Bài 9. Nói quá

-> Nhấn mạnh độ cực ngắn của đêm tháng năm và ngày tháng mười,giúp con người điều chỉnh cơng việc cho phù hợp.. Ví dụ: a/ Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng.. Tục ngữ chưa nằm đã sáng chưa

4

6

1

5

2

Từ loại này có chức năng

chính

là dùng để nối ?

Đây là từ loại có chức năng gọi đáp và bộc lộ cảm xúc ?Biện phỏp tu từ này là cỏch vận dụng ngữ õm,

ngữ nghĩa tạo sắc thỏi dớ dỏm, hài hước?

Biện phỏp tu từ em đó học ở lớp 6 là gọi tờn sự vật

hiện tượng này bằng tờn

sự vật hiện tượng khỏc cú nột tương đồng ?

Từ “nh ” là từ ngữ đ ợc sử dụng phổ

biến trong biện pháp tu từ này ?

ễ chữ hàng dọc

A

T

S O

Cố lê

n

Chúc mừng

Ô số 1 có 7 chữ cái

ô số 2 có 6 chữ cái

ô số 4 có 8 chữ cái

ô số 5 có 4 chữ cái

ô số 6 có 6 chữ cái

ô số 3 có 7 chữ cái

Đây là biện pháp tu từ mà các em đã học ở lớp 6:

là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật

Bằng những từ ngữ vốn đ ợc dùng để

gọi hoặc tả con ng ời ?

-> Nhấn mạnh độ cực ngắn của đêm tháng năm và ngày tháng mười,giúp

con người điều chỉnh cơng việc cho phù hợp.

Ví dụ:

a)/ Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối.

(Tục ngữ

chưa nằm đã sáng chưa cười đã tối

Phép nĩi quá được sử dụng

ở từ ngữ nào?

Nĩi như vậy nhằm nhấn mạnh điều gì?

Nĩi như vậy

cĩ quá sự thật

khơng?

Phĩng đại tính chất của hiện tượng thời tiết:Đêm

tháng năm rất ngắn

Phĩng đại tính chất của

hiện tượng thời tiết:Ngày

tháng mười rất ngắn

Thực chất của câu nĩi này là

gì?

b/ Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hơi thánh thĩt như mưa ruộng cày

(Ca dao)

thánh thĩt như mưa ruộng cày

Phĩng đại mức độ sự việc:

Mồ hơi đổ rất nhiều

-> Nhấn mạnh nỗi vất vả trong

lao động của người nơng dân.

Cách nói

quá

-Đêm tháng năm

chưa nằm đã sáng

-Ngày tháng mười

chưa cười đã tối.

- Cày đồng đang buổi

ban trưa

Mồ hôi thánh thót

như mưa ruộng cày.

Cách nói bình thường

-Đêm tháng năm rất

ngắn

-Ngày tháng mười rất

ngắn - Cày đồng vào buổi trưa mồ hôi ướt đẫm.

SO SÁNH HAI CÁCH NĨI

Cách nĩi của ca dao, tục ngữ hay hơn vì gây ấn tượng

mạnh cho người đọc (người nghe), cĩ giá trị biểu cảm

cao.

Bài tập nhanh : Chỉ ra biện pháp nói quá nêu tác

dụng của biện pháp tu từ nói quá trong các câu sau:

a Thuận vợ, thuận chồng tát biển Đông cũng cạn.

b Bàn tay ta làm nên tất

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm

c Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi.Từ giờ đến sáng mai em có thể lên

đến tận trời được.

=> Nhấn mạnh vai trò, niềm tin vào sức lao động của con người

=> muốn nói còn rất khỏe, có thể làm bất cứ

việc gì.

 Sức mạnh của sự đồng tâm hiệp lực có thể làm được những việc lớn lao tưởng chừng như không thể.

1.Đặt câu với các thành ngữ có sử dụng phép nói quá sau: nghiêng

nước nghiêng thành,nghĩ nát óc, không cánh mà bay….

+ Cái bút của mình đã không cánh mà bay.

+ Để giải được bài toán này tôi đã phải nghĩ nát óc.

Thế nào là nói quá? Tác dụng của phép nói quá?

Cách nói

phóng đại

mức độ, quy mô

tính chất

của sự vật,

hiện tượng

Nhằm

gây ấn tượng ,

BIỆN PHÁP

TU TỪ

NÓI QUÁ

Nói quá còn có tên gọi khác là khoa trương, ngoa dụ, thậm xưng, phóng đại, cường điệu

* Lưu ý:

a, Sử dụng phép nĩi quá:

 Các trường hợp sử dụng phép nĩi quá:

- Trong lời nĩi hàng ngày.

- Trong văn chương: + Tục ngữ, ca dao, thành ngữ

+ Thơ văn châm biếm, trữ tình

 Các trường hợp khơng nên dùng nĩi quá:

- Trong văn bản hành chính Trong văn bản khoa học.

- Khi cần thơng tin chính xác, trung thực.

Ai hay ngủ ngày còn được nửa gang

VD Đau lòng kẻ ở người đi,

lệ rơi thấm đá, tơ chia rũ tằm (Kiều)

Bài tập ứng dụng

•b Hai anh bạn cùng đi qua khu vườn trồng bí

Một anh thấy quả bí to, kêu lên: “Chà, quả bí này

to thật!” Anh kia cười bảo: “Thế thì đã lấy gì làm

nhà kia”…

(trích Quả bí khổng lồ)

Có ý kiến cho rằng hai nhân vật trong câu chuyện trên đã sử dụng biện pháp nói quá? Theo em ý kiến

đó có đúng không? Vì sao?

Nói khoác Tạo ra tiếng cười hoặc sự

chê bai những kẻ khoác lác làm gì cóquả bí to

bằng cái nhà.

Phân

Giống

nhau

Khác

nhau

Cùng là nói phóng đại quy mô, mức độ, tính chất của sự vật, hiện tượng

nhằm nhấn mạnhvà tăng sức biểu cảm, tạo độ tin cậy cao.(tác động tích cực)

Làm cho người nghe tin vào điều không có thực, nhằm phô trương, hoặc chế nhạo

(tác động tiêu cực)

Bài 2: Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ

trống / / để tạo thành biện pháp tu từ nói quá:

• Ở nơi thế này, cỏ không

mọc nổi nữa là trồng rau, trồng cà.

• b Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai

cũng .

• c Cô Nam tính tình xởi lởi,

• d Lời khen của cô giáo làm cho

nó

• e Bọn giặc hoảng hồn mà chạy.

chó ăn đá gà ăn sỏi

bầm gan tím ruột

Bài tập 4 (tr 103) Tìm 5 thành ngữ so sánh có sử dụng nói quá.

ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ

Quan sát và tìm thành ngữ so sánh có dùng biện pháp nói quá

tương ứng với mỗi hình

KHỎE NHƯ VOI

ĐEN NHƯ CỘT NHÀ CHÁY

NHANH NHƯ CHỚP

GẦY NHƯ QUE CỦI

4

ĂN NHƯ MÈO

Phóng

đại

Nói quá

Tác dụng

Mức

độ Qu y

mô

Tín

h chấ t

Nhấ

n mạn h

Gây

ấn t ợng

Tăng sức biểu cảm

Sự vật, hiện t

ợng