Kiến thức: - Nắm được đặc điểm của văn bản nghị luận với các yếu tố luận điểm, luận cứ và lập luận gắn bó mật thiết với nhau.. Kỹ năng: - Biết xác định luận điểm, luận cứ và lập luận tro
Trang 1Ngày soạn: 18/1/2018
Ngày dự giờ: 26/1/2018
Tiết 79: Tập làm văn
ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN
NGHỊ LUẬN
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Nắm được đặc điểm của văn bản nghị luận với các yếu tố luận điểm, luận cứ và lập luận gắn bó mật thiết với nhau
2 Kỹ năng:
- Biết xác định luận điểm, luận cứ và lập luận trong một văn bản nghị luận
- Bước đầu biết xác định luận điểm, xây dựng hệ thống luận điểm, luận cứ và lập luận cho một đề bài
3 Thái độ:
- Có ý thức học tập văn nghị luận
B CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
- Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, thiết kế bài giảng
2 Học sinh:
- Soạn bài, tìm hiểu các câu hỏi trong SGK
C CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp:
- Kiểm tra sĩ số lớp
- Ổn định trật tự lớp học
2 Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là văn bản nghị luận? Cho một vài vấn đề nghị luận mà em quan tâm?
3 Bài mới:
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ GHI BẢNG Hoạt động 1: Giới thiệu bài.
- Tuần trước cô đã giới thiệu
với các em về văn nghị luận,
hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục
tìm hiểu những đặc điểm mà
một bài văn nghị luận cần đạt
được qua bài Đặc điểm của
văn bản nghị luận.
- Văn bản nghị luận bao giờ
cũng phải đảm bảo các yếu tố
chính, đó là luận điểm, luận
cứ và lập luận Chúng ta sẽ đi
tìm hiểu từng yếu tố đó
- Lắng nghe
- Lắng nghe
- Ghi đầu bài
I Luận điểm, luận cứ và lập luận
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái
niệm luận điểm.
- HS đọc lại văn bản Chống
nạn thất học.
- Ý chính của văn bản là gì?
- Ý chính đó được thể hiện
dưới dạng nào?
- Hãy nêu lên các câu văn thể
hiện rõ ý chính đó?
- Những câu văn đó thuộc
kiểu câu gì?
- Ý chính đóng vai trò gì
trong bài viết?
- Muốn có sức thuyết phục thì
ý chính đòi hỏi phải đạt yêu
cầu gì?
- Trong văn bản nghị luận,
những ý chính thể hiện tư
tưởng, quan điểm của tác giả
trong bài viết của mình được
gọi là luận điểm
- Vậy hãy nêu lại cho cô biết
luận điểm là gì?
- Đọc văn bản
- Ý chính của văn bản là chống nạn thất học
- Nó được trình bày ngay trong chính nhan đề của văn bản
- Mọi người Việt Nam…
Những người đã biết chữ
Những người chưa biết chữ…
- Câu khẳng định
- Thể hiện tư tưởng, quan điểm của cả bài văn
- Ý chính cần phải rõ ràng, sâu sắc, có tính phổ biến, được nhiều người quan tâm
- Luận điểm là ý kiến thể hiện
tư tưởng, quan điểm của bài
1 Luận điểm
- Luận điểm là nội dung tư tưởng, quan điểm của bài văn
- Luận điểm phải đúng đắn, chân thật, đáp ứng nhu cầu thực tế
Trang 3- Học sinh đọc ghi nhớ
2/SGK/ 19
- Đọc
Hoạt động 3: Tìm hiểu khái
niệm luận cứ.
- Bác Hồ đã dùng những lý
lẽ, dẫn chứng nào để làm
sáng tỏ luận điểm mà Người
đã nêu ra?
- Vai trò của những lý lẽ, dẫn
chứng đó như thế nào?
- Để đạt được tính thuyết
phục, lý lẽ, dẫn chứng có
những yêu cầu gì?
- Những lý lẽ, dẫn chứng mà
chúng ta vừa đi tìm hiểu được
gọi là luận cứ Nếu luận điểm
được xem là xương sống của
bài văn nghị luận thì luận cứ
có vai trò như xương sườn,
xương các chi của văn nghị
luận
- HS đọc khái niệm luận cứ ở
ghi nhớ 3/SGK/19
- Chính sách ngu dân của Pháp, 95% dân số mù chữ…
- Đất nước độc lập, cần nâng cao dân trí…
- Có tác dụng làm rõ luận điểm, giúp luận điểm đạt đến
sự sáng tỏ, đúng đắn và có sức thuyết phục
- Phải chân thật, đúng đắn, tiêu biểu
- Đọc
2 Luận cứ
- Luận cứ là lý
lẽ, dẫn chứng làm sáng tỏ luận điểm
- Luận cứ phải
có tính hệ thống
và bám sát luận điểm
Hoạt động 4: Tìm hiểu khái
niệm lập luận.
- Để kêu gọi chống nạn thất
học, Bác Hồ đã trình bày
những luận cứ của mình theo
trình tự nào?
- Các em có nhận xét gì về
cách sắp xếp các luận cứ đó?
- Luận điểm và các luận cứ
thường được diễn đạt thành
lời văn cụ thể Những lời văn
- Bác Hồ đã nêu lý do và mục đích phải chống nạn thất học, tiếp theo nêu lên những công việc cần thực hiện và cuối cùng là lời kêu gọi, thể hiện mong muốn của Bác
- Hợp lý, chặt chẽ và có sức thuyết phục
3 Lập luận
- Là cách nêu luận cứ để dẫn đến luận điểm, liên kết các lý lẽ, dẫn chứng một cách nhất quán,
có tính thuyết phục
- Lập luận phải chặt chẽ, hợp lý
Trang 4đó cần được lựa chọn, sắp
xếp, trình bày một cách hợp
lý để làm rõ luận điểm Đó
được gọi là lập luận, lập luận
có vai trò cụ thể hóa luận
điểm, luận cứ thành các câu
văn, đoạn văn có tính liên kết
về hình thức và nội dung để
đảm bảo cho một mạch tư
tưởng nhất quán, có sức
thuyết phục
- Học sinh đọc ghi nhớ
4/SGK/19
- Đọc
Hoạt động 5: Hướng dẫn
luyện tập.
- HS đọc yêu cầu phần luyện
tập và làm theo yêu cầu của
bài
- Luận điểm của bài là gì?
- Nêu ra các luận cứ của
bài?
- Lập luận của bài như thế
nào?
- Đọc
- Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội
- Có thói quen tốt và thói quen xấu
- Có người biết phân biệt tốt
và xấu, nhưng vì đã thành thói quen nên khó bỏ, khó sửa
- Tạo được thói quen tốt thì khó nhưng nhiễm thói quen xấu thì dễ
- Luôn dậy sớm… là thói quen tốt
- Hút thuốc lá… là thói quen xấu
- Một thói quen xấu t thường gặp hằng ngày…
- Có nên xem lại mình ngay
từ mỗi người
II Luyện tập
4 Củng cố:
Trang 5- Luận điểm, luận cứ và lập luận là gì?
- Đọc Ghi nhớ/SGK/19
5 Dặn dò:
- Học thuộc Ghi nhớ
- Chuẩn bị bài mới: Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận
D BỔ SUNG – RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………