Giao an 12 chuan ky I

Mặt khác, chính hiện thực phong phú , sinh động của cách mạng, kháng chiến đã đemđến cho văn nghệ một sức sống mới, khơi nguồn cảm hứng sáng tạo dồi dào cho vănnghệ.* Bài tập nâng cao: H

II/ Phương tiện: SGK, SGV, thiết kế dạy học, tài liệu tham khảo.

III/ Phương pháp: Nêu câu hỏi, thảo luận nhóm, thuyết giảng

IV/ Tiến trình bài dạy:

dựa vào phần chuẩn

bị bài ở nhà , trao đổi

nhóm, hình thành ý

chính theo yêu cầu

của từng câu hỏi của

và tham gia thảoluận bổ sung

HS trình bày ngắngọn , chọn dẫnchứng tiêu biểuminh hoạ

I/ Khái quát văn học Việt Nam từ cách mạng tháng Tám 1945- 1975:

1 Vài nét về hoàn cảnh lịch sử, xã hội, vănhoá:

- Văn học vận động và phát triển dưới sựlãnh đạo sáng suốt và đúng đắn của Đảng

- Cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc vôcùng ác liệt kéo dào suốt 30 năm

- Điều kiện giao lưu văn hoá với nướcngoài bị hạn chế, nền kinh tế nghèo nànchậm phát triển

2.Quá trình phát triển và những thành tựuchủ yếu:

a Chặng đường từ năm 1945-1954:

- VH tập trung phản ánh cuộc kháng chiếnchống thực dân Pháp của nhân dân ta

- Thành tựu tiêu biểu: Truyện ngắn và kí

Từ 1950 trở đi xuất hiện một số truyện, kíkhá dày dặn.( D/C SGK)

b Chặng đường từ 1955-1964:

- Văn xuôi mở rộng đề tài

- Thơ ca phát triển mạnh mẽ

-Em hiểu thế nào là

khuynh hướng sử thi

- Kịch nói cũng có một số thành tựu đángkể

c Chặng đường từ 1965-1975:

- Chủ đề bao trùm là đề cao tinh thần yêunước, ngợi ca chủ nghĩa anh hùng cáchmạng

- Văn xuôi tập trung phản ánh cuộc sốngchiến đấu và lao động, khắc hoạ thành cônghình ảnh con người Vn anh dũng, kiêncường, bất khuất.( Tiêu biểu là thể loạiTruyện-kí cả ở miền Bắc và miền Nam)

- Thơ đạt được nhiều thành tựu xuất sắc,thực sự là một bước tiến mới của thơ ca VNhiện đại

- Kịch cũng có những thành tựu đáng ghinhận

d Văn học vùng địch tạm chiếm:

- Xu hướng chính thống: Xu hướng phảnđộng ( Chống cộng, đồi truỵ bạo lực )

- Xu hướng VH yêu nước và cách mạng : +Nội dung phủ định chế độ bất công tàn bạo,lên án bọn cướp nước, bán nước, thức tỉnhlòng yêu nước và tinh thần dân tộc

+ Hình thức thể loại gon nhẹ:Truyện ngắn, thơ, phóng sự, bút kí

- Ngoài ra còn có một sáng tác có nội dunglành mạnh, có giá trị nghệ thuật cao Nộidung viết về hiện thực xã hội, về đời sốngvăn hoá, phong tục, thiên nhiên đất nước,

về vẻ đẹp con người lao động

3 Những đặc điểm cơ bản của VHVN

1945-1975:

a Một nền VH chủ yếu vận động theohướng cách mạng hoá, gắn bó sâu sắc vớivận mệnh chung của đất nước

- Văn học được xem là một vũ khí phục vụđắc lực cho sự nghiệp cách mạng, nhà văn

là chiến sĩ trên mặt trận văn hoá

- Văn học tập trung vào 2 đề tài lớn đó là

Tổ quốc và Chủ nghĩa xã hội ( thường gắn

bó, hoà quyện trong mỗi tác phẩm)=> Tạo

mĩ của VH giai đoạn

Xuân ơi xuân em

mới đến dăm năm.

( Xuân Diệu)

nên diện mạo riêng cho nền Vh giai đoạnnày

b Một nền văn học hướng về đại chúng

- Đại chúng vừa là đối tượng phản ánh vàphục vụ vừa là nguồn cung cấp bổ sung lựclượng sáng tác cho văn học

- Nội dung, hình thức hướng về đối tượngquần chúng nhân dân cách mạng

c Một nền văn học mang khuynh hướng

Lời văn sử thi thường mang giọng điệungợi ca, trang trọng, hào hùng

- Cảm hứng lãng mạn: Là cảm hứng khẳngđịnh cái Tôi đầy tình cảm cảm xúc vàhướng tớ lí tưởng: tập trung miêu tả vàkhẳng định phương diện lí tưởng của cuộcsống mới, con người mới.Ca ngợi chủ nghĩaanh hùng CM và hướng tới tương lai tươisáng của dân tộc

=> Khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãngmạn kết hợp hoà quyện làm cho văn họcgiai đoạn này thấm đẫm tinh thần lạc quan,tin tưởng và do vậy VH đã làm tròn nhiệm

vụ phục vụ đắc lực cho sự nghiệp đấu tranhgiải phóng dân tộc thống nhất đất nước

II/ Văn học VN từ sau 1975- hết thế kỉ

-Nêu câu hỏi 4 SGK:

Hãy giải thích vì sao

VHVN từ sau 1975

phải đổi mới ?

- Nêu câu hỏi gợi mở

Lưu ý HS theo dõi sự

chuyển biến qua

Tập thể lớp nhậnxét bổ sung

HS theo dõi SGKtrình bày gọnnhững ý chính

Nêu D/C

HS trao đổi nhómtrả lời

thời kì mới-thời kì độc lập tự do thống nhấtđất đất nước-mở ra vận hội mới cho đấtnước

- Từ năm 1975-1985 đất nước trải quanhững khó khăn thử thách sau chiến tranh

- Từ 1986 Đất nước bước vào công cuộcđổi mới toàn diện, nền kinh tế từng bướcchuyển sang nền kinh tế thị trường, văn hoá

có điều kiện tiếp xúc với nhiều nước trênthế giới, văn học dịch, báo chí và cácphương tiện truyền thông phát triển mạnhmẽ

=> Những điều kiện đó đã thúc đẩy nền vănhọc đổi mới cho phù hợp với nguyện vọngcủa nhà văn, người đọc cũng như phù hợpquy luật phát triển khách quan của nền vănhọc

2/Những chuyển biến và một số thành tựuban đầu của văn học sau 1975 đến hết thế kỉXX:

- Từ sau 1975, thơ chưa tạo được sự lôicuốn hấp dẫn như các giai đoạn trước Tuynhiên vẫn có một số tác phẩm ít nhiều gâychú ý cho người đọc ( Trong đó có cảnhưng cây bút thuộc thế hệ chống Mĩ vànhững cây bút thuộc thế hệ nhà thơ sau1975)

- Từ sau 1975 văn xuôi có nhiều thành tựuhơn so với thơ ca Nhất là từ đầu nhữngnăm 80 Xu thế đổi mới trong cách viếtcách tiếp cận hiện thực ngày càng rõ nét vớinhiều tác phẩm của Nguyễn Mạnh Tuấn,

Ma văn Kháng, Nguyễn Khải

- Từ năm 1986 văn học chính thức bướcvào thời kì đổi mới : Gắn bó với đời sống,cập nhật những vấn đề của đời sống hàngngày Các thể loại phóng sự, truyện ngắn,bút kí, hồi kí đều có những thành tựu tiêubiểu

- Thể loại kịch từ sau 1975 phát triển mạnh

mẽ ( Lưu Quang Vũ, Xuân Trình )

=>Nhìn chung về văn học sau 1975

- Văn học đã từng bước chuyển sang giaiđoạn đổi mới và vận động theo hướng dânchủ hoá,mang tính nhân bản và nhân vănsâu sắc

- Vh cũng phát triển đa dạng hơn về đề tài,phong phú, mới mẻ hơn về bút pháp,cá tínhsáng tạo của nhà văn được phát huy

- Nét mới của VH giai đoạn này là tínhhướng nội, đi vào hành trình tìm kiếm bêntrong, quan tâm nhiều hơn đến số phận conngười trong những hoàn cảnh phức tạp củađời sống

- Tuy nhiên VH giai đoạn này cũng cónhững hạn chế: đó là những biểu hiện quá

đà, thiếu lành mạnh hoặc nảy sinh khuynhhướng tiêu cực, nói nhiều tới các mặt tráicủa xã hội

III/ Kết luận: ( Ghi nhớ- SGK)

- VHVN từ CM tháng Tám 1945-1975 hìnhthành và phát triển trong một hoàn cảnh đặcbiệt, trải qua 3 chặng, mỗi chặng có nhữngthành tựu riêng, có 3 đăc điểm cơ bản

- Từ sau 1975, nhất là từ năm 1986, VHVNbước vào thời kì đổi mới, vận động theohướng dân chủ hoá,mang tính nhân bản,nhân văn sâu sắc; có tính chất hướng nội,quan tâm đến số phận cá nhân trong hoàncảnh phức tạp của cuộc sống đời thường, cónhiều tìm tòi đổi mới về nghệ thuật

* Kiểm tra đánh giá : Kiểm tra đánh giá mức độ tiếp nhận bài học qua các câu hỏi:

- Các chặng đường phát triển của văn học VN từ 1945- 1975, thành tựu chủ yếu của cácthể loại?

- Những đặc điểm cơ bản của VHVN từ 1945-1975? Hãy làm rõ những đặc điểm đóqua các thể loại?

- Hãy trình bày những thành tựu bước đầu của VhVN từ sau 1975- hết thế kỉ XX?

* Bài tập luyện tập: Trong bài Nhận đường, Nguyễn Đình Thi viết: “Văn nghệ phụng sựkháng chiến, nhưng chính kháng chiến đem đến cho văn nghệ một sức sống mới Sắt lửamặt trận đang đúc nên văn nghệ mới của chúng ta.”

Hãy bày tỏ suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến trên

- Gợi ý: NĐT đề cập đến mối quan hệ giữa văn nghệ và kháng chiến:

Một mặt: Văn nghệ phụng sự kháng chiến Đó là mục đích của nền văn nghệ mớitrong hoàn cảnh đất nước có chiến tranh – Nhà văn là chiến sĩ trên mặt trận văn hoá Mặt khác, chính hiện thực phong phú , sinh động của cách mạng, kháng chiến đã đemđến cho văn nghệ một sức sống mới, khơi nguồn cảm hứng sáng tạo dồi dào cho vănnghệ.

* Bài tập nâng cao: Hãy phân tích đặc điểm của khuynh hướng sử thi, cảm hứng lãng

mạn trong VH giai đoạn 1945-1975 qua các tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa( Nguyễn Thành Long), Chiếc lược ngà đã học ở chương trình ngữ văn lớp 9

II/ Phương tiện: SGK , SGV, Thiết kế dạy học

III/ Phương pháp: Đàm thoại , thực hành luyện tập

IV/ Tiến trình bài dạy:

- Ổn định lớp

- Kiểm tra bài cũ : Trình bày những giai đoạn phát triển và thành tựu của VHVN từ1945- hết thế kỉ XX , qua đó nhận xét về mối quan hệ gữa văn học và hiện thực đờisống?

I/ Cách làm bài nghị luận về một tư

tưởng đạo lí:.

* Đề bài: Anh ( chi) hãy trả lời câu hỏi

sau của nhà thơ Tố Hữu:

Ôi ! Sống đẹp là thế nào hỡi bạn?

+ Yêu cầu:

- Thao tác lập luận: Giải thích, phântích, chứng minh, bình luận

đẹp”( Gợi ý: Sống đẹp

là sống có lí tưởng mục đích, có tình cảm nhân hậu, lành mạnh,

có trí tuệ sáng suốt, hiểu biết rộng, có hành động tích cực=> có ích cho cộng đồng xã hội );

ngược lại là lối sống:

ích kỉ, nhỏ nhen, hẹp hòi, vô trách nhiệm, thiếu ý chí nghị lực

-Hs nêu phương pháplàm bài qua phầnluyện tập

- Nắm kĩ lí thuyếttrong phần Ghi nhớSGK (Học thuộc)

Bài tập 1:

HS làm việc cá nhân

và trình bày ngắn gọn,lớp theo dõi, nhận xét

- Phạm vi tư liệu: Thực tế đời sống và 1

số dẫn chứng thơ văn

2 Lập dàn ý:

a Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận:

- Có thể viết đoạn văn theo cách lậpluận: Diễn dịch, quy nạp hoặc phản đề

- Cần trích dẫn nguyên văn câu thơ của

c Kết bài: Khẳng định ý nghĩa cáchsống đẹp ( Sống đẹp là một chuẩn mựccao nhất trong nhân cách con người Câuthơ Tố Hữu có tính chất gợi mở, nhắcnhở chung đối với tất cả mọi người nhất

là thanh niên)

* Cách làm bài văn nghị luận về một

tư tưởng đạo lí:

- Chú ý:

Đề tài nghị luận về tư tưởng đạo lí rấtphong phú gồm: nhận thức ( lí tưởngmục đích sống); về tâm hồn, tình cách(lòng yêu nước, lòng nhân ái, vị tha, baodung; tính trung thực, dũng cảm ); vềquan hệ xã hội, gia đình; về cách ứng xửtrong cuộc sống

Các thao tác lập luận được sử dụng ởkiểu bài này là: Thao tác giải thích, phântích, chứng minh, bình luận, so sánh, bácbỏ

- Ghi nhớ: SGK

II/ Luyện tập:

- Bài tập 1:

+ Vấn đề mà Nê- ru bàn luận là phẩmchất văn hoá trong nhân cách của mỗicon người

và thực hành theo

các câu hỏi,

bổ sung

Bài tập 2: Hs về nhàlàm dưựa theo gợi ýSGK ( Lập dàn ý hoặcviết bài)

+ Có thể đặt tiêu đề cho văn bản là:

“Thế nào là con người có văn hoá?” Hay “ Một trí tuệ có văn hoá”

+ Tác giả đã sử dụng các thao tác lậpluận: Giải thích (đoạn 1), phân tích(đoạn 2) , bình luận (đoạn 3)

+ Cách diễn đạt rất sinh động: ( GT:đưa ra câu hỏi và tự trả lời PT: trực tiếpđối thoại với người đọc tạo sự gần gũithân mật BL: viện dẫn đoạn thơ của mộtnhà thơ HI lạp vừa tóm lược các luậnđiểm vừa tạo ấn tượng nhẹ nhàng, dễnhớ, hấp dẫn

* Củng cố :- Cách làm bài nghị luận về một tư tưởng đạo lí ( Tìm hiểu đề, lập dàn ý,diễn đạt, vận dụng các thao tác lập luận để khẳng định hoặc bác bỏ

- Cần chú ý tiếp thu những quan niệm tích cực, tiến bộ và biết phê phán, bác

bỏ những quan niệm sai trái, lệch lạc

* Dặn dò: Chuẩn bị bài học Đọc- hiểu tác phẩm Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh Soạn bài theo câu hỏi hướng dẫn học bài của SGK

.&&&

Tiết 4,5 Đọc văn :

TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP

( Hồ Chí Minh )

I/ Mục tiêu bài học: Giúp HS

- Hiểu được những nét khái quát về sự nghiệp văn học, quan điểm sáng tác, những đặcđiểm cơ bản về phong cách nghệ thuật Hồ Chí Minh

- Thấy được ý nghĩa to lớn, giá trị nhiều mặt của bản Tuyên ngôn độc lập cùng vẻ đẹp

tư tưởng tâm hồn tác giả

II/ Phương tiện : SGK, SGV, Thiết kế dạy học

III/ Phương pháp: Nêu câu hỏi, thảo luận, diễn giảng

IV/ Tiến trình bài dạy:

- Ổn định tổ chức

- Kiểm tra bài cũ

- Bài mới:

Tiết 1: Phần 1 Tìm hiểu về tác giả Hồ Chí Minh

HS theo dõi SGK trảlời ngắn gọn ( chú ýnhững điểm mốc lớn)

A Phần 1 : Tác giả

I/ Vài nét về tiểu sử: Hồ Chí Minh

(1890- 1969)

- Quê quán: Làng Kim Liên ( Làng Sen),

xã Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An

- Xuất thân: Gia đình nhà nho yêu nước

- Cuộc đời : + Trước khi tham gia hoạt động cáchmạng: Học chữ Hán, sau đó học tạitrường Quốc học Huế, một thời gian dạyhọc ở trường Dục Thanh

+ Từ 1911 ra đi tìm đường cứu nướcđến khi qua đời 1969 : Cống hiến hếtmình cho sự nghiệp CM vì độc lập dântộc hạnh phúc của nhân dân, trở thànhnhà CM vĩ đại của dân tộc, nhà hoạt độnglỗi lạc của phong trào Quốc tế cộng sản + Bên cạnh sự nghiệp CM HCM còn đểlại một di sản văn học quý giá HCM lànhà văn nhà thơ lớn của dân tộc

II/ Sự nghiệp văn học:

1 Quan điểm sáng tác:

- HCM coi văn học là vũ khí phục vụ đắc

chương của HCM.

- Nêu câu hỏi 1(SGK

)Yêu cầu HS thảo

- Ghi 3 ý ngắn gọn,nắm kĩ kiến thức

-Hs theo dõi SGK vàdựa vào phần soạnbài trả lời ngắn gọnkhái quát- chú ý làm

rõ tính đa dạngphong phú trongsáng tác của Người

lực cho sự nghiệp CM, nhà văn là chiến

sĩ trên mặt trận văn hoá

và rất phong phú, sinh động, đa dạng vềhình thức nghệ thuật

2 Di sản văn học:

+ Văn chính luận:

- Tác phẩm tiêu biểu: Bản án chế độthực dân Pháp (1925), Tuyên ngôn độclập (1945), Lời kêu gọi toàn quốc khángchiến (1946), Không có gì quý hơn độclập tự do (1966)

- Những áng văn chính luận của Ngườiđược viết không chỉ bằng lí trí sáng suốt,trí tuệ sắc sảo mà còn bằng cả tấm lòngyêu nước của một trái tim vĩ đại, lời vănchặt chẽ, súc tích, sinh động của một tàinăng nghệ thuật bậc thầy

+ Truyện và kí:

- Tác phẩm tiêu biểu : SGK

- Đây là những tác phẩm được viết trongthời gian Bác hoạt động ở Pháp, nhằmmục đích tố cáo thực dân, phong kiến cổ

vũ phong trào đấu tranh CM, bút pháplinh hoạt sáng tạo , hiện đại, thể hiện trítưởng tượng phong phú, vốn văn hoá sâurộng, trí tuệ sắc sảo của HCM

+ Thơ ca :

- Tác phẩm tiêu biểu : SGK

- Sáng tác trong nhiều thời gian khácnhau, thể hiện vẻ đẹp tâm hồn phẩmchất , tài năng HCM Bút pháp vừa đậmmàu sắc cổ điển vừa thể hiện tinh thần

Yêu cầu HS thảo

Điều đó không ngăn

Người đã viết nên

- Truyện và kí: Bút pháp hiện đại, tínhchiến đấu mạnh mẽ, văn phong đa dạng,

dí dỏm, hài hước

- Thơ ca: Có sự hoà hợp độc đáo giữa bútpháp cổ điển và bút pháp hiện đại; giữachất trữ tình và chất thép; giữa sự trongsáng giản dị và sự hàm súc sâu sắc

III/ Kết luận: ( SGK)

cách nghệ thuật của HCM, chú ý vận dụng những kiến thức đã học vào việc phântích những tác phẩm văn học của Người

2 Những bài học sâu sắc thấm thía rút ra từ tác phẩm NKTT: Tình cảm yêu nước, tìnhyêu thiên nhiên ,cuộc sống, con người; tinh thần lạc quan, ung dung, bản lĩnh nghị lực phithường

TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP

( Hồ Chí Minh )

I/ Mục tiêu bài học: Giúp HS

- Hiểu được những nét khái quát về sự nghiệp văn học, quan điểm sáng tác, những đặcđiểm cơ bản về phong cách nghệ thuật Hồ Chí Minh

- Thấy được ý nghĩa to lớn, giá trị nhiều mặt của bản Tuyên ngôn độc lập cùng vẻ đẹp

tư tưởng tâm hồn tác giả

II/ Phương tiện : SGK, SGV, Thiết kế dạy học

III/ Phương pháp: Nêu câu hỏi, thảo luận, diễn giảng

IV/ Tiến trình bài dạy:

- Ổn định tổ chức

- Kiểm tra bài cũ

Tiết 2 - Phần 2 : Đọc - hiểu văn bản Tuyên ngôn độc lập

ra đời trong hoàn cảnh

nào? Tác giả viết

-Đại diện các nhómtrình bày kết quả

- Ghi ý chính vào vởsau khi GV nhận xétcủng cố

- Cùng lúc này nhiều lực lượng thùđịch đã và đang âm mưu xâm lượcnước ta, đặc biệt là thực dân Phápđang tìm mọi cách để quay trở lạiĐông Dương

b Đối tượng và mục đích viết:

- Đối tượng : Nhân dân ta ( Hỡi đồngbào cả nước!) và thế giới đặc biệt làAnh Pháp Mĩ

- Mục đích : Tuyên bố nền độc lập củanước ta Tranh luận nhằm bác bỏ luậnđiệu xảo trá của Thực dân Pháp

nghiên cứu nước ngoài

“ Cống hiến nổi tiếng của

cụ HCM là ở chỗ Người

đã phát triển quyền lợi

của con người thành

quyền lợi của dân tộc.

Như vậy, tất cả mọi dân

tộc đều có quyền tự quyết

ý quan trọng, giọngđanh thép, phẫn nộ,đau xót, tự hào, trangtrọng, hùng hồn phùhợp với từng đoạn

-HS thảo luận theonhóm 4->8, ghi kếtquả vào phiếu họctập, đại diện nhómtrả lời

- Lớp trao đổi, thốngnhất nội dung Chú ýnhấn mạnh ý nghĩacủa luận điểm mởđầu bản TN

-HS thảo luận nhóm,ghi kết quả vào phiếuhọc tập

- Đại diện nhómtrình bày kết quả

d Bố cục : 3 đoạn ( 3 luận điểm)

- Đoạn 1: ( Từ đầu đến không ai chối

cãi được) Nêu nguyên lí chung của bản

TNĐL

- Đoạn 2: (Tiếp theo đến .phải được

độc lập): Tố cáo tội ác của thực dân

Pháp và khẳng định thực tế lịch sử lànhân dân ta đã kiên trì đấu tranh giànhchính quyền, lập nên nước Vn Dân ChủCộng hoà

- Đoạn 3: (Còn lại ) Lời tuyên ngôn vàtuyên bố về ý chí bảo vệ nền độc lập tự

- Nguyên lí căn bản: Quyền bình đẳng

dân tộc trên thế giới

- Ý nghĩa :

Vừa đề cao những giá trị hiển nhiên

của tư tưởng nhân đạo và văn minh của

nhân loại , vừa tạo tiền đề cho lập luận

sẽ nêu ở phần sau.( vừa khéo léo vừakiên quyết)

Thể hiện ý chí tự cường, lòng tự hàodân tộc

2 Phần tiếp theo: Chứng minh nguyênlí- cơ sở thực tế của bản TNĐL (Thựcchất là tranh luận nhằm bác bỏ luậnđiệu xảo trá của bọn thực dân )

a Tố cáo tội ác của thực dân vạch trần cái gọi là “Văn minh, khai

-HS thảo luận nhómtrả lời

hoá, bảo hộ”của CQ thực dân

b Từ những cứ liệu lịch sử hiển nhiêntrên, bản TN dẫn đến lời tuyên bố quantrọng ( Làm tiền đề cho lời tuyên bốchính thức):

- Tuyên bố:

“Thoát li hẳn quan hệ với TD

Pháp.”

.“Xoá bỏ hết những hiệp ước ”.

.“Xoá bỏ mọi đặc quyền, đặc lợi của

TD Pháp ”

- Khẳng định thêm “Một dân tộc đãgan góc phải độc lập” => Như mộtchân lí hiển nhiên, không thể chối cãi

3 Kết thúc: Lời tuyên bố chính thức

- Tuyên bố và khẳng định quyền độclập tự do của dân tộc VN trên 2 mặt: Líluận và thực tiễn “Nước VN cóquyền Sự thật là ”

- Khẳng định quyết tâm của toàn dân

tộcvà định hướng cho CMVN “Toàn

thể dân tộc VN quyết đem tinh thần và lực lượng độc lập ấy”

III/ Kết luận : TNĐL là một văn kiện

lịch sử vô giá đồng thời vừa là một tácphẩm văn học lớn, một áng văn chínhluận mẫu mực trong lịch sử VHVN

 Củng cố : Giá trị to lớn về mặt lịch sử, tư tưởng và giá trị văn chương của tác phẩm

 Luyện tập : Lí giải vì sao bản TNĐL từ khi ra đời cho đến nay luôn là một áng vănchính luận có sức lay động lòng người sâu sắc ?

Gợi ý: Vì ngoài giá trị lịch sử lớn lao, bản TNĐL còn chứa đựng một tình cảm yêunước thương dân nồng nàn của Chủ tịch Hồ Chí Minh Tình cảm đó được bộc lộ qua cácphương diện:

- Về lập luận: Mọi cố gắng trong lập luận của tác giả đều chủ yếu dựa trên lậptrườngquyền lợi tối cao của các dân tộc nói chung của dân tộc ta nói riêng

- Về lí lẽ: Sức mạnh của lí lẽ trong bản TN xuất phát từ tình yêu công lí, thái độ tôntrọng sự thật, và trên hết là dựa vào lẽ phải và chính nghĩa của dân tộc ta

- Về bằng chứng:Những bằng chứng xác thực hùng hồn không thể chối cãi được chothấy một sự quan tâm sâu sắc của Người đến vận mệnh dân tộc, hạnh phúc của nhân dân

- Về ngôn ngữ: Cách sử dụng từ ngữ chan chứa tình cảm yêu thương đối với nhândân đất nước: ngay từ câu đầu tiên “Hỡi đồng bào cả nước!”; nhiều từ ngữ xưng hô gầngũi thân thiết “đất nước ta”, “nhân dân ta”, “nước nhà của ta”, “Những người yêu nướcthương nòi của ta”

* Dặn dò : Chuẩn bị tiết sau: bài học Tiếng Việt Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt

và làm văn Bài viết số 1: Nghị luận xã hội ( Chú ý các đề bài gợi ý trong SGK)

Tiết 6 Tiếng Việt:

GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT.

I-Mục tiêu cần đạt: Giúp HS

- Nhận thức được sự trong sáng của tiếng Việt là một trong những phẩm chất của tiếng Việt, là kết quả phấn đấu lâu dài của ông cha ta.Phẩm chất đó được biểu hiện ở nhiều phương diện khác nhau

- Có ý thức giữ gìn và phát huy sự trong sáng của tiếng Việt, quý trọng di sản của cha ông; có thói quen rèn luyện các kĩ năng nói và viết nhằm đạt được sự trong sáng; đồng thời biết phê phán và khắc phục những hiện tượng làm vẩn đục tiếng Việt

II-Phương pháp:Phân tích ngữ liệu, thảo luận, nhận xét, luyện tập

III-Phương tiện: SGK,SGV, TKBG

IV- Tiến trình tiết dạy:

2- Giới thiệu bài mới:

- Lớp trao đổi , nhậnxét, rút ra lí thuyết

-HS trình bày suynghĩ qua 1 số d/c cụthể ( Giải thích nênhay không nên sửdụng các yếu tố nướcngoài, vì sao?)

-Có vay mượn -không lạm dụng

* Qua thực tiễn sử dụng:

- Những cách sử dụng sáng tạo, hồn nhiêngiàu âm điệu, hình ảnh, giàu tình cảm

- Việc tiếp thu những yếu tố ngôn ngữnước ngoài một cách chọn lọc phù hợp.không lai căng pha tạp

* Ở tính văn hóa, lịch sự của lời nói

cho đoạn văn

Học sinh thảo luận

và nói lên ý kiến củamình

HS tự giải các bài tập

và lên bảng trình bày

HS tự tìm và trìnhbày phương án màmình chọn

II- Trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng củatiếng Việt

Muốn giữ gìn sự trong sáng khi sử dụngtiếng Việt mỗi cá nhân phải:

- Có tình cảm yêu mến và ý thức quí trọngtiếng Việt

- Có những hiểu biết về chuẩn mực và quitắc của tiếng Việt ở các phương diện: phát

âm, chữ viết, dùng từ , đặt câu, tạo lập vănbản, giao tiếp Thường xuyên rèn luyện kĩnăng sử dụng TV

- Có ý thức bảo vệ TV, không lạm dụngtiếng nước ngoài khi nói và viết

- Có ý thức về sự phát triển của TV làmcho TV ngày càng giàu và đẹp Có nhữngcách sử sụng mới ,sáng tạo riêng ( VD:Bệnh viện máy tính, Ngân hàng đề thi )

B Luyện tập + Bài tập 1(tr 33):Hai nhà văn sử dụng từ

ngữ nói về các nhân vật:

-Kim Trọng: rất mực chung tình -Thúy Vân: cô em gái ngoan

Tôi có lấy ví dụ về một dòng sông.Dòng

sông vừa trôi chảy,vừa phải tiếp dọc đường đi của mình- những dòng sông khác Dòng ngôn ngữ cũng vậy- một mặt

nhận-nó phải giữ bản sắc cố hữu của dân tộc, nhưng nó không được phép gạt bỏ, từ chối những gì thời đại đem lại

+ Bài tập 3(tr34)

- Thay file thành từ Tệp tin

- Từ hacker chuyển thành kẻ đột nhập trái

* Củng cố: - Các phương diện cơ bản về sự trong sáng của tiếng Việt

- Trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

* Dặn dò: - Nắm kĩ các kiến thức của bài học

- Làm bài tập 2.tr44

- Soạn bài : NĐC, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc

-Tiết 7-8 Làm văn :

BÀI VIẾT SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

I /Mục tiêu bài học: Giúp Hs

-Viết được bài văn nghị luận bàn về một tư tưởng đạo lí, trước hét là của tuổi trẻ họcđường ngày nay

- Nâng cao ý thức rèn luyện tư tưởng đạo đức để không ngừng tự hoàn thiện nhân cáchcủa mình

II/ Phương tiện: HS làm bài trên giấy kiểm tra

II/ Phương pháp : Kiểm tra tự luận

III/ Tiến trình bài làm

- Nhắc HS chú ý các kiến thức và kĩ năng cơ bản làm một bài VNL, các thao tác lậpluận

- Ghi đề bài lên bảng:

ĐỀ BÀI:

“Sống đẹp” đâu phải là những từ trống rỗng Chỉ có ai bằng đấu tranh, lao động

Nhân lên vẻ đẹp cuộc đời Mới là người sống cuộc sống đẹp tươi ( Gi Bê-Se ) Những vần thơ trên của Gi Bê-Se ( thi hào Đức ) gợi cho anh (chị ) suy nghĩ gì về lí tưởng và sự phấn đấu trong cuộc sống của tuổi trẻ học đường hiện nay?

IV/ Đáp án:

1 Yêu cầu về kĩ năng : HS biết vận dụng kiến thức ,kĩ năng đã học về cách làm bài vănngh luận xã hội bàn về một tư tưởng đạo lí, biết kết hợp các thao tác so sánh, giải thích,phân tích, bình luận Hành văn trôi chảy, mạch lạc

2 Yêu cầu về nội dung: Hs trình bày suy nghĩ theo nhiều cách miễn là thuyết phục, vàđảm bảo ý cơ bản:

- Giải thích vấn đề : Theo Gi Bê-Se “Sống đẹp” là sống có ích cho đời, góp phần tôđẹp cuộc đời bằng quá trình lao động đấu tranh không mệt mỏi

- Bày tỏ suy nghĩ của bản thân:

+ Khẳng định ý nghĩa tích cực trong quan niệm về “Sống đẹp” của Gi.Bê-Sequa nội dung đoạn thơ

+ Bàn luận mở rộng về”Sống đẹp” để có một nhân cách hoàn thiện và sống

có ích cho đời: Ngoài lí tưởng cao đẹp, hành động tích cực, cần có trí tuệ sáng suốt, cótình cảm lành mạnh, tâm hồn phong phú

+ Suy nghĩ về lí tưởng và sự phấn đấu của tuổi trẻ của bản thân để sống đẹp,phê phán những biểu hiện của lối sống không đẹp

V/ Biểu điểm :

- Điểm 9-10 Bài làm hoàn thiện , xuất sắc , lập luận thuyết phục, văn sáng sủa mạchlạc

- Điểm 7-8 :Bài làm khá, ý mạch lạc, hành văn trôi chảy

- Điểm 5-6 : Bài làm tương đối rõ ý, tuy nhiên phân tích lí giải chưa sâu sắc, còn mắclỗi diến đạt, chính tả

Tiết 9 Tiếng Việt:

GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT.

I-Mục tiêu cần đạt: Giúp HS

- Nhận thức được sự trong sáng của tiếng Việt là một trong những phẩm chất của tiếng Việt, là kết quả phấn đấu lâu dài của ông cha ta.Phẩm chất đó được biểu hiện ở nhiều phương diện khác nhau

- Có ý thức giữ gìn và phát huy sự trong sáng của tiếng Việt, quý trọng di sản của cha ông; có thói quen rèn luyện các kĩ năng nói và viết nhằm đạt được sự trong sáng; đồng thời biết phê phán và khắc phục những hiện tượng làm vẩn đục tiếng Việt

II-Phương pháp:Phân tích ngữ liệu, thảo luận, nhận xét, luyện tập

III-Phương tiện: SGK,SGV, TKBG

IV- Tiến trình tiết dạy:

4- Giới thiệu bài mới:

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung kiến thức

Học sinh thảo luận

và nói lên ý kiến củamìn

HS tự giải các bài tập

và lên bảng trình bày

HS tự tìm và trìnhbày phương án màmình chọn

HS thực hành vàtrình bày bài tập trênbảng

B Luyện tập + Bài tập 1(tr 33):Hai nhà văn sử dụng từ

ngữ nói về các nhân vật:

-Kim Trọng: rất mực chung tình -Thúy Vân: cô em gái ngoan

Tôi có lấy ví dụ về một dòng sông.Dòng

sông vừa trôi chảy,vừa phải tiếp dọc đường đi của mình- những dòng sông khác Dòng ngôn ngữ cũng vậy- một mặt

nhận-nó phải giữ bản sắc cố hữu của dân tộc, nhưng nó không được phép gạt bỏ, từ chối những gì thời đại đem lại

+ Bài tập 3(tr34)

- Thay file thành từ Tệp tin

- Từ hacker chuyển thành kẻ đột nhập trái

* Củng cố: - Các phương diện cơ bản về sự trong sáng của tiếng Việt

- Trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

* Dặn dò: - Nắm kĩ các kiến thức của bài học

- Làm bài tập 2.tr44

- Soạn bài : NĐC, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc

- Thấy được sức thuyết phục, lôi cuốn của bài văn: lí lẽ xác đáng, lập luận chặt chẽ, ngôn từ trong sáng giàu hình ảnh; sự kết hợp lí lẽ- tình cảm, trân trọng nhưng giá trị văn hoá truyền thống với những vấn đề trọng đại của thời đại

II/ Phương pháp: Nêu vấn đề, gợi tìm ,trao đổi, thảo luận

III/ Phương tiện: Sgk, sgv, tkbd, tư liệu lịch sử ( tranh ảnh, băng hình) về NĐC, phongtrào Cần Vường ở Bến Tre và phong trào đấu tranh chống Mĩ ở miền Nam từ 1961- 1965 IV/ Tiến trình bài dạy:

1/ Kiểm tra bài cũ

2/ Giới thiệu bài mới

- Gắn thời điểm tácphẩm ra đời với tìnhhình lịch sử đất nước(1963) để xđ mục đíchviết vb của tác giả

- Suy nghĩ, trả lời cácyc

+ Nội dung bao trùm

I/ Tìm hiểu chung

1/ Tác giả PVĐ ( 1906-2000)

- Nhà CM, CT, NG lỗi lạc của cáchmạng VN thế kỉ XX

- Nhà giáo dục, nhà lí luận vhoá vnghệ2/ Văn bản

b) Bố cục

yêu cầu HS trả lời

- Yêu cầu hs giaỉ thích

ndyn câu văn “trên

+ Xđ các luận điểmchính trong mỗi phần

và câu văn khái quátluận điểm đó

- Nhận xét, lí giải cáchkết cấu của vb

( Không kết cấu theotrình tự thời gian Lígiải :do mục đích sángtác)

- Đọc diễn cảm vb theođịnh hướng, nhận xétcách đọc của bạn

- Xđ nội dung, ý nghĩaphần mở bài

- Nhận xét cách nêuvấn đề

* Luận đề: NĐC , ngôi sao sáng trongbầu trời văn nghệ dân tộc

+ Đoạn 3: LVT, tác phẩm lớn nhất củaNĐC, có ảnh hưởng sâu rộng trong dângian nhất là ở miền Nam

- Kết bài: Cuộc đời và sự nghiệp thơvăn NĐC- tấm gương sáng của mọithời đại

=> Bằng so sánh liên tưởng-> nêu vấn

đề mới mẻ, có ý nghĩa định hướng choviệc nghiên cứu, tiếp cận thơ văn NĐC:cần có cách nhìn nhận sâu sắc, khoahọc, hợp lí

( Hết tiết1)

* Củng cố :

- HD luyện tập tại lớp

- Ra bài tập nâng cao- Từ việc tìm đọc các sáng tác văn chương của NĐC, anh ( chị)

có thêm những hiểu biết gì về quan niệm đạo đức, quan niệm văn chương của NĐC

- Dặn dò hs lảm bài, chuẩn bị bài sau

- Thấy được sức thuyết phục, lôi cuốn của bài văn: lí lẽ xác đáng, lập luận chặt chẽ, ngôn từ trong sáng giàu hình ảnh; sự kết hợp lí lẽ- tình cảm, trân trọng nhưng giá trị văn hoá truyền thống với những vấn đề trọng đại của thời đại

II/ Phương pháp: Nêu vấn đề, gợi tìm ,trao đổi, thảo luận

III/ Phương tiện: Sgk, sgv, tkbd, tư liệu lịch sử ( tranh ảnh, băng hình) về NĐC, phongtrào Cần Vường ở Bến Tre và phong trào đấu tranh chống Mĩ ở miền Nam từ 1961- 1965 IV/ Tiến trình bài dạy:

1/ Kiểm tra bài cũ

2/ Giới thiệu bài mới

“ánh sáng khácthường” trong cuộc đời

và quan niệm vănchương của NĐC; nhậnxét về cách lập luận + cử đại diện trình bàykết quả thảo luận, nghegóp ý bổ sung củanhóm khác và ý kiến

b) THƠ VĂN YÊU NƯỚC CỦA

bài văn tế” là điều

“không phải ngẫu

nhiên”? tại sao tác giả

lại nhấn mạnh đến

VTNSCG? Ấn tượng

của bản thân về đoạn

2?

N4: Nguyên nhân nào

khiến “Lục Vân Tiên”

giá trị cơ bản của bài

văn nghị luận này là

khẳng định của gv

-Nhóm2v3:

+ Xđ các luận cứ củaluận điểm 2; lí giảicách triển khai luậnđiểm của tác giả

+ Cử đại diện trình bàykết quả thảo luận, nghegóp ý bổ sung củanhóm khác và ý kiếnkhẳng định của gv Nhóm 4:

+ Xđ nd ý kiến đánhgiá của PVĐ về giá trịcủa tp LVT Cách lậpluận của tác giả

+ Cử đại diện trình bàykết quả thảo luận, nghegóp ý bổ sung củanhóm khác và ý kiếnkhẳng định của gv

- Thảo luận nhóm theotừng bàn -> trình bàytrực tiếp kết quả

- Tổng kết bài theo ghinhớ

- Thực hiên theo hướngdẫn, yc của gv

+ Lần đầu tiên, người nông dân di vàovăn học viết, là hình tượng nghệ thuậttrung tâm

=> PVĐ đã đặt thơ văn yêu nước củaNĐC trong mqh với hoàn cảnh lịch sửdất nước -> khẳng định: giá trị phảnánh hiện thực của thơ văn yêu nước củaNĐC // ngợi ca, trân trọng tài năng, bầunhiệt huyết, cảm xúc chân thành củamột “Tâm hồn trung nghĩa”  vốnhiểu biết sâu rộng, xúc cảm mạnh mẽthái độ kính trọng, cảm thông sâu sắccủa người viết

c) Truyện LUC VÂN TIÊN

- Khẳng định cái hay cái đẹp của tácphẩm về cả nội dung và hình thức vănchương

- Bác bỏ một số ý kiến hiểu chưa đúng

về tác phẩm LVT

=> Thao tác “đòn bẩy” -> định giá tácphẩm LVT không thể chỉ căn cứ ở bìnhdiện nghệ thuật theo kiểu trau chuốt,gọt dũa mà phải đặt nó trong mối quan

hệ với đời sống nhân dân3) Kết bài

- Khẳng định,ngợi ca, tưởng nhớ NĐC

- Bài học về mối quan hệ giữa văn nghệ thuật và đời sống, về sứ mạng củangười chiến sĩ trên mặt trận văn hoá, tưtưởng

học-=> Cách kết thúc ngắn gọn nhưng có ýnghĩa gợi mở, tạo sự đồng cảm ở ngườiđọc

III/ Tổng kết

- Hệ thống luận điểm, luận cứ chặt chẽ

- Sử dụng nhiều thao tác lập luận

- Đậm màu sắc biểu cảm: ngôn từ trongsáng, giàu hình ảnh, cảm hứng ngợi ca,giọng điệu hùng hồn

2/ Bài tập về nhà:

* Củng cố :

- HD luyện tập tại lớp

- Ra bài tập nâng cao- Từ việc tìm đọc các sáng tác văn chương của NĐC, anh ( chị)

có thêm những hiểu biết gì về quan niệm đạo đức, quan niệm văn chương của NĐC

- Dặn dò hs lảm bài, chuẩn bị bài sau

-Tiết 11 , Đọc thêm:

MẤY Ý NGHĨ VỀ THƠ

-Nguyễn Đình Thi

I/:Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh:

- Nắm được những đặc trưng cơ bản của thơ

- Thấy được nét tài hoa của Nguyễn Đình Thi trong nghệ thuật lập luận, đưa dẫn chứng,

sử dụng từ ngữ, hình ảnh để làm sáng tỏ từng vấn đề đặt ra

II/ Phương tiện thực hiện :

- Sách giáo khoa, sách giáo viên bản thiết kế, phiếu thảo luận

- Kiểm tra bài cũ:

H.động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt

Hoạt động 1:(5 phút)

Hướng dẫn hs rút ra đặc

trưng cơ bản nhất của

thơ và quá trình ra đời

của 1 bài thơ

TT1: Yêu cầu hs chú ý

3 đoạn đầu của bài trích

để trả lời câu hỏi 1

- Căn cứ vào SGK

để trả lời câu hỏi 1

I Đặc trưng cơ bản nhất của thơ:

- Đặc trưng cơ bản nhất của thơ là thểhiện tâm hồn con người

- Quá trình ra đời của một bài thơ:Rung động thơ -> Làm thơ

+ Rung động thơ: là khi tâm hồn rakhỏi trạng thái bình thường do có sự vachạm với thế giới bên ngoài và bật lên

- Đại diện nhómthảo luận tốt nhấttrình bày trước lớp,các nhóm khác cóthể góp ý thêm

II Những đặc điểm của ngôn ngữ hình ảnh thơ: Gồm

+ Phải gắn với tư tưởng - tình cảm + Phải có hình ảnh.( Vừa là hìnhảnh thực, sống động, mới lạ về sự vậtvừa chứa đựng cảm xúc thành thực) + Phải có nhịp điệu ( bên ngoài vàbên trong, các yếu tố ngôn ngữ và tâmhồn)

III Nét đặc sắc về nghệ thuật của bài tiểu luận:

trị bài tiểu luận

TT1: Yêu cầu hs trả lời

câu hỏi 5 (SGK)

TT2: Củng cố, hoàn

thiện

- HS suy ngẫm vàtrả lời câu hỏi

IV Giá trị của bài tiểu luận:

- Việc nêu lên những vấn đề đặc trưngbản chất của thơ ca không chỉ có tác dụngnhất thời lúc bấy giờ mà ngày nay nó vẫncòn có giá trị bởi ý nghĩa thời sự, tínhchất khoa học đúng đắn, gắn bó chặt chẽvới cuộc sống và thực tiễn sáng tạo thi ca

3 Dặn dò: Soạn bài Nghị luận về một hiện tượng đời sống

4 Rút kinh nghiệm - bổ sung:

Tiết 11, Đọc thêm:

ĐÔ-XTÔI- ÉP-XKI

X XVAI-G Ơ

I/ Mục tiêu cần đạt : Giúp HS

-Thấy được những nét chímh về tính cách và số phận của ĐÔ-XTÔI-ÉP-XKI qua một

chân dung văn học

- Hiểu được giá trị của ngòi bút vẽ chân dung băng ngôn ngữ rất tài hoa của X

XVAI-GƠ

II/ Chuẩn bị của thầy và trò :

- Tìm hiểu khái quát tiểu sử ĐÔ-XTÔI-ÉP-XKI ,X XVAI-GƠ

+ Đô-xtôi-ép-xki là nhà văn lớn của nước Nga Cuộc đời ông có nhiều thăng trầm

( thay đổi nhiều công việc trước khi viết văn ); thay đổi quan điểm trong quá trình sáng tác

và chuyển biến tư tưởng tình cảm ( lúc trẻ rất thích Biê –lin- xki sau này lại chông đối ,phê phán chủ nghĩa tư bản , công khai ca ngợi hết lời chủ nghĩa cá nhân ) Ông để lại

nhiều tác phẩm có giá trị như Tội ác và trừng phạt, Lũ quỷ ám , Anh em nhà dôp

+ X Xvai-gơ ( xem Tiểu dẫn sgk )

- Tóm tắt những ý chính của đoạn trích

+ Kiếp sống lưu vong ( đoạn 1,2 )

( Sống leo lét trong thế giới xa lạ, đầy đau khổ :cầm cả cái quần đùi cuối dùng để đánhđiện , làm việc suốt đêm trong cơn đau đẻ của vợ, sống giữa giống người chấy rận , bệnhtật )

+ Trở về Tổ quốc ( phần còn lại )

( Hạnh phúc tuyệt đỉnh , là sứ giả của xứ sở mình, là tổng hòa giải của nước Nga ,đámtang của ông là sự đoàn kết của tất cả những người Nga, ông qua đời giữa dông bão – dưchấn của những cuồng nhiệt yêu thương và dự báo của bão táp cách mạng )

- Giải quyết những vấn đề đặt ra từ câu hỏi của sgk

III/ Phương pháp : thảo luận nhóm , phát vấn , quy nạp

IV/ Tiến trình dạy- học :

1 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra việc chuẩn bị bài của các nhóm , cá nhân

2 Bài mới :“ Trái tim ông chỉ đập vì nước Nga còn thân thế ông sống leo lét trong

một thế giới đối với ông là xa lạ ” Đây là một trong những câu câu văn độc đáo mà nhà

viêt chân dung văn học tài hoa X XVAI-GƠ dành cho Đô-xtôi-ép-xki , một nhà văn lớncủa nước Nga Và chúng ta sẽ tìm hiểu khái quát về hình tượng con người này trong đoạn

trích Đô-xtôi-ép-xki của sách giáo khoa

E Dặn dò : - Chuẩn bị bài Nghị luận về một hiện tượng đời sống

Tiết tự chọn 5 - Làm văn: Ngày soạn : / /2008

Ngày dạy : 12 / 12 /

NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG

A/ MỤC TIÊU

1/ Kiến thức: Nắm được cách làm bài nghị luận về một hiện tượng đới sống

2/ Kỹ năng: Có nhận thức , tư tưởng, thái độ và hành động đúng trước những hiện tượng đời sống hằng ngày Biết cách làm bài nghị luận về một hiện tượng đời sống

3/ Thái độ: Yêu quý nền văn học đân tộc, yêu quý văn học, nghiêm túc học tập.

B/ PHƯƠNG PHÁP :

GV hướng dẫn cho HS chuẩn bị: đọc kĩ SGK và trả lời các câu hỏi trong phần H.dẫn học bài.

GV cho HS thảo luận một số câu hỏi, sau đĩ nhấn mạnh những điểm quan trọng.

C/ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN, HỌC SINH :

1/ Chuẩn bị của giáo viên : tư liệu, giáo án.

2/ Chuẩn bị của học sinh : soạn bài, sách vở, giấy bút

D/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :

1/ Ổn định : Kiểm tra sĩ số 12 / 12 /

2/ Kiểm tra bài cũ : Phần ghi nhớ SGK

3/ Bài mới

a) Đặt vấn đề: tiết luyện tập này sẽ giúp các em hiểu và có những kỹ năng viết bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống.

b) Triển khai bài:

HĐ 1 : hướng dẫn h/s ôn t

- Khái niệm về hiện tượng đời sống

- Những yêu cầu khi tiến hành nghị luận về một hiện tượng

đời sống

- Cách làm bài nghị luận về một hiện tượng đời sống

HĐ2 : hướng dẫn h/s luyện tập.

- Văn bản bàn về hiện tượng gì?

- Hiện tượng ấy diễn ra vào thời gian nào?

- Những thao tác lập luận nào được tác giả vận dụng trong

bài nghị luận?

Bài tập 2

Chọn một hiện tượng đời sống có ý nghĩa nhất với em và

lập dàn ý nghị luận.

Theo dõi hiện tượng về anh Tống Phước Phúc với nghĩa

trang dành cho các đồng nhi và đưa ý kiến nghị luận của

em.

Nằm nép mình bên sườn núi dốc 45 độ ở Hòn Thơm,Vĩnh

Ngọc, Nha Trang, nghĩa trang Đồng Nhi, với hơn 5000 ngôi

mộ nhỏ xíu, được xây dựng rất cẩn thận Có dịp đi ngang

qua đây, người Nha Trang thường bắt gặp hình ảnh một

người đàn ông nhỏ thó, đen đúa, gương mặt tuy khắc khổ

nhưng vẫn ánh lên nét nhân hậu đang lui cui chăm chút cho

từng phần mộ, bàn tay nhẹ nhàng như ve vuốt từng đứa con

tư liệu chính xác, thuyết phục.

- Người viết phải thể hiện rõ quan điểm, thái độ của mình trước hiện tượng nghị luận -> chỉ ra đúng – sai, lợi - hại, nguyên nhân, cách khắc phục.

-Người viết giữ lập trường vững vàng trước mọi hiện tượng

+ Thân bài: bàn bạc, phân tích làm rõ

hiện tượng qua các thao tác lập luận.

+ Kết bài: nêu phương hướng, suy nghĩ

trước hiện tượng đời sống.

- Kết bài: Đánh giá chung và nêu cảm

Hiện tượng ấy diễn ra vào những năm đầu của thế kỉ XX.

b Tác giả đã sử dụng các thao tác lập luận:

+ Phân tích: Thanh niên du học mãi chơi

bời, thanh niên trong nước “không làm gì

Hoạt động của thầy - trò Nội dung kiến thức

Chủ nhõn của nghĩa trang rộng khoảng 6.000m2 này cú cỏi

tờn trỳc trắc rất khú đọc: Tống Phước Phỳc Là con ỳt trong

một gia đỡnh cú 6 anh chị em, cha thợ mộc, mẹ nội trợ,

người đàn ụng này mới chỉ học hết lớp 7

37 tuổi mới lấy vợ Chứng kiến lần chuyển dạ vật vó, đau

đớn kộo dài của người phụ nữ lần đầu làm mẹ, lại tận mắt

nhỡn thấy những hài nhi xấu số bị chối bỏ, người đàn ụng

theo Cụng giỏo đó thành tõm khấn nguyện, rằng nếu Chỳa

phự hộ cho mẹ trũn con vuụng, anh nhất định sẽ phỏt tõm

làm việc thiện Sau 2 ngày 2 đờm vật vó, vợ anh sinh hạ

một bộ trai nặng 2,4kg Đứa con lớn lờn từng ngày trước

mắt nhắc anh thực hiện lời hứa

“Tụi tin xỏc loài người sống lại”, cõu kinh thỏnh nhắc nhở

một giỏo lý, rằng tất cả trẻ thơ đều trong trắng, vụ tội Khi

đó được tượng hỡnh trong bụng mẹ, hài nhi đú đó cú một

linh hồn Hành động nạo, phỏ thai đi ngược lại quy luật tự

nhiờn Nhưng nếu được chụn cất tử tế, chớ ớt linh hồn cỏc bộ

sẽ được siờu thoỏt.

Mua được đất, từ số tiền dành dụm ớt ỏi, Phỳc bắt đầu hành

trỡnh vào bệnh viện xin xỏc cỏc bộ xấu số về chụn Lý do

khỏ lạ lựng, nhưng trỏi tim nhõn hậu của anh đó tỡm được

nhịp đập đồng cảm Đất chõn nỳi phần nhiều là đỏ sỏi

Những ngày đầu đào bới, bàn tay túe mỏu vỡ đất cứng là

chuyện thường tỡnh Với thõm niờn làm xõy dựng nhiều

năm, nơi yờn nghỉ của cỏc bộ, dần thành hỡnh mà chẳng cần

bất cứ bản vẽ thiết kế nào.

Lo phần hậu sự tươm tất cho cỏc chỏu bộ xấu số, Phỳc cũn

nỗ lực cứu giỳp những bà mẹ lầm lỡ, để những mầm sống

trong họ được làm người Là trụ cột kinh tế trong gia đỡnh,

cụng việc quản lý một cụng ty xõy dựng rất vất vả, nhưng

chỉ cần nghe thụng tin cú cụ gỏi mang thai lớn vào viện giải

quyết là anh xếp lại hết mọi việc để tới liền

Những sinh linh may mắn được chào đời trong gia đỡnh anh

Phỳc

Thuyết phục họ về nhà, chăm lo chu đỏo cho tới lỳc khai

hoa nở nhụy là nỗ lực khiến anh hao tõm tổn sức rất nhiều

Với những “mẹ bầu”, theo cỏch gọi của anh Phỳc, anh đều

đưa ra lời cam kết “Nếu cú sinh cú dưỡng thỡ càng tốt, nếu

vỡ hoàn cảnh phải bỏ con lại, chỳ Phỳc cũng nuụi luụn

giựm Khi nào cú điều kiện quay về đõy, chỳ sẽ trả lại con”.

Người cha của những đứa con

Những cụ gỏi đến rồi đi Họ cần mẫn chăm chỳt cho lũ nhỏ

đụng đỳc trong nhà anh Phỳc, sinh con, rồi núi lời tạm biệt

ễng bố của vài chục đứa con cứ tất tả với việc chăm chỳt

từng chỏu bộ, bế từng đứa vụ bệnh viện khi ốm đau Mà trẻ

cả”, họ sống “già cỗi”, thiếu tổ chức, rất

nguy hại cho tương lai đất nước

+ So sỏnh: nờu hiện tượng thanh niờn,

sinh viờn Trung Hoa du học chăm chỉ, cần cự.

+ Bỏc bỏ: “Thế thỡ thanh niờn của ta đang

làm gỡ? Núi ra thỡ buồn, buồn lắm: Họ khụng làm gỡ cả”.

c Nghệ thuật diễn đạt của văn bản:

- Dựng từ, nờu dẫn chứng xỏc đỏng, cụ thể,

- Kết hợp nhuần nhuyễn cỏc kiểu cõu trần thuật, cõu hỏi, cõu cảm thỏn.

d Rỳt ra bài học cho bản thõn: Xỏc định lớ tưởng, cỏch sống; mục đớch, thỏi độ học tập đỳng đắn.

Bài tập 2: HS tự làm ở nhà

Hoạt động của thầy - trò Nội dung kiến thức

con thỡ chuyện bệnh tật xảy ra như cơm bữa Anh Phỳc luụn

tin vào thế giới tõm linh Anh tõm sự, “từ khi lo cho cỏc

chỏu bộ, tụi chưa ngửa tay xin tiền ai bao giờ Người hảo

tõm biết tới và gửi cho cỏc chỏu, tụi thay mặt đứng ra nhận,

và lo cho chỳng hết Nếu cú xin, tụi chỉ xin những sinh linh

bộ nhỏ ấy cho bố sức khoẻ để lo cho cỏc em Và tụi luụn

được toại nguyện”

“Người bố” của những đứa con thơ

“Sống trờn đời cần cú một tấm lũng”, đẹp sao khi cuộc đời

vẫn cũn những trỏi tim bằng vàng rũng như anh Phỳc.

Đọc kỹ bài Thụng điệp nhõn ngày thế giới phũng chống AIDS, trả lời tốt cõu hỏi sgk

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung kiến thức

HS theo dõi, nắmlại kiến thức đã học

ở lớp 9

HS đọc đề văn,bước đầu hiểu được:

+ Tên văn bản+ Nội dung+ Ý nghĩa khái quát

HS đọc tư liệu thamkhảo

I/ Cách làm bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống:

1 Tìm hiểu đề và lập dàn ý:

a Tìm hiểu đề:

- Đề bài yêu cầu bày tỏ ý kiến đối với việclàm của anh Nguyễn Hữu Ân- vì tình thương

“dành hết chiếc bánh thời gian của mình”

chăm sóc hai người mẹ bị bệnh hiểm nghèo

- Một số ý chính:

+ Nguyễn Hữu Ân đã nêu một tấm gương vềlòng hiếu thảo, vị tha, đức hi sinh của thanhniên

+ Thế hệ trẻ ngày nay có nhiều tấm gươngnhư Nguyễn Hữu Ân

+ Nhưng bên cạnh đó, vẫn còn một số người

có lối sống ích kỉ, vô tâm đáng phê phán.+ Tuổi trẻ cần dành thời gian tu dưỡng, lậpnghiệp, sống vị tha để cuộc đời ngày mộtđẹp hơn

- Dẫn chứng minh hoạ cho lí lẽ:

+ Dẫn chứng trong văn bản “Chuyện cổ tích

mang tên Nguyễn Hữu Ân”.

- Các thao tác lập luận chủ yếu: phân tích,chứng minh, bác bỏ, bình luận

b Lập dàn ý:

- Mở bài:

+ Giới thiệu hiện tượng Nguyễn Hữu Ân

+ Dẫn đề văn, nêu vấn đề nghị luận: “Chia

chiếc bánh của mình cho ai?”.

- Thân bài: Lần lượt triển khai 4 ý chính như

ở phần tìm hiểu đề

- Kết bài: Đánh giá chung và nêu cảm nghĩcủa người viết

- Hướng dẫn HS trả

lời câu hỏi 2 và ghi

nhớ nội dung bài

2 Những điểm cần ghi nhớ:

- Nghị luận về một hiện tượng đời sốngkhông chỉ có ý nghĩa xã hội mà còn có tácdụng giáo dục tư tưởng, đạo lí, cách sốngđúng đắn, tích cực đối với thanh niên, họcsinh

- Cách làm bài nghị luận về một hiện tượngđời sống

Hiện tượng ấy diễn ra vào những năm đầucủa thế kỉ XX

b Tác giả đã sử dụng các thao tác lập luận: + Phân tích: Thanh niên du học mãi chơi bời,

thanh niên trong nước “không làm gì cả”, họ sống “già cỗi”, thiếu tổ chức, rất nguy hại

cho tương lai đất nước

+ So sánh: nêu hiện tượng thanh niên, sinh

viên Trung Hoa du học chăm chỉ, cần cù

+ Bác bỏ: “Thế thì thanh niên của ta đang

làm gì? Nói ra thì buồn, buồn lắm: Họ không làm gì cả”.

c Nghệ thuật diễn đạt của văn bản:

- Dùng từ, nêu dẫn chứng xác đáng, cụ thể,

- Kết hợp nhuần nhuyễn các kiểu câu trần

thuật, câu hỏi, câu cảm thán.

d Rút ra bài học cho bản thân: Xác định lítưởng, cách sống; mục đích, thái độ học tậpđúng đắn

2 Bài tập 2 : HS tự làm ở nhà

4 Củng cố: HS cần nắm lại: Cách làm bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống.

5 Dặn dò: Chuẩn bị bài mới: Phong cách ngôn ngữ khoa học.

Tiết 13, Tiếng Việt:

PHONG CÁCH NGÔN NGỮ KHOA HỌC

I/ Mục tiêu cần đạt: : Giúp học sinh:

- Hiểu rõ hai khái niệm: Ngôn ngữ khoa học và phong cách ngôn ngữ khoa học

- Rèn luyện kĩ năng diễn đạt trong các bài tập, bài làm văn nghị luận và kĩ năng nhận diện phân tích đặc điểm của văn bản khoa học

II/ Phương pháp: Tích hợp, phát vấn, quy nạp, thảo luận

III/ Phương tiện : SGK, SGV, Bảng phụ, Thiết kế bài dạy.

IV/ Tiến trình dạy học :

1 Kiểm tra bài cũ : Trình bày cách làm một bài văn nghị luận về một hiện tượng đời

sống và kết quả thực hiện bài tập về nhà tiết học trước?

thử Phân loại các văn bản

đó ? Qua phân loại, hãy

phân biệt nét khác nhau

- HS trả lời GVnhận xét đánh giáphần trả lời của họcsinh

- HS thực hiện, trảlời theo đúng kháiniệm ngôn ngữkhoa học đã nêutrong SGK

- Học sinh trao đổinhóm, đại diện trảlời, lớp nhận xét,đối chiếu với phầntrình bày ở bảngphụ của GV hoànthiện kiến thức

I.Văn bản khoa học và ngôn ngữ khoa học :

1/Văn bản khoa học: Gồm 3 loại:

- Các văn bản khoa học chuyên sâu :mang tính chuyên ngành khoa học cao

và sâu, dùng để giao tiếp giữa nhữngngười làm công tác nghiên cứu trong

các ngành khoa học.( chuyên khảo,

luận án, luận văn, báo cáo khoa học )

- Các văn bản khoa học giáo khoa :Đảm bảo yêu cầu khoa học và tính sưphạm: Trình bày vấn đề từ thấp đếncao, từ dễ đến khó dùng trong nhà

trường ( Giáo trình, SGK, thiết kế bài

dạy )

- Các văn bản khoa học phổ cập: Cáchviết dễ hiểu nhằm phổ biến rộng rãi

kiến thức khoa học( Các bài báo, sách

phổ biến kiến thức phổ thông)

2/ Ngôn ngữ khoa học :

Là ngôn ngữ được dùng trong giao tiếpthuộc lĩnh vực khoa học.( KH tự nhiên,

KH xã hội ) + Dạng viết : sử dụng từ ngữ khoa học

và các kí hiệu, công thức, sơ đồ… + Dạng nói : yêu cầu cao về phát âm,diễn đạt trên cơ sở một đề cương

hiểu bài tập 1,2 thực hiện

theo yêu cầu SGK ( theo

thuật ngữ khoa học nào ?

- Lập luận của đoạn văn

như thế nào ? Diễn dịch

hay quy nạp ?

- HS trao đổi nhóm,đại diện trả lời

- Nghe nhận xét của

Gv và ghi nội dungvào vở

- Lưu ý những hạnchế của bản thân khitrình bày một vănbản KH để cóhướng khắc phục

- Ghi chép nội dungSGK

-HS trao đổi nhóm,ghi kết quả vàophiếu học tập, đạidiện trình bày

* HS làm bài tập 3

ở nhà theo nhữnggợi ý của GV

=> Yêu cầu cơ bản : Tính chuẩn xác

II Đặc trưng của phong cách ngôn ngữ khoa học :

1 Tính khái quát, trừu tượng : biểu

hiện không chỉ ở nội dung mà còn ở

các phương tiện ngôn ngữ (thuật ngữ

khoa học và kết cấu của văn bản.)

2 Tính lí trí, lôgic : thể hiện ở trongnội dung và ở tất cả các phương tiện

ngôn ngữ( từ ngữ, câu văn, đoạn văn,

văn bản.)

3 Tính khách quan, phi cá thể : Hạnchế sử dụng những biểu đạt có tínhchất cá nhân, ít biểu lộ sắc thái cảmxúc

3 Bài tập 3 – 4:

+ Bài tập 3: Đoạn văn dùng nhiều thuật

ngữ KH: Khảo cổ, người vượn, hạch

đá, mảnh tước, rìu tay, công cụ đá + Bài tập 4: Chú ý các đặc điểm củaPCNNKH phổ cập khi viết đoạn văn

*Củng cố : - Định nghĩa về văn bản khoa học và ngôn ngữ khoa học?

- Các đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ khoa học ?

TTiết 14 , Làm văn :

TRẢ BÀI VIẾT SỐ 1

I/ Mục tiêu cần đạt : Giúp HS

- Củng cố và nâng cao thêm kiến thức và kĩ năng viết bài văn NLXH bbàn về một tưtưởng đạo lí

- Rút kinh nghiệm, chuẩn bị cho bài viết số 2 ở tiết sau

II/ Phương tiện : Bài làm HS, bảng Thiết kế dạy học

III/ Phương pháp : Phối hợp đánh giá, nhận xét, rút kinh nghiệm qua bài làm cụ thể, kếthợp thuyết giảng, phát vấn

IV/ Tiến trình bài dạy :

1 Bước 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu đề, lập dàn ý

+ Ghi đề lên bảng

ĐỀ BÀI:

“Sống đẹp” đâu phải là những từ trống rỗng Chỉ có ai bằng đấu tranh, lao động

Nhân lên vẻ đẹp cuộc đời Mới là người sống cuộc sống đẹp tươi ( Gi Bê-Se ) Những vần thơ trên của Gi Bê-Se ( thi hào Đức ) gợi cho anh (chị ) suy nghĩ gì về lí tưởng và sự phấn đấu trong cuộc sống của tuổi trẻ học đường hiện nay?

+ Hướng dẫn HS thực hành phân tích đề, lập dàn ý dựa theo đáp án đã soạn

2 Bước 2: Nhận xét chất lượng bài làm và trả bài

+ Đánh giá ưu điểm, nhược điểm chung của bài làm cả lớp và một vài bài tiêu biểu(điểm cao nhất và thấp nhất) Tỉ lệ các mức điểm G, Khá TB, Yếu

+ Sửa lỗi chính tả, câu, đoạn, lập luận ( Theo ghi chép khi chấm bài của từng lớp cụthể.) Ghi lên bảng các ví dụ và yêu cầu HS tự sửa để rút kinh nghiệm

+ Đọc một vài bài văn , đoạn văn xuất săc để biểu dương, động viên sự cố gắng củaHS

+ Trả bài, vào sổ điểm

3 Bước 3: Hướng dẫn HS luyện tập ở nhà, chuẩn bị cho bài viết ở tiết sau : NLXH vềmột hiện tượng đời sống ( Theo dõi gợi ý SGK để chuẩn bị tư liệu)

Tiết 15, Làm văn:

BÀI VIẾT SỐ 2: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.

I/ Mục tiêu cần đạt: Giúp Hs

- Củng cố kĩ năng tìm hiểu đề, lập dàn ý và sử dụng các thao tác lập luận khi làm bài vănnghị luận

- Có ý thức và thái độ đúng đắn đối với những hiện tượng trong đời sống

II/ Phương tiện: Giấy thi theo mẫu

III/ Phương pháp: Kiểm tra tự luận

IV/ Đề bài kiểm tra: HS có thể tự chọn một hiện tượng trong đời sống mà mình quan tâm

và viết bài văn thể hịên suy nghĩ của mình về hiện tượng đó

+ Yêu cầu Vấn đề lựa chọn phải là vấn đề nổi bật trong đời sống được dư luận quan tâm + Bài viết thể hiện những hiểu biết và suy nghĩ sâu sắc của bản thân về vấn đề đó

+ Biết vận dụng kết hợp những thao tác lập luận để trình bày một cách lôgich, mạch lạc

và thuyết phục nhất

V/ Biểu điểm : Chấm bài theo các thang điểm : Giỏi, Khá, Trung bình, yếu

Tiết 16 Đọc văn:

THÔNG ĐIỆP NHÂN NGÀY THẾ GIỚI PHÒNG CHỐNG AIDS, 1-12-2003

(Cô-Phi An -nan)

I/ Mục tiêucần đạt: gióp HS:

- Thấy được tầm quan trọng và sự bức thiết của công cuộc phòng chống HIV/ AIDS đốivới toàn nhân loại và mỗi cá nhân, từ đó nhận thức rõ trách nhiệm của mỗi quốc gia vàtừng cá nhân trong việc sát cánh, chung tay đẩy lùi hiểm hoạ

- Cảm nhận được sức thuyết phục to lớn của bài văn bởi tầm quan sát, tầm suy nghĩ sâurộng, mối quan tâm lo lắng cho vận mệnh của loài người và cách diễn đạt vừa trang trọng

cô đúc, vừa giàu hình ảnh, gợi cảm

- Từ bản thông điệp, cần suy nghĩ đến nhiều vấn đề khác đã và đang đặt ra trong cuộcsống

II/ Phương pháp: Đọc sáng tạo, gợi tìm

III/ Phương tiện: SGK, SGV, Thiết kế bài dạy học, bảng phụ, tranh ảnh minh hoạ, đèn

I TÁC GIẢ:

- Cô- phi An- nan sinh ngày 8-

4-1938 tại Gan na, một nước cộng hoàthuộc châu Phi

- Ông là người châu Phi da đen đầutiên được bầu làm Tổng thư kí Liênhợp quốc và đảm nhiệm chức vụ này 2nhiệm kì (1/1997 đến 1/2007)

- Được trao giải thưởng Nô- ben Hoàbình năm 2001

- HS thực hiện trên bảngphụ và cử đại diện trìnhbày

- Các nhóm khác nhậnxét, góp ý

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

1 Nội dung bản thông điệp:

- HIV/ AIDS là nạn đại dịch gây tỉ lệ

tử vong cao, tốc độ lây lan nhanh vàchưa tìm ra thuốc đặc hiệu điều trị, trởthành hiểm hoạ cho đời sống nhânloại

- Là người đứng đầu tổ chức quốc tếlớn nhất, Cô- phi An- nan kêu gọi cácquốc gia và toàn thể nhân dân thế giới

- Tình hình cụ thể vànhững số liệu đưa rakhông hề chung chung,trừu tượng mà đượcchọn lọc ngắn gọn, đầy

đủ, bao quát, ấn tượng,tác động mạnh trực tiếptới tâm trí ngườinghe.Thể hiện tầm nhìnsâu rộng của vị Tổngthư kí

+ Mỗi phút đồng hồ có

10 người nhiễm HIV/ + Đại dịch lây lan vớitốc độ báo động ở phụ

nữ, đang lan rộng ở khuvực Đông Âu, toàn châu

Á, từ dãy Uran đến TháiBình Dương…

- Các nhóm khác nhậnxét, góp ý

2 Tổng kết tình hình phòng chống HIV/ AIDS.

- Nhìn lại tình hình thực hiện phòngchống AIDS: đã có dấu hiệu về nguồnlực, ngân sách, chiến lược quốc gia vềphòng chống AIDS song hành độngcủa chúng ta còn quá ít so với yêu cầuthực tế

- Cách tổng kết tình hình có trọng tâm:dịch HIV/AIDS vẫn đang hoànhhoành khắp thế giới “có rất ít dấu hiệusuy giảm” do chúng ta chưa hoànthành mục tiêu đề ra trong cam kết vàvới tiến độ như hiện nay chúng ta sẽkhông đạt bất cứ mục tiêu nào vàonăm 2005

đại dịch, C.An nan

kêu gọi mọi người

- Phải nỗ lực nhiều hơnnữa để thực hiện camkết của mình bằngnguồn lực và hành độngcần thiết

- Đừng có ai ảo tưởngrằng chúng ta có thể bảo

3 Lời kêu gọi:

- Đặt ra nhiệm vụ cấp bách, quantrọng hàng đầu là tích cực phòngchống AIDS:

+ Phải nỗ lực nhiều hơn nữa đểthực hiện cam kết của mình bằngnguồn lực và hành động cần thiết Cácquốc gia phải đưa vấn đề AIDS lên vịtrí hàng đầu trong chương trình nghịsự

+ Không được kì thị và phân biệtđối xử với người nhiễm HIV/ AIDS