Bài 9. Nói quá

Bài 9. Nói quá tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, kinh...

liÖt NhiÖt kÝnh chµo c¸c thÇy c« gi¸o tíi dù giê ng÷

v¡n líp 8B

Gi¸o viªn dạy: Nguyễn Văn Xuyên

Tr êng trung häc c¬ së Th îng Mç

Kiểm tra bài cũ:

• Câu hỏi: Em hãy nhắc lại một số biện pháp tu từ ở lớp 6 đã học.

Cho 2 ví dụ về 2 biện pháp tu từ đó.

Đáp án: một số biện pháp tu từ ở lớp 6 là:

So sánh, nhân hoá, dụ, hoán dụ.

Ví dụ: -So sánh: Hai cây phong giống nh những ngọn hải đăng

đặt trên núi.

(Ai-Ma –Tốp)

- Nhân hoá: Ông trời

Mặc áo giáp đen

Ra trận

Muôn nghìn cây mía

Múa g ơm

Kiến hành quân

Đầy đ ờng

(Trần Đăng Khoa)

Tiết 37 Bài 9

Nói quá

I/ Nói quá và tác dụng của nói quá:

1.Ví dụ: Đọc các câu tục ngữ, ca dao sau và trả lời câu hỏi:

- Đêm tháng năm ch a nằm đã sáng

Ngày tháng m ời ch a c ời đã tối.

(Tục ngữ)

-Cày đồng đang buổi ban tr a,

Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày.

Ai ơi b ng bát cơm đầy,

Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.

(Ca dao)

?a/ Nói: đêm tháng năm ch a nằm đã sáng/ Ngày tháng m ời ch a c ời đã tối và Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày có quá sự thật không? Thực chất, mấy câu này nhằm nói điều gì? Đáp án:

Nói nh vậy có quá sự thật.Thực chất mấy câu đó muốn nói: -Đêm tháng năm rất ngắn -Ngày tháng m ời rất ngắn

-Mồ hôi ớt đẫm

?b/ Cách nói nh vậy có tác dụng gì.

Đáp án: Nói nh vậy có tác dụng làm cho sự vật, hiện t ợng miêu tả đ

ợc nhấn mạnh, gây ấn t ợng, tăng sức biểu cảm.

?c/ Hãy so sánh các câu dùng biện pháp nói quá trên với các câu đồng nghĩa t ơng ứng không dùng biện pháp nói quá xem cách nói nào sinh động, gây ấn t ợng

hơn?

Đáp án: Các câu có dùng biện pháp nói quá sinh động, gây ấn t ợng hơn các câu không dùng biện pháp nói

quá?đ/ Qua phân tích các ví dụ trên, em hãy cho

biết : Thế nào là nói quá và nêu tác dụng của

nói quá?

2 Ghi nhớ :

Nói quá là biện pháp tu từ phóng

đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật,

hiện t ợng đ ợc miêu tả để nhấn mạnh , gây

ấn t ợng ,tăng sức biểu cảm

Thảo luận nhóm:

Em hãy tìm trong văn thơ những chi tiết,

hình ảnh có dùng biện pháp nói quá ?

Một số ví dụ tham khảo:

 Trong tục ngữ: - Thuận vợ, thuận chồng tát bể Đông

cũng cạn.

- Tấc đất, tấc vàng.

 Trong ca dao: - Cô gái Sơn Tây yếm thủng tày giần

Răng đen hạt nhót, chân đi cù lèo

Tóc rễ tre chải l ợc bồ cào

Trong mình ghẻ lở hắc lào tứ tung

Trên đầu chấy rận nh sung…

- Râu tôm nấu với ruột bầu

Chồng chan, vợ húp gật đầu khen ngon

Trong thơ trữ tình:

- Bác ơi! Tim Bác mênh mông thế

!

Ôm cả non sông mọi kiếp

ng ời

(Tố Hữu)

- Đầy mình đỏ tựa nh hoa

gấm,

Sột soạt luôn tay tựa gảy

đàn

(Hồ Chí Minh)

Trong văn học n ớc ngoài:

-“… Hai cây phong nghiêng ngả Tấm thân dẻo dai

và gieo vù vù nh một ngọn lửa bốc cháy rừng rực.”

(Ai-Ma -Tốp)

-Nhân vật Đan – Kô: Xé toang lồng ngực của

mình, rứt trái tim ra châm lửa đốt Trái tim đã

bốc cháy rừng rực, làm ngọn đuốc để soi sáng

cho bộ lạc v ợt qua đầm lầy và cảnh rừng đen tối,

đ a họ tới thảo nguyên tràn đầy ánh sáng

(Mác-xim-Gor-ki)

II/ Luyện tập:

Bài tập 1 Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của

chúng trong các ví dụ sau:

a Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức ng ời sỏi đá cũng thành

cơm.

(Hoàng

Trung Thông).

b Anh cứ yên, tâm, vết th ơng chỉ

s ớt da thôi Từ giờ đến sáng, em

có thể đi lên đến tận trời đ ợc

.

(Nguyễn

Minh Châu).

c.(…) Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử

nhũn mời

hắn vào nhà xơi n ớc (Nam Cao)

Đáp án:

a/ Sỏi đá cũng thành cơm:Sức mạnh của lao động: Lao đông tạo

ra của cải vật chất.

b/Đi lên đến tận trời: Đi đ ợc rất lâu, rất xa.

c/Thét ra lửa: chỉ nguời mạnh

mẽ, hay nóng nảy, có uy quyền lớn

Bài tập 2: Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ trống,/…/ để tạo

biện pháp tu từ nói quá: bầm gan tím ruột,chó ăn đá gà ăn sỏi, nở

từng khúc ruột, ruột để ngoài da, vắt chân lên cổ

a.ở nơi/…/ thế này,cỏ không mọc nổi nữa

là trồng rau trồng cà.

b.Nhìn thấy tội ác của giặc, ai ai cũng/…/

c.Cô Nam tính tình xởi lởi,/…/

d.Lời khen của cô giáo làm cho nó/…/

e.Bọn giặc hoảng hồn/…/ mà chạy

Đáp án: a/Chó ăn đá, gà ăn sỏi b/ Bầm gan tím ruột

c/Ruột để ngoài da.

d/ Nở từng khúc ruột.

e/ Vắt chân lên cổ.

Bài tập 3:Đặt câu với các thành ngữ nói quá sau:

Nghiêng n ớc nghiêng thành,rời non lấp biển, lấp

biển vá trời, mình đồng da sắt, nghĩ nát óc.

• Đáp án:

a Cô ấy có sắc đẹp nghiêng n ớc nghiêng

thành

b Sơn Tinh là nhân vật có khả năng rời non lấp

biển để chống lại Thuỷ Tinh.

c Công việc lấp biển vá trời ấy là công việc của

nhiều đời, nhiều thế hệ

d Những chiến sĩ mình đồng da sắt đã

chiến thắng kẻ thù

e Mình nghĩ nát óc mà vẫn ch a giải đ ợc bài

toán này

Bài tập 4: Tìm 5 thành ngữ so sánh có dùng biện

pháp nói quá

Đáp án: Nói quá và nói khoác đều là phóng

đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật,

hiện t ợng, nh ng khác nhau ở mục đích:

-Nói quá là biện pháp tu từ nhằm mục đích

nhấn mạnh, gây ấn t ợng, tăng sức biểu

cảm.

-Nói khoác: Nhằm làm cho ng ời nghe tin

vào những điều không có thực Nói khoác

không mang tính tích cực

Đáp án: - Đen nh cột nhà cháy - Đi guốc trong bụng.

- Gầy nh que củi - Xoay trời chuyển đất

- Rán sành ra mỡ

Bài tập 5 : Viết một đoạn văn hoặc một bài thơ

có dùng biện pháp nói quá

Bài tập 6: Phân biệt biện pháp tu từ nói quá với nói khoác

Cñng cè:

Nãi qu¸ lµ g×? Nªu t¸c dông cña

nãi qu¸?

VÒ nhµ so¹n bµi nãi gi¶m, nãi tr¸nh.

Xin trân trọng cám ơn các thầy cô đã tới dự giờ với lớp 8B Kính chúc các thầy cô mạnh khoẻ và thành đạt