Bài giảng Luật Tài chính: Bài 1 - ThS. Nguyễn Thị Hồng Nhung

Bài giảng Luật Tài chính - Bài 1: Khái quát về ngân sách nhà nước và pháp luật ngân sách nhà nước thông tin đến người học về khái quát về ngân sách nhà nước; khái quát về pháp luật ngân sách nhà nước. Mời các bạn cùng tham khảo bài giảng để nắm chi tiết kiến thức.

v1.0015107228 1

LUẬT TÀI CHÍNH

Giảng viên: ThS Nguyễn Thị Hồng Nhung

1

BÀI 1 KHÁI QUÁT VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Giảng viên: ThS Nguyễn Thị Hồng Nhung

MỤC TIÊU BÀI HỌC

• Xác định được bản chất ngân sách nhà nước

• Chỉ ra được sự khác biệt cơ bản giữa ngân sách nhà

nước và ngân sách của các chủ thể khác

• Chỉ ra vai trò của ngân sách nhà nước

• Xác định được phạm vi, đối tượng điều chỉnh của Luật

Ngân sách nhà nước

• Xác định được nội dung cơ bản của pháp luật ngân

sách nhà nước

3

CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ

Để học được môn này, sinh viên phải học xong môn

học Luật Thương mại

HƯỚNG DẪN HỌC

• Đọc tài liệu tham khảo

• Thảo luận với giáo viên và các sinh viên khác

về những vấn đề chưa hiểu rõ

• Trả lời các câu hỏi của bài học

• Đọc và tìm hiểu thêm các vấn đề về vai trò của

ngân sách nhà nước

• Các loại văn bản pháp luật:

 Luật Ngân sách nhà nước 2002;

 Nghị định 60/2003/NĐ–CP;

 Thông tư 59/2003/TT–BTC

5

CẤU TRÚC NỘI DUNG

Khái quát về ngân sách nhà nước

1.1

Khái quát về pháp luật ngân sách nhà nước

1.2

1.1 KHÁI QUÁT VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

7

1.1.1 Sự ra đời của ngân sách nhà nước

1.1.4 Nguyên tắc cơ bản của ngân sách nhà nước

1.1.2 Khái niệm, đặc điểm của ngân sách nhà nước

1.1.3 Vai trò của ngân sách

nhà nước

1.1.1 SỰ RA ĐỜI CỦA NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Chức năng:

• Quản lí xã hội;

• Quản lí kinh tế;

• Đảm bảo an sinh

xã hội

nhà nước

Quỹ ngân sách nhà nước

Nhà vua

$ Thu

Chi

quyền

1.1.2 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước

9

Đặc điểm

Hình thức

Giá trị pháp lí

Mục đích

sử dụng

Ngân sách nhà nước là bản dự toán

các khoản thu, chi của Nhà nước

Dự toán ngân sách nhà nước có giá trị như một đạo luật – Đạo luật ngân sách nhà nước thường niên

Vì lợi ích chung của toàn xã hội

1.1.3 VAI TRÒ CỦA NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1

• Cung ứng nguồn tài chính cho hoạt động của bộ máy nhà nước

2

• Thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đảm bảo cho nền kinh

tế tăng trưởng ổn định và bền vững

3

• Điều tiết thị trường, bình ổn giá cả và kiềm chế lạm phát

1.1.4 NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Ngân sách nhất niên

Ngân sách toàn diện

Ngân sách đơn nhất

Ngân sách thăng bằng

11

1.1.4 NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

Nguyên tắc

ngân sách

nhất niên

Nội dung

Ngoại lệ

• Mỗi năm, Quốc hội sẽ biểu quyết ngân sách một lần theo kì hạn do luật định

• Bản dự toán ngân sách chỉ có giá trị hiệu lực thi hành trong một năm

• Tỉ lệ điều tiết được quy định theo kì ngân sách (3 đến 5 năm)

• Khoản 2 Điều 62 Luật Ngân sách nhà nước

1.1.4 NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

13

Nguyên tắc

ngân sách

đơn nhất

Nội dung

Thể hiện

Mọi khoản thu và chi tiền tệ của quốc gia trong một năm chỉ được phép trình bày trong một văn kiện duy nhất – Dự toán ngân sách nhà nước

Điều 46, 47, 48, 49 Luật Ngân sách nhà nước 2002

1.1.4 NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

Nguyên tắc

ngân sách

toàn diện

Nội dung

Thể hiện

Mọi khoản thu và mọi khoản chi đều phải ghi và thể hiện rõ ràng trong bản dự toán ngân sách nhà nước; không được phép

bù trừ cho nhau mà phải thể hiện rõ ràng trong mục lục ngân sách nhà nước

Điều 1, Điều 6 Luật Ngân sách nhà nước 2002

1.1.4 NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

15

Nguyên tắc

ngân sách

thăng bằng

Nội dung

Thể hiện

• Tổng thu có tính chất hoa lợi > tổng chi

có tính chất phí tổn  Ngân sách nhà

nước thặng dư (bội thu ngân sách).

• Tổng thu có tính chất hoa lợi < tổng chi

có tính chất phí tổn  Thâm hụt ngân

sách nhà nước (bội chi ngân sách).

Điều 8, Điều 6 Luật Ngân sách nhà nước 2002

1.2 KHÁI QUÁT VỀ PHÁP LUẬT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1.2.1 Phạm vi điều chỉnh 1.2.2 Đối tượng điều chỉnh

1.2.3 Nội dung cơ bản

1.2.1 PHẠM VI ĐIỀU CHỈNH

17

Hoạt động lập dự toán ngân sách nhà nước

Hoạt động chấp hành ngân sách nhà nước

Hoạt động kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, quyết toán ngân sách nhà nước

Hoạt động quản lí, sử dụng quỹ tài chính ngoài ngân sách nhà nước

Nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, đơn vị, tổ chức,

cá nhân có liên quan trong lĩnh vực ngân sách nhà nước

1.2.2 ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU CHỈNH

Các cơ quan nhà nước, Đảng cộng sản Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội

Các tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp được ngân sách nhà nước hỗ trợ theo nhiệm vụ nhà nước

Các đơn vị sự nghiệp công lập

1.2.3 NỘI DUNG CƠ BẢN

19

Pháp luật về tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước

Pháp luật về nhiệm vụ quyền hạn của các cơ quan quản lí nhà nước ngân sách

Pháp luật về nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước các cấp

Pháp luật về lập dự toán ngân sách nhà nước

Pháp luật về chấp hành ngân sách nhà nước

Pháp luật về kế toán, kiểm toán, quyết toán ngân sách nhà nước

Pháp luật kiểm tra, thanh tra, khen thưởng và xử lí vi phạm

TÓM LƯỢC CUỐI BÀI

Trong bài này chúng ta đã nghiên cứu những nội dung chính sau:

• Bản chất ngân sách nhà nước;

• Các nguyên tắc cơ bản của ngân sách nhà nước;

• Phạm vi, đối tượng điều chỉnh và nội dung cơ bản của pháp luật ngân sách nhà nước