thể thất ngôn bát cú?
Tác dụng của sự sáng tạo đó
Nhân vật trữ tình trong
bài thơ là ai?
Cảm hứng chủ đạo của nhân vật trữ tình trong bài thơ?
Tâm trạng nhân vật trữ tình trước cảnh ngày hè? Bức tranh thiên nhiên Cảm nhận của em về vẻ Qua bức tranh thiên
Trang 3cảnh ngày hè có những sự
vật nào?
đẹp của bức tranh thiên nhiên ngày hè?
nhiên, em cảm nhận gì về
vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi?
Bức tranh sinh hoạt của
con người được miêu tả
với những âm thanh nào?
Qua những âm thanh đó,
em có nhận xét gì về cuộc sống của con người nơi đây?
Cảm nhận về tấm lòng của Nguyễn Trãi đối với con người và cuộc sống?
Câu thơ nào nói về hoàn
cảnh của Nguyễn Trãi khi
sáng tác bài thơ này?
Vì sao tác giả lại cảm nhận những ngày hè là
“ngày trường”?
Tâm trạng Nguyễn Trãi trong những ngày trường rỗi rãi đó?
Niềm mong ước, tâm tư…
của tác giả được thể hiện
trực tiếp qua những câu
thơ nào?
Vì sao khi đã về ở ẩn, Nguyễn Trãi vẫn có niềm mong ước ấy?
Qua mong ước ở hai câu cuối, em cảm nhận gì về tấm lòng ưu dân ái quốc của ông?
Tính quy phạm là gì? Nó
được biểu hiện như thế
nào?
Chỉ ra những biểu hiện của tính quy phạm và sự phá vỡ tính quy phạm trong bài thơ?
Ý nghĩa của sự phá vỡ tính quy phạm?
Bước 6: Thiết kế tiến trình dạy học
Hoạt động 1: Khởi động
Thi đọc những câu thơ viết về mùa hè và nêu ấn tượng về vẻ đẹp riêng của mùa hè (các nhóm đã được chuẩn bị trước ở nhà)
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
* Trước khi đọc
- Nêu những hiểu biết về Quốc âm thi tập? Em ấn tượng nhất về vẻ đẹp nào của con người tác giả qua tập thơ?
- Ý nghĩa nhan đề bài thơ?
*Trong khi đọc
- Bài thơ viết theo thể thơ nào? Sự sáng tạo so với thể thất ngôn bát cú?
- Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai? Cảm hứng chủ đạo của nhân vật trữ tình trước cảnh ngày hè?
- Cảm nhận của em về vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên ngày hè trong các câu 2, 3, 4? Qua đó hiểu gì về vẻ đẹp tâm hồn tác giả?
Trang 4- Cảm nhận về những âm thanh của cuộc sống đời thường qua các câu 5, 6? Qua
đó cảm nhận về tấm lòng Nguyễn Trãi đối với cuộc đời?
- Tại sao trong câu 1 tác giả cảm nhận thời gian là “ngày trường”? Tâm trạng của tác giả trong những ngày trường đó?
- Niềm mong ước, tâm tư…của tác giả được thể hiện trực tiếp qua những câu thơ nào? Qua mong ước đó, em cảm nhận gì về tấm lòng ưu dân ái quốc của ông?
- Bài học mà tác giả định răn mình qua bài thơ?
- Một trong những đặc điểm lớn về nghệ thuật của văn học trung đại là tính quy phạm và sự phá vỡ tính quy phạm Hãy chỉ ra biểu hiện của đặc điểm này trong bài thơ?
* Sau khi đọc
- Đọc diễn cảm bài thơ
- Bài thơ đã khắc họa Nguyễn Trãi ở phương diện con người đời thường hay người anh hùng?
Hoạt động 3: Luyện tập: Viết đoạn văn ngắn cảm nhận về một vẻ đẹp tâm hồn
Nguyễn Trãi trong bài thơ
Hoạt động 4+5: Vận dụng, sáng tạo
- Vẽ bức tranh cảnh ngày hè theo cảm nhận của em
- Cảm nhận đoạn thơ sau:
“Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”
“Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai” (Côn Sơn ca)
RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY
SINH HOẠT CHUYÊN ĐỀ MÔN NGỮ VĂN
Tiết 86 Đọc văn
ĐÂY THÔN VĨ DẠ
Hàn Mặc Tử
-Bước 1: Xác định vấn đề cần giải quyết trong bài học
Trang 5- Cuộc đời, sự nghiệp sáng tác của Hàn Mặc Tử
- Nội dung và nghệ thuật khổ 1 trong bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ (Hàn Mặc Tử)
Bước 2: Xây dựng nội dung bài học
- Tìm hiểu khổ thơ đầu tiên trong bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ (Hàn Mặc Tử)
- Tích hợp các bài: Thực hành phép tu từ ẩn dụ, hoán dụ; Trình bày một vấn đề
Bước 3: Xác định mục tiêu bài học
* Kiến thức
- Qua bức tranh thiên nhiên xứ Huế tác giả thể hiện tình yêu đời, lòng ham sống
mãnh liệt và nỗi niềm khắc khoải trước thời gian
- Nhận ra sự vận động của tứ thơ, của tâm trạng chủ thể trữ tình và bút pháp tài
hoa, độc đáo của Hàn Mặc Tử
* Kĩ năng
- Đọc hiểu bài thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại
- Cảm thụ, phân tích bài thơ
* Thái độ
- Giáo dục học sinh yêu quê hương đất nước và cảm thông với nhà thơ
- Có ý thức xác định lẽ sống, lí tưởng sống cao đẹp
4 Năng lực cần đạt:
- Năng lực chung: : Năng lực hợp tác; Giải quyết vấn đề; Tự quản bản thân…
- Năng lực đặc thù: Năng lực cảm thụ thẩm mĩ; Cảm thụ văn bản
Bước 4: Xác định và mô tả mức độ yêu cầu của mỗi loại câu hỏi/bài tập có thể
sử dụng để kiểm tra, đánh giá năng lực và phẩm chất của học sinh trong dạy
học
Mức độ nhận biết Mức độ thông hiểu Mức độ vận dụng và vận dụng cao
Ấn tượng của em về cuộc
đời và sự nghiệp của tác giả
Chỉ ra tâm trạng của tác giả được thể hiện trong khổ thơ đầu
Nêu những hiểu biết thêm về tác giả qua việc đọc hiểu bài thơ
Cảm hứng thơ được gợi lên
trong hoàn cảnh nào?
Hoàn cảnh ra đời đã tác động đến việc thể hiện nội dung tư tưởng của bài thơ như thế nào
Đặt mình vào hoàn cảnh của tác giả em sẽ như thế nào?
Xác định thể thơ Chỉ ra những đặc điểm về
vần, nhịp của thể thơ trong bài thơ
Đánh giá tác dụng của thể thơ trong việc thể hiện nội dung bài thơ
Xác định chủ thể trữ tình - Nêu cảm xúc của chủ thể
trữ tình trong từng câu thơ
- Khái quát bức tranh tâm trạng của chủ thể trữ tình trong khổ thơ
Nhận xét về tâm trạng của nhân vật trữ tình trong khổ thơ
Xác định các biện pháp
nghệ thuật được sử dụng
- Phân tích những đặc điểm của các biện pháp nghệ
- Đánh giá cách xây dựng hình tượng nghệ thuật
Trang 6trong bài thơ thuật thơ.
- Nêu tác dụng của các biện pháp nghệ thuật trong việc giúp nhà thơ thể hiện cái nhìn về cuộc sống và con người
- Nêu cảm nhận/ấn tượng riêng của bản thân về các biện pháp nghệ thuật
Bước 5: Biên soạn các câu hỏi/bài tập cụ thể theo các mức độ yêu cầu đã mô tả
với bài Đây thôn Vĩ Dạ
Mức độ nhận biết Mức độ thông hiểu Mức độ vận dụng và vận dụng cao
Những hiểu biết của em về
tác giả Hàn Mạc Tử
- Cuộc đời của tác giả Hàn Mặc Tử có những nét cơ bản nào?
- Tìm hiểu về sự nghiệp và phong cách sáng tác của tác giả Hàn Mặc Tử?
Bài thơ giúp em hiểu thêm gì
về tác giả?
Bài thơ được viết trong
hoàn cảnh nào?
- Bằng những hiểu biết của
mình, em hãy giới thiệu về thôn Vĩ
Nếu ở vào hoàn cảnh tương tự của tác giả, em sẽ làm gì?
Nhan đề của bài thơ là gì? Nêu ý nghĩa của nhan đề
của bài thơ
Bài thơ nói về khát khao của tác giả được trở về thôn Vĩ Dạ nhưng tại sao nhan đề không
phải là Về thăm thôn Vĩ Dạ
hay nhan đề nào khác mà lại là
Đây thôn Vĩ Dạ?
Xác định thể thơ Chỉ ra những đặc điểm về
bố cục, vần, nhịp, âm thanh của thể thơ trong bài thơ
Em thấy việc sử dụng thể thơ
đó có hợp lý không? Vì sao?
Nhân vật trữ tình trong bài
thơ là ai?
- Những từ ngữ nào trong bài thơ giúp em xác định được nhân vật trữ tình?
- Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là gì?
Em có nhận xét gì về tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ?
Chỉ ra các biện pháp tu từ
được sử dụng trong khổ thơ
thứ nhất?
Nêu tác dụng của biện pháp
tu từ đó
Vì sao thôn Vĩ Dạ lại được hiện lên như một địa chỉ cụ thể
mà thi sĩ khát khao hướng tới?
- Câu thơ thứ hai và thứ ba
mở ra hình ảnh thiên nhiên
nào?
- Em ấn tượng với từ ngữ
nào trong hai câu thơ này?
- Hình ảnh ấy hiện lên như thế nào?
- Hãy cắt nghĩa, lí giải từ ngữ ấy
Cảm nhận của em về hình ảnh thiên nhiên trong khu vườn thôn Vĩ
- Câu thơ cuối của khổ thơ
gợi hình ảnh nào?
Hình ảnh con người được hiện lên như thế nào trong câu thơ cuối của khổ thơ?
Cảm nhận của em về hình ảnh con người thôn Vĩ và hình ảnh
xứ Huế mộng mơ?
Trang 7Tư tưởng và cảm xúc của
nhà thơ được thể hiện trong
khổ thơ đầu tiên như thế
nào?
Lý giải về tử tưởng và cảm xúc của nhà thơ trong khổ thơ đầu?
Suy nghĩ và cảm nhận của em
về khổ thơ thứ nhất?
Nội dung chính của khổ thơ
thứ hai
Bức tranh thiên nhiên xứ Huế được hiện lên như thế nào ở khổ thơ thứ hai
Tâm trạng của tác giả được thể hiện như thế nào ở khổ thơ thứ hai?
Chỉ ra các biện pháp tu từ
trong khổ thơ thứ hai
Tác dụng của các biện pháp
tu từ
Bức tranh đêm trăng đêm trăng thôn Vĩ gợi cho em cảm nhận gì?
Tìm những câu thơ có hình
ảnh gió, mây
Hình ảnh Gió, mây trong câu thơ “Gió mây”có
điều gì đặc biệt
Nỗi lòng của tác giả được thể hiện trong câu thơ “Gió mây”
Đặt nhan đề cho khổ thơ
cuối
Theo em”Khách” ở đây là
ai
Câu thơ gợi cho em cảm nhận
gì về khoảng cách giữa tác giả
và cuộc đời Cách sử dụng từ ngữ trong
câu thơ cuối có điều gì đặc
biệt
Đại từ “ai” chỉ đối tượng nào
Tác giả băn khoăn về điều gì
Bước 6: Thiết kế tiến trình dạy học
1 Hoạt động khởi động (5 phút)
GV: Cho học sinh xem hình ảnh về xứ Huế và nghe bài hát “Hàn Mặc Tử”
HS: Chú ý lắng nghe
GV (hỏi): Sau khi xem hình ảnh và nghe bài hát gợi cho em liên tưởng tới miền
quê nào
HS: trả lời
Gợi ý: Bài hát mang tên: Hàn Mặc Tử, do ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng thể hiện Những
hình ảnh gợi cho em nhớ tới xứ Huế thơ mộng
GV (dẫn): Xứ Huế thơ mộng gơi nguồn cảm hứng cho biết bao tác phẩm nghệ
thuật đặc sắc Hàn Mạc Tử gắn bó sâu nặng với Huế bởi thiên nhiên tươi đẹp và
con người duyên dáng, dịu dàng Bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ là một bức tranh đẹp về
miền quê đất nước là tiếng long của một con người tha thiết yêu đời yêu người
Ngày hôm nay cô trò ta cùng nhau tìm hiểu bài thơ này
2 Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 1:
Tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp của tác
giả Hàn Mặc Tử và bài thơ Đây thôn Vĩ
Dạ.
GV yêu cầu HS đọc phần tiểu dẫn trong
I.Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
a Cuộc đời
- Quê hương: Đồng Hới (Quảng Bình)
Trang 8sách giáo khoa.
NHÓM 1: Tìm hiểu những nét cơ bản về
cuộc đời của tác giả Hàn Mặc Tử?
NHÓM 2: Tìm hiểu những nét cơ bản về sự
nghiệp sáng tác của Hàn mặc Tử
NHÓM 3: Tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và bố
cục của bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ?
NHÓM 4: Viết đoạn văn ngắn trình bày cảm
nhận của em về tác giả Hàn Mạc Tử
GV: Cho mỗi nhóm thời gian 1 phút để trình
bày sự chuẩn bị của mình trước lớp
HS:
- Cử đại diện nhóm trình bày
- Các nhóm khác lắng nghe sự trình bày của
bạn
GV: Yêu cầu học sinh nhận xét phần chuẩn
bị của nhóm bạn
GV: Nhận xét Bổ sung.
GV: (giới thiệu thêm)
- Con người: Hàn Mặc Tử là người nhân
hậu, hiền từ nhạy cảm và hiếu học
- Hàn Mạc Tử có nhiều người bạn tri âm, có
người đã gặp gỡ có người chỉ nói chuyện
qua thư có thể kể đến như: Mộng Cầm,
Hoàng Cúc, Mai Đình, Ngọc Sương,
Thương Thương
- Từ năm 1935 đã phát hiện ra dấu hiệu của
bệnh phong đến năm 1940 ông mất trong
đau đớn, bệnh tật tại trại phong Quy Hoà
GV: (Trình chiếu và đọc một số bài thơ của
Hàn Mặc Tử để học sinh có thể hình dung
và hiểu rõ hơn phong cách sáng tác của tác
giả)
GV: Trong thời gian làm nhân viên Sở Đạc
điền Bình Định, Hàn Mặc Tử đã thầm yêu
- Gia đình: Viên chức nghèo theo đạo Thiên Chúa, cha mất sớm, phải sống với mẹ ở Quy Nhơn
- Cuộc đời: Học ở Huế, làm ở Sở Đạc điền Bình Định, từng vào Sài Gòn làm báo Năm 1935 ông phát hiện bị bệnh phong, năm 1940 mất tại Quy Nhơn
=> Cuộc đời gặp nhiều bất hạnh, đau thương
b Sự nghiệp
- Bút danh: Minh Duệ Thị, Phong Trần, Lệ Thanh, Hàn Mạc Tử, Hàn Mặc Tử
- Tác phẩm chính: Gái quê, Thơ điên, Xuân như ý, Thượng thanh khí, Cẩm châu duyên, Duyên kì ngộ, Quần tiên hội, Chơi giữa mùa trăng
- Phong cách nghệ thuật:
Trang 9trộm nhớ một người con gái xứ Huế tên là
Hoàng Thị Kim Cúc Một thời gian sau
Hoàng Cúc theo cha về Huế còn Hàn Mặc
Tử vào Sài Gòn làm báo Nghe tin Hàn Mạc
Tử lâm bệnh Kim Cúc gửi lời thăm hỏi,
động viên Điều đó làm sống lại những ký
ức tươi đẹp về cảnh và tình thôn Vĩ gơi
nguồn cảm hứng cho bài thơ ra đời
GV: Gọi học sinh đọc diễn cảm bài thơ.
HS: Đọc diễn cảm bài thơ
GV:
- Nhận xét cách đọc của học sinh
Gv hướng dẫn HS chia bố cục cho bài thơ
theo các khổ thơ
Hoạt động 2:
Gv hướng dẫn hs đọc - hiểu chi tiết bài
thơ.
GV: Nêu hoàn cảnh ra đời của bài thơ.
HS: Trả lời
GV: theo em bài thơ có thể chia làm mấy
phần Hãy đặt nhan đề tương ứng cho từng
phần
HS: Trả lời
GV: Câu hỏi tu từ “Sao anh không về chơi
thôn Vĩ” là của ai hỏi ai?
GV:(bình)
- Câu hỏi tu từ được đặt ở đầu khổ thơ có thể
là lời mời mọc, lời trách nhẹ nhàng của cô
gái thôn Vĩ Nơi đã gắn bó với anh biết bao
kỷ niệm cớ sao lâu rồi anh chưa ghé về
thăm? Cũng có thể đây là lời tự vấn của tác
giả, là nỗi băn khoăn, day dứt của tác giả khi
không thể trở về nơi đã gắn bó với mình biết
+ Hồn thơ mãnh liệt nhưng quằn quại, đau thương (cuộc vật lộn và giằng xé dữ dội giữa linh hồn và thể xác)
+ Thế giới thơ được chia làm 2 phần đối lập: Những vần thơ điên loạn và những bài thơ hồn nhiên trong sáng đẹp đến lạ thường
→ Một trong những nhà thơ có sức sáng tạo dồi dào nhất trong phong trào thơ Mới
2 Bài thơ
a Hoàn cảnh sáng tác:
- Năm 1937, khi Hàn Mặc Tử chữa bệnh ở Gò Bồi, Quy Nhơn
- Có lẽ được gợi hứng từ tấm bưu thiếp của Hoàng Cúc gửi vào => Liên quan đến tình yêu riêng nhưng có ý nghĩa khái quát rộng lớn hơn nhiều
b Bố cục: 3 phần
- Khổ 1: Ban mai Vĩ Dạ
- Khổ 2: Đêm trăng Vĩ Dạ
- Khổ 3: Nỗi niềm Vĩ Dạ
II Đọc - hiểu văn bản
1 Ban mai Vĩ Dạ
- Câu hỏi tu từ: (mang nhiều sắc
thái)
Sao anh không về chơi thôn Vĩ ?
+ Lời của cô gái thôn Vĩ:
• Mời mọc
• Hờn trách
• Tự vấn
+ Dùng từ tinh tế “về chơi”: Tự nhiên, thân tình, gần gũi
→ Bộc lộ một tình yêu thắm thiết
Trang 10bao nhiêu kỷ niệm.
Tấm bưu thiếp của Hoàng Cúc đã đánh
động khát vọng cuộc sống “ngoài kia” và
thôn Vĩ Dạ được hiện lên như một địa chỉ cụ
thể
GV: Tại sao tác giả không dùng từ về thăm
mà lại dùng từ về chơi
HS: Trả lời
GV: (Bình) Vĩ Dạ gần gũi, thân thương với
thi nhân đến vậy nên ông không sử dụng
động từ nào khác mà đã dùng từ “về chơi”
để hướng về thôn Vĩ
GV: Rút ra nhận xét ở câu thơ thứ nhất
GV: Bức tranh thôn Vĩ đẹp đến nao lòng
được hiện lên qua sự hoài niệm của tác giả
Vậy hình ảnh thiên nhiên trong khu vườn
thôn Vĩ đã ùa về trong kí ức nhà thơ như thế
nào?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét câu trả lời của học sinh, bổ
sung kiến thức
(bình):
- Hình ảnh “nắng mới” gợi vẻ đẹp trong
sáng, tinh khôi
- Có thể hình dung trong đêm lá cau thẫm
ướt sương và khi nắng lên, dưới nắng ban
mai lá cau ngời lên long lanh tươi mát,
những thân cau cao vút mảnh mai nhẹ
nhàng Cả khu vườn biến thành một viên
ngọc lớn
- Nhận xét về cách sử dụng từ ngữ “mướt”,
“quá”
- Ngọc là một tinh thể trong suốt vừa có màu
vừa có ánh Bởi vậy, khi so sánh “xanh như
ngọc” tác giả đã biến khu vườn thôn Vĩ
không chỉ rời rợi sắc xanh mà còn tỏa rạng
đối với thôn Vĩ và đối với xứ Huế mộng mơ
thiên nhiên
+ Hình ảnh: nắng hàng cau - nắng mới
-> Vẻ đẹp thanh khiết, tinh khôi
+ Điệp từ “nắng”: Nắng đã nhiều lại càng đầy lên (giàu sức gợi) + Hình ảnh “Vườn”:
• Mướt: Non tơ, mượt mà, đầy xuân xanh
• Quá: Âm hưởng của tiếng reo, sự ngỡ ngàng
• So sánh “xanh như ngọc”: Vừa có màu, vừa có ánh hắt
ra từ bên trong
-> Vẻ trong sáng, tinh khôi, tràn đầy nhựa sống.
con người
- Gợi hình trực tiếp: Lá trúc mảnh
mai, thanh tú che ngang mặt chữ điền
- Gợi ý nghĩa biểu tượng:
Khuôn mặt của người con gái
xứ Huế: đầy đặn, phúc hậu