Bài 11. Câu ghép

Đặc điểm của câu ghép Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường.. Tôi q

T¨ng B¸ Hïng

Tr êng THCS Hoµng T©n, TX ChÝ Linh, H¶i D ¬ng

Kiểm tra bài cũ

Dựa vào cấu tạo, người ta chia câu tiếng Việt thành hai loại chính: Câu đơn và câu ghép.

Dựa vào cấu tạo ngữ pháp, người ta chia câu tiếng Việt thành những loại nào?

* Ví dụ : (SGK/111)

I Đặc điểm của câu ghép Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường

rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường

Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng

Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ làn đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh,

mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường

rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường

Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng

Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ làn đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh,

mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

1 Tôi quên sao đ ợc những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi nh

mấy cành hoa t ơi mỉm c ời giữa bầu trời quang đãng

2 Buæi mai h«m Êy, mét buæi mai ®Çy s ¬ng thu vµ giã l¹nh ,

mÑ t«i ©u yÕm n¾m tay t«i

dÉn ®i trªn con ® êng dµi vµ hÑp

Kiểu cấu tạo câu Câu cụ thể

3

* Ví dụ : (SGK/111)

I Đặc điểm của câu ghép

* Kết luận:

* Ví dụ :

I Đặc điểm của câu ghép

* Ghi nhớ 1 : SGK/112

Câu ghép là những câu do hai hoặc

nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi là một vế câu

* Kết luận:

* Ví dụ :

I Đặc điểm của câu ghép

* Ghi nhớ 1 : SGK/112

Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không

baochứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi

nao nøc nh÷ng kØ niÖm m¬n man cña buæi tùu tr êng.

* Ví dụ :

I Đặc điểm của câu ghép

* Ghi nhớ 1 : SGK/112

Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không

baochứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi

I Đặc điểm của câu ghép

* Ghi nhớ 1 : SGK/112

Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không

baochứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi

cµng d©ng cao bÊy nhiªu

I Đặc điểm của cõu ghộp

* Ghi nhớ 1 : SGK/112

Cõu ghộp là những cõu do hai hoặc nhiều cụm C-V khụng

baochứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi

- Quan hệ từ

- Cặp quan hệ

từ

- Cặp đại từ, chỉ từ, phó từ

Dấu phẩy, dấu chấm phẩy, dấu hai chấm

* Vớ dụ

* Vớ dụ

* Ghi nhớ 2: SGK/112

I Đặc điểm của câu ghép

* Ghi nhớ 1 : SGK/112

Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không

baochứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi

Một cặp QHT

Cặp phó từ, đại từ, chỉ từ

Không dùng từ nối

Dấu phẩy

Chấm phẩy

Hai chấm

I Đặc điểm của câu ghép

* Ghi nhớ 1 : SGK/112

Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không

baochứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi

Một cặp QHT

Cặp phó từ, đại từ, chỉ từ

Không dùng từ nối

Dấu phẩy

Chấm phẩy

Hai chấm

Bài 1: Tìm câu ghép trong đoạn trích và cho biết trong mỗi câu ghép, các vế

câu được nối với nhau bằng cách nào?

Dần buông chị ra, đi con! Dần ngoan lắm nhỉ! U van Dần, u lạy

Dần! Dần hãy để cho chị đi với u, đừng giữ chị nữa Chị con có đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới được về với Dần chứ! Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lý vào đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy

4. Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lý vào

đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy

} Không dùng từ nối

(dùng dấu phẩy)

và dấu phẩy

Bài 1: Tỡm cõu ghộp trong đoạn trớch và cho biết trong mỗi cõu ghộp, cỏc vế

cõu được nối với nhau bằng cỏch nào?

Cô tôi ch a dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ, khóc không ra

tiếng Giá những cổ tục đã đầy đọa mẹ tôi là

Hoạt động nhóm

Bài 2 + Bài 4

a, Vì Thúy nói lỡ lời nên bạn Nga giận

b, Nếu ta chiếm được điểm cao này thì

* Bµi tËp 3: - V× Nam ch¨m häc nªn b¹n Êy

Bài tập củng cố

So sánh câu ghép và câu đơn có dùng cụm C- V để mở rộng thành phần.

V trở lên

làm nòng cốt câu

+ Câu đơn: Chỉ có 1 Cụm C- V làm nòng cốt câu

Một cặp QHT

Cặp phó từ, đại từ, chỉ từ

Không dùng từ nối

Dấu phẩy

Chấm phẩy

Hai chấm

- * Nắm đặc điểm, cách nối các vế câu ghép.

thành phần.

thuyết minh.