Tuần 3. Đọc thêm: Khóc Dương Khuê

Ông là một người bạn thân của Nguyễn Khuyến... II.Phân tích: 1.Tin bạn mất hai câu đầu: “Bác Dương thôi đã thôi rồi Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta” =>đau đớn ,bàng hoàng của thi nhân

NGUYEÃN KHUYEÁN

Khóc Dương Khuê

Đọc thêm :

Nguyễn Khuyến

I Giới thiệu chung

• Dương Khuê (1839-1902), hiệu Vân Trì, quê ở

tỉnh Hà Tây Đỗ cử nhân cùng khoa với Nguyễn Khuyến, đỗ tiến sĩ năm 1868 Từng giữ nhiều

chức vụ cao trong triều đình năm 1897, ông cáo quan về hưu Ông là một nhà thơ, thơ ông bộc lộ nhiều ưu tư về thời cuộc, nghệ thuật trang nhã, tinh tế Ông là một người bạn thân của Nguyễn Khuyến

• Tác giả: Nguyễn Khuyến (SGK/59)

Nguyễn Khuyến Dương Khuê

• Tác phẩm viết theo thể song thất lục bát dài

38 câu

• Năm 1902, khi Dương Khuê mất, Nguyễn

Khuyến viết bài thơ chữ Hán “ Vãn Đồng Niên Vân Đình Tiến sĩ Dương Thượng Thư ” sau đó được ông dịch sang chữ Nôm

II.Phân tích:

1.Tin bạn mất (hai câu đầu):

“Bác Dương thôi đã thôi rồi

Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta”

=>đau đớn ,bàng hoàng của thi nhân

* Kỉ niệm ngọt ngào thời thanh xuân

)

Nhớ từ thuở đăng khoa ngày trước Vẫn sớm hôm tôi bác cùng nhau Kính yêu từ trước đến sau

Trong khi gặp gỡ khác đâu duyên trời

Cũng có lúc chơi nơi dặm khách Tếng suối nghe róc rách lưng đèo

Có khi từng gác cheo leo Thú vui con hát lựa chiềucầm xoang

Cũng có lúc rượu ngon cùngnhắp Chén qùynh tương ăm ắp bầu xuân

Có khi bàn sọan câu văn Biết bao đông bích điển phần trước sau

2.Hồi tưởng về những kỉ niệm

Nhớ từ thuở đăng khoa ngày trước

Vẫn sớm hôm tôi bác cùng nhau

Kính yêu từ trước đến sau

Trong khi gặp gỡ khác đâu duyên trời

* Kỉ niệm ngọt ngào thời thanh xuân:

->trở thành bạn thân do mến mộ tài năng và tri thức của nhau

Cũng có lúc chơi nơi dăm khách Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo

Có khi từng gác cheo leo Thú vui con hát lựa chiều cầm xoang

Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp Chén quỳnh tương ăm ắp bầu xuân Có khi bàn soạn câu văn

Biết bao đông bích điển phần trước sau

->điển hình cho sự gặp gỡ của thinhân

=>Tình bạn trong sáng ,họ đến với nhau bởi sự đồng vọng của trái tim

-* Kỉ niệm thăng trầm thời thế :

Buổi dương cửu cùng nhau hoạn nạn Phận đấu thăng chẳng dám tham trời

-> hiểu ,cảm thông và chia sẻ với bạn khi bạn gặp khó khăn

Bác già tôi cũng già rồi Biết thôi thôi thế thì thôi mới là

-> lời khuyên cho mình và cho bạn : bỏ qua những biến đổi của thời cuộc để an hưởng tuổi già

* Lần gặp cuối:

Trước ba năm gặp bác một lần

Cầm tay hỏi hết xa gần

Mừng rằng bác hãy tinh thần chưa can

-> tình bạn bền chặt, sâu nặng

3.Nỗi đau mất

bạn :Làm sao bác vội về ngay

Chợt nghe tôi bỗng chân tay rụng rời

Ai chẳng biết chán đời là phải Vội vàngchi đã mải lên tiên

Rượu ngon không có bạn hiền Không mua, không phải không tiền không mua

Câu thơ nghĩ đắn đo không viết Viết đưa ai ,ai biết mà đưa

Giường kia treo cũng hững hờ Đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn Bác chẳng ở dẫu van chẳêng ở

Tôi tuy thương lấy nhớ làm thương

3.Nỗi đau mất bạn:

* Nói về cái chết của bạn:

->muốn tìm nguyên nhân gây ra cái chết của bạn,

lời thơ vừa xót xa vừa như là một lời trách.

* Nỗi đau của thi nhân:

Chợt nghe tôi bỗng chân tay rụng rời

Làm sao bác vội về ngay

Ai chẳng biết chán đời là phải Vội vàng chi đã mải lên tiên

Bác chẳng ở dẫu van chẳng ở

Rượu ngon không có bạn hiền Không mua,không phải không tiền không mua

Câu thơ nghĩ đắn đo khôngviết

*Nỗi đau tác động đến vật vô tri :

Giường kia treo cũng hững hờ

Đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn

-> tâm trang hụt hẫõng , ngẩn ngơ

=> nỗi đau chuyển sang sự thống thiết

* Hạt lệ hiếm hoi:

Tuổi già hạt lệ như sương

Hơi đâu ép lấy hai hàng chứa chan

->hạt ngọc long lanh ,kết tinh của một tình bạn trong sáng thuỷ chung ,sâu nặng

=>Nguyễn Khuyến sống trọn tình trọn nghĩa với

bạn,tình cảm dành cho bạn như những đợt sóng trào lên trút xuống rồi lại trào lên mạnh mẽ

III.Tổng kết:

Nhân hoá ,so sánh,điệp ngữ ,câu hỏi tu từ

Sử dụng ngôn ngữ Tiếng Việt phong phú ,không

bị khuôn sáo

2.Nội dung :

Tác giả gửi trong tiếng khóc một tình bạn trong

sáng ,thuỷ chung Vì vậy nó để lại dư âm sâu sắc trong lòng bao thế hệ.

Xin chân thành cảm

ơn thầy cô và các bạn đã theo dõi