Bài 9. Nói quá

=> Mức độ cụng việc của người nụng dõn hết sức cực nhọc,vất vả.“ Đêm tháng năm chưưaưnằmưđãưsáng Đêm tháng năm chưưaưnằmưđãưsáng ”ư ” hiện t ượng thời gian đêm tháng năm rất ngắn.. ư“ M

MÔN : NGỮ VĂN

LỚP 86

1

KIỂM TRA BÀI CŨ

? Tìm các từ địa phương tương ứng với các từ toàn dân:sân, ngô,hổ,lạc.

?Tìm từ địa phương trong mẫu ví dụ

sau:

O du kích nhỏ giương cao súng

Thằng Mĩ lom khom bước cúi đầu.

Đẹp như tiên

TIẾT 37

- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối

(Tục ngữ)

- Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày

Ai ơi bưng bát cơm đầy

Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần

(Ca dao)

=> Mồ hôi ướt đẫm, lao

động vất vả của người nông dân

=> Thời gianđêm tháng năm, ngày tháng mười rất ngắn

=> Mức độ cụng việc của người nụng dõn hết sức cực nhọc,vất vả.

“ Đêm tháng năm chưưaưnằmưđãưsáng Đêm tháng năm chưưaưnằmưđãưsáng ”ư ”

(hiện t ượng thời gian đêm tháng năm rất ngắn.)

“Ngày tháng m ời Ngày tháng m ời chưưaưcưườiưđãưtối chưưaưcưườiưđãưtối ”

(hiện t ượng thời gian ngày tháng m ời rất ngắn.)

ư“ Mồ hôi thánhưthótưnhưưưmưưaư Mồ hôi thánhưthótưnhưưưmưưaư

ruộngưcày ”ư ”

của sự vật hiện tượng được miờu tả.

=>Sự khác biệt của hiện tượng thời tiết giữa tháng

5 và tháng 10

(mồ hôi rơi nhiều, liên tục,ướt đẫm)

NÓI QUÁ

Là biện pháp tu từ

phóng đại mức độ, quy mô

tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả

A1.Đêm tháng năm chưa nằm

Ngày tháng mười rất ngắn

B2.Mồ hôi ướt đẫm

=>Cách nói có sử dụng biện pháp nói quá(A 1,B1) hay hơn vì các cách nói

ấy có tác dụng nhấn mạnh,gây ấn

tượng,tăng sức biểu cảm.

=>Tác dụng của nói quá

Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức

độ, qui mô,tính chất của sự vật hiện tượng được miêu tả nhằm nhấn mạnh,gây ấn

tượng tăng sức biểu cảm

Ví dụ:Ra đi vừa gặp bạn hiền

Hơn bằng ăn quả đào tiên trên trời

=>Nhấn mạnh, đề cao,ca ngợị tình bạn.Tình bạn

đã mang lại sức mạnh to lớn cho con người

BÀI TẬP

a Bác ơi tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông mọi kiếp người

Nhấn mạnh khí thế tiến công như vũ bão của nghĩa

quân Lam Sơn.

Nhấn mạnh tình thương yêu bao la của Bác

Ôm cả non sông mọi kiếp người

b Gươm mài đá, đá núi cũng mòn Voi uống nước, nước sông phải cạn

Đánh một trận sạch không kình ngạc

Đánh hai trận, tan tác chim muông.

b Gươm mài đá, đá núi cũng mòn

Voi uống nước, nước sông phải cạn

Đánh một trận sạch không kình ngạc

Đánh hai trận, tan tác chim muông.

BÀI TẬP

NHANH ? Nối Avà B cho phù hợp?

1 Lỗ mũi mười tám gánh lông

Chồng thương chồng bảo tơ hồng trời cho.

2 Sống để bụng, chết mang theo.

3.Đau lòng kẻ ở người đi

Lệ rơi thấm đá, chia tơ rũ tằm

b.Thơ ca trữ tình

a Lời nói hằng ngày

c.Thơ ca châm biếm

Thơ ca châm biếm, thơ ca trữ tình và trong lời nói hằng ngày.

=>Nói quá thường được sử dụng trong trong văn chương, lời nói hằng ngày…

Anh A nói ngay :

- Thế thì lấy gì làm lạ ! Tôi nhớ có bận tôi còn trông thấy cái nồi to bằng cả cái đình làng ta

Anh B ngạc nhiên: Cái nồi dùng để làm gì mà to vậy?

Anh A giải thích: Cái nồi ấy dùng để bỏ quả bí của anh vào luộc chứ gì Anh B biết bạn chế nhạo mình bèn nói lãng sang chuyện khác

(Theo : Truyện cười dân gian )

THẢO LUẬN

? Nói quá và nói khoác giống và khác nhau chỗ nào?

* Giống: cùng nói quá sự thật, cùng phóng đại sự việc, hiện tượng lên.

*Khác

-Nói quá phóng đại sự

việc lên nhằm nhấn mạnh,

gây ấn tượng, tăng giá trị

biểu cảm, tạo độ tin cậy

cao cho người đọc (người

nghe) → tác động tích

cực

-Nói khoác làm cho người nghe tin vào điều không có thực, tạo ra sự khôi hài hoặc chê bai làm cho người đọc (người nghe) bật cười chế nhạo → tác động tiêu cực

NÓI QUÁ Khái niệm Tác dụng

cảm

II.LUYỆN TẬP

 Bài 1: Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý

a/ Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.

 Niềm tin vào lao động và thành quả lao động của con người.

b/ Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi Từ giờ đến sáng em

có thể đi lên đến tận trời được.

 Trấn an người nghe rằng vết thương nhỏ, rất nhẹ, không sao cả, chỉ vết thương ngoài da thôi.

c/ […] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi nước.

 Kẻ có quyền uy, cụ bá rất hống hách, nhấn mạnh tính cách nhân vật

sỏi đá cũng thành cơm

đi lên đến tận trời

thét ra lửa

mọc nổi nữa là trồng rau, trồng cà

b) Nhìn thấy tội ác của giặc, ai ai

d) Lời khen của cô giáo làm cho nóù

II.LUYỆN TẬP

KHỎE NHƯ VOI

1

ĐEN NHƯ CỘT NHÀ CHÁY

2

NHANH NHƯ GIÓ

3

4

5

Bài tập 4

GẦY NHƯ QUE CỦI

7

ngữ­có­dùng­phép­nói­quá­sau:­

nghiêng nước nghiêng thành,­

dời non lấp biển, lấp biển vá

trời,­mình đồng da sắt,­nghĩ nát óc­

a.­Nàng­công­chúa­có­vẻ­đẹp­

nghiêng nước nghiêng thành.

­­­b.­Đoàn­kết­là­sức­mạnh­dời

non lấp biển.

­­­c.­Công­việc­lấp biển vá trời­

là­công­việc­của­nhiều­đời,­

nhiều­thế­hệ­mới­có­thể­làm­ xong.

­­­d.­Những­chiến­sĩ­mình đồng da

sắt­đã­chiến­thắng.

­­­e.­Mình­nghĩ nát óc­mà­vẫn­

chưa­giải­được­bài­toán này.

-Sưu tầm thơ văn,thành ngữ,tục ngữ,ca dao có sử dụng biện pháp nói quá