Bài 1 (11) đặng thị hồng điệp

Hoạt động 3: Tìm hiểu sự nhiễm điện của các vật, điện tích và tương tác điện 7 phút - Yêu cầu học sinh dựa vào kiến thức đã học ở cấp THCS nêu cách nhận biết một vật bị nhiễm điện và các

Sinh viên thực hiện: Đặng Thị Hồng Điệp

Lớp : Sư phạm vật lý 37

MSSV: 3751020009

Giáo án giảng dạy bài:

Bài 1: ĐIỆN TÍCH ĐỊNH LUẬT CU-LÔNG

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Trình bày được khái niệm điện tích điểm

- Nêu được đặc điểm tương tác giữa các điện tích

- Biết được cấu tạo và hoạt động của cân xoắn

- Phát biểu nội dung định luật Cu-Lông và viết biểu thức của định luật Cu-lông

2 Kỹ năng

- Xác định được phương, chiều của lực tương tác giữa hai điện tích điểm

- Biết được cách làm một vật bị nhiễm điện do cọ xát

- Vận dụng định luật Cu-Lông để giải các bài tập liên quan

3 Thái độ

- Có thái độ thích thú với việc nghiên cứu các hiện tượng về điện

- Có tinh thần hợp tác, tích cực phát biểu xây dựng bài học

II Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Hình ảnh cân xoắn

- Dụng cụ thí nghiệm: điện nghiệm

2 Học sinh

- Đọc lại kiến thức cũ về điện tích và tương tác điện

- Đọc trước bài mới

III Tiến trình dạy học

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Hoạt động 1: Ổn định lớp, giới thiệu nội dung chính của chương (5 phút)

- Kiểm tra sĩ số lớp

- Giới thiệu các kiến thức chính của

chương: Điện tích Điện trường

- Lớp trưởng báo cáo sĩ số

Hoạt động 2: Đặt vấn đề và đi vào bài mới (2 phút)

- Ở THCS ta đã biết các vật mang điện

hoặc hút nhau, hoặc đẩy nhau Lực

tương tác đó phụ thuộc vào những yếu

tố nào và tuân theo quy luật nào?

Hoạt động 3: Tìm hiểu sự nhiễm điện của các vật, điện tích và tương tác điện (7 phút)

- Yêu cầu học sinh dựa vào kiến thức

đã học ở cấp THCS nêu cách nhận biết

một vật bị nhiễm điện và cách làm một

vật bị nhiễm điện

- Nhận xét và kết luận: ngày nay, người

ta dựa vào hiện tượng hút các vật nhẹ

để kiểm tra xem một vật có bị nhiễm

điện hay không

- Làm thí nghiệm kiểm chứng một vật

bị nhiễm điện do cọ xát nhờ điện

nghiệm

+ Giới thiệu cấu tạo và hoạt động của

điện nghiệm Sau đó tiến hành làm thí

nghiệm cho thanh nhựa cọ xát vào lụa

sau đó đưa đến thử bằng điện nghiệm

để kiểm tra thanh nhựa có nhiễm điện

hay không

- Giáo viên thông báo: Để đơn giản,

trong nghiên cứu về tương tác điện

người ta đưa ra khái niệm điện tích

điểm

- Yêu cầu học sinh nêu khái niệm điện

tích điểm

- Giữa các điện tích có tương tác như

thế nào?

- Nhận xét, kết luận

- Một vật có khả năng hút các vật nhẹ

ta nói vật đó bị nhiễm điện

- Dùng thanh thủy tinh (nhựa) cọ xát vào dạ (lụa) thì nó có thể hút những vật nhẹ như mẫu giấy thì khi đó thanh thủy tinh đã bị nhiễm điện

- Điện tích điểm là một vật tích điện có kích thước rất nhỏ so với khoảng cách tới điểm mà ta xét

- Các điện tích cùng dấu thì đẩy nhau Các điện tích khác dấu thì hút nhau

- Chú ý: Khái niệm điện tích âm, điện

tích dương trong vật lý khác với khái

niệm số âm, số dương trong toán học

Hoạt động 4: Tìm hiểu định luật Cu-lông (20 phút)

- Cho học sinh quan sát hình vẽ cân

xoắn và yêu cầu học sinh dựa vào sách

giáo khoa nêu cấu tạo của cân xoắn

- Nêu nguyên tắc hoạt động của cân

xoắn và giới thiệu sơ lược về nhà bác

học Cu-lông

- Thông báo kết quả thí nghiệm của

Cu-lông:

+ Lực đẩy tĩnh điện giữa hai quả cầu A

và B tỉ lệ nghịch với bình phương

khoảng cách giữa hai quả cầu

+ Lực tương tác giữa hai điện tích tỉ lệ

thuận với tích độ lớn của hai điện tích

đó

- Từ kết quả trên yêu cầu học sinh phát

biểu nội dung và viết biểu thức của

định luật Cu-lông

- Gồm có:

+ Quả cầu kim loại A cố định gắn ở đầu một thanh thẳng đứng

+ Quả cầu kim loại B linh động gắn ở đầu một thanh nằm ngang Đầu kia của thanh có một quả đối trọng

Hai quả cầu A và B được tích điện cùng dấu Thanh nằm ngang được treo bằng một sợi dây mảnh có tính đàn hồi chống lại sự xoắn

- Lực hút hay đẩy giữa hai điện tích điểm đặt trong chân không có phương trùng với đường thẳng nối hai điện tích điểm đó, có độ lớn tỉ lệ thuận với tích

độ lớn của hai điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng

- Giới thiệu các đại lượng trong biểu

thức và đơn vị của chúng

- Lưu ý học sinh định luật Cu-lông chỉ

áp dụng tính lực tương tác giữa hai

điện tích điểm

-Yêu cầu học sinh vẽ hình biểu diễn

tương tác của hai điện tích cùng dấu,

trái dấu

- Biểu thức:

F = k¿q1q2∨¿

r2 ¿

- Vẽ hình

Hoạt động 5: Tìm hiểu tương tác giữa hai điện tích đặt trong điện môi (6 phút)

- Giới thiệu điện môi là môi trường

cách điện và yêu cầu học sinh nêu một

số ví dụ về môi trường điện môi

- Thông báo: Định luật Cu-lông được

tìm ra bằng thực nghiệm về tương tác

giữa hai điện tích trong môi trường

chân không, còn trong môi trường cách

điện thì lực điện giảm đi  lần Người

ta gọi  là hằng số điện môi của môi

trường (  1)

- Yêu cầu học sinh viết biểu thức của

định luật Cu-lông trong trường hợp

này

- Giáo viên yêu cầu học sinh nêu ý

nghĩa của hằng số điện môi

- Ví dụ: Dầu, nước cất, không khí,…

- Biểu thức: F = k¿q1q2∨¿

r2 ¿

Hoạt động 6: Củng cố, vận dụng (5 phút)

- Nắm được nội dung và viết được biểu

thức của định luật Cu-lông

- Nắm được ý nghĩa của hằng số điện

môi và biểu thức tính lực tương tác

giữa hai điện tích khi đặt trong điện

môi

IV Nội dung ghi bảng

CHƯƠNG 1: ĐIỆN TÍCH ĐIỆN TRƯỜNG BÀI 1: ĐIỆN TÍCH ĐỊNH LUẬT CU-LÔNG

I SỰ NHIỄM ĐIỆN CỦA CÁC VẬT.ĐIỆN TÍCH TƯƠNG TÁC ĐIỆN

1 Sự nhiễm điện của các vật

- Một vật có khả năng hút được các vật nhẹ như mẩu giấy, sợi bông,… ta nói vật

đó bi nhiễm điện

- Có thể làm một vật nhiễm điện bằng cách: cọ xát với vật khác hoặc cho tiếp xúc với vật đã nhiễm điện

2 Điện tích Điện tích điểm

- Vật bị nhiễm điện còn gọi là vật mang điện, vật tích điện hay là một điện tích

- Điện tích điểm là một vật tích điện có kích thước rất nhỏ so với khoảng cách tới điểm mà ta xét

3 Tương tác điện Hai loại điện tích

- Có hai loại điện tích là điện tích dương và điện tích âm

- Các điện tích cùng loại thì đẩy nhau, các điện tích khác loại thì hút nhau

II ĐỊNH LUẬT CU-LÔNG HẰNG SỐ ĐIỆN MÔI

1 Định luật Cu-lông

- Nội dung định luật:

Lực hút hay đẩy giữa hai điện tích điểm đặt trong chân không có phương trùng với đường thẳng nối hai điện tích điểm đó, có độ lớn tỉ lệ thuận với tích độ lớn của hai điện tích điểm đó và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cáh giữa chúng

- Biểu thức F = k¿q1q2∨¿

r2¿

Trong đó:

k = 9.109 Nm2/C2

q1, q2 là hai điện tích điểm, đơn vị là culong (C)

r là khoảng cách giữa hai điện tích điểm, đơn vị là mét (m)

F đo bằng đơn vị niutơn (N)

2 Lực tương tác giữa các điện tích điểm đặt trong điện môi đồng tính Hằng số điện môi

- Điện môi là môi trường cách điện

- Công thức của định luật Cu-lông khi đặt điện tích điểm trong điện môi đồng tính:

F = k¿q1q2∨¿

r2 ¿

- Hằng số điện môi cho biết, khi đặt các điện tích trong chất đó thì lực tác dụng giữa chúng sẽ nhỏ đi bao nhiêu lần so với khi đặt chúng trong chân không

V Rút kinh nghiệm

………

………

………

………