- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng quê trong bài văn.. - Nhận biết được chất dân gian được sử dụng trong bài văn và tác dụng của những yếu tố đó.
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6
(Trích Tuổi thơ im lặng - DUY KHÁN )
I Mục tiêu :
1 Kiến thức: - Giớí thiệu các loại chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên nhiên ở một
làng quê mền Bắc
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng quê trong bài văn
2 Kĩ năng: - Đọc - hiểu bài hồi kí - tự truyện có yếu tố miêu tả.
- Nhận biết được chất dân gian được sử dụng trong bài văn và tác dụng của những yếu tố đó
3 Thái độ: - Giáo dục học sinh tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương mình.
II Chuẩn bị :
1 GV: - Đọc và nghiên cứu văn bản.
2 HS: - Đọc và soạn bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học:
1 Kiểm tra bài cũ: - Em hiểu như thế nào về câu " Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền
quê trở nên lòng yêu tổ quốc " ?
2 Các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ1: Hướng dẫn tìm hiểu chung
- HS: Đọc chú thích * SGK
? Em hiểu gì về tác giả Duy Khán?
- HS trình bày
- GV nhận xét, bố sung
- GV giới thiệu thêm về sự nghiệp sáng tác
văn chương của ông
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả, tác phẩm: SGK
Trang 2? Em hãy nêu hiểu biết của em về tác phẩm?
- HS: Trả lời
- GV: giới thiệu thêm về tác giả
- GV giới thiệu nét chính của “ Tuổi thơ im
lặng”
- GV kiểm tra chú thích 1, 2, 6, 7, 8
? Văn bản trên viết theo phương thức biểu
đạt chính nào? ( Miêu tả)
? Văn bản tả và kể cái gì ? ở đâu ?
? Cách kể và tả có theo trình tự không ? hay
là tự do ?
? Theo em, văn bản có thể chia làm mấy
đoạn? Nội dung mỗi đoạn?
- HS: + Đ1: Khung cảnh làng quê mới vào
hè
+ Đ2: Tả về các loài chim hiền
+ Đ3: Tả về các loài chim ác
HĐ2: HD HS tìm hiểu văn bản
? Khung cảnh làng quê được miêu tả như
thế nào?
? Kể các phương diện mà tác giả chọn miêu
tả ?
? Cây cối được miêu tả như thế nào ?
? Hoa miêu tả như thế nào?
- HS: Tả 3 loài hoa: Màu sắc, hình dáng,
hương thơm
? Ong bướm được miêu tả như thế nào?
? Âm thanh của làng quê?
? Mầu sắc được miêu tả như thế nào ?
? Lao xao là từ loại gì?
? Âm thanh đó gợi cho em cảm giác gì?
2 Đọc và tìm hiểu chú thích
3 Bố cục: 3 phần
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Khung cảnh làng quê lúc vào hè:
- Cây cối: um tùm
- Hoa: đẹp rực rỡ
Trang 3- HS: Âm thanh lao xao: Rất khẽ, rất nhẹ,
nhưng khá rõ-> Sự chuyển động của đất
trời, thiên nhiên làng quê khi hè về
? Em có nhận xét gì về cách miêu tả của tác
giả? Nêu nhận xét về cách sử dụng câu
trong đoạn?
? Câu ngắn, thậm chí có câu chỉ có 1 từ
? Theo em việc sử dụng câu ngắn có tác
dụng gì?
? Liệt kê, nhấn mạnh ý, thu hút sự chú ý của
người đọc
- GV đọc một số câu thơ miêu tả cảnh hè về:
(Khi con tu hú……
Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào)
* Luyện tập : Em hãy viết một đoạn văn
ngắn tả cảnh quê em
- HS viết đoạn văn
- GV gọi 2, 3 học sinh đọc đoạn văn mình
viết
- Học sinh nhận xét
- GV nhận xét
- Ong bướm: Lao xao, rộn ràng -> Tính từ
-> Cảnh làng quê vào hè: Đẹp, nhộn nhịp, vui
vẻ, đáng
3 Củng cố:
- Cảm nghĩ của em về mùa hè ở làng quê?
- Đọc một số câu thơ viết(hoặc hát) về mùa hè mà em biết ?
4 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học kĩ bài, nắm được nghệ thuật miêu tả trong phần 1 của văn bản
- Đọc và soạn tiếp phần sau của văn bản giờ sau học
Trang 4BÀI 28 - TIẾT 113: LAO XAO
(Trích Tuổi thơ im lặng - DUY KHÁN )- Tiếp theo.
I Mục tiêu :
1 Kiến thức: - Giớí thiệu các loại chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên nhiên ở một
làng quê mền Bắc
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng quê trong bài văn
2 Kĩ năng: - Đọc - hiểu bài hồi kí - tự truyện có yếu tố miêu tả.
- Nhận biết được chất dân gian được sử dụng trong bài văn và tác dụng của những yếu tố đó
3 Thái độ: - Giáo dục học sinh tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương mình.
II Chuẩn bị :
1 GV: - Đọc và nghiên cứu văn bản.
2 HS: - Đọc và soạn bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học:
1 Kiểm tra bài cũ: - Em hiểu như thế nào về câu " Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền
quê trở nên lòng yêu tổ quốc " ?
2 Các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ1: Học sinh nhắc lại nội dung kiến thức
giờ học trước.
? Khung cảnh làng quê vào hề được tác giả
miêu tả như thế nào ?
? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào để
giới thiệu khung cảnh làng quê ?
HĐ2: HD HS tìm hiểu các loài chim hiền.
- HS đọc đoạn 2
? Loài chim hiền gồm những loài nào?
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
2 Loài chim hiền:
Trang 5? Tác giả tập trung kể về loài nào ?
- HS: Chim sáo và tu hú
? Chúng được kể trên phương diện nào ? - HS:
đặc điểm hoạt động của loài: hót, học nói, kêu
vào mùa vải chín…
? Tác giả sử dụng biện pháp gì để kể về các
loài chim? ( Câu đồng dao)
? Sử dụng câu đồng dao như thế có ý nghĩa gì?
- HS: Tạo sắc thái dân gian
? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
- HS: Nhân hoá
? Vì sao tác giả gọi đó là loài chim hiền?
? Hãy nêu những chi tiết miêu tả đặc điểm loài
chim hiền?
? Em có nhận xét gì về cách đánh giá của tác
giả?
HĐ3: HD HS tìm hiểu các loài chim ác.
? Hãy kể tên các loài chim ác ?
- HS: Diều hâu, quạ, chèo bẻo, cắt
? Theo em có phải đây là tất cả các loài chim
dữ?
- HS: đây mới chỉ một số con gặp ở nông thôn,
còn có chim Lợn, đại bàng, chim ưng…
? Vì sao tác giả xếp các loài này vào nhóm
chim dữ?
? Mỗi loài chim ( hiền - ác) được tác giả miêu
tả trên phương diện nào?
? Em hãy nhận xét về tài quan sát của tác giả và
tình cảm của tác giả với thiên nhiên làng quê
qua việc miêu tả các loài chim?
HĐ4: HD HS tìm hiểu chất liệu văn hoá dân
gian sử dụng trong văn bản.
- Thường mang niềm vui đến cho thiên nhiên, đất trời và con người
+ Tu hú: Báo mùa vải chín + Chim ngói: Mang theo cả mùa lúa chín + Chim nhạn: Như nâng bầu trời cao thăm thẳm hơn
3 Loài chim ác:
- Chuyên ăn trộm trứng
- Thích ăn thịt chết
Trang 6? Trong bài tác giả đã sử dụng những chất liệu
dân gian nào ?
? Hãy tìm dẫn chứng
? Cách viết như vậy tạo nên nét đặc sắc gì?
- HS: Riêng biệt, đặc sắc, lôi cuốn
? Theo em, quan niệm của nhân dân về một số
loài chim có gì chưa xác đáng?
- HS: ngoài những thiện cảm về từng loài chim
còn có cái nhìn định kiến thiếu căn cứ khoa
học: Chim Cú, Bìm bịp
? Bài văn cho em những hiểu biết gì mới về
thiên nhiên, làng quê qua hình ảnh các loài
chim ?
- HS đọc ghi nhớ SGK
HĐ5: Hướng dẫn học sinh luyện tập
- GV hướng dẫn HS luyện tập: Miêu tả về một
loài chim quen thuộc ở quê em
- HS viết bài
- GV gọi HS trình bày - nhận xét
- Nạt kẻ yếu
-> Tác giả có tâm hồn nhạy cảm, lòng yêu thiên nhiên và hiểu biết về loài chim
4 Chất liệu văn hoá dân gian:
- Đồng dao
- Thành ngữ
- Truyện cổ tích
* Ghi nhớ ( SGK)
III LUYỆN TẬP:
3 Củng cố:
- Nghệ thuật đặc sắc trong văn bản ?
- Qua văn bản giúp em có những hiểu biết gì mới về thiên nhiên, làng quê ?
Trang 74 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học kĩ bài, nắm được nghệ thuật miêu tả trong văn bản
- Nhớ được các câu đồng dao, thành ngữ trong văn bản
- Tìm hiểu thêm các văn bản khác viết về làng quê Việt Nam
- Ôn tập Tiếng Việt, giờ sau kiểm tra 1 tiết