Bài 11. Câu ghép

2 Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.. 5 Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gi

Võ Thị Mỹ Duyên

Câu

Phân loại theo mục

đích nói

Câu nghi vấn

Câu

trần

thuật

Câu cảm thán

Câu phủ định

Phân loại theo cấu tạo ngữ pháp

Câu cầu khiến

Câu đơn

Câu đặc biệt

Câu

mở rộng thành phần

Câu ghép

Câu rút gọn

Câu ghép

Tiết 44

Giáo viên: Nguyễn Thị Hải

Lớp dạy: 8 A

(1) Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và

trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường

(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy

nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.

(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết (4) Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên

đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã (5) Buổi mai hôm

ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp (6) Con

đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên

thấy lạ.(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính

lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

1 Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng

tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng

(5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió

TN TN

lạnh, mẹ tôi / âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng

CN VN

dài và hẹp.

Một cụm C-V; chủ ngữ (mẹ tôi)-vị ngữ (âu yếm nắm tay tôi

dắt đi trên con đường làng dài và hẹp.) có 2 trạng ngữ.

(7) Cảnh vật xung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi C1 V1 C2

đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

Kiểu cấu tạo câu Câu cụ thể

2

Các cụm C-V không bao chứa nhau

(1) Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và

trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường

(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy

nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.

(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết (4) Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên

đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã (5) Buổi mai hôm

ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp (6) Con

đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên

thấy lạ.(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính

lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi là một

vế câu

Hai cách nối

Dùng từ nối

Một QHT

Một cặp QHT

Cặp phó từ, đại từ, chỉ từ

Không dùng từ nối

Dấu phẩy

Chấm phẩy

Hai chấm

Bài 1: Tìm câu ghép trong đoạn trích và cho biết trong mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?

Bài 1: Tìm câu ghép trong đoạn trích và cho biết trong mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?

Cô tôi chưa dứt câu , cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra

tiếng Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một vật như

hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi.

( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu )

Bài tập 2 : Sgk/113

Với mỗi cặp quan hệ từ dưới đây hãy đặt một câu ghép

a/ Vì … nên …( hoặc bởi vì…cho nên …)

b/ Nếu …thì …( hoặc giá …thì…)

c/ Tuy … nhưng …( hoặc mặc dù …nhưng…)

d/ không những…mà…(hoặc không chỉ…mà…)

1 2

TRÒ CHƠI : THỬ TÀI ĐỐI ĐÁP

Vì bạn Nam không

thuộc bài

Do nó chủ quan

Tại trời mưa

Nếu Nam chăm học

Slide 20

Bài tập 3: Sgk/113

Chuyển những câu ghép em vừa đặt ở bài tập 2 thành những câu ghép mới bằng một trong hai cách sau :

a/ Bỏ bớt một quan hệ từ.

b/ Đảo lại trật tự các vế câu.

* Bài tập 3: - Vì Nam chăm học nên bạn ấy đạt kết quả cao.

+ Vì Nam chăm học, bạn ấy đạt kết quả cao.

Bài tập 5 Viết một đoạn văn ngắn về đề tài sau (trong đoạn văn có sử dụng ít nhất là một câu ghép):

a, Tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông.

b, Thay đổi thói quen sử dụng bao bì ni lông.

- *Bài vừa học:

- - Nắm đặc điểm, cách nối các vế câu ghép

- - Phân biệt câu ghép với câu mở rộng thành phần

- - Hoàn thành các bài tập ở phần luyện tập

- - Vẽ sơ đồ tư duy bài học vào vở

- - Trả lời câu hỏi phần I sgk /123

- => Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

25