Bài 9. Nói quá

Bài 9. Nói quá tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, kinh...

Trang 1

rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr

rrrrrrrrrrrrrrrrrrrr

Trang 2

1 Thế nào là nói quá? Nêu tác dụng của nói quá?

2 Trong các câu sau câu nào có sử dụng biện pháp tu từ nói quá?

a Lớp em chú ý nghe cô giảng bài.

b Bao giờ cây cải làm đình

Gỗ lim thái ghém thì mình lấy ta.

c Bài văn của bạn viết dở quá đi thôi!

d Bài văn của bạn viết chưa được hay lắm!

ĐÁP ÁN:

1 Nói quá là biện pháp tư từ phóng đại mức độ quy mô tính chất của sự vật, sự việc, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.

Trang 4

a Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác,

cụ Lê-nin và các vị cách mạng đàn anh khác, thì đồng bào cả nước, đồng

chí trong đảng và bầu bạn khắp nơi điều khỏi cảm thấy đột ngột

(Hồ Chí Minh, Di chúc)

b Bác đã đi rồi sao, Bác ơi !Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời

(Tố Hữu, Bác ơi)

I Nói giảm nói tránh và tác

dụng của nói giảm nói tránh rrr

Tiết 40: Nói giảm nói tránh



Làm giảm phần nào nỗi

đau buồn

Trang 5

I Nói giảm nói tránh và tác dụng

của nói giảm nói tránh

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

Trang 6

tránh sự thô tục, thiếu lịch sự gợi

cảm xúc thân thương trìu mến khi

nói về mẹ



Trang 7

VD3:

- Con dạo này lười lắm

- Con dạo này không được chăm

nói về mẹ



Trang 8

Trang 9

Ti ết 40: Nói giảm nói tránh

* Ghi nhớ: SGK/ 108

- Nói giảm nói tránh là biện pháp

tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển

- Tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự

2 Kết luận:

Trang 10

Dựa vào ví dụ của nhóm mình, hãy cho biết người viết (người nói)

đã thực hiện phép nói giảm nói tránh bằng cách nào ?

Nhóm I

Ông cụ chết rồi

Ông cụ đã quy tiên rồi

Nhóm II

Bài thơ của anh dở lắm

Bài thơ của anh chưa được hay lắm

Anh ấy(…) thế thì không(…) được lâu nữa đâu chị ạ

Dùng các từ ngữ đồng nghĩa đặc

biệt là từ Hán - Việt Dùng cách nói phủ định từ ngữ trái nghĩa.

Dùng cách nói vòng Dùng cách nói trống (tỉnh lược).

Trang 11

dụng của nói giảm nói tránh:

Nhóm II

Bài thơ của anh dở lắm.

Bài thơ của anh chưa được hay lắm.

-

- Dùng cách nói phủ định từ ngữ trái nghĩa.

Anh ấy bị thương nặng thế thì không

sống được lâu nữa đâu chị ạ.

Anh ấy(…) thế thì không(…) được lâu nữa đâu chị ạ

- Dùng cách nói trống (tỉnh lược).

* Lưu ý:

Các cách nói giảm, nói tránh:

Trang 12

• Trong một cuộc họp lớp kiểm điểm bạn Hải hay đi học muộn:

Lan nói: - Từ nay cậu không được đi học muộn nữa

vì như vậy không những ảnh hưởng đến việc rèn luyện đạo đức của bản thân cậu mà còn ảnh hưởng đến phong trào thi đua của lớp.

Bạn Trinh cho rằng Lan nói như vậy là quá gay gắt,

chỉ nên nhắc nhở bạn Hải là : "Cậu nên đi học đúng giờ.”

Em đồng tình với ý kiến nào? Vì sao?

Trang 13

Điền các từ ngữ nói giảm nói tránh cho sau đây vào chỗ trống: đi

nghỉ, khiếm thị, chia tay nhau, có tuổi, đi bước nữa.

e Cha nó mất, mẹ nó , nên chú nó rất thương nó

b Cha mẹ em từ ngày

đi nghỉchia tay nhau

khiếm thị

có tuổi

đi bước nữa

Trang 14

II Luyện tập

Bài tập:1(SGK):

Bài tập:2(SGK):

Trong mỗi cặp câu dưới đây, câu nào

có sử dụng cách nói giảm nói tránh?

a1 Anh phải hòa nhã với bạn bè! a2 Anh nên hòa nhã với bạn bè!

b1 Anh ra khỏi phòng tôi ngay!

c1 Xin đừng hút thuốc trong phòng!

Trang 15

II Luyện tập

Bài tập:1(SGK):

Bài tập:2(SGK):

có sử dụng cách nói giảm nói tránh? a1 Anh phải hòa nhã với bạn bè!

a2 Anh nên hòa nhã với bạn bè!

Trang 16

II Luyện tập

Bài tập:1(SGK):

Bài tập:2(SGK):

a1 Anh phải hòa nhã với bạn bè!

Trang 17

II Luyện tập

Bài tập:1(SGK):

Bài tập:2(SGK):

Trang 18

II Luyện tập

Bài tập:1(SGK):

Bài tập:2(SGK):

Trang 19

II Luyện tập

Bài tập:1(SGK):

Bài tập:2(SGK):

a1 Anh phải hòa nhã với bạn bè!

Trang 20

- Hãy quan sát tranh minh hoạ trên màn hình và dùng phép nói

giảm nói tránh để diễn đạt lại các câu trong những tình huống sau

và cho biết ở mỗi tình huống đó, em đã sử dụng cách nói giảm nói tránh nào?

BÀI TẬP BỔ SUNG 1

Trang 21

Anh cút ra

khỏi nhà

tôi ngay!

Anh không nên ở đây nữa!

TÌNH HUỐNG 1

Nói giảm nói tránh bằng cách phủ định từ ngữ trái nghĩa

Trang 22

Những đứa trẻ này bố mẹ chết hết rồi, thật đáng thương.

Những đứa trẻ

trẻ mồ côi mồ côi này thật đáng thương.

TÌNH HUỐNG 2

Nói giảm nói tránh bằng cách dùng từ Hán Việt đồng nghĩa

Trang 23

Cấm trẻ con

vào đó.

Các cháu vào

đó rất nguy hiểm, dễ bị tai

nạn.

TÌNH HUỐNG 3

=> cách nói vòng

Trang 24

TÌNH HUỐNG 4

Nói giảm nói tránh bằng cách nói trống.

Trang 25

Hãy phân tích cái hay của việc sử dụng nói giảm nói tránh trong câu sau :

“ Hôm sau lão Hạc sang nhà tôi Vừa thấy tôi lão báo ngay :

-Cậu vàng đi đời rồi ông giáo ạ !

( Trích Lão Hạc_ Nam Cao )

Trang 26

Hàm ý xót xa luyến tiếc, đượm chút mỉa mai …

Dùng từ đồng nghĩa

Trang 28

So sánh sự khác nhau của hai biện pháp tu từ nói quá và nói giảm nói tránh

Trang 30

-Hoàn thành bài tập viết đoạn văn từ 5-8 câu chủ

đề tự chọn trong đó em có sử dụng phép tu từ nói giảm, nói tránh.

- Học bài, làm các bài tập còn lại vào vở.

- Ôn tập tất cả các văn bản truyện kí Việt Nam và văn ban văn học nước ngoài chuẩn bị kiểm tra Văn

45 phút.

Trang 31

BÀI TẬP vÒ nhµ

Phân tích cái hay của việc sử dụng nói giảm nói tránh

trong câu sau :

a / Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có ăn ư?

b / Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt!

( Lão Hạc, Nam Cao)

Trang 32

a/ Theo gót Binh Tư: Đây là câu nói của ông giáo khi đang hiểu nhầm về lão Hạc : lão Hạc cũng bị tha hoá, cũng định làm nghề ăn trộm như Binh Tư nhưng vì là người có học lại rất yêu quý lão Hạc nên ông giáo đã nói tránh đi sự thật (nói trống)

b / Nhắm mắt: Tác giả dùng từ ngữ này

để nói về cái chết của lão Hạc Ông giáo nói như vậy để tránh cảm giác đau buồn và cũng để mong cho lão Hạc ra đi được thanh thản .(dùng từ đồng nghĩa)

Trang 34

BÀI TẬP BỔ SUNG 3

.

1.Câu nào trong các câu sau không sử dụng biện pháp nói giảm, nói tránh?

A.Bác đã đi rồi sao Bác ơi!

B.Bác đã lên đường theo tổ tiên.

C.Bác đã chết rồi.

D.Bác đã đi vào cõi vĩnh hằng.

2 Ý kiến nào nói đúng nhất mục đích của nói giảm, nói tránh?

A.Để bộc lộ thái độ, tình cảm, cảm xúc của người nói.

B.Để tránh gây cảm giác đau buồn, ghê sợ, nặng nề, thô tục, thiếu lịch sự.

C.Để người nghe thấm thía được vẻ đẹp hàm ẩn trong cách nói kín đáo giàu cảm xúc.

D.Để nhấn mạnh, gây ấn tượng và tăng sức biểu cảm cho sự vật hiện tượng được nói đến trong câu

C

B

Trang 35

Xác định biện pháp tu từ nói giảm nói tránh:

1 Bài văn này bạn phân tích chưa được hay lắm

2 Bác đã lên đường, theo tổ tiên

Mác Lê-nin, thế giới Người Hiền…

3.a Bạn học còn kém lắm

b Bạn cần cố gắng hơn nữa

4 Lão làm bộ đấy! Thật ra thì lão chỉ tâm ngẩm thế, nhưng cũng

ra phết chứ chả vừa đâu: lão vừa xin tôi ít bả chó…

vực văn chương cũng như trong đời sống hằng ngày

=> Dùng từ đồng nghĩa

=> Dùng cách nói vòng

=> Dùng cách nói phủ định từ trái nghĩa

=> Dùng cách nói trống ( tỉnh lược)

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	1,82 MB