- Thế giới loài chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên nhiên ở một làng quê Miền Bắc.. - Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng quê trong bài văn..
Trang 1LAO XAO
Duy Khán
-A Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức.
- Thế giới loài chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên nhiên ở một làng quê Miền Bắc
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng quê trong bài văn
2 Kỹ năng.
- Đọc hiểu bài hồi ký tự truyện có yếu tố miêu tả
- Nhận biết chất dân gian được sử dụng trong bài văn và tác dụng của những yếu tố này
3 Thái độ.
- Lòng yêu thiên nhiên
B Chuẩn bị của thầy và trò.
- Giáo viên: Giáo án, sách chuẩn kiến thức kĩ năng
- Học sinh: Vở soạn, sách giao khoa
C Tiến trình các hoạt động dạy và học.
1 Bài cũ:
- Bài kí “Lòng yêu nước” của I E- ren- bua nêu lên chân lí gì ?
2 Bài mới:
Trang 2Hoạt động của GV, HS Nội dung cần đạt
- Cho một HS đọc chú thích dấu sao,
lưu ý học sinh về tác giả, tác phẩm
- Hướng dẫn học sinh lưu ý các chú
thích: 4, 6, 7, 8
- Giáo viên cùng hai học sinh đọc hết
văn bản (giọng chậm rãi, tâm tình)
- Giáo viên giải thích thêm: Vung tứ
linh, láu táu
I Đọc - chú thích
II Tìm hiểu văn bản.
Bài văn có thể chia thành mấy đoạn?
Nội dung chính của mỗi đoạn?
- Có thể chia thành hai đoạn
+ Đoạn 1: Cảnh buổi sớm chớm hè ở làng quê
+ Đoạn 2: Thế giới các loài chim
- Gọi 1 học sinh đọc đoạn mở đầu 1 Cảnh buổi sớm chớm hè ở làng quê.
Em có cảm nhận chung gì về đoạn văn
này?
- Với những câu văn ngắn, kết cấu đơn giản Miêu tả một cách ấn tượng bức tranh tràn đầy màu sắc, âm thanh và hương vị của cảnh vật nới làng quê trong buổi sớm chớm hè
Âm thanh nào khiến tác giả chú ý nhất? - Đó là âm thanh “lao xao” rất khẽ, rất
Trang 3Vì sao? nhẹ nhưng vẫn khá rõ.
- Đó là cái lao xao của trời đất, của vạn vật và cả cái lao xao trong tâm hồn tác giả
Trên cái nền của bức tranh bao quát ấy,
tác giả mở đầu tả cảnh thế giới các loài
chim như thế nào?
- “Sớm … râm ran”
Tác giả dùng những câu rất ngắn với dụng ý làm nổi bật thế giới các loài chim được cảm nhận và miêu tả qua tâm hồn trẻ thơ hồn nhiên và ngây thơ
2 Những bức tranh và mẩu chuyện về thế giới loài chim.
a Nhóm chim hiền
Những biện pháp nghệ thuật nào đã
được sử dụng ở đây?
- Nhân hoá
- Dùng từ láy tượng thanh để miêu tả tiếng chim
Câu đồng giao được đưa vào có ý nghĩa
gì ?
- Phù hợp với tâm lí trẻ thơ
- Nói lên mối quan hệ họ hàng ràng buộc, thân thiết trong thế giới các loài chim (kín đáo chỉ mối quan hệ họ mạc của con người ở làng quê)
- Tạo nên sắc thái dân gian
Em có thuộc câu đồng giao nào nói về
thế giới loài vật không? - Học sinh trả lời.
Trang 4- Giáo viên nhân xét, bổ sung.
Vì sao tác giả gọi Bồ các, chim Ri, Sáo
sậu, Sáo đen, Tu hú, chim Ngói là các
loại chim hiền?
- Vì chúng thường xuyên mang niềm vui đến cho người nông dân, cho thiên
nhiên, đất trời
Câu chuyện cổ tích về nguồn gốc chim
Bìm Bịp có ý nghĩa gì?
- Thể hiện sự căm ghét cái ác, cái xấu, cái bịp bợm
- Làm tăng ý vị văn hoá dân gian cho câu chuyện và bức tranh thiên nhiên của Duy Khán thêm hấp dẫn kì thú
3 Củng cố bài học:
- Giáo viên hệ thống lại nội dung, kiến thức
4 Hướng dẫn học:
- Học sinh về tìm hiểu nội dung còn lại của bài văn
LAO XAO
Duy Khán
-A Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức.
Trang 5- Thế giới loài chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên nhiên ở một làng quê Miền Bắc
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng quê trong bài văn
2 Kỹ năng.
- Đọc hiểu bài hồi ký tự truyện có yếu tố miêu tả
- Nhận biết chất dân gian được sử dụng trong bài văn và tác dụng của những yếu tố này
3 Thái độ.
- Lòng yêu thiên nhiên
B Chuẩn bị của thầy và trò.
- Giáo viên: Giáo án, sách chuẩn kiến thức kĩ năng
- Học sinh: Vở soạn, sách giao khoa
C Tiến trình các hoạt động dạy và học.
1 Bài cũ:
- Kiểm tra vở soạn văn của học sinh
2 Bài mới:
- Gọi một học sinh đọc từ “kia kìa” đến
hết bài văn
2 Những bức tranh và mẩu chuyện về thế giới loài chim.
Trang 6a Những nhóm chim ác, dữ.
Thống kê các loài chim ác, dữ được tả
trong bài?
- Diều hâu, quạ, chèo bẻo, cắt
Cảnh Diều hâu sà xuống bắt gà con và
gà mẹ liều chết đánh lại gợi cho em suy
nghĩ gì?
- Gợi ra sự cạnh tranh sinh tồn
- Liên hệ đến tình mẹ con (Loài chim – con người)
Cảnh Diều hâu tha gà con lên không bị
chèo bẻo bất ngờ đánh túi bụi gợi cho
em những suy nghĩ gì?
- Nó minh chứng cho câu tục ngữ: Kẻ cắp gặp bà già
- Nó gây hứng thú đặc biệt cho lứa tuổi trẻ em
- Chứng minh cho quy luật tâm lí của con người “Người có tội khi trở thành người tốt thì tốt lắm”
Câu tục ngữ “Lia lia, láu láu như quạ
dòm chuồng lợn” có ý nghĩa gì?
- Gợi sự hèn hạ, bẩn thỉu và đặc tính vừa lấc láo, nhâng nháo vừa len lét dò xét, láu táu của quạ
Thái độ của tác giả đối với loài chim
này?
- Kinh ghét
Cảnh chim cắt xỉa chết chèo bẻo rồi lại
bị cả đàn chèo bẻo phục kích, trả thù,
đánh cho ngấp ngoái được miêu tả như
thế nào và có ý nghĩa gì?
- Cho học sinh miêu tả lại
- Ý nghĩa: Gợi ra bài học, dù có mạnh giỏi đến đâu mà gây tội ác thì nhất định
sẽ bị trừng trị Sức mạnh của tinh thần đoàn kết sẽ làm nên chiến thắng, biến
Trang 7yếu thành mạnh.
* Tổng kết.
Nhận xét của em về cách miêu tả thế
giới loài chim của tác giả?
- Miêu tả chính xác, sinh động, làm nổi bật hình dáng, tập tính của mỗi loài chim
Em có suy nghĩ gì về tâm hồn, tình cảm
của tác giả về thế giới loài chim của
làng quê Việt Nam?
- Cách cảm nhận, cách nhìn sâu lắng trữ tình, đầy yêu mến
- Thấm đẫm chất văn hoá dân gian cổ truyền
3 Củng cố bài học:
- Cho học sinh đọc ghi nhớ
- Giáo viên nhấn mạnh nội dung, kiến thức Yêu cầu học sinh học thuộc
4 Hướng dẫn học:
- Học sinh soạn bài “Ôn tập truyện và kí”