Thế giới nhân vật trong Ăn mày dĩ vãng

phân tích tác phâm ở góc độ thi pháp nhân vật trong tiểu thuyết ăn mày dĩ vãng của chu lai, khái quát về thi pháp học về tác giả tác phẩm. giúp người đọc hiểu rõ và phân biệt các đặc trưng của thi pháp

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

KHOA VĂN – XÃ HỘI

NIÊN LUẬN CHUYÊN NGHÀNH VĂN HỌC VIỆT NAM

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên em xin chân thành cảm ơn các thầy cô của khoa Văn- Xã Hội đãtạo điều kiện thuận lợi cho em được làm đề tài này Cùng với đó em xin cảm ơn

Th.s Phạm Thị Vân Huyền đã giúp đỡ em hoàn thành đề tài niên luận này Do đây

là lần đầu tiên tiếp xuc với một đề tài lớn nên đề tài gặp không ít những sai sót Emmong quý thầy cô đóng góp ý kiến để đề tài hoàn thiện hơn Em xin cảm ơn

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan niên luận “Thế giới nhân vật trong truyện ngụ ngôn của LaFontaine” là kết quả nghiên cứu của riêng tôi, không sao chép của ai Các số liệu,kết quả nêu trong niên luận là trung thực và chưa được công bố trong các côngtrình khác Nội dung niên luận có tham khảo và sử dụng các tài liệu, thông tin đượcđăng tải trên các tác phẩm, tạp chí và các trang web theo danh mục tài liệu thamkhảo của niên luận Nếu sai, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm

Tác giả niên luậnLuyến

Vũ Văn Khánh

Đề tài: Thế giới nhân vật trong tác phẩm ăn mày dĩ vãng

MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài

Văn học Việt Nam viết về đề tài kháng chiến chống Mỹ là một giai đoạnquan trọng trong lịch sử văn học thành văn của nhân dân quan trọng do vị trí, tínhchất và những thành tựu của nó Nhiều tác giả, tác phẩm văn học xuất sắc trongthời kỳ này vẫn sống khá mạnh mẽ trong sinh hoạt văn hóa nghệ thuật hiện đại củanước nhà Mặc dù cuộc kháng chiến bảo vệ nền độc lập của dân tộc với biết baochiến công anh dũng, đau thương, mất mát đã đi qua mấy mươi năm thế nhưngchiến tranh không phải là câu chuyện của ngày hôm qua,vẫn còn đó những dư âm,hậu quả hiện hữu Đó là những vết thương trên cơ thể của những cựu chiến binh,những di chứng kéo dài trên cơ thể những em bé bị dính chất độc màu da cam, haynhững mất mát của người phụ nữ tất cả là nỗi ám ảnh đối với những ai đã từng điqua chiến tranh và một thời cầm súng

Là một trong số nhà văn viết sau chiến tranh, lại là người cầm súng trước khicầm bút, những sáng tác của Chu Lai trong mấy chục năm qua dường như khôngtránh khỏi cái vòng cương tỏa của những ki ức chiến tranh Cả cuộc đời Chu Lai lànhững chuyến lãng du và trận mạc nên những trang viết của ông sống động, tươirói, như cuộc chiến đang hiện diện có khói lửa, có tiếng bom đạn, có mùi thuốcsúng và đặc biệt mùi “tử sĩ” Nhân vật người lính trong những sáng tác của ChuLai không chỉ được thể hiện trong chiến tranh mà họ còn được đặt trong vô vànnhững khó khăn của cuộc sống thời hậu chiến Tất cả những điều đó đã tạo nênchiều sâu, sức hấp dẫn, sự đặc sắc và mới mẻ của tiểu thuyết Chu Lai

"Chiến tranh là nơi tập trung đỉnh điểm cảm xúc con người, đó là nơi sinh tửtrong gang tấc, là nơi xuất hiện anh hùng và cả những kẻ hèn nhát, là nơi có vinh

quang, ánh sáng, lý tưởng và có cả sự ích kỷ, độc ác, tàn bạo Người ta biết đếnchiến tranh không chỉ bởi sự đau thương, khổ hạnh mà ở đó còn có cả tình yêu và

lý tưởng” Tôi đã đọc rất nhiều tiểu thuyết, ký sự và cả truyện ngắn chiến tranh

nhưng thực sự Ăn mày dĩ vãng đã để lại cho tôi nhiều ấn tượng nhất Tác phẩm là

một tiểu thuyết chiến tranh nhưng kỳ thực nó phô bày hết mọi mặt của cuộc sống

từ cuộc chiến tranh đẫm máu giữa hai phe: ta và kẻ thù đến tâm sinh lý con người,đến tình yêu lãng mạn trong thời kỳ dã man và khốc liệt, rồi cả những mặt tráitrong thời chiến lẫn thời bình đều được lôi ra tuồn tuột trưng bày cho độc giả nhấmnháp và chiêm nghiệm suy tư

Nghiên cứu thế giới nhân vật trong Ăn mày dĩ vãng là một việc làm cần

thiết, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn Nó không chỉ giúp cho ta tìm hiểu được vềnhững con người trong thời kì bom đạn của chiến tranh mà còn giúp chúng ta thấyđược bộ mặt của xã hội thời kì hậu chiến Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôimạnh dạn đi nghiên cứu tìm hiểu đề tài “Thế giới nhân vật trong tác phẩm Ăn mày

dĩ vãng của Chu Lai” để góp phần khám phá và khẳng định một phương diện đặcsắc trong tài năng nghệ thuật của nhà văn

II Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Những công trình nghiên cứu của các tác giả về Chu Lai chủ yếu là nhữngbài viết ngắn, mang tính chất giới thiệu và được đăng rải rác ở trên báo chí, mạngInternet…mà chưa đi sâu vào nghiên cứu về nhân vật trong tiểu thuyết của ông.Bên cạnh đó là các bài viết ngắn của các độc giả phát biểu về cảm nghĩ của mìnhtrên các trang Web điên tử, đó là những bài viết sơ lược chỉ mang tính chất đọc đểtham khảo chứ chưa đi sâu vào nghiên cứu

Tuy rằng tài liệu có phần hạn chế, ít ỏi nhưng nhờ những sự giúp đỡ quý báucủa các cô giáo, và quá trình thu nhặt tài liệu tôi đã mạnh dạn nghiên cứu đề tài

“Thế giới loài vật trong tác phẩm Ăn mày dĩ vãng của Chu Lai”

III Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu thế giới nhân vật trong tác phẩm Ăn mày dĩ vãng

của Chu Lai, nhà xuất bản Lao động, phát hành năm 2009

IV Đối tượng nghiên cứu.

Khi tiến hành nghiên cứu đề tài, chúng tôi tập trung vào nghiên cứu một sốđối tượng chính là: nhân vật người chiến sĩ trước và sau cách mạng, nhân vật ngườiphụ nữ và những kẻ thừa nước thả câu của xã hội hiện tại

Cùng với việc nghiên cứu nhân vật, đề tài còn tập trung làm sáng tỏ nghệthuật xây dựng nhân vật của nhà văn, từ cách xây dựng hành động đến cách miêu

tả tính cách để từ đó làm cho nhân vật trở lên sống động hơn

V Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài, chúng tôi thực hiện một số phương pháp nghiên cứu sau:

Phương pháp phân loại thống kê

Tiến hành thống kê, phân loại từng nhân vật để thấy được vị trí của thế giới

nhân vật trong tiểu thuyết Ăn mày dĩ vãng của Chu Lai

Phương pháp xã hội học

Nghiên cứu tác phẩm từ góc độ ngoài văn học để nhấn mạnh tính chân thựccủa tác phẩm từ đó đặt ra mối quan hệ giữa nhân vật trong tác phẩm và nhân vậttrong thực tế

Phương pháp lịch sử so sánh

Vận dụng phương pháp lịch sử so sánh so sánh, đối chiếu để thấy được sựkhác nhau giữa những nhân vật trong thời kì chiến tranh và những nhân vật trongthời kì hậu chiến trong tác phẩm của ông

Tiếp cận tác phẩm trong tính tổng thể, mối quan hệ giữa các yếu tố và giá trịcủa các yếu khác quyết định tác phẩm

VI Đóng góp của đề tài

Về lý thuyết

Đề tài phần nào mang đến cái nhìn toàn cảnh về những nhân vật trong tiểuthuyết viết về chiến tranh của Chu Lai, cùng với đó, đề tài góp phần tìm hiểu sựkhác nhau giữa nhân vật này với nhân vật khác và với chính nhân vật đó trong cácthời kì khác nhau

Thực tiễn

Đề tài đóng góp một phần nhỏ vào việc nghiên cứu và làm tài liệu tham khảocho sinh viên các trường Đại học, Cao đẳng

VII Cấu trúc của đề tài

Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, đề tài còn gồm 3chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận chung

Chương 2: Thế giới nhân vật trong tác phẩm ăn mày dĩ vãng

Chương 3 Nghệ thuật xây dựng nhân vật

PHẦN NỘI DUNG

Chương 1 Cơ sở lý luận chung

1.1 Nhân vật văn học.

Trong cuốn Lí luận văn học do Phương Lựu chủ biên (NXB giáo dục, xuất

bản năm 2002 ) ông cho rằng: “ Nhân vật văn học là một hiện tượng có tính ước lệ,

có những dấu hiệu để ta nhận ra Thông thường đó là một cái tên như Trương Phi,Chí Phèo, chị Sứ, hai Mẫn Thứ đến là các dấu hiệu tiểu sử, nghề nghiệp hoặc đặcđiểm riêng như chàng mồ côi, hai anh em sinh đôi, chú lính, ông quan huyện…sâuhơn là các đặc điểm tính cách như ông tư sản học làm quý tộc, thằng đạo đức giả,người đi tìm hình của nước…các dấu hiệu, đặc điểm ấy thường đúc kết thành các

“công thức” giới thiệu nhân vật.” (4, 278)

Cùng với đó ông cũng cho rằng: “Nhân vật văn học khác với nhân vật tronghội họa điêu khắc, bộc lộ trong hành động (hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm ngônngữ) và quá trình Nó luôn hứa hẹn những điều sẽ xảy ra, những điều chưa biếttrong quá trình giao tiếp” (4, 278)

Khi bàn về chức năng của nhân vật ông khẳng định: “Chức năng của nhânvật là khái quát những quy luật của cuộc sống con người, thể hiện những hiểu biết,những ước ao và kỳ vọng về con người Nhà văn sang tạo nhân vật là để thể hiệnnhững cá nhân xã hội nhất định và quan niệm về cá nhân đó Nó cách khác, nhânvật là phương tiện khái quát các tính cách, số phận con người và các quan niệm vềchúng.” (4,279)

Từ đó chúng ta thấy rằng: Nhân vât văn học là những con người được miêu

tả trong văn học bằng phương tiện văn học và là phương tiện để khái quát hiệnthực

Hay khi bàn về nhân vật văn học, Lại Nguyên Ân có viết: “Nhân vật văn học

là một đơn vị nghệ thuật, nó mang tính ước lệ, không thể đồng nhất với con người

có thật, ngay khi tác giả xây dựng nhân vật với những nét rất gần với nguyên mẫu

có thật Nhân vật văn học là sự thể hiện quan niệm nghệ thuật của nhà văn về conngười.” (1, )

Vậy nhân vật văn học là một trong những khái niệm trung tâm để xem xétsáng tác của nhà văn, một khuynh hướng, trường phái hoặc một phong cách.Những nét chung về nhân vật văn học có thể cho phép nêu lên những hiện tượngvăn học như: văn học về “con nười nhỏ bé”, vể “con người thừa” (ở văn học Ngathế kỉ XIX), văn học về thế hệ mất mát (văn học Việt Nam thế kỉ XX)…Nhữngnhân vật văn học trở lên nổi tiếng, được biết đến rộng rãi chính là những hìnhtượng vĩnh cửu vủa văn học thế giới

1 2 Chu Lai và tác phẩm ăn mày dĩ vãng

1 2.1 Nhà văn Chu Lai

Chu Lai có tên khai sinh là Chu Văn Lai, sinh ngày 5 tháng 2 năm 1946, tại

xã Hưng Đạo, huyện Phù Tiên nay là huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên, hiện đang

ở Hà Nội Ông là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, hội viên Hội Nhà văn ViệtNam từ năm 1980 (6)

Nhà văn Chu Lai là một cây viết trưởng thành trong môi trường quân ngũ vànhiều tác phẩm của ông ra đời dưới làn mưa bom bão đạn của quân thù Ông là contrai của nhà viết kịch Học Phi Trong chiến tranh Việt Nam ông công tác trongđoàn kịch nói Tổng cục Chính trị rồi trở thành chiến sĩ đặc công hoạt động trongvùng Sài Gòn Sau 1973, ông về làm trợ lý tuyên huấn Quân khu 7 Đến cuối năm

1974 ông tham dự trại sáng tác văn học Tổng cục Chính trị và sau đó học tạiTrường Viết văn Nguyễn Du khóa 1 Sau khi tốt nghiệp, ông biên tập và sáng táccho Tạp chí Văn nghệ Quân đội Nhà văn Chu Lai còn viết một số kịch bản sânkhấu, kịch bản phim và tham gia đóng phim

Ông vốn là một chiến sĩ đặc công vùng Rừng Sác - miền Đông Nam Bộ,đầu tiên ông khởi nghiệp lính bằng suất diễn viên ở đoàn kịch Tổng cục Chính trị.Được một dạo thì chán, có lẽ những tố chất nhà văn đang ươm nhú trong tâm hồn

đã thôi thúc Chu Lai bỏ nghề diễn để nằng nặc xin được làm lính chiến Quãng đờimười năm lính chiến kia hơn cả nỗi ám ảnh đã trở thành một phần quan trọngthường trực chi phối toàn bộ cuộc sống của Chu Lai

Mỗi người lính trở về từ mặt trận, dù còn nguyên vẹn hay đã mất một phần

cơ thể thì chính họ cũng đã là những nhân chứng lịch sử xác thực nhất viết nênnhững bản hùng ca về cuộc chiến tranh giành độc lập dân tộc của Việt Nam Mỗingười có một cách kể lại cho các thế hệ con cháu họ về cuộc chiến và Chu Laicũng không phải là ngoại lệ Phải chăng có hơn những đồng đội khoác chiếc áolính màu xanh ấy là ông đa cảm hơn và “nói dẻo hơn” Và chính nhờ cái sự “nóidẻo” ấy mà ông đã cho ra đời những tác phẩm văn học để đời như: “Nắng đồngbằng” (1978), “Vòng tròn bội bạc” (1987), “Ăn mày dĩ vãng” (1991), “Phố”(1992), “Ba lần và một lần” (1999), “Khúc bi tráng cuối cùng” (2004), “Cuộc đờidài lắm” (2001), “Chỉ còn một lần” (2006), Đó là những bức tranh về hiện thựccuộc chiến tranh Việt Nam đầy bi tráng nhưng cũng đầy tính nhân văn

Mấy chục năm cầm bút đã giúp cho Chu Lai có được một gia tài kha khágồm khoảng hơn chục cuốn tiểu thuyết để đời và cũng gần ngần ấy số truyện ngắn,kịch bản phim, kịch bản sân khấu Và quan trọng hơn, nó đã để lại cho văn đànViệt Nam thời hiện đại một dấu ấn đậm nét về mảng đề tài chiến tranh mà mỗi khinhắc đến sẽ không ai khác ngoài cái tên “Chu Lai

1.2.2 Tác phẩm ăn mày dĩ vãng của Chu Lai (1991)

"Ăn mày dĩ vãng" của Chu Lai là một tiểu thuyết được viết sau khi chiếntranh kết thúc nhưng nó phô bày hết mọi mặt của cuộc sống Từ cuộc chiến tranhđẫm máu giữa hai phe: ta và kẻ thù đến tâm sinh lý con người, đến tình yêu lãngmạn trong thời kỳ dã man và khốc liệt

Tác phẩm là một bộ tiểu thuyết nói về một người lính, một anh hùng, tìm lạiquá khứ, tìm lại đồng đội, người yêu dấu xưa, rồi để khóc, để buồn, căm giận, vấnvương Hai Hùng - người rừng - nhân vật "tôi", là người chỉ huy ở bên sông SàiGòn những năm 1968, mạnh mẽ, dũng cảm, mưu trí còn Ba Sương - người y tá thìmảnh dẻ, xinh đẹp, lương thiện Hai người yêu nhau trong chiến tranh, một tìnhyêu đẹp, tình yêu từ duyên kiếp nhưng chiến tranh thật tàn nhẫn, trong một chiến

dịch khiến Hai Hùng đã tưởng Ba Sương ra đi mãi mãi Hòa bình về, mang HaiHùng trở lại Bắc, để lại hồn người con gái Ba Sương Rồi mấy mươi năm sau,người chỉ huy kia trở lại chiến trường và vô tình thấy lại người con gái yêu thương

ấy Người con gái tên "Ba Sương" vẫn chưa chết, không hề chết và một cuộc hànhtrình lạ lùng, ký ức được khơi dậy sống động, có máu, có nước mắt Những ngườibạn chiến xưa như ba Thành, Tuấn, Quân, Tường mỗi người một cuộc sống, mộtquan điểm sống nhưng tất cả họ đều hết mình với đồng đội dù ở bất cứ nơi đâu.Trong chiến tranh, họ đã kề vai, sát cánh bên bìa rừng ven sông Sài Gòn để giànhtừng mét đất, gốc cây Chiến tranh ác liệt, bom, pháo dội ngày đêm, giặc càn quéttừng đợt với cái chết của từng đồng chí trong tiểu đội, sự đau thương, mất mátcàng làm họ gần nhau hơn Để rồi trở về hiện tại, họ vui, họ sống với tinh thầnngười lính, quật cường, không khách xáo Tình đồng chí mạnh mẽ, keo sơn.Còntình yêu của Hai Hùng - người chỉ huy xưa, ngọt ngào, mặn nồng mà cay đắng.Duyên phận đưa họ đến với nhau nhưng lại cách xa mấy chục năm và tình cờ nhìnthấy nhau, cả hành trình tìm lại với nhau gặp mặt rồi xa nhau tức khắc

Tiểu thuyết không vênh vang ca ngợi bằng những lời lẽ khô khốc khuôn sáo,

mà chính từ những gì đã xảy ra theo một diễn biến tự nhiên sinh động, thực, rấtthực đã tự cho ta thấy được giá trị của những đức hy sinh chân chính Không hoàntoàn hoàn hảo như thiên thần, họ, những con người vì quê hương bán mạng bámlấy từng mảnh rừng, quyết giữ gìn từng tấc đất, không nề hà sống trong nhữngchốn hiểm nguy, cốt mơ ước khát khao thực thi cho được sứ mệnh cứu nước vĩ đại,cũng đôi lúc "phàm tục"

Cuộc sống của những con người trong chiến tranh và sau chiến tranh lànhững cuộc sống hoàn toàn khác nhau Đó là cuộc sống chiến đấu không màng đếnmạng sống của mình vì độc lập trong thời chiến và những kẻ đục nước thả câutrong thời bình…Tất cả hiện thực của cuộc sống đã được hiện lên một cách rõ nétqua ăn mày di vãng

Chương 2 Thế giới nhân vật trong tác phẩm ăn mày dĩ vãng

2.1 Những người lính trong chiến tranh.

Đó là những con người đã lên đường theo tiếng gọi của tổ quốc, họ hi sinhtuổi trẻ để bảo vệ nền độc lập, bảo vệ tổ quốc Họ là những anh hùng của đất nước,nhưng họ cũng là những con người bình thường với những nhu cầu thiết yếu củacuộc sống: đó là được sống, được yêu và hạnh phúc…

2.1.1 Những người anh hùng của đất nước

Trong chiến tranh, hình ảnh những người lính được hiện lên với một vẻ đẹpthật phi thường, một vẻ đẹp mà chúng ta chỉ có thể thấy được ở những người línhquả cảm và anh dũng này Họ là những thế hệ đại diện cho cả đất nước lên đườngđánh giặc Họ đến từ nhiều nơi khác nhau nhung tất cả đều tập trung tại đây, trongcùng một khu rừng, cùng chung một trận tuyến và cùng nhau sinh hoạt Họ đều lànhững con người mang vẻ đẹp chung của những người lính nhung ở họ ta lại tìmthấy được nhũng cái riêng biệt

Trước hết là nhân vật Hai Hùng, chúng ta thấy tác giả đã vẽ lên một ngườiđẹp từ con người đến phẩm chất Đó là một chàng trai đất Bắc có một thân hình

vạm vỡ khỏe đẹp: “Cao một mét bảy ba, nặng suýt tám mươi ký, nếu nhịn đói dài

ngày hay bị thương cũng chỉ xê dịch một chút ít, vòng ngực vênh cong như rá úp, tóc dầy cộm, mắt xếch, miệng rộng, cười tươi, răng to và chắc, bụng nổi dủ sáu múi, chân tay xoắn chừng như chão bện, da bánh mật có lúc đỏ lâu…” (3,32) Hai

Hùng là như vậy, anh là một mẫu người tiêu biểu cho chiến tranh sông lạch, thứchiến tranh đòi hỏi sự tinh nhạy, khôn khéo và can tràng đến tột độ

Không chỉ là người có vóc dáng của một người phù hợp với chiến tranh, HaiHùng còn là một người được mọi người quý mến, quý mến từ tính cách đến conngười anh Trong trận mạc, anh không có một động tác thừa, một câu nói thừa, anhbiết nói bằng ánh mắt, biết nghe và biết cười bằng ánh mắt, một đôi mắt nâu xám,hồn nhiên và hoang dại Khi nói về anh thì các cô du kích, các cô ở đội nữ phá binhtrong rừng ngưỡng mộ, thần tượng Đối với bà con nơi ấp chiến lược, anh được họquý mến coi như người con của bản, cua mình Họ gọi anh bằng mày, bằng thằng

với tất cả sự yêu mén, tin cậy Đồng đội thì tin cậy anh như thủy thủ hết lòng tincậy vào thuyền trưởng tài ba giữa muôn trùng sóng cả Và cũng chính vì lí do đó

mà kẻ thù phải gọi anh bằng tên sát nhân tài tử, nghệ sĩ cầm súng ảo thuật

Nhìn chung lại, Hùng là một người oánh đá có sỏi, tiếng tăm đến mức bathằng ngụy cũng phải kêu nể mà kêu là ác ôn Việt Cộng nhưng sau gần chục nămvẫn chỉ là đội trưởng, quân hàm chuẩn úy như ngày nào mới vào Nếu ở chủ lực, ítnhất ông ấy cũng phải đeo lon đại úy hay thiếu tá, năm trong tay một tiểu đoàn,một trung đoàn ngon ơ

Không chỉ là một người đánh giặc giỏi, Hùng còn là một người có tình yêusâu sắc: Đó là khi mà mọi người nói gần Ba Sương sẽ chết, anh đã mặc tất cả, vẫnyêu cô chân thành, một tình yêu sâu sắc và trong sáng Anh yêu cô còn hơn cả bảnthân và tính mạng của mình Anh chỉ cần có Sương, có tình yêu chân thật và không

bao giờ để mất đi người mà anh yêu mến Anh đã từng nói: “Một mình anh cũng

sẵn sàng tiến hành cả một cuộc chiến tranh, lập ra cả một tiểu thuyết chính trị, tổ chức một cuộc siêu quần chúng của riêng hai đứa để tôn thờ và đê chết cho nó” (3,

210)

Khi cả hai người bị kẻ địch bao vây trong một cài hầm nhỏ, cận kề với cáichết, anh đã không sợ sệt mà còn vui bởi vì nó vô tình đã tạo cho Sương và anhđược ở bên nhau một mình, trong một không gian riêng tư Cũng tại nơi đây lầnđầu tiên hai người nói ra từ yêu mà trước đó chưa ai nói với ai:

“Anh yêu em!”: Lần đầu tiên mà Hai Hùng nói được câu nói đó bằng tất cả

sự dồn nén ngột ngạt bấy lâu nay trong lòng Đáp lại đó, Sương cũng đã nói đượctình yêu của cô với anh mà bý lâu nay cô chưa hề nói với anh:

“Em thương anh! yêu anh Yêu cũng là lần đầu tiên em nói với tôi câu đó (3, 216).

Cũng từ trong gian khổ, hai người đã trao cho nhau tuổi thanh xuân củamình với tất cả sụ nồng cháy, sự đam mê và sự chân thành với nhau Cũng ở đâyHùng đã nhận biết được dấu hiệu đặc biệt mà sau này chính anh đã tìm được sựthật từ dấu hiệu đó

Cùng với đó, Hai Hùng còn là một người có tính tình thẳng thắn, cươngtrực, đó là khi cấp trên nhận xét, Hùng đã thẳng thắn đưa ra quan điểm của mình:

“Là một người lính, một người đảng viên cộng sản, tôi xin được nói một lần để hy

vọng không ao giờ phải nói nữa Chúng tôi, nhũng người con trai con gái từ hậu phương lam lũ và đau thương tình nguyện từ trái tim chân thật vào đây để thục hện ý tưởng giải phóng quê hương chứ không phải quân viễn chinh Bắc Việt mở cuộc hành trình đi tiếm quyền, tiếm đất Như vậy, chúng tôi là công cụ của Đảng chứ không phải công cụ vô tri của một Đảng bộ riêng tư nào Chúng tôi đã ngã xuống, sẽ còn ngã xuống và còn có thể còn ngã xuống tới người cuối cùng nhưng không hề oán thán, không hề đánh mất đi lòng kiên trung và sự lãng mạn trong tâm hồn mình Song không vì thế mà chúng tôi can tâm chấp nhận mình là nạn nhân của một thứ chủ nghĩa địa phương hẹp hòi”(3, 204) Chúng ta thấy, anh đã

dũng cảm nói lên những điều mà một người cấp dưới ít khi nói với cấp trên củamình bởi vì khi nói ra điều này cũng đồng nghĩa với việc sẽ mất tất cả quyền lợi vàchức tước của mình Tuy nhiên Hai Hùng lại sẵn sàng nói lên điều đó bởi vì nhữngđiều mà anh nói cũng chính là những điều mà những người chiến sĩ muốn nói Anh

là đại diện cho đơn vị đặc công, là người tiêu biểu cho những người lính ngày đêmcầm súng đánh giặc, những con người không tiếc tuổi trẻ, sự sống của mình để bảo

vệ quê hương Chính vì lẽ đó, những điều mà anh nói ra không chỉ là tiến nói củariêng anh mà đó là tiếng nói của những người lính chiến đấu đó

Không chỉ bảo vệ cho lẽ phải của mình, anh còn dũng cảm tự nhận những

khuyết điểm của bản thân, và chấp nhận sự trừng phạt của cấp trên: “Vâng tôi đã

mắc phải những sai lầm, thậm chí có lỗi lầm không nhỏ nhưng với tư cách người lính cách mạng, tôi không hề hổ thẹn Tôi chính thức xin từ chức đơn vị trưởng đơn vị đặc nhiệm vùng sông Từ chức không phải lui về phía sau làm kẻ cầu an bảo mạng trong một cơ quan tham mưu, chính trị hay hậu cần nào Tôi từ chức để xin được xuống làm người lính ở vùng vành đai sát Sài Gòn, nơi mà con người ít

khi tồn tại quá được ba tháng, nơi không mấy ai dám xuống và các đồng chí bao năm nay vẫn chưa tìm được ai để điều xuống cả” (3, 205) Chính những lời tự

nhận xét về bản thân như vậy chúng ta đã thấy được một con người không chi bảnlĩnh trong chiến trận mà đó còn là một người bản lĩnh cả trong đường lối chính

sách của Đảng “Phê bình và tụ phê bình” Để rồi tính cách đó được chính người yêu của anh bảo vệ: “Cháu thấy đồng chí ấy được hết thảy bộ đội du kích, bà con

trong ấp chiến lược hết sức thương yêu, kính trọng và tin cậy Nhiều bà má, ông già đòi được mang đầu heo củ kiệu ra rừng tế sống ảnh Nói thiệt tình nếu thời gian ác liệt qua không có ảnh thì cháu nghĩ đơn vị đặc hiệm đã mất sức chiến đấu

từ lâu rồi và phong trào giành dân giữ đất ở dưới đó có nguy cơ bị tan rã” (3,

206)

Bên cạnh nhân vật Hai Hùng thì còn rất nhiều những người chiến sĩ khác đã

hi sinh tuổi trẻ của mình để đến với vùng sông nước này Đó là Tám Tính, một conngười đánh giặc trời gầm, dọc ngang chẳng biết nể sợ ai Đó là Khiển, một conngười lầm lì sống, lầm lì đánh giặc, nhiều khi Khiển là linh hồn, là đối tượng sángchói trước những câu tán dương vừa chân thật vừa bỗ bã của bạn bè Một mìnhanh, bằng tài trí khéo léo, bằng thế lực và nội lực phi thường, đã gỡ cho cả đơn vị

ra thoát một kết cục bi thảm tưởng chừng không tránh nổi Cái bi thảm chung củatất cả những đơn vị lao vào đợ tổng tiến công đợt ba không thành Mà sự khôngthành này, theo đúng luật chơi, anh phải nhận nhưng cú đòn phản kích đến nơi đếnchốn Bằng một cú thọc ngoạn mục vào đúng giữa ruột đối phương Khiển đãchuyển bại thành thắng, chuyển cái chết mười mươi thành cái sống nguyên vẹn chogần hai chục con người, trong đó có cả những tay súng du kích Tất cả những conngười đó là những người đại diện cho một thế hệ trẻ lên đường đánh giặc để bảo vệcho nền độc lạp của tổ quốc Họ cùng chiến đấu, cùng sinh hoạt và cùng hướng vềmột mục đích chung là đánh đuổi quân thù để bảo vệ đất nước, thống nhất đấtnước

2.1.2 Những con người bình thường

Một con người bằng xương bằng thịt, một con người dù vĩ đại, kiệt xuất, caođẹp đến đâu cũng vẫn có những hạn chế, những khiếm khuyết, có cả những mềmyếu, ngã lòng Đó là những người lính trong những ngày không phải tham gia vàonhững trận đánh Những ngày đó, những người lính đã bộc lộ những tính cách củamình, có cả cái xấu và cái tốt Là những người ânh hùng của đất nước nhưng họvẫn chỉ là những con người bình thường Họ vẫn có nhũng lúc yếu đuối, có nhữngham muốn cá nhân và có tính cách riêng của bản thân Nhưng thông qua nhữngtính cách riêng đó mà chúng ta có thể hiểu hơn về những người lính trong nhữngnăm tháng mịt mờ của tổ quốc

Trước hết, Hai Hùng là một con người yếu đuối và một người dễ mất bìnhtĩnh Đó là khi mà trái bom làm lấp của hầm của Sương, người mà Hai Hùng yêu

say thì thay vì thực hiện tiếp những động tác bới móc ráo riết hơn thì: “ Hùng lại

quỳ xuống, nước mát trào ra, u mê cầm lấy những ngón tay vấn đất, vấy máu ấp

áp lên môi, lên má…Bốn ngón tay nhỏ nhắn run rẩy, quờ quạng rờ rẫm vào mặt, vào hàm râu lởm chởm của anh rồi dừng lại…Chỉ đến lúc đó Hùng mới choàng tỉnh, anh gần như chọc cả ngón tay ” (3,101) Một người lính chiến đấu, một người

lãnh đạo của cả mội đội quân chiến đấu thì cho dù trong bất cứ hoàn cảnh nào cũngphải giữ được sự bình tĩnh Nhưng Hai Hùng đã đánh mất đi điều đó khi mà ngườiyêu anh đang gặp nạn, thay vì phải đào bới tìm kiếm và cứu người yêu thì anh thì

anh lại khóc Lúc này ta thấy, bên cạnh một con người không có một động tác thừa,một câu nói thừa là một con người hoàn toàn đối lập, đó là một con người hết sứcyếu đuối và không kiểm soát được hành động của mình Đó là sự yếu đuối của một

cn người bình thường chứ không phải người lính chiến đấu

Cùng với sự yếu, đôi khi Hai Hùng còn có những hành động của một conngười hết sức tầm thường thậm chí nó còn tầm thường như những con người khác

Đó là khi anh thú nhận với Sương: “…Chiến tranh mờ mịt, bạn bè chết hết lớp này

đến lớp khác, ngày kết thúc đang còn nằm trong vô vọng, nhiều lúc anh muốn chạy trốn khỏi sự nhọc nhằn, khủng khiếp mà sức con người có hạn, không thể mãi chịu đựng Nhưng lại không có gan chạy trốn đến tận cùng bằng sự tự sát Càng không thể làm trò ô nhục đào ngũ hay chiêu hồi Anh chỉ đủ can đảm tự thương Tức là vẫn muốn níu giữ một chút hợp pháp, một chút thanh thản trong cái trò chơi man trá này Mất một chân, thậm chí hai chân nhưng anh còn cả cuộc đời sau này Dù cuộc đời có tàn tạ thế nào chăng nữa Anh đã hành động giống thằng Tuấn, giống như không ít kẻ khác một khi đã đánh đến trận thứ mười mà không chết…” (3, 122) Trong lời thú nhận này ta có thể hình dung ra rằng đây không còn là người

chiến sĩ cách mạng oanh liệt nữa mà thay vào đó là một con người ích kỉ, đặt lợi

ích của cá nhân lên trên tập thể Nhưng cũng chính từ lời thú nhận của anh mà ta

thấy được phần nào sự khốc liệt của chiến tranh, sự gian khổ của những người lính

ở chiến trường Chính trong những hoàn cảnh đó, họ mới thể hiện được bản tính,con người thật của mình Ở đây, Hai Hùng cũng cho thấy được bản tính thật củaanh, đó là một người cũng sợ sự gian khổ, sợ mang tiếng và sợ cả sự cô đơn Đây

là một bản tính ta thấy ở không ít người lính chiến

Bên cạnh sự tầm thường của mình, đôi lúc Hai Hùng còn hành động như

một kẻ khốn nạn, hành động của một kẻ không nghĩ đến người khác: “Anh đã

quyết định khai trừ ra khỏi Đảng một chiến sĩ gan dạ, nhưng đã tự tiện ăn hết phần gạo dự trữ quy định” Nhưng về đêm, anh lại làm một hành động còn đáng

tôi hơn chiến sĩ đó gấp trăm lần: “Nhưng về đêm, chính anh đã lợi dụng bóng tối

mò sang đám thương binh móc bồng ăn cắp một hộp sữa Sữa còn quý hơn gạo Không dao, không kéo, chỉ bằng hai hàm răng, anh đã cạp thủng nắp hộp và mút một hơi đến đáy”… (3, 124) Ta thấy ở đây, hành động mà Hai Hùng đã thực hiện

khiến cho người đọc thấy thất vọng về anh, thất vọng về một con người được mọingười yêu quý Nhưng cùng với sự thất vọng đó là tình thương, thông qua hànhđộng đó mà ta thấy được những thiếu thốn của người lính nơi chiến trường Họthiếu thốn tất cả mà thiếu thốn nhất là cái ăn Chính vì vậy mà họ có những hànhđộng không phải là họ, những hành động của những con người thiếu thốn đủ thứ

Từ sự thiếu thốn đã tạo cho họ những hành động đó

Từ trên ta có thể thấy, bên cạnh một người chiến sĩ đặc nhiệm của vùng sôngnước thì Hai Hùng còn là một con người yếu đuối, một con người tầm thường nhưbao người khác Điều này không là cho người đọc căm ghét anh mà ngược lại contạo sự thương cảm hơn đối với anh Từ đó người đọc càng thêm căm ghét chiếntranh phi nghĩa Thông qua việc xây dựng nhân vật Hai Hùng, tác giả phần nàokhắc họa được cái sự khốc liệt của chiến tranh, sự gian khổ của những người lính

Từ dó lên án chiến tranh phi nghĩa và thương cảm cho những con người đã hi sinhbản thân mình để chống lạ chiến tranh đó

2.1.2.1.Nhân vật Tám Tính

Là một người đánh giặc trời gầm, dọc ngang chẳng biết nể sợ ai, nếu không

có cái tật vồ gái bất tử thì chắc đã phải ít nhất hai lần tuyên dương anh hùng này làkhông đùa được Một chàng trai mang trong mình đầy những dục vọng với phụ nữ.Mặc dù đã có vợ ở nhà nhưng anh vẫn vồ các cô gái để thỏa mãn dục vọng củamình

Khi nhìn thấy gái, anh ta không những không tránh đi mà còn ngoái cổđứng nhìn theo bằng con mắt dài dại của một con bệnh thần kinh, hay gần như thế

Anh thường nhìn co gái bằng ánh mắt của một con bệnh “Tuột xuống eo lưng cô

gái, tuột xuống chút nữa…và dừng ở đó, đốt cháy” (3, 43) Nếu như Hai Hùng thì

thể hiện bằng những hành động mang tính chất của một tầng lớp người ra chiếntrận thì Tám Tính lại thể hiện hành động của mình mang tính chất cá nhân Đó lànhững dục vọng rất bình thường của một người khi phải sống xa gia đình, vợ con

và đặc biệt là trong hoàn cảnh không biết mình có thể chét bất cứ lúc nào

Là một người mà bất cứ khi nào gặp gặp con gái gái thì không biết nói,không biết đưa đẩy, tán tỉnh, chỉ biết thèm, biết ào ào bươn tới Cứ thấy hơi hướngđàn bà, bất kể già trẻ lớn bé, miễn là có da có thịt là tâm thần của anh ta trở lên bấnloạn, mắt nhìn như lồi ra, toàn thân cứng ngắc như bị thôi miên, như bị hóa thạch.Khi đó anh thường ngồi rất lâu, ngồi im lìm, chẳng ho hắng, chẳng ngọ ngoạy, chỉthở, thở như rên Rồi vào một thời điểm nào đó lí trí mất hoàn toàn khả năng kiểmsoát, không đắn đo,không suy nghĩ, không cần biết đối tượng là ai, hậu quả gì sẽxảy ra…Cuộc chinh phạt năm ăn năm thua mà phần lớn là thua Mười lần may rađược một lần Nhưng vẫn không nản không gục ngã say máu rồi, lại tiếp tục những

cú vồ vỡ mặt Những cú vồ bản năng nmang tính tật bệnh điên rồ Thói quen chémgiết đã chuyển hóa không tự thành thói quen tình dục

Ta bắt gặp trong con người đánh giặc ngang tàng không biết sợ là gì là hìnhảnh một con người rất bình thường Đó là một con người mang trong mình đầynhững dục vọng cá nhân, những dục vọng mà chỉ khi nào người ta phải xa gia đình

để tham gia vào cuộc chiến mang tính chất sống còn này thì người ta mới bộc lộ ns

ra ngoài Đây là một thói quen xấu của Tám Tính, nhưng nhìn chung là do hoàncảnh tạo nên Hoàn cảnh có thể tạo nên những người anh hùng nhưng cũng dohoàn cảnh mà bản chất của họ được bộc lộ một cách trực tiếp

2.1.2.3.Nhân vật Tuấn

Được giới thiệu là một chàng trai hai mươi tuổi, quê Nghệ An, đen cháy, bềnnhư một sợi dây chão neo thuyền, đánh giặc như trò đùa, chưa biết sợ là gì Tuynhiên sự ngang tàng không biết sợ giặ đó chỉ khi nào Tuấn ra trận còn khi không cóđánh nhau thì cậu lại tỏ ra là một con người hiền lành, chân thật nhưng cũng có khi

do dự táy máy đã vô tình giết hại đi người bạn thân của mình Đó là: “Lần đầu

được phân công đảm trách cây hỏa lực hạng nặng thay cho Bảo bị sốt rét, không biết táy máy thế nào, cậu ta để cướp cò Mà cướp cò với tát ca loại vũ khí nào cũng có nghĩa là chết chóc” (3, 78) Khi lỡ giết chết Bảo, Tuấn lúc này mới cho

thấy anh là một con người yếu đuối, và thiếu bản lĩnh, chỉ biết ủ rũ và muốn tìm

đên cái chết: “Anh kỷ luật em đi…Em với nó cùng làng, cùng học một lớp, cùng cắt

tay lấy máu viết đơn xin vào đây Mẹ nó có mình nó…nhận em làm con nuôi Vậy

mà em lỡ giết nó! Sống làm gì nữa? Bắn bỏ em đi! ” (3, 81).

Không chỉ có vậy, sau một vụ cà quét: “Tuấn vẫn đứng ở cửa hầm, như hóa

thạch, nửa người nhô lên khỏi miệng hầm, hai cẳng tay giơ cao, cứng đơ, tạc vào nền trời trống hoác hình thù một tượng đài oán thán Mặt ngẩng lên, xám ngoét, mắt nhắm, miệng lắp bắp như khẩu nguyện, chờ đợi… Mặt mày thê thảm ngưỡng nhìn về cõi vĩnh hằng không có bom đạn” (3, 103) Lúc này đây với Tuấn, anh chỉ

mong sao được chết để có thể cảm thấy thanh thản hơn với người bạn của mình và

đỡ phải chịu những tháng ngày cơ cực, khổ sở cả về vật chất và tinh thần Ta thấy,một con người ai cũng phải có những lúc mắc phải sai lầm, chỉ có điều là ta biếtvượt lên sai lầm đó như thế nào Trong lúc khó khăn này, Tuấn đã không vượt quađược sai lầm đó mà anh còn cho thấy sự yếu đuối của mình Một sự yếu đuốikhông phải của một người chiến sĩ cách mạng

Có những khi ta thấy Tuấn cũng thật là đáng thương, đó là khi mà người con

gái Tuấn yêu bị giặc giết chết, “Tuấn lầm lì xua tất cả mọi người đi rồi còn lại một

mình, mặt cúi xuống, mở mắt trừng trừng, mặt cứng đanh, lặng lẽ và quyết liệt rút mạnh cái cọc ra khỏi thân hình cô gái quẳng xuống suối Mặt suối loang ra một chút máu hồng rồi trôi theo dòng nước.Vẫn lầm lì, nó tháo bỏ hết quần áo trên người đắp hờ lên da thịt cô gái, quỳ xuống, gục đầu rất lâu…Khi ngẩng lên con mắt khô ráo, dài dại, không có chút nước mắt Cười lên một tiếng ghê rợn, chĩa một khẩu súng AK lên trời siết một tràng dài sằng sặc” (3, 141) Tuấn lúc này mới

thật đáng thương làm sao, khi lần đầu tiên biết thế nào là yêu, thế nào là được ngủ

cùng con gái nhưng niềm vui đó chưa được bao lâu thì anh phải chứng kiến ngườiyêu chết một cách đau đớn Đúng là chiến tranh là sự chết chóc, là mang lại niềmđau cho con người tham gia vào cuộc chiến Thông qua đó, ta càng thương hơnnhững con người bé nhỏ phải chịu những mất mát quá lớn Một sự mất mát khôngchỉ về vật chất mà ca về tinh thần

2.1.2.4 Nhân vật Khiển

Khiển là một chàng trai người Hải Hậu, vùng đồng chua nước mặn, là mộtmũi trưởng thiện chiến, lầm lì và đáng tin cậy Là một người lầm lì sống, lầm lìđánh giặc và lầm lì sáng chiều đề đặn hai lượt bơi qua bơi lại mặt sông một mình.Bơi cho đỡ nhớ khổ, nhớ sở con vợ mình mẩy tròn như con ong

Là cậu con trai 21 tuổi, lấy vợ từ sớm Vốn là ngư dân vùng biển nên cậucũng lấy một cô vợ biển mạnh mẽ và phong tình Tháng đầu, đêm nào hai vợchồng cũng gần nhau tới bảy, tám lần mà sáng ra, xem chừng hắn vẫn còn thòm

thèm Đêm trước khi đi, hắn đã bị vợ cắn vào chỗ đó đến bật cả máu, nói: “Để nhớ,

đừng léng phéng vói con khác Léng phéng tôi…cắt cụt luôn…” (3, 92)

Vậy mà cho đến lúc chết, Khiển vẫn không hiểu cái gì đang xảy ra với mình,giống như một đứa bé còn đang ở trạng thái tiền vô thức sẵn sàng nhét đầu rắn độcvào mồm mút, anh ngơ ngẩn đưa tay cầm trở lại trái tạc đạn không hiểu với mụcđích gì…Một thoáng cười lạnh lẽo chạy qua môi Cặp mắt mở to ngỡ ngàng…mọingười chỉ kịp nghe tiếng Khiển vang lên ú ớ: Ơ! Nóng, sao nóng thế? Nóng quáanh Hùng…rồi tiếp là một tia chớp nhoáng lên cùng một tiếng nổ chát chứa…Và

đó là hết, là không còn gì cả Mọi vật lai trở về vẻ tĩnh lặng ban đầu

Ta thấy ở nơi Khiển đó là một con người rất chung thủy với vợ con, mộtngười chỉ biết có vợ mà thôi Khác với Tám Tính đi vồ con gái để thỏa mãn nhucầu dục vọng của mình thì Khiển chỉ lặng lẽ mỗi ngày bơi hai vòng sông để cho đỡnhớ vợ Đây là một đặc tính rất tốt của Khiển, đó là sự thủy chung mặc dù biếtrằng chiến tranh là sự chết chóc nhưng anh vẫn tin là sẽ có ngày trở lại Tuy nhiên

đôi khi Khiển cũng tỏ ra một con người kém thông minh đến nỗi cái chết kề bên

mà không biết để rồi kết cục mà anh gặp được là rất bi thảm

2.1.2.5.Một số nhân vật khác

Bên cạnh những nhân vật trên còn những nhân vật dù chỉ xuất hiện rất ítnhưng ta cũng phần nào thấy được tính cách và con người của họ qua lời kể củaHai Hùng Đó là những Viên có tài dự đoán trước tương lai, Bảo chẳng may chết

do sai lầm của Tuấn Họ là những con người không cần băn khoăn lựa chọn giữasống và chết, chiến đấu để được sống trên mặt đất, được sống dưới ánh mặt trời.Không có quan niệm mới về con người thì không thể có được hình tượng bình dị,cao cả

* Nhân vật Tường

Là một tay tình báo phượng hoàng Là một thanh niên dong dỏng cao luônđeo kính trắng, trán đẹp, mặt đẹp, khôi ngô, có dáng một sinh viên hay một giáo sưtrung học hơn là một tên thám báo, chỉ điểm

Tuy nhiên hắn cũng là một người có ân oán rõ ràng và có tình nghĩa Sau khiđược Hai Hùng vô tình để cho thoát khỏi cái chết, trong cuộc chạm trán khi mà HaiHùng gặp nguy hiểm và chỉ Tường là có thể bắn được, nhưng khi bốn mắt đụngnhau thì Tường hạ súng xuống và tránh đi chỗ khác

Tuy nhiên, con người có dáng hình hong cổ quái này theo nhu Hai Hùng nói:

“mới thật sự là thủ lĩnh tối cao, là thần hộ mạng, là chỗ dựa tinh thần thật sự của

những người lính ven đô không ngày nào không có người ngã xuống này” (3, 46)

* Tiểu kết

Qua những nhân vật mà chúng tôi đề cập trên, chúng ta đã phần nào thấyđược sự khốc liệt của chiến tranh và sự anh dũng, tầm thường của những con người

đó Trước hết, họ là những người anh hùng của đất nước, là những người con trai

con gái từ hậu phương lam lũ và đau thương tình nguyện từ trái tim chân thật vàovới vùng sông nước Nam Bộ để thực hện ý tưởng giải phóng quê hương chứ khôngphải quân viễn chinh Bắc Việt mở cuộc hành trình đi tiếm quyền, tiếm đất Họ đã

hi sinh đi tuổi trẻ, hi sinh những người thân cận của mình, hi sinh những dục vọngcủa bản thân để cầm súng đánh đuổi kẻ thù để giành lại độc lập cho Tổ Quốc Họchiến đấu không chỉ để giữ sự sống cho bản thân mình mà còn vì Tổ Quốc thânyêu, vì những người vợ, người mẹ nơi hậu phương Họ là những người anh hùng,những con người khí phách, chí hướng phi thường, đức độ mẫu mực

Bên cạnh đó, đôi khi những người anh hùng của đất nước lại ộc lộ ra nhữngmặt còn hạn chế của mình, đó là những hạn chế, những khiếm khuyết, có cả nhữngmềm yếu, ngã lòng Khi không phải tham gia vào những trận đánh, những ngườilính đã bộc lộ những tính cách của mình, có cả cái xấu và cái tốt Là những ngườianh hùng của đất nước nhưng họ vẫn chỉ là những con người bình thường Họ vẫn

có nhũng lúc yếu đuối, có những ham muốn cá nhân và có tính cách riêng của bảnthân Họ là những người bình thường nhưng con người bình thường ấy lại vĩ đại ởnhững phẩm chất, hành động anh hùng Họ là tinh hoa, đại diện cho một dân tộcanh hùng, một thời đại anh hùng

2 2 Nhân vật nữ chiến sĩ trong chiến tranh

Là những hình ảnh được miêu tả chân thật, sinh động như những người anhhùng của đất nước Chưa bao giờ hình tượng người phụ nữ lại được tác giả dànhcho nhiều trang viết đến như vậy Cảm xúc mãnh liệt dạt dào về người phụ nữViệt Nam kiên cường, nhân hậu, thuỷ chung, táo bạo…đã được tác giả khắc đậmtrong tác phẩm

2.2.1 Nhân vật Hai Hợi

Là một người phụ nữ bình thường vốn rất đa tình, đanh đá và dữ dằn, sẵnsàng trừng trị những kẻ nào phản bạc hay sở khanh, nhưng cô lại bỏ rơi thiên hạ

nhiều Tuy nhiên khi vào lính cô lại có ước mơ về một tình yêu và hạnh phúc bìnhthường như bao nhiêu người phụ nữ khác.

Trước khi vào chiến trường, Hai Hợi vốn là dân bán thịt ở chợ, do cuộc sốngcạnh tranh dao kéo đã biến cô từ một cô gái đa tình nhí nhảnh thành một cô hàngthịt đanh đá dữ dằn Cô vốn là một người đa tình ngay từ khi mới lớn, có tình nhân

từ năm mười năm tuổi nhưng gã tình nhân thay lòng và cô đã trừng trị hắn mộtcách thích đáng, và kể từ đó, cô yêu đương bạt mạng, kiếm được bao nhiêu tiền là

cô mang cho tình nhân hết Những gã con trai nào có ý định phản lại cô hay lộ ramột chút sở khanh là lập tức bị cô trừng phạt: kẻ thì khuynh gia bại sản, kẻ bị vợđuổi đi, kẻ ị tuốt hết cấp chức, kẻ bị thẹo trên mặt hay bị thiến đi của quý phải ômhận suốt đời Nhưng đến khi cô hai mươi tuổi, sắc đẹp đang trong thời kì rực rỡ, côlại phải lòng gã thượng sĩ quèn và đúng là tạo hóa trêu ngươi cô nếu ngày trước côlàm khổ người ta bao nhiêu thì nay gã thượng sĩ lại làm cô khổ bấy nhiêu tuy nhiênkhi mà cuộc tình đang đến độ tột cùng thì cô phát hiện ra hắn có vợ và chỉ một cáitát là xong một cuộc tinh và cô vào làm bộ đội

Khi vào đến chiến trường thì cô quyết định cắt tóc ngắn, thay quần dài bằngquần cụt, lông mày lông mi không thèm tỉa, da dẻ chân tay để mặc cho nắng rọi,gai cào Cô tự biến cải cuộc sống khắc nghiệt trong rừng và chính cuộc sống đó đãtừng ngày biến cô thành một dạng nam tính hóa, chính vì vậy khi nói về Hai Hợi,chúng ta đã thấy được một cô gái có tính cách mạnh mẽ và khác thường, đó là sựkhác thường từ tính cách đến hình dạng Trước hết đó là một người phụ nữ đại diệncho lực lượng võ trang địa phương được cử về khu vực chốn rừng ven sông đểchiến đấu cùng với Hai Hùng, là một người phụ nữ rất cá tính và nổi tiếng cả một

vùng Hai Hợi được miêu tả là một người đàn bà nổi tiếng như cồn với: “Tóc húi

kiểu con trai và còn ngắn hơn cả con trai, khuôn mặt góc cạnh, lông mày xếch, mắ sáng lì, vai nở, ngực rất nở, được bó chặt đến nỗi tưởng chừng chỉ một cái thở