ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA

Khái quát vị trí, hình thức kiểm tra, thi Kiểm tra, thi là hình thức chỉ quá trình giảng viên thu thập thông tin, tổng hợp và phân tích thông tin ấy để đưa ra những kết luận, những phá

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA, THI, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ

VỚI NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO

1 Khái quát vị trí, hình thức kiểm tra, thi

Kiểm tra, thi là hình thức chỉ quá trình giảng viên thu thập thông tin, tổng hợp và phân tích thông tin ấy để đưa ra những kết luận, những phán đoán về phạm

vi, mức độ đạt được mục tiêu dạy học của người học, đồng thời đề ra những qui định điều chỉnh nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của quá trình dạy học

Các hình thức kiểm tra, thi chủ yếu, gồm: Tự luận, vấn đáp, trắc nghiệm

2 Tính tất yếu phải đổi mới phương pháp kiểm tra, thi

- Xuất phát từ yêu cầu ngày càng cao của chất lượng đào tạo

Để nâng cao chất lượng giáo dục môn học quốc phòng - an ninh ở các trường đại học, cùng với việc đổi mới, hoàn thiện chương trình, nội dung đào tạo, đổi mới phương pháp giảng dạy thì cần phải đổi mới hình thức và phương pháp kiểm tra, thi đánh giá kết quả học tập của sinh viên

Việc kiểm tra, thi đánh giá kiến thức và kĩ năng quân sự của sinh viên có vai trò rất quan trọng, nó vừa giữ vai trò động lực thúc đẩy quá trình giảng dạy, nó vừa

có vai trò giúp giảng viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy và giúp sinh viên thay đổi phương pháp học tập để phù hợp với hình thức, phương pháp kiểm tra, thi nhằm đạt kết quả cao

- Xuất phát từ đặc thù của môn Giáo dục quốc phòng-an ninh

Giáo dục quốc phòng-an ninh là môn học chính khóa, bắt buộc đối với sinh viên các trường cao đẳng, đại học; là một nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân

Giáo dục quốc phòng - an ninh góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh, sinh viên về lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, niềm tự hào và sự trân trọng đối với truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc, của các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam; có ý thức cảnh giác trước âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch; có kiến thức cơ bản về đường lối quân sự của Đảng và công tác quản

lý nhà nước về quốc phòng, an ninh; có kỹ năng quân sự, rèn luyện tác phong kỷ luật để tham gia vào sự nghiệp xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân

- Từ việc phát triển tư duy độc lập sáng tạo của người học

Để đáp ứng với nhu cầu CNH, HĐH đất nước, hòa nhập vào trào lưu chung của thế giới, mục đích chung của nền giáo dục nước ta là tạo nên nhân cách Việt Nam: Đào tạo ra lớp thanh niên có văn hóa, có khoa học kỹ thuật, tích cực, năng

Thượng tá NGUYỄN VĂN HÙNG

Chủ nhiệm Khoa Chính trị

động, sáng tạo, có khả năng lao động với năng suất cao trong một nền công nghệ tiên tiến, có ý chí vươn lên vì sự thành đạt, tiến bộ của bản thân và sự phồn vinh của đất nước Từ mục đích chung này, mỗi cấp học, môn học đều phải xác định mục đích cho mình nhằm đạt được mục đích chung

Do đó nhiệm vụ giáo dục quốc phòng - an ninh phải tập trung vào 3 lĩnh vực:

Thứ nhất là: giúp sinh viên nắm vững đường lối quân sự của Đảng, những

hiểu biết chung về quân sự và kĩ năng quân sự cơ bản

Thứ hai là: giúp sinh viên phát triển năng lực trí tuệ (tư duy độc lập sáng tạo

khoa học ), năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề trong lĩnh vực quốc phòng -

an ninh, phương pháp tự học và tự nghiên cứu

Thứ ba là: bồi dưỡng cho sinh viên trở thành người có phẩm chất chính trị,

có đạo đức, có ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Từ đặc thù môn học nhất thiết đòi hỏi phải thay đổi về nội dung và phương pháp giảng dạy, vì thế trong hệ thống các thành tố của quá trình dạy học, với sự tương quan nhất định cần phải có cách kiểm tra, thi đánh giá phù hợp nội dung và phương pháp giảng dạy Việc kiểm tra, thi đánh giá kết quả cũng phải nhằm vào các hướng trên, để các thành tố của quá trình dạy học mới có thể tác động tương hỗ

và thúc đẩy cả hệ thống phát triển, có như thế chất lượng giáo dục quốc phòng mới được nâng cao

3 Yêu cầu phải đổi mới phương pháp kiểm tra, thi với việc nâng cao chất lượng đào tạo

- Hình thức tổ chức kiểm tra, thi áp dụng 3 hình thức chủ yếu: Tự luận, vấn đáp, trắc nghiệm

Đề thi viết (tự luận) thời gian có thể từ 60 phút đến 180 phút, các vấn đề nêu

ra trong đề nhiều nhất là 3 câu hỏi

Thi vấn đáp thì số câu hỏi nhiều hơn, nhưng thời lượng kiến thức và thời gian kiểm tra cho sinh viên càng eo hẹp hơn, mỗi sinh viên được hỏi một vấn đề nhỏ trong thời gian từ 5 đến 10 phút (khó áp dụng với thực tế Trung tâm)

Trắc nghiệm có thể có từ vài chục đến trăm câu hỏi với nhiều cách khác nhau như: lựa chọn, đúng sai

Nhưng tất cả các hình thức và nội dung đề thi, kiểm tra trên đều nhằm mục đích kiểm tra mức độ ghi nhớ các sự kiện, thuật ngữ, khái niệm, các nguyên lí mà sinh viên đã được học Cao hơn chút nữa là hiểu các tư liệu đã được học, có khả năng mô tả tóm tắt, diễn giảng, phân tích các thông tin thu nhận được

Kiểm tra, thi đánh giá là công đoạn quan trọng đánh giá chất lượng của quá trình dạy học Kiểm tra, thi đánh giá giúp giảng viên biết được hiệu quả và chất

lượng giảng dạy, điều chỉnh nội dung và phương pháp giảng dạy, giúp người học biết được chất lượng học tập, điều chỉnh phương pháp học, giúp nhà quản lí ra quyết định về kết quả học tập của người học, điều chỉnh chương trình đào tạo và tổ chức giảng dạy Từ yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, việc đổi mới hình thức, phương pháp kiểm tra, thi đánh giá môn học Giáo dục quốc phòng - an ninh là cần thiết

Trong 3 hình thức kiểm tra trên: Viết, vấn đáp, trắc nghiệm khách quan, bài tập Mỗi hình thức có một thế mạnh và hạn chế riêng trong kiểm tra các mặt chất lượng học tập của sinh viên

Kiểm tra, thi viết (tự luận), đây là hình thức được sử dụng phổ biến nhất hiện nay, nó dễ sử dụng, thuận tiện trong cả ra đề, coi thi và chấm bài Hạn chế của hình thức này được nhiều người nói đến là nếu đề thi và đáp án không tốt thì rất khó có thể đánh giá được khả năng giải quyết vấn đề của người học, hình thức này cũng rất dễ làm cho sinh viên học tủ, học lệch

Kiểm tra, thi trắc nghiệm khách quan: đây là hình thức có nhiều ưu điểm, cho phép đánh giá một cách toàn diện kiến thức của người học, tránh được học tủ học lệch Nhưng nếu bộ câu hỏi không đúng chất lượng, không có độ phân hóa thì cũng chỉ đơn thuần là kiểm tra trí nhớ, bắt sinh viên học vẹt mà thôi

Các hình thức như bài tập cá nhân tuần, bài tập nhóm còn ít được coi trọng

và đôi khi được sử dụng khá tùy tiện, có giảng viên thiếu cẩn trọng dẫn tới sinh viên chủ yếu là sao chép tài liệu

Chúng ta đã và đang đổi mới về nội dung và phương pháp giảng dạy môn học Giáo dục quốc phòng-an ninh tuy nhiên các hình thức kiểm tra, thi đánh giá hiện nay mới chỉ đánh giá được sự hiểu biết và vận dụng kiến thức, còn việc phân tích, tổng hợp, đánh giá, giải quyết một vấn đề còn hạn chế Để bổ khuyết cho vấn

đề này chúng tôi thấy cần phải kết hợp linh hoạt nhiều hình thức kiểm tra, tùy vào mục tiêu và nội dung của mỗi học phần

- Nội dung câu hỏi thi phải sát với nội dung chương trình, song phải đảm bảo tính cập nhật, tình khái quát cao, sát thực tiễn quốc phòng - an ninh của đất nước và thế giới

- Ngân hàng câu hỏi thi phải phong phú, xây dựng nhiều mã đề

4 Biện pháp

Quá trình giảng dạy phải không ngừng nâng cao chất lượng bài giảng, tích cực đổi mới phương pháp nhằm phát huy tính chủ động sáng tạo của người học

- Xây dựng ngân hàng đề thi:

+ Đối với đề thi trắc nghiệm

Đề thi phải phù hợp với Đề cương chi tiết Môn học đã được ban hành, đáp ứng được yêu cầu kiểm tra, thi, đánh giá đúng mục tiêu đã đề ra của học phần và

đảm bảo phân loại được sinh viên Đề thi phải được bảo mật, đề thi có thể biên soạn mới, hoặc lấy từ ngân hàng câu hỏi thi Chủ nhiệm Bộ môn chịu trách nhiệm

ra đề thi và thông qua Hội đồng Khoa Cơ cấu đề thi gồm 2 phần: Phần lý thuyết tối đa là 70% và phần liên hệ vận dụng tối thiểu là 30%

Kiểm tra giữa kỳ; mỗi đề có ít nhất 20 câu, tối đa 40 câu, tối thiểu là 06 đề, tối đa là 10 đề (trong mỗi đề có 10 câu đúng)

Thi hết học phần mỗi đề có ít nhất 40 câu, tối đa 80 câu, tối thiểu là 06 đề, tối đa là 10 đề (trong mỗi đề có 10 câu đúng)

Đề thi phải có đáp án Thang điểm chấm thi là thang điểm 10, mỗi câu đúng

là 1 điểm

+ Đối với đề thi tự luận

Đề thi phải phù hợp với Đề cương chi tiết Môn học đã được ban hành, đáp ứng được yêu cầu kiểm tra, thi, đánh giá đúng mục tiêu đã đề ra của học phần và đảm bảo phân loại được sinh viên Đề thi phải được bảo mật, đề thi có thể biên soạn mới, hoặc lấy từ ngân hàng câu hỏi thi Chủ nhiệm Bộ môn chịu trách nhiệm

ra đề thi và thông qua Chủ nhiệm Khoa Cơ cấu đề thi gồm 2 phần: Phần lý thuyết tối đa là 70% và phần liên hệ vận dụng tối thiểu là 30% số điểm, mỗi đề thi có ít nhất 02 câu, tối đa 06 đề

Đề thi phải có đáp án Thang điểm chấm thi là thang điểm 10, các ý nhỏ được chấm lẻ 0,5 điểm

- Thực hiện nghiêm túc phương pháp, hình thức, kiểm tra, thi đánh giá kết

quả

Các thông tin về lớp thi, ngày thi, ca thi, thời gian làm bài thi và việc có được hay không được sử dụng tài liệu phải được thông báo cho sinh viên và phải ghi rõ trên túi đựng đề thi

5 Đề xuất

Sau khi thực hành giảng dạy Đề cương môn học mới theo Thông tư 31/2012, chúng tôi thấy đầu điểm các thành phần còn chưa hợp lý, khó khăn cho giảng viên chấm và vào điểm Hiện Bộ môn Đường lối quân sự của Đảng và Bộ môn Công tác quốc phòng-An ninh có tới 05 đầu điểm Qua thực tế giảng dạy chúng tôi đề xuất chỉ duy trì 04 đầu điểm của 2 Bộ môn Đường lối quân sự của Đảng và Công tác quốc phòng- an ninh như sau

1 Kiểm tra nhận thức thường xuyên, ý thức kỷ luật và điểm chuyên cần trọng số điểm là 10%

2 Bài tập tuần và thảo luận nhóm trọng số điểm là 20%

3 Kiểm tra giữa kỳ trọng số điểm là 20%

4 Thi hết học phần trọng số điểm là 50%