Giáo án 12 chuẩn kiến thức KN

- Rèn kĩ năng cảm thụ thơ và tư duy sáng tạo: PT, SS, BL về vẻ đẹp của lối nói giao duyên, cách xưng hô, hình ảnh kẻ ở -người đi, về tình cảm CM cao đẹp của bài thơ.. Bài mới: Trong câu

Vieät Baéc

(Trích) –Tố Hữu

A/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS nắm được:

1 Kiến thức:

- Khúc hồi tưởng ân tình về Việt Bắc trong những năm CM và k/c gian khổ; bản hùng ca về cuộc k/c bản tình ca về nghĩa tình CM và k/c

- Tính dân tộc đậm nét: thể thơ lục bát; kiểu kết cấu đối đáp; ngôn ngữ, hình ảnh đậm sắc thái DG, dân tộc

2 Kĩ năng:

- Giao tiếp: trình bày trao đổi về mạch cảm xúc của TP, về giai điệu, về cảm xúc kẻ ở người đi

- Đọc – hiểu thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại

- Rèn kĩ năng cảm thụ thơ và tư duy sáng tạo: PT, SS, BL về vẻ đẹp của lối nói giao duyên, cách xưng hô, hình ảnh kẻ ở -người đi, về tình cảm CM cao đẹp của bài thơ

3 Thái độ:

- Tự hào về một thời CM và kháng chiến gian khổ mà hào hùng của dân tộc

- Tự nhận thức về nghĩa tình thuỷ chung CM của những con người việc Bắc qua đó tự rút ra bài học cho bản thân

- Niềm tin về sự soi đường dẫn lối của Bác Hồ với dân tộc chúng ta

B/ PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN: SGK, SGV, TL chuẩn KT, KN, TL GD kĩ năng sống, TK DH

C/ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: Đọc sáng tạo, đặt câu hỏi, hỏi trả lời, động não, trao đổi nhóm nhỏ,

trình bày 1 phút

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Ổn định lớp- Kiểm tra bài cũ:

2 Bài mới: Trong câu chuyện với nhà nghiên cứu VH người Pháp là Mireille Gansel, TH tâm sự rằng anh “phải lòng” đất nước và nhân dân mình, và đã nói về ĐN, về nhân dân như nói với người đàn bà mình yêu Cho nên, tình yêu biến thành tình nghĩa, và Việt Bắc trở thành tiếng hát ân tình chung của những người kháng chiến, của cả dân tộc trong một thời điểm rất đáng ghi nhớ.

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt

 Hoạt động 1: I/ Tìm hiểu chung:

• GV gợi ý cho HD tiểu hiểu

những khía cạnh sau về tác giả

- Xem tiểu sử (SGK)

- Sơ lược về các chặng đường

thơ của TH

- Đưa ra những nhận định khái

quát về thơ TH

• GV HD học sinh dựa vào

mục III, SGK ghi ngắn gọn

những nét p/c của thơ TH

• GV chốt kết luận

nhà.

thơ với 7 tập.

•Trình bày nhận định khái quát về TH và thơ TH.

SGK ghi ngắn gọn những nét p/c thơ và trình bày trước lớp.

1 Tác giả:

a/ Vài nét về tiểu sử b/ Đường CM, đường thơ:

- 5 chặng đường thơ ứng với 7 tập thơ (SGK)

- Thơ TH là sự vận động của cái tôi trữ tình, là cuốn biên niên sử ghi lại đời sống, tâm hồn dân tộc trong sự vân động của tiến trình lịch sử

- TH là lá cờ đầu của nền thơ CM VN hiện đại

c/ Phong cách thơ :

*Về nội dung: P/c trữ tình, chính trị Thơ TH thể hiện lẽ sống, lí tưởng, tình cảm CM, của con người VN hiện đại

*Về nghệ thuật:

• Dựa vào TD, SGK , tr 109

trình bày hoàn cảnh ra đời TP

• Gợi ý cho HS xác định vị trí

đoạn trích?

• HD HS sử dụng kĩ năng

giao tiếp: trình bày trao đổi về

mạch cảm xúc của bài thơ

bằng KT đặt câu hỏi:

? 10 khổ thơ, chia thành mấy

phần chính?

? ND trữ tình của mỗi phần?

•Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ VB.

đoạn trích.

tiếp: trình bày trao đổi

về mạch cảm xúc của bài thơ.

- 2 phần: 8 câu đầu- 82 câu sau.

- Phát biểu KQ ndung.

Mang đậm tính dân tộc, truyền thống: thể thơ dân tộc; dùng từ ngữ và cách nói DG, phát huy tính nhạc của TV

2/ Tác phẩm:

a/ Hoàn cảnh sáng tác:

- Chiến thắng ĐBP, 7/54, Hiệp định Giơ-ne-vơ được kí kết, hoà bình lập lại, miền Bắc giải phóng, xây dựng cuộc sống mới

- T 10/54, những người kháng chiến từ căn cứ miền núi về xuôi, TW Đ và Chính phủ rời chiến khu VB về Thủ đô

 Nhân sự kiện thời sự có tính lịch sử ấy, trong buổi chia tay lưu luyến, TH viết bài này

b.Vị trí: Bài thơ gồm 2 phần, đoạn trích

thuộc phần I: Tái hiện những kỉ niệm CM

và kháng chiến.

c/ Mạch cảm xúc:

2 phần:

- 8 câu đầu: Khung cảnh chia tay và tâm trạng của con người

- 82 câu sau: Những kỉ niệm về VB hiện lên qua hoài niệm

 Hoạt động 2: II Đọc - hiểu :

• Hướng dẫn HS đọc diễn

cảm VB bằng cách phân vai:

lời người ra đi và người ở lại.

• HD HS sử dụng kĩ năng tư

duy sáng tạo: phân tích, so

sánh, bình luận về khung cảnh

cuộc chia tay và tâm trạng của

con người bằng KT đặt câu

hỏi:

? Hình thức của 4 câu trên?

? Nội dung của câu hỏi?

? Dưới hình thức 2 câu hỏi tu

từ cùng với cách khơi gợi

kniệm và nghĩa tình, người ở

lại thể hiện nỗi niềm gì?

? 4 câu dưới là lời của ai?

? TG sử dụng hình thức nào

để diễn tả tâm trạng của người

ra đi

? Từ những chi tiết ấy, anh

(chị) hãy trình bày cảm nhận

•2 HS đọc VB bằng cách phân vai qua HD của GV Cả lớp chú ý, trực cảm.

•Sử dụng kĩ năng tư duy sáng tạo: phân

tích, so sánh, bình luận

về khung cảnh cuộc chia tay và tâm trạng của con người.

câu trên

•Phân tích nỗi niềm của người ở lại.

•HS tìm và phân tích những chi tiết thể hiện tâm trạng của nhân vật trữ tình.

•Dựa vào những chi tiết đã phân tích trình

1 Khung cảnh cuộc chia tay và tâm trạng của con người:

a Khổ 1: 2 câu hỏi tu từ liên tiếp:

- Lời ướm hỏi khơi gợi kniệm về 1 giai

đoạn đã qua (15 năm ấy), về KG nguồn cội, nghĩa tình (cây núi, sông nguồn)

- 1 nỗi niềm dây dứt không nguôi (Sợ xa mặt cách lòng)

b.Khổ 2:

- Những từ ngữ biểu đạt trực tiếp tâm

trạng: bâng khuâng, bồn chồn.

- Miêu tả hành động không nỡ rời xa,

không thốt thành lời

=> 1 sắc thái tâm trạng đặc biệt, đầy xúc

động, bâng khuâng, lưu luyên Chuyện ân tình CM được khéo léo thể hiện như tình yêu lứa đôi.

2/ Những kỉ niệm về VB hiện lên qua hoài niệm:

sắc thái tâm trạng của nhân vật

trữ tình được giãi bày trong

trích đoạn?

• HD HS sử dụng KN tư duy

sáng tao: phân tích, so sánh,

bình luận về:

- Vẻ đẹp của lời nói (Hỏi –

Đáp)

- Cách xưng hô.

- Hình ảnh kẻ đi người ở, ân

tình CM

? Diễn biến tâm trạng như

tình yêu lứa đôi ấy được tổ

chức theo hình thức nào? Hãy

phân tích?

? Theo anh (chị) hình thức

đối đáp ấy đã từng xuất hiện ở

đâu trong VH?

? Tố Hữu đã vận dụng hình

thức quen thuộc ấy như thế nào

trong bài thơ?

? Cùng với lối đối đáp, tg sử

dụng cặp đại tình “Ta-Mình”

Ptích cái hay trong sử dụng?

• GV nêu vấn đề:

? K3: 12 câu hỏi, người ở lại

khơi gợi điều gì về phía người

ra đi?

? VB hiện lên như thế nào

trong lời người ở lại?

• GV nêu vấn đề: 7 khổ còn

lại là lời đáp Mượn lời đáp

của người về xuôi, nhà thơ bộc

lộ điều gì?

? PT 4 câu đầu đoạn?

? Nội dung 28 câu thơ tiếp?

? Qua hồi tưởng của chủ thể

trữ tình , vẻ đẹp của cảnh núi

rừng VB hiện lên ntn?

bày cảm nhận về sắc thái tâm trạng của nhân vật trữ tình.

•Sử dụng KN tư duy sáng tao: phân tích, so sánh, bình luận về các vấn đề GV nêu

•Lối đối đáp.

•Một hình thức quen thuộc trong ca dao, dân ca.

•Vận dụng sáng tạo, đối thoại thực chất là độc thoại (chủ thể trữ tình “phân thân”)

•Ptích cái hay trong cách xưng hô “Ta-Mình”

•Khơi gợi, nhắc nhớ những kỉ niệm trong những năm tháng CM, k/c.

chtiết làm bật lên kỉ niệm.

với VB.

•Phân tích.

tiết thơ bật lên vẻ đẹp cảnh thiên nhiên VB.

a Lối đối đáp và cách xưng hô :

- Lối đối đáp quen thuộc của ca dao, dân

ca  Mở ra bao kỉ niệm, bao niềm nhớ

thương.

- Đối thoại cũng là độc thoại -> sự biểu

hiện tâm tư, tình cảm của nhà thơ, của những người tham gia k/c

- Cách xưng hô: vận dụng, sáng tạo cặp đại từ Ta-Mình (chuyển hoá đa nghĩa) trong ca dao tạo tình cảm giao hoà, thắm thiết

b Khổ 3:

Những câu hỏi tu từ + điệp cấu trúc + điệp từ “nhớ” -> Khơi gợi, nhắc nhớ những kỉ niệm trong những năm tháng

CM, k/c:

- Gợi lên những gì rất tiêu biểu của VB

- Nhân dân ân tình, thuỷ chung, hết lòng với CM và k/c

- VB- chiến khu an toàn với những đia danh lịch sử đáng tự hào

c 7 Khổ tiếp theo:Bộc lộ nỗi nhớ da diết

với VB

c 1 /Khổ 4 : khẳng định nghĩa tình chung

thuỷ, son sắt

c 2 /Khổ 5,6: Nỗi nhớ thiên nhiên và con người cuộc sống.

*Cảnh thiên nhiên núi rừng Việt Bắc:

- Những thời khắc, những không gian với

vẻ đẹp khác nhau: ánh nắng ban chiều,

ánh trăng buổi tối, những bản làng mờ trong sương sớm,…

- Bức tranh được khắc hoạ như nghệ thuật

tạo hình Phương Đông: tranh tứ bình:

Xuân, Hạ, Thu, Đông.

+ Mỗi mùa với cẻ đẹp khác nhau

+ Bức tranh thiên nhiên tươi sáng, gợi cảm, đầy màu sắc

+ Vẻ đẹp thiên nhiên hài hoà với vẻ đẹp của con người lao động, có bóng dáng con người bức tranh sinh động, gần gũi và thân thiết hơn

 Vẻ đẹp vừa hiện thực vừa thơ mộng, thi vị gợi nét riêng độc đáo

*Con người, cuộc sống:

- Hiện ra trong nhiều khung cảnh thân

? Cảm nhận khái quát về vẻ

đẹp ấy?

? Con người và cuộc sống

hiện lên qua hồi tưởng của chủ

thể trữ tình như thế nào?

? Qua hồi ức của chủ thể trữ

tình, anh (chị) cảm nhận như

thế nào về nỗi nhớ và nghĩa

tình được thể hiện trong đoạn

thơ?

• Dẫn vào mục (c 3 )

? Khung cảnh hùng tráng của

VB trong chiến đấu được TH

khắc hoạ ra sao?

- Tìm chi tiết thơ miêu tả VB

chiến đấu

- Khung cảnh VB chiến đấu

được tái hiện như thế nào? (Về

không gian? Hoạt động? Hình

ảnh? Âm thanh?)

- TH đã dựng lên không khí và

âm hưởng như thế nào khi

khắc hoạ khung cảnh này?

- Nêu vấn đề vào mục (c 4 ):

Từ trong những năm tháng

đen tối đến những ngày k/c

gian lao VB có vai trò quan

trọng với CM và kháng chiến.

•Trình bày cảm nhận khái quát

tiết thơ bật lên vẻ đẹp của con người và csống.

hiểu và trình bày ý kiến.

dẫn, tìm hiểu vai trò của VB trong CM và kháng chiến

thuộc:

+ Cảnh sống thanh bình

+ Sinh hoạt thời k/c rất gian khổ mà hết sức gắn bó, lạc quan

- Con người cùng chia sẻ thiếu thốn,

niềm vui -> trong cảnh gian khó, nghĩa

tình son sắt với CM và k/c càng sáng đẹp hơn.

- Con người bình dị, cần cù, góp phần tạo nên sức mạnh vĩ đại của cuộc k/c

=> Nỗi nhớ da diết,  khúc ca ngọt ngào, đằm thắm của tình đồng chí, nghĩa đồng bào, của tình yêu thiên nhiên, yêu ĐN, yêu đời.

c 3 Khổ 7, 8: Khung cảnh Việt Bắc chiến đấu

:

- Không gian núi rừng rộng lớn

- Hoạt động tấp nập

- Hình ảnh hào hùng

- Âm thanh sôi nổi, dồn dập, náo nức

- CM và k/c xua tan vẻ âm u, hiu hắt của núi rừng, khơi dậy sức sống mạnh mẽ

- Cả dân tộc đã lập nên những kì tích, những chiến công gắn với những địa danh lịch sử

=> Âm hưởng anh hùng ca, mang dáng vẻ

1 sử thi hiện đại, tái hiện khung cảnh chiến đấu hoành tráng, khí thế mạnh mẽ của dân tộc đứng lên chiến đấu vì độc lập, tự do của TQ.

c 4 /Khổ 9,10: Vai trò của VB trong CM

và k/c

- VB, 1 chiến khu kiên cường, nơi nuôi dưỡng bao sức mạnh đấu tranh, nơi khai sinh những địa danh đi vào lịch sử

- VB nơi có Đảng, có Bác, soi đường, dẫn lối

-> Những vần thơ mộc mạc, gần gũi mà

thắm thiết nghĩa tình, TG khẳng định niềm tin yêu của cả nước với VB, Đảng

và Bác Hồ.

Hãy phân tích?

(*) Tích hợp GD tư tưởng Hồ

Chí Minh

 Hoạt động 3 III/ Tổng kết:

• HD HS đánh giá hai mặt

nghệ thuật và nội dung của

trích đoạn bằng KT: Trao đổi

nhóm nhỏ và trình bày 1 phút

? Thể thơ lục bát được sử

dụng nhuần nhuyễn như thế

nào?

? Hãy tìm cấu tứ của bài thơ

và hiệu quả nghệ thuật của lối

cấu tứ này

? Nhận xét gì về NN thơ?

? TH đã tạo ra 1 giọng điệu

thơ đặc biệt Hãy phân tích?

? Khái quát giá trị nội dung?

nd và nt dưới sự hướng dẫn của GV.

( 2 bàn 1 nhóm, mỗi nhóm 1 câu hỏi Sau đó đại diện trình bày, cá nhân cho ý kiến bổ sung)

1.Nghệ thuật :

- Thể thơ truyền thống vận dụng tài tình - Sáng tạo cách diễn đạt của DG: lối đối đáp và cách xưng hô - Ngôn từ mộc mạc, giàu sức gợi - Giọng thơ tâm tình, ngọt ngào tha thiết -> Đậm đà tính dân tộc, tiêu biểu cho p/c thơ TH 2.Nội dung : - Bản hùng ca về cuộc k/c; bản tình ca về về nghĩa tình CM và k/c - Niềm tin với CM, kháng chiến và BH  Hoạt động 4: Hướng dẫn tự học: - Tìm đọc toàn bộ bài thơ VB - Chọn bình giảng đoạn thơ: “Ta về mình có nhớ ta/ Ta về ta nhớ những hoa cùng người…” - Giá trị biểu cảm của cách xưng hô “ mình – ta”: + Quen thuộc trong ca dao -> Tình nghĩa thắm thiết, gắn bó. + Có sự chuyển hóa đa nghĩa  Hoạt đông 5: Củng cố, dặn dò: - Viê ̣t Bắc là khúc ân tình cách ma ̣ng Thiên nhiên Viê ̣t Bắc thơ mô ̣ng trữ tình, con người Viê ̣t Bắc thủy chung, gần gũi, giản di ̣… Tất cả khắc sâu trong lòng nhà thơ - Ho ̣c bài cũ và chuẩn bi ̣ bài mới : Làm văn: Phát biểu theo CĐ: + Đ ọc VB SGK + Chuẩn bị trước các ý theo HD của SGK ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………