Bài 11. Câu ghép

Bài 11. Câu ghép tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, ki...

Câu 1:Thế nào là nói giảm nói tránh?

Câu 2: Xác định phép nói giảm nói tránh trong câu thơ sau đây và

cho biết nó có tác dụng gì?

Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời

(Tố Hữu, B¸c ¬i)

Câu 1: Nói giảm nói tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.

Câu 2: Nói giảm nói tránh : “đi” chỉ cái chết của Bác Hồ Có tác dụng :

tránh gây cảm giác đau buồn cho người đọc, người nghe.

Tiết 43

Ví dụ (Sgk/ 111 )

Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.

Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng

Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết

ghi và ngày nay tôi không nhớ hết Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã

Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp Con đường này

tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung

quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

Ví dụ (Sgk/ 111)

Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có

những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường (1).

Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng

(2)

Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết

ghi và ngày nay tôi không nhớ hết (3) Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt

rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã

(4) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu

yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp (5) Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ (6) Cảnh vật

chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học (7).

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

THẢO LUẬN NHÓM

? Tìm các cụm C – V trong những câu in đậm, phân tích cấu tạo của

những câu có hai hoặc nhiều cụm C – V?

Tổ 1 (Câu 2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cánh hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.

Tổ 2, 3 (Câu 5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh,

mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp.

Tổ 4 (Câu 7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi

đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

2 Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười …

5 Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường …

7 Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

Kiểu cấu tạo câu Câu cụ thể

Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi là một vế câu.

Tìm thêm các câu ghép trong đoạn trích mục I:

1 Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng

nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại náo nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu

trường

3 Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì

hối ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết

4 Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón

mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng

rộn rã.

6 Con đường này tôi quen đi lại lắm lần, nhưng lần

này tự nhiên thấy lạ.

Các câu ghép sau nối bằng cách nào?

1 Hằng năm cứ vào cuối , lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có

những đám mây bàng bạc lòng tôi lại náo nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường

3 Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hối ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết

6 Con đường này tôi quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ.

7 Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

=> không dùng từ nối mà nối bằng dùng dấu phẩy.

Tìm câu ghép trong các đoạn trích dưới đây Cho biết trong mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng những cách nào?

1 Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi.

2 Rồi hai con mắt của của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay.

3 Một hôm, tôi phàn nàn việc ấy với Binh Tư Binh Tư là một người láng giềng khác của tôi Hắn làm nghề ăn trộm nên vốn không ưa lão Hạc bởi vì lão lương thiện quá

4 Nước sông càng dâng cao bao nhiêu núi đồi càng dâng cao bấy nhiêu.

- Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng

- Giá những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục

thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà

nghiến cho kì nát vụn mới thôi.

3 Hắn làm nghề ăn trộm nên vốn không a lão Hạc bởi vì lão

nhiêu đồi núi

càng dâng cao bấy nhiêu.

=> Dùng cặp phó từ, đại từ, quan hệ từ

để nối các vế câu.

Cặp phó từ, đại từ, chỉ từ

Không dùng từ nối

Dấu phẩy

DÊu chÊm phẩy

Hai chấm

? Tìm câu ghép trong các đoạn trích dưới đây Cho biết trong mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng những

chốc nữa ông lí vào đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy

( Ngô Tất Tố, tắt đèn)

4. Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lý vào

đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy.

Với mỗi cặp quan hệ từ dưới đây, hãy đặt một câu ghép.

a) Vì nên……

b) Nếu thì

c) Tuy nhưng

d) Không những mà

Bài tập 2

3) Bài tập 3: (T.113)

Chuyển các câu ghép em vừa đặt được thành những câu ghép mới bằng một trong hai cách sau:

a) Bỏ bớt một quan hệ từ.

b) Đảo lại trật tự các vế câu.

Mẫu: NÕu trêi m a to th× t«i ®i bé.

a) Nếu trời mưa to, tôi đi bộ.

b)Tôi đi bộ, nếu trời mưa to.

Bài 2,3 Với mỗi cặp quan hệ từ, cặp từ hô ứng dưới đây hãy đặt

một câu ghép Chuyển những câu ghép vừa đặt thành những câu ghép mới bằng cách: bỏ bớt một quan hệ từ, đảo lại trật tự các vế câu.

Với mỗi cặp quan hệ từ dưới đây, hãy đặt một câu ghép.

a) Vì nên……

b) Nếu thì

c) Tuy nhưng

d) Không những mà

2) Bài tập 2: (T.113)

nhà ở xa tôi đi học bằng xe đạp.

trời mưa to tôi đi bộ.

nhà ở khá xa Bắc vẫn đi học đúng giờ.

3) Bài tập 3: (T.113)

Mẫu

a) Nếu trời mưa to, tôi đi bộ.

b)Tôi đi bộ, nếu trời mưa to.

Vân học giỏi bạn ấy hát rÊt hay.

Lớp chia làm hai nhóm, các thành viên trong nhóm

tiếp sức nhau lên ghi

Lớp chia làm hai nhóm, các thành viên trong nhóm

tiếp sức nhau lên ghi

Bài tập

Nhóm 1 (Tổ 1,2): Với mỗi cặp từ hô ứng

dưới đây, hãy đặt một câu ghép:

a/ …vừa…đã…( hoặc… mới…đã…;

… chưa…đã…

Nhóm 2 (Tổ 3,4): Đặt câu ghép với mỗi cặp

từ hô ứng dưới đây:

b/…đâu… đấy (hoặc …nào…nấy;

…sao…vậy…)

Trò chơi tiếp sức

Viết một đoạn văn ngắn khoảng 5 đến 8 câu về đề tài : Thay đổi thói quen sử dụng

dụng ít nhất là một câu ghép? ( Gạch chân câu ghép )

Khoanh tròn vào câu trả lời đúng :

1 Dòng nào dưới đây nói đúng nhất về câu ghép?

A Dùng những từ có tác dụng nối: một quan hệ từ, một cặp quan hệ từ,một cặp phó từ, đại từ, chỉ từ thường đi đôi với nhau ( cặp từ hô ứng).

B Không dùng từ nối: dấu phẩy, dấu chấm phẩy, dấu hai chấm

C Tất cả các phương án trên

Khoanh tròn vào câu trả lời đúng :

2 Nối các vế câu trong câu ghép bằng cách nào?

1 Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao chứa

nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi là một vế câu

Cặp phó từ, đại từ, chỉ từ

Dấu phẩy

Dấu chấm phẩy

Dấu hai chấms

1 Bài cũ: “Câu ghép”

- Nắm kĩ đặc điểm cấu tạo và các cách nối vế câu trong câu ghép.

- Làm đầy đủ bài tập vào vở bài tập.

2 Soạn kĩ bài mới: “Tìm hiểu chung về văn bản Thuyết Minh”:

- Tìm hiểu vai trò của văn bản thuyết minh trong đời sống con người?

- Phương pháp thuyết minh cụ thể ở từng văn bản.

- Tìm hiểu đặc điểm chung của văn bản thuyết minh về: