Kiến thức: Thấy được mục đích, tác dụng của việc học chân chính: học để làm người, học để biết và làm, học để góp phần làm cho đất nước hưng thịnh, đồng thời thấy được tác hại của lối họ
Trang 1Tiết 101.
BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
A Mục tiêu:
1/ Kiến thức:
Thấy được mục đích, tác dụng của việc học chân chính: học để làm người, học để biết và làm, học để góp phần làm cho đất nước hưng thịnh, đồng thời thấy được tác hại của lối học chuộng hình thức, cầu danh lợi
Nhận thức được phương pháp học tập đúng, kết hợp học với hành Học tập cách lập luận của tác giả, biết cách viết bài văn nghị luận theo chủ đề nhất định
2/ Kĩ năng :
3/Thái độ: Giáo dục HS xác định được mục đích của việc học và có ý thức
học tập tốt
B Phương pháp: Nêu vấn đề, thảo luận
C Chuẩn bị:
1/ GV:Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.
2/ HS: Học bài cũ, soạn bài theo câu hỏi hướng dẫn.
D Tiến trình lên lớp:
I ổn định:
II Bài Cũ: - Đọc thuộc lòng văn bản “ Nước đại việt ta” văn bản đó có ý nghã như thế nào? Nước đại việt ta khẳng định điều gì?
III Bài mới: ĐVĐ Trực tiếp
Hoạt động 1: I/Đọc- Tìm hiểu chung
Trang 2- HS đọc chú thích (*)
? Em hãy nêu những nét nỗi bật về tác giả
Nguyễn Thiệp?
? Em hãy cho biết văn bản trên có xuất xứ
như thế nào?
? Em hãy nêu những điểm nỗi bật của thể
tấu?
? Văn bản này thuộc kiểu văn bản nào em
đã học? Kiểu văn bản nghị luận
- GV hướng dẫn học sinh đọc với giọng
chân tình, bày tỏ thiệt hơn, vừa tự tin và
vừa khiêm tốn
- Lưu ý chú thích 2, 3
? Theo em dựa vào nội dung có thể chia
văn bản thành mấy đoạn
1/ Tác giả, tác phẩm :
Xuất xứ:
Đặc điểm của thể tấu
2
Đọc và tìm hiểu từ khó, bố cục
a Từ khó :
b bố cục :
Hoạt động 2: III/Đọc - Tìm hiểu văn bản:
? HS đọc đoạn 1 và cho biết nội dung đề
cập ở đoạn này?
? Trong câu văn biền ngẫu “ Ngọc không
mài…rõ đạo” tác giả bài tỏ suy nghĩ gì về
việc học?
1/ Mục đích chân chính của việc học:
- Ngọc so sánh với người => Ngọc mài thành đò vật Người học mới thành đạo.( Đạo là lẽ đối xử của người với người)
=>Chỉ có học tập con người mới trở
Trang 3? Tác giả cho rằng đạo học của kẻ đi học là
học luân thường đạo lí để làm người Em
hiểu đạo học này như thế nào? đó là đọa
tam cương ngũ thường
? Như vậy mục đích của việc học là gì?
theo em quan niệm về mục đích của đạo
học như thế có điểm nào tích cực mà việc
học ngày nay cần phải phát huy? Có điểm
nào cần phải bổ sung?
( GV cho học sinh thảo luận nhóm” tiếp
đó, tác giả phê phán lối học nào? tác giả đã
chỉ ra những biểu hiện sai trái trong lối học
đó là gì?
Vởy theo em NT quan niệm thế nào là lối
học chuộng hình thức? Học thuộc lòng câu
chữ mà không hiểu nội dung, chỉ có cái
danh mà không có thực chất
? Vậy TN là lối học cầu danh lợi? Học để
có danh tiếng, được trọng vọng, được lợi
lộc
? Tác hại mà lối học lệch lạc, sai trái gây
ra là gì?
? Thực tế của việc học hành của học sinh
ngày nay có điều gì khiến em suy nghĩ?
HS tự trả lời theo cảm xúc Nhận xét của
em về đặc điểm lời văn trong đoạn này?
những câu ngắn, liên kết chặt chẽ-> mạch
nên tốt đẹp, không thể không học tập
mà trở thành người tốt đẹp-> học tập
là 1 quy luật trong cuộc sống con người
- Học để làm người
( Tích cực: coi trọng mục tiêu đạo đức của việc học Tiên học lể, hậu học văn
Cần bổ sung: không chỉ rèn đạo đức
mà còn rèn năng lực trí tuệ.)
2/ Phê phán những lệch lạc sai trái trong việc học:
- Học :Không chú ý đến nội dung, học vì danh lợi của bản thân Học hình thức
Trang 4lạc roc ràng.
Sau khi phê phán lối học lệch lạc, tác giả
đã khẳng định điều gì?
? Đầu tiên tác giả đề xuất điều gì qua câu:
“ Cúi xin từ này ………mà đi học”?
? Đầu tiên tác giả đề xuất điều gì qua câu:
“ Cúi xin từ nay ……mà đi học”?
( Liên hệ với tin thần hiếu học của nhân
dân ta, chính sách khuyến học của nhà
nước”
? Tác giả còn bàn về cách học, phương
pháp học
tập cụ thể như thế nào?
? Phương pháp học tập mà NT đề cập đến,
hiện nay còn có giá trị thực tế không? Thử
nêu nhận xét của em?
? Tác dụng to lớn của việc học chân chính
là gì?
? Đối với ngày nay, việc học chân chính,
Tác hại: Chúa tầm thường ; thần nịnh hót=> Hậu quả: nước mất nhà tan Đảo lộn giá trị con người, không còn
có người tài, đức, dẫn đất nước đến thảm họa
3/ Khẳng định quan điểm và phương pháp đúng đắn trong học tập:
- Việc học phải được phổ biến rộng khắp: mở thêm trường, mở rộng thành phần người học, tạo điều kiện thuận lợi cho người học
- Việc học phải bắt đầu bằng những kiến thức cơ bản, có tác dụng nền tảng
- Phương pháp học tập tuần tự tiến lên, từ thấp lên cao, học rộng nghĩ sâu, biết tóm lược những điều cơ bản nhất, cốt yếu nhất, kết hợp học với hành
4/ Tác dụng của việc học chân chính:
- Đạo thành -> người tốt nhiều -> triều đình ngay ngắn-> thiên hạ thịnh
Trang 5theo em sẽ đem lại những tác dụng gì?
? Đằng sau những lí lẽ bàn luận … tác giả
thể hiện thái độ ntn?
- Đề cao tác dụng của việc
học chân chính
- Tin tưởng ở đạo học chân
chính
- Kì vọng về tương lai đất
nước
trị
=>Đất nước nhiều nhân tài
Giữ vững đạo đức
Chế độ vững mạnh
Quốc gia hưng thịnh
Hoạt động 4: IV/ - Tổng kết:
? Qua những lời tấu trình của Nguyễn
Thiếp về phép học, em thu nhận được
những điều sâu xa nào về đạo học của cha
ông ngày trước?
? Em có cho rằng những điều của Nguyễn
Thiệp là vu vơ không? Vì sao? Không
? Từ đó em hiểu gì về Nguyễn Thiệp?
Người sáng suốt, học rông, hiểu sâu, là
người trí thức yêu nước, quan tâm đến vận
mệnh đất nước từ việc học, người trọng
chữ, trọng tài
? Theo em những lời tấu trình của Nguyễn
Thiệp có ý nghĩa như thế nào đối với việc
học ngày nay Em có nhận xét gì về cách
lập luận của tác giả
1/ Nội dung:
Dựa trên sự thật về việc học ở nước ta lúc đó, sự cần thiết phải thay đổi việc học được viết ra bằng tâm huyết
2/ Nghệ thuật:
Trang 6
IV.Đánh giá kết quả :
- Thử xác định trình tự lập luận của bài văn bằng một sơ đồ
- Mục đích của việc học=> Phân tích việc học; khẳng định quan điểm , phương pháp học đúng đắn=> Tác dụng của việc học chân chính
V Hướng dẫn dặn dò :
Bài cũ:
- Nắm nội dung bài học
- Học tập cách lập luận của tác giả
Bài mới:
- Xem trước bài: “ Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm” Xây dưng
hệ thống luận điểm cho đề bài : Khuyên 1 số bạn trong lớp học tập chăm chỉ hơn Sắp xếp các luận điểm vừa tìm được Chọn 1,2 luận điểm để viết hoàn chỉnh