Tuần 8. Thao tác lập luận so sánh

Tuần 8. Thao tác lập luận so sánh tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩn...

Khi “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố và “Bước đường cùng” của Nguyễn Công Hoan ra đời, tôi chắc ít ai nghĩ rằng, thân phận người nông dân dưới ách đế quốc phong kiến lại có thể có một nỗi khổ nào hơn những nỗi khổ của chị Dậu, anh Pha Nhưng khi Chí Phèo ngật ngưỡng bước ra từ những trang sách của nhà văn Nam Cao, thì người ta mới nhận ra rằng đây là hiện thân đầy

đủ những gì gọi là khốn khổ, tủi nhục nhất của người dân cùng ở một nước thuộc địa: bị giày đạp, bị cào xé, bị huỷ hoại từ nhân tính đến nhân hình Chị Dậu bán con, bán chó, bán sữa, nhưng chị còn được gọi là người Chí Phèo phải bán cả diện mạo và linh hồn của mình đi để trở thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại” (Nhớ Nam Cao và những bài học của ông – Nguyễn Đăng Mạnh)

THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH

I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH

VD: Yêu người, đó là một truyền thống cũ “Chinh phụ ngâm”,

“Cung oán ngâm khúc” đã nói đến con người Nhưng dù sao cũng

là mới bàn đến một hạng người Với “Kiều”, Nguyễn Du đã nói đến cả xã hội người Với “Chiêu hồn” thì cả loài người được bàn đến […] “Chiêu hồn” con người trong cái chết “Chiêu hồn” con người trong từng giới, từng loài, “mười loài là những loài nào”

với những nét cộng đồng phổ biến, điển hình của từng loài một […]

Tôi muốn nói đến bài văn “Chiêu hồn”, một tác phẩm có một

không hai trong nền văn học chúng ta (Nghĩ mà xem, trước

“Chiêu hồn” chưa hề có bài văn nào đem cái “run rẩy mới” ấy

vào văn học Sau “Chiêu hồn”, lại càng không) Nếu “Truyện

Kiều” nâng cao lịch sử thơ ca, thì “Chiêu hồn” đã mở rộng địa dư

của nó qua một vùng xưa nay ít ai động tới: cõi chết

I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH

Nhóm 1:

Xác định đối tượng

được so sánh và đối

tượng so sánh

Nhóm 2:

Phân tích điểm giống và khác nhau giữa đối tượng được so sánh và đối tượng so sánh

Nhóm 3:

Phân tích mục đích

so sánh của đoạn

trích

Nhóm 4:

Xác định mục đích và yêu cầu của thao tác lập luận phân tích?

I MỤC ĐÍCH, YấU CẦU CỦA THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH

Nhận xột:

a Xác định đối t ợng đ ợc so sánh và đối t ợng so sánh :

- Đối t ợng đ ợc so sánh là: tỏc phẩm Văn chiêu hồn.

- Đối t ợng so sánh là: tỏc phẩm Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm, Truyện Kiều.

b Những điểm giống và khác nhau :

- Giống nhau: Đều bàn về con ng ời

- Khác nhau:

+ Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm, Truyện Kiều

bàn về con ng ời ở cõi sống và chỉ giới hạn ở một vài tầng lớp, vài đối tượng trong cuộc sống

+ Chiêu hồn bàn đến nhiều phạm vi rộng lớn như cuộc đời,

tất cả cỏc thành phần, đối tượng thậm chớ cả thế giới bờn kia

c Phân tích mục đích so sánh trong

đoạn trích:

- Làm sỏng tỏ, vững chắc hơn lập luận của tỏc giả.

- Qua một loạt so sỏnh, ta thấy cụ thể hơn, sinh động hơn

ý của tỏc giả Do đú bài văn cú sức thuyết phục hơn.

I MỤC ĐÍCH, YấU CẦU CỦA THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH

3 Mục đích và yêu cầu của thao tỏc lập luận so sánh:

- Mục đớch: là làm sỏng tỏ đối tượng đang nghiờn cứu

trong sự tương quan với cỏc đối tượng khỏc.

- Tỏc dụng: làm nổi bật tớnh chất, đặc điểm, giỏ trị của

mỗi sự vật, hiện tượng

- Yờu cầu:

+ So sỏnh phải dựa trờn cựng một tiờu chớ, chung một bỡnh diện nhất định.

+ So sỏnh phải đi đụi với nhận xột, đỏnh giỏ thỡ sự so sỏnh mới trở nờn sõu sắc.

+ Kết luận được rỳt ra phải chõn thực giỳp cho việc nhận thức về sự việc, hiện tượng được chớnh xỏc, sõu sắc hơn

II CÁCH SO SÁNH:

1 Xét VD:

Làm sao trong đêm tối ngày xưa đó, Ngô Tất Tố đã

mò ra được những thực tế đó và trong đêm tối, ông lụi hụi thắp được bó hương mà tự mình soi đường cho nhân vật mình đi ? Lúc đó, không phải là không ai nói

vê làng xóm dân cày, nhưng người ta nói năng khác ông, người ta bàn cải lương hương ẩm, người ta xoa xoa mà ngư ngư tiều tiều canh canh mục mục Còn Ngô Tất Tố thì cui người nông dân nổi loạn Cái cách viết lách như thế, cái cách dựng truyện như thế, không là phát động quần chúng nông dân chống quan Tây, chống vua thì còn là cái gì nữa!

II CÁCH SO SÁNH:

1 Xét VD:

2 Nhận xét:

a Nguyễn Tuân đã so sánh quan niệm ''soi đường'' của Ngô Tất Tố trong “Tắt đèn” với những quan niệm sau :

- Quan niệm của những người chủ trương “cải lương hương ẩm” cho rằng: chỉ cần bài trừ hủ tục là đời sống nông dân sẽ được nâng cao.

- Quan niệm của những người hoài cổ cho rằng: chỉ cần trở

về với đời sống thuần phác, trong sạch như ngày xưa (với ngư, tiều, canh, mục) => thì đời sống của người nông dân sẽ được cải thiện.

b Căn cứ để so sánh

- “Soi đường” trên dựa vào sự phát triển tính cách của các nhân vật trong “Tắt đèn” (chủ yếu là nhân vật chị Dậu) với các nhân vật trong một số tác phẩm cũng viết

về nông thôn và nông dân thời kì ấy nhưng viết với chủ trương “cải lương hương ẩm” hoặc “ngư ngư tiều tiều canh canh mục mục”.

c Mục đích của sự so sánh :

- Chỉ ra ảo tưởng của 2 quan niệm trên để làm nổi bật cái đúng của Ngô Tất Tố: Người nông dân phải đứng lên chống lại những kẻ bóc lột mình, áp bức mình -> Đó là

sự so sánh khác nhau.

II CÁCH SO SÁNH:

1 Xét VD:

2 Nhận xét:

II CÁCH SO SÁNH:

1 Xét VD:

2 Nhận xét:

d Đoạn trích tập trung so sánh về việc chỉ ra con đường phải

đi của người nông dân trước CMT8.

- Theo Nguyễn Tuân, giá trị soi sáng con đường nông dân phải

đi của “Tắt đèn” cao hơn các tác phẩm của những người theo chủ nghĩa cải lương hoặc theo khuynh hướng hoài cổ

-> Dẫn chứng tiêu biểu: “Còn Ngô Tất Tố thì xui người nông dân nổi loạn…cái gì nữa”

=> Nguyễn Tuân đã phê phán ảo tưởng của 2 quan niệm trên

và khẳng định tính đúng đắn của NTT khi kêu gọi người nông dân hãy vùng lên tự cứu mình => Đây là sự so sánh chỉ ra sự khác nhau về tư tưởng của các nhà văn cùng thời

III GHI NHỚ: (SGK Tr 80)

IV LUYỆN TẬP: (SGK Tr 81)