Kiến thức: - Vẻ đẹp độc đáo của bức tranh ngày hè được gợi tả một cách sinh động - Vẻ đẹp tâm hồn NT : nhạy cảm với thiên nhiên, với cuộc sống đời thường của nd, luôn hướng về nd với mon
Trang 1CẢNH NGÀY HÈ
( Bảo kính cảnh giới ) Nguyễn Trãi
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức:
- Vẻ đẹp độc đáo của bức tranh ngày hè được gợi tả một cách sinh động
- Vẻ đẹp tâm hồn NT : nhạy cảm với thiên nhiên, với cuộc sống đời thường của nd, luôn hướng về nd với mong muốn “Dân giàu đủ khắp đòi phương”
- Nghệ thuật thơ Nôm độc đáo, những từ láy sinh động và câu thơ lục ngôn tự nhiên yêu nhân dân, đất nước của Nguyễn Trãi
2 Kĩ năng : đọc – hiểu một bài thơ Đường luật theo đặc trưng thể loại.
3 Thái độ : yêu thiên nhiên, đất nước (KNS: xác định giá trị, giao tiếp)
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH : Chân dung Nguyễn Trãi
và một vài hình ảnh minh họa
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
a Đặt vấn đề: Xuân Diệu và Huy Cận viết: “ Cảnh vật của NT là cảnh vật
đầy tư tưởng Cảnh vật có tư tưởng, cảnh vật từ tư tưởng mà ra NT thở bằng phong cảnh, tỏ tình bằng phong cảnh, không bắt nó thành non bộ của mình Nhà thơ và cảnh vật tự hoà quyện vào nhau như bầu bạn, tình trong
cảnh ấy, cảnh trong tình này”- “Cảnh ngày hè” là bài thơ chứng minh cho
điều đó
Trang 2b Triển khai bài:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Hoạt động 1: hướng dẫn đọc – hiểu tiểu dẫn
? Hãy giới thiệu vài nét về “ Quốc âm thi tập
”( số lượng, ND, NT,chia mấy phần )
Hoạt động 2: hướng dẫn đọc – hiểu văn bản
ĐỌC BÀI THƠ (chú ý nhịp điệu)
Bố cục : 6 câu đầu và 2 câu cuối
? Tìm các từ thể hiện vẻ đẹp của bức tranh thiên
nhiên
I Đọc –hiểu tiểu dẫn :
Giới thiệu tập Quốc âm thi tập
- Số lượng: 254 bài
- ND: phản ánh vẻ đẹp con người Nguyễn Trãi (lí tưởng nhân nghĩa, yêu nước thương dân, giao hòa với thiên nhiên…)
- Nghệ thuật: có xen các câu thơ lục ngôn vào thể thơ thất ngôn Đường luật
- “Quốc âm thi tập” chia làm 4 phần
II Đọc hiểu văn bản:
1 Vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên và cuộc sống con người:
a) Vẻ đẹp rực rỡ của bức tranh
thiên nhiên :
- Mọi hình ảnh đều sống động :
Trang 3? Bài thơ sử dụng nhiều động từ diễn tả trạng
thái của ngày hè, đó là nhũng ĐT nào? Thể hiện
điều gì?
? Tìm các từ thể hiện vẻ đẹp của bức tranh cuộc
sống
? Nhà thơ đã cảm nhận cảnh vật bằng những
giác quan nào? Qua đó cho thấy Nguyễn Trãi là
người ntn?
giương ô che rợp
+ thạch lựu phun trào sắc đỏ + sen hồng đang độ ngát mùi hương
- Mọi màu sắc đều đậm đà : hòe
lục, lựu đỏ, sen hồng
Kết hợp với các động từ “ đùn đùn, rợp giương, phun, tiễn ”: cảnh thiên nhiên gần gũi, bình dị nhưng thật sinh động và tràn đầy sức sống
b) Vẻ đẹp thanh bình của bức tranh đời sống con người :
- Nơi chợ cá thì lao xao, tấp nập
- Chốn lầu gác thì dắng dỏi tiếng
ve như một bản đàn
→ Đầy sức sống → Nhà thơ sử dụng các giác quan: mắt, tai, mũi, xúc giác ) để cảm nhận cảnh ngày hè → tâm hồn khao khát cuộc sống, lòng yêu đời mãnh liệt và tinh tế, giàu chất nghệ
sĩ của t/g
2 Khát vọng cao đẹp của nhà
Trang 4? Hai câu thơ cuối thể hiện khát vọng của nhà
thơ?
? Chỉ ra các đặc sắc nghệ thuật của VB
? VB này nêu lên ý nghĩa gì ?
thơ:
- Nguyễn Trãi ước có cây đàn của
vua Thuấn, gảy khúc Nam phong cầu mưa thuận gió hòa để dân giàu
đủ khắp đòi phương.
- Lấy Nghiêu, Thuấn làm “gương báu răn mình”, NT đã bộc lộ chí hướng cao cả : khao khát đem tài trí để thực hành tư tưởng nhân nghĩa, yêu nước, thương dân
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
+ Hệ thống ngôn từ giản dị, tinh tế
xen lẫn từ Hán Việt và điển tích
+ Sử dụng từ láy độc đáo : đùn đùn, lao xao, dắng dỏi.
2 Ý nghĩa văn bản :
Tư tưởng lớn xuyên suốt sự nghiệp trước tác của NT – tư tưởng nhân nghĩa, yêu nước thương dân – được thể hiện qua những rung động trữ tình dạt dào trước cảnh ngày hè
Trang 54 Củng cố: Bµi th¬ thÓ hiÖn t×nh yªu thiªn nhiªn, yªu c/s - tÊm
lßng v× níc v× d©n cña NT
5 Dặn dò :
- Học thuộc lòng bài thơ
- Bài thơ này giúp anh/chị hiểu gì về Nguyễn Trãi
- Nhận xét về tiếng Việt trong bài thơ
- Soạn bài Tóm tắt văn bản tự sự.
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………