Tuần 4. Đọc thêm: Bên kia sông Đuống. Dọn về làng

Bộ đội trở về cùng nhân dân đứng dậy 3-Còn lại: Ước mơ cuộc sống thanh bình trở lại... => Gợi về một miền đất trù phú thơ mộng thanh bình... Quê h ơng Kinh Bắc thuở thanh bình và khi giặ

Hoµng CÇm

-I Giíi thiÖu chung

- Học vấn, con đ ờng đời:

+ Văn xuôi

- Nội dung:

Chứa chan nguồn chân cảm,đồng cảm

- Nghệ thuật:

Ngôn ngữ tinh tế, tài hoa, hình ảnh thơ độc đáo.

=>Vị trí văn học sử: Cây bút tài hoa

2 Bài thơ

- Hoàn cảnh sáng tác

+ Bài thơ đ ợc viết vào một đêm tháng 4 năm 1948,

khi nhà thơ nghe tin giặc bắn phá quê h ơng

- Nhan đề

+ Đầy sức gợi

- Bố cục bài thơ chia làm ba phần

1-Từ đầu đến rụng bàn tay:

Cái nhìn toàn cảnh bên kia sông Đuống từ bên này 2- Tiếp đến nỗi đời:

a Tội ác của giặc đối với cuộc sống yên vui*

b Bộ đội trở về cùng nhân dân đứng dậy

3-Còn lại: Ước mơ cuộc sống thanh bình trở lại

II Ph©n tÝch v¨n b¶n

1 C¸i nh×n bao qu¸t toµn c¶nh Bªn kia s«ng §uèng “ Bªn kia s«ng §uèng” ”

tõ bªn nµy ( 10 c©u ®Çu)“ Bªn kia s«ng §uèng” ”

- Bài thơ mở đầu bằng tiếng gọi, vừa là lời an ủi buồn “ buồn

làm chi ” Em là đại từ phiếm chỉ -> sự phân thân

của nhà thơ

- Dòng sông Đuống trong quá khứ :

+ Cát trắng phẳng lì

+ Một dòng lấp lánh

+ Bãi mía, bờ dâu, ngô khoai biêng biếc

=> Gợi về một miền đất trù phú thơ mộng thanh bình

=> Niềm tự hào , tình yêu quê h ơng của nhà thơ

- Dòng sông Đuống trong kháng chiến tr ờng kì - nằm “ buồn ”

+ Câu hỏi tu từ “ buồn sao” , gợi tâm trạng bàng hoàng

sửng sốt vì nỗi đau quá lớn

+ Biện pháp so sánh: xót xa rụng bàn tay– rụng bàn tay , nỗi đau

đớn về tinh thần đã đ ợc cụ thể hoá bằng nỗi đau thể

xác

§o¹n th¬ lµ c¸i nh×n bao qu¸t toµn c¶nh “

bªn kia s«ng §uèng”tõ “bªn nµy” ® îc vÏ lªn b»ng t×nh yªu, b»ng nçi nhí tha thiÕt vµ c¶ niÒm ®au xãt cña Hoµng CÇm

2 Quê h ơng Kinh Bắc thuở thanh bình và khi giặc tới

* Kinh Bắc thuở thanh bình

Đó là một vùng quê thanh bình, giàu có, trù phú về vật chất và đời sống văn hoá tinh thần.

2 Quê h ơng Kinh Bắc thuở thanh bình và khi giặc tới

* Kinh Bắc thuở thanh bình

Đó là một vùng quê thanh bình, giàu có, trù phú về vật chất và đời sống văn hoá tinh thần.

Tranh Đông Hồ

2 Quê h ơng Kinh Bắc thuở thanh bình và khi giặc tới

* Kinh Bắc thuở thanh bình

Đó là một vùng quê thanh bình, giàu có, trù phú về vật chất và đời sống văn hoá tinh thần.

Đời sống vật chất

no đủ

lúa nếp

thơm nồng

Giàu truyền thống văn hoá

Tranh Đông Hồ

Các

lễ hội,

đền chùa

2 Quê h ơng Kinh Bắc thuở thanh bình và khi giặc tới

* Kinh Bắc thuở thanh bình

Đó là một vùng quê thanh bình, giàu có, trù phú về vật chất và đời sống văn hoá tinh thần.

Con ng ời Kinh Bắc mang đậm bản sắc văn hoá Kinh Bắc

Giàu truyền thống văn hoá

Đời sống vật chất

no đủ

lúa nếp

thơm nồng

Tranh Đông Hồ

Các

lễ hội,

đền chùa

*Kinh Bắc khi giặc tới

Những ớc mơ

gửi gắm cũng bị dập tắt

Hội hè

đình đám chỉ còn là những hoài niệm.

Điệp câu hỏi tu từ “Bây giờ tan tác về đâu”, “ Bây giờ đi đâu, về đâu”

đ ợc sử dụng ở cuối mỗi khổ thơ nh những tiếng nấc nghẹn ngào đầy uất hận, có giá trị tố cáo kẻ thù.

=> Sự tàn phá của chiến tranh, phá nát màu xanh của

đồng ruộng, hủy diệt những nét đẹp về văn hóa

- Câu hỏi: nh xoáy sâu vào tâm can nhức nhối

* Nçi ®au tiÕc xãt xa c¨m giËn gäi vÒ trong trÝ nhí nhµ th¬ nh÷ng g× th©n thiÕt nhÊt, yªu quý nhÊt cña quª h ¬ng m×nh:

ChØ cßn l¹i tiÕng chu«ng chïa v¨ng v¼ng trong ký øc nhµ th¬ thÓ hiÖn niÒm tiÕc nuèi kh«n ngu«i, v« h¹n

* Con ng ời đáng yêu:

- Cô gái Kinh Bắc:

Dăng tơ dệt lụa, buôn bán tảo tần với khuôn mặt búp

sen, nụ c ời, ánh mắt

Đi đâu về đâu? Câu hỏi nh một nỗi lo, niềm đau về những gì đã mất mát,

đổi thay tan tác

- Hình ảnh mẹ già:

nạn nhân hết sức tội nghiệp

của chiến tranh

Hình ảnh khắc sâu nỗi buồn thảm, đau xót về ng ời

mẹ, quê h ơng

- Em thơ:

Nạn nhân tội nghiệp nhất

của chiến tranh

Đoạn thơ là lời tố cáo tội ác của kẻ thù trong sự nhớ th ơng, hoài niệm về cái đẹp, về truyền thống của quê h ơng

Kinh Bắc ngày giặc tới:

+ Các lễ hội, đền chùa

đậm bản sắc văn hoá Kinh

Bắc.

b Bộ đội trở về cùng nhân dân đứng dậy:

-Nhịp thơ gấp gáp, hối hả nh ng sảng khoái

-Từ xót th ơng đến uất hận, căm thù

Tình quân dân ấm áp

3.§o¹n kÕt:

¦íc m¬ cuéc sèng thanh b×nh trë l¹i

- Mïa xu©n l¹i vÒ víi nh÷ng héi hÌ t ng bõng thuë x a

- H×nh ¶nh em trë l¹i kh«ng buån mµ vui t ¬i

Đây là một ph ơng diện đẹp của tình yêu quê h ơng

đất n ớc

Xin trân trọng cảm ơn các

thầy cô giáo đã đến dự