- Hiểu được nghệ thuật quan sát và miêu tả chính xác, sinh động và hấp dẫn về các loài chim ở làng quê trong bài văn Rèn kĩ năng đọc hiểu Giáo dục tình yêu quê hương.. Miêu tả đặc điểm
Trang 1Tiết 113: Đọc thêm : LAO XAO (T1)
(Duy Khán (Hồi kí tự truyện)
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.
Giúp học sinh:
- Cảm nhận được vẻ đẹp và phong phú về thiên nhiên làng quê qua hình ảnh các loài chim Thấy được tâm hồn nhạy cảm, sự hiểu biết và lòng yêu thiên nhiên làng quê của tác giả
- Hiểu được nghệ thuật quan sát và miêu tả chính xác, sinh động và hấp dẫn
về các loài chim ở làng quê trong bài văn
Rèn kĩ năng đọc hiểu
Giáo dục tình yêu quê hương
B CHUẨN BỊ.
Giáo viên: Đọc sách - tài liệu - giáo án
Học sinh: Đọc sách - Trả lời câu hỏi
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
* Hoạt động1 Khởi động.
I Ổn định tổ chức: Sĩ số : 6A
6B
6C
II Kiểm tra bài cũ.
- Nêu ngọn nguồn của lòng yêu nước? Liên hệ bản thân?
III Tổ chức các HĐ dạy - học:
Trang 2* Hoạt động 2 Bài mới.
GV nêu yêu cầu đọc
Trình bày hiểu biết của em về
tác giả?
Cho biết bố cục của VB?
Khung cảnh làng quê được
miêu tả qua chi tiết nào?
- Cái gì làm nên sự sống lao
I Hướng dẫn đọc , hiểu chung văn bản.
1 Đọc kể
2 Tìm hiểu chú thích a.Tác giả tác phẩm:
-Duy Khán (1934-1995) Quê Quế Võ- Bắc Ninh
-Từng tham gia quân đội, làm biên tập viên báo văn nghệ quân đội
b Tác phẩm: VB trích từ tập hồi kí tự truyện “ Tuổi thơ im lặng”-1985.TP được giải thưởng của hội nhà văn năm 1987
c.Từ khó (SGK)
3 Bố cục: 2 đoạn
- Đoạn 1: Từ đầu râm ran: Khung cảnh làng quê lúc chớm hè
- Đoạn 2: Còn lại: Tả thế giới loài chim
II Hướng dẫn đọc,hiểu nội dung văn bản 1.Khung cảnh làng quê lúc chớm hè.
- Cây cối um tùm
- Cả làng thơm: hoa lan hoa giẻ, móng rồng, hoa của cây cối
Trang 3xao trong vườn quê vào thời
điểm chớm hè?
- Nhận xét của em về cách
miêu tả loài vật trong đoạn văn
này?Qua đó gợi cảnh sắc nt?
T.giả dùng câu văn nào để dẫn
vào đoạn tả, kể về các loài
chim?
Thống kê trình tự tên các loài
chim được nói đến? Tìm hiểu
cách tả?
Tác giả kể những loài chim
nào mang niềm vui đến cho
trời đất? từng loài được giới
thiệu bằng chi tiết nào?
Tìm xem cách sắp xếp thành
nhóm loài gần nhau hay
không?
- Ong bướm tìm mật Sự sống lao xao trong vườn
- Ong vàng, ong bò vẽ, ong mật đánh lộn nhau
để hút mật
- Bướm hiền lành bỏ chỗ lao xao
Miêu tả đặc điểm hoạt động của ong, bướm trong môi trường sinh sống của chúng: vườn hoa tạo được bức tranh sinh động về sự sống của ong và bướm trong buỏi sáng trong lành mát mẻ khi thiên nhiên chớm hè
2 Thế giới loài chim.
-Bồ các, sáo sậu, tu hú=> Chim lành -Diều hâu, quạ, cắt=> Chim ác
-Tả theo 2 nhóm : loài chim gần gũi với con ngườivà loài chim ác, tiếp đó là loài chim dám đánh lại lũ chim ác.Đoạn nói về bìm bịp là phần chuyển tiếp , liên kết giữa 2 đoạn
a.Nhóm các loại chim lành( Chim mang vui đến cho trời đất).
- Bồ các: vừa bay vừa kêu cứ như bị đuổi đánh
- Chim sáo: Đậu cả trên lưng trâu mà hót
Tọ tọc học hót
Bay đi ăn, chiều lại về với chủ -Chim tu hú: Báo mùa tu hú chín, đỗ trên
Trang 4- Nhận xét gì về nghệ thuật tả
các loài chim ở đoạn này?
- Tại sao tác giả gọi chúng là
chim mang vui đến cho trời đất
?
Qua đó em tình cảm gì cuả t.g
với làng quê?
ngọn cây kêu
- Chim ngói: Bay theo đàn
- Chim nhạn: Bay tít trên mây xanh
Chọn tả ở mỗi loài vật một vài nét nổi bật đáng chú ý: vì tiếng kêu (bồ các); về đặc điểm, tập tính của chúng (sáo: hót, học nói; tu
hú kêu mùa vải chín)
Kết hợp tả với kể (chuyện con sáo nhà bác vui)
-Chúng mang vui đến cho đất trời vì tiếng hót của chúng vui, hót mừng được mùa, hót báo mùa quả chín
-Qua đó thể hiện tình cảm yêu mến, gắn bó với thiên nhiên làng quê của nhà văn
*Hoạt động 3 * Luyện tập Đọc lại đoạn 1
*Hoạt động 4 Củng cố- dặn dò.
IV Củng cố:
- Em học tập được gì ở nghệ thuật miêu tả các loài chim?
V Hướng dẫn về nhà:
- Học bài, soạn tiếp phần còn lại
Trang 5Tiết 114: Đọc thêm : LAO XAO (T2) Duy Khán (Hồi kí tự truyện)
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.
Giúp học sinh:
- Cảm nhận được vẻ đẹp và sự phong phú của thiên nhiên làng quê qua hình ảnh các loài chim Thấy được tâm hồn nhạy cảm, sự hiểu biết và lòng yêu thiên nhiên làng quê của tác giả
Rèn kĩ năng đọc hiểu
Giáo dục tình yêu quê huơng, đất nước
B CHUẨN BỊ.
Giáo viên: Đọc sách - tài liệu - giáo án
Học sinh: Đọc sách - Trả lời câu hỏi
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
*Hoạt động1 Khởi động.
I Ổn định tổ chức: Sĩ số : 6A
6B
6C
II Kiểm tra bài cũ.
- Phân tích hình ảnh các loài chim mang vui đến cho trời đất
III Tổ chức các HĐ dạy - học:
* Hoạt động 2.Bài mới.
Trang 6?Trước khi nói về sự xuất hiện
của chim ác, chim xấu, t.g miêu
tả bằng đoạn văn nói về loại
chim nào?
- Trong các loài chim xấu, chim
ác, tác giả tập trung kể về loài
nào?
- Diều hâu có những đặc điểm
xấu và ác nào
T.g sử dụng biện pháp NT gì khi
miêu tả?
Nhận xét về cách miêu tả quạ?
II Hướng dẫn đọc, hiểu nội dung tác phẩm.
2 Thế giới các loài chim.
b Chim ác, chim xấu.
Trước khi nói về sự xuất hiện của chim ác, chim xấu, t.g miêu tả bằng đoạn văn nói về chim bìm bịp: lông xám đen, tập tính suốt đêm ngày rúc trong bụi cây kêu bìm bịp và các chim xấu chim
ác xuất hiện
- Diều hâu:
+ Mũi khoằn, đánh hơi xác chết và gà con rất tinh
+ Lao như mũi tên xuống, tha được gà con, lao vụt lên mây xanh, vừa lượn vừa ăn
=> Miêu tả+ kể+ SS chân thực đúng với đặc điểm loài chim xấu, ác
- Quạ:
+ Đen khoang
+ Bắt gà con, ăn trộm trứng, ngó nghiêng ở chuồng lợn “Lia lia láu láu như quạ dòm chuồng lợn”
=> Dùng câu tục ngữ tả đúng bản chất của chim chuyên ăn trộm trứng , xác chết, hay dò xét, vội
vã và láu táu giống như con người có tính cách
Trang 7- Chim cắt được tả trong hoàn
cảnh nào?
- Em nhận xét gì về nghệ thuật
tả các loài chim ở đây?
- Tại sao tác giả gọi chúng là
chim ác, chim xấu?
Nếu đánh giá chúng bằng cách
nhìn dân gian em sẽ đặt tên cho
chúng ntn?
- Tại sao tác giả gọi chim chèo
bẻo là chim trị ác?
?- Chim chèo bẻo được miêu tả
qua những đặc điểm nào về hình
dáng, hoạt động?
xấu xa
- Chim cắt:
+ Cánh nhọn như mũi dao bầu chọc tiết lợn
+ Khi đánh nhau, xỉa bằng cánh, vụt đến, vụt biến như quỷ
Miêu tả ngoại hình: lai lịch, hoạt động, kết hợp
tả với kể (sự tích con bìm bịp) (về mối quan hệ giữa các loài)
Những loài động vật ăn thịt, hung dữ chi ác, chim xấu (cách gọi có kèm theo thái độ yêu, ghét của dân gian)
( Quạ: Chim ăn trộm, diều hâu: Chim ăn cướp, Cắt: Chim đao phủ)
c Chim trị ác: Chèo bẻo.
Là loài chim dám đánh lại các loài chim ác, chim xấu
- Hình dáng: như những mũi tên đen hình đuôi cá
- Hoạt động:
+ Lao vào đánh diều hâu túi bụi khiến diều hâu phải nhả mồi
+ Vây tứ phía đánh quạ Có con quạ chết rũ xương
+ Cả đàn vây vào đánh chim cắt để cứu bạn, khiến cắt rơi xuông ngắc ngoải
Ca ngợi hành động dũng cảm của chèo bẻo có
Trang 8- Tác giả có thể hiện thái độ gì
khi miêu tả choè bẻo (yêu,
ghét)?
- Miêu tả được như vậy chứng
tỏ điều gì ở tác giả?
- Bài văn đã thể hiện những điều
gì thuộc các yếu tố văn hoá dân
gian?
- Em học tập được gì về nghệ
thuật miêu tả, kể chuyện của tác
thiện cảm
Tác giả có vốn hiểu biết phong phú về các loài chim ở làng quê tình cảm yêu mến và gắn bó với thiên nhiên làng quê của tác giả
Chất văn hoá dân gian
+ Đồng dao: Bồ các là bác chim ri
+ Thành ngữ: Dây mơ, rễ má, kẻ cắp gặp đàn bà, lia lia láu láu như quạ vào chuồng lợn
+ Truyện cổ tích: sự tích chim bìm bịp
=> Cách nhìn các loài chim trong mối quan hệ với con người, với công việc nhà nông, cái nhìn thiện cảm hay ác cảm với từng loài theo quan niệm dân gian Khiến thế giới loài chim hiện lên thật sinh động đáng yêu.Qua đó thể hiện tình cảm yêu quý, bảo vệ các loài chim
III Tổng kết - Ghi nhớ.
1- Nghệ thuật:
-Quan sát tinh tường
- Miêu tả, kể chuyện kèm theo bộc lộ cảm xúc
- Sử dụng chất liệu văn hóa dân gian: Vận dụng thành ngữ, đồng dao, cổ tích khi miêu tả thế giới loài chim
2- Nội dung: Bài văn vẽ nên bức tranh cụ thể,
sinh động, nhiều màu sắc về thế giới các loài chim
ở đồng quê yêu mến cảnh sắc quê hương
Trang 9*Hoạt động 3- Luyện tập.
- Nội dung cơ bản của bài?
IV/ Luyện tập.
- Em hãy quan sát và miêu tả một loài chim quen
thuộc ở quê em Gợi ý: Tả hình dáng Tập tính, hoạt động
* Hoạt động 4 Củng cố ,dặn dò.
IV Củng cố :
- Em học tập được gì về nghệ thuật tả và kể các loài chim
V
Hướng dẫn về nhà :
- Học bài, làm bài tập (SBT)