Ngữ văn 8 bàn luận về phép học

BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC Luận học pháp “ Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo”.. Người ta đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi, không còn biết đến

GV: BÙI THỊ MAI LIÊN

Nguyễn Thiếp

(Luận học pháp)

Quê: xã Nguyệt Giao, La Sơn, Hà Tĩnh,

Là người thiên thư sáng suốt, học rộng hiểu sâu được người đời kính trọng

Tấu là loại văn thư của bề tôi, thần dân gửi vua chúa để trình bày sự việc ý kiến, đề nghị…

Vị trí văn bản: Đoạn trích “ Bàn luận về phép học” thuộc phần ba của bài tấu do Nguyễn Thiếp gởi vua Quang Trung tháng 08- 1791

BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC

( Luận học pháp)

“ Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo” Đạo

là lẽ đối xử hằng ngày giữa mọi người Kẻ đi học là học điều ấy Nước Việt ta, từ khi lập quốc đến giờ, nền chính học đã bị thất truyền Người ta đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi, không còn biết đến tam cương ngũ thường Chúa tầm thường thần nịnh hót Nước mất nhà tan đều do những điều tệ hại ấy

Cúi xin từ nay ban chiếu thư cho thầy trò trường học của phủ, huyện, các trường tư, con cháu các nhà văn võ, thuộc lại ở các trấn cựu triều, đều tuỳ đâu tiện đấy mà đi học Phép dạy, nhất định theo Chu Tử Lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc.Tuần tự học tiến lên học đến tứ thư, ngũ kinh, chư sử Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học

mà làm.Hoạ may kẻ nhân tài mới lập được công, nhà nước nhờ thế mà vững yên.Đó mới thực là cái đạo ngày nay có quan hệ tới lòng người.Xin chớ bỏ qua

Đạo học thành thì người tốt nhiều; người tốt nhiều thì triều đình ngay ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị

Đó là mấy điều,thành thật xin dâng.Chẳng quản lời nói vu vơ, cúi mong Hoàng

thượng soi xét

Kẻ hèn thần cung kính tấu trình

( La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp, theo La Sơn Yên Hồ

Hoàng Xuân Hãn, tập II,NXBGD, Hà Nội,1998)

( Luận học pháp)

La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp

Tiết 103 : Văn bản : BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC

I.Giới thiệu:

II.Đọc- hiểu văn bản

1.Đọc văn bản:

Bố cục văn bản:

- Phần 1:Từ “ Ngọc không mài…học điều ấy”:

Bàn về mục đích chân chính của việc học

- Phần 2: Từ “ Nước Đại Việt….tệ hại ấy”: Phê

phán những cách học sai trái

- Phần 3:Từ “ Cúi xin từ nay…tấu trình”: Bàn

về chính sách, nội dung và phương pháp học

“ Ngọc không mài, không thành đồ vật; người

không học, không biết rõ đạo” Đạo là lẽ đối

xử hằng ngày giữa mọi người Kẻ đi học là học điều ấy.

( Luận học pháp)

La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp

Tiết 103 : Văn bản : BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC

Nước Việt ta, từ khi lập quốc đến giờ, nền

chính học đã bị thất truyền Người ta đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi, không còn biết đến tam cương ngũ thường Chúa tầm

thường thần nịnh hót Nước mất nhà tan đều

do những điều tệ hại ấy.

( Luận học pháp)

La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp

Tiết 103 : Văn bản : BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC

vẹt, nhai lại những điều người khác nói chứ không hiểu, học thuộc lòng câu chữ mà không nắm được ý nghĩa.

Học để cầu danh lợi: Học mà không

cần hiểu, bằng mọi cách mong có

danh tiếng để tiến thân, để được lợi lộc, nhàn nhã

Em hiểu thế nào là lối học hình thức hòng cầu danh lợi?

Cúi xin từ nay ban chiếu thư cho thầy trò trường học của phủ, huyện, các trường tư, con cháu các nhà văn võ,

thuộc lại ở các trấn cựu triều, đều tuỳ đâu tiện đấy mà đi học.

Phép dạy, nhất định theo Chu Tử Lúc đầu học tiểu học

để bồi lấy gốc.Tuần tự học tiến lên học đến tứ thư, ngũ kinh, chư sử Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm Hoạ may kẻ nhân tài mới lập được công,

nhà nước nhờ thế mà vững yên.Đó mới thực là cái đạo ngày nay có quan hệ tới lòng người.Xin chớ bỏ qua.

Đạo học thành thì người tốt nhiều; người tốt nhiều thì triều đình ngay ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị

Đó là mấy điều,thành thật xin dâng.Chẳng quản lời nói

vu vơ, cúi mong Hoàng thượng soi xét.

Kẻ hèn thần cung kính tấu trình.

“Học với hành phải đi đôi!

Học mà không hành thì vô ích.

Hành mà không học thì hành không trôi chảy”

Hồ Chí Minh

-( Luận học pháp)

Nguyễn Thiếp

Tiết 103 : Văn bản : BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC

I.Tìm hiểu chung

II.Đọc- hiểu văn

III Tổng kết

đắn

Tác dụng của việc học

chân chính

1 Nghệ thuật:

Lập luận chặt chẽ

Các luận điểm rõ ràng, lí lẽ xác đáng Lời văn khúc chiết, thẳng thắn.

2 Nội dung:

Văn bản giúp ta hiểu được mục đích chân

chính của việc việc học là để làm người có đạo đức, có tri thức góp phần làm hưng thịnh đất nước Muốn học tốt phải có phương pháp học tập đúng đắn.

3 Ý nghĩa văn bản:

Bằng hình thức lập luận chặt chẽ, sáng rõ

Nguyễn Thiếp nêu lên quan niệm của ông về

sự học.

Hình thành nội dung bài học bằng bản đồ tư duy?

Thể loại Chiếu, Hịch, Cáo Tấu

Khác

Giống

Là các thể văn do vua, chúa ban truyền xuống thần dân.

Là một loại văn thư của bề tôi , thần dân gửi lên vua, chúa

Đều là văn nghị luận cổ được viết bằng văn xuôi, văn vần hoặc văn biền ngẫu.

Kết cấu chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, lập luận thuyết phục

So sánh : Chiếu, Hịch, Cáo với Tấu?

Phân tích sự cần thiết và tác dụng của

phương pháp học đi đôi với hành

- Nếu người đi học chỉ biết lý thuyết trong

sách vở thì chỉ có lý thuyết suông, phải biết

gắn kết lý thuyết vào thực tiễn đời sống.

- Ví dụ một người học vi tính chỉ học qua sách

vở thì suốt đời không sử dụng được máy tính Tóm lại: Học phải đi đôi với hành.

NHỮNG CÂU DANH NGÔN VỀ HỌC TẬP:

- Tiên học lễ, hậu học văn.

- Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để làm người và để tự khẳng định mình ( UNESCO)

- Kẻ ham học sẽ có trí tuệ, kẻ say mê thực hành

sẽ nên người, có biết hổ thẹn sẽ có dũng khí.

- Học là gì? Học là hiểu rộng, hỏi cặn kẽ, suy nghĩ kĩ, phân biệt rõ ràng, thực hành kịp thời.

HƯỚNG DẪN CÔNG VIỆC Ở NHÀ

• Nắm vững nội dung và cách lập luận của tác giả.

• Vẽ lại sơ đồ sắp xếp trình tự lập luận để khái quát nội dung bài học

• Thực hiên luyện tập ở nhà.

• Liên hệ với mục đích, phương pháp học của bản thân.

luận điểm”

+ Xem kĩ lại cách viết đoạn văn trình bày luận điểm + Cách viết đoạn văn quy nạp, diễn dịch.

+ Đọc kĩ đề sách giáo khoa trang 82

+ Đọc kĩ những luận điểm trong sách và hiểu biết của mình trả lời những câu hỏi SGK

Tác phẩm của Nguyễn Thiếp được soạn lại