Giáo án Ngữ văn 6 bài 27: Lao xao

Kiến thức: - Giớí thiệu các loại chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên nhiên ở một làng quê mền Bắc.. - Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng qu

Văn bản

Tiết 113 LAO XAO

(Trích Tuổi thơ im lặng - DUY KHÁN )

I Mục tiêu :

1 Kiến thức: - Giớí thiệu các loại chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên

nhiên ở một làng quê mền Bắc

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng quê trong bài văn

2 Kĩ năng: - Đọc - hiểu bài hồi kí - tự truyện có yếu tố miêu tả.

- Nhận biết được chất dân gian được sử dụng trong bài văn và tác dụng của những yếu tố đó

3 Thái độ: - Giáo dục học sinh tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương mình.

II Chuẩn bị :

1 GV: - Đọc và nghiên cứu văn bản.

2 HS: - Đọc và soạn bài theo câu hỏi SGK.

III Tiến trình tổ chức dạy - học:

1 Kiểm tra bài cũ: - Em hiểu như thế nào về câu " Lòng yêu nhà, yêu làng xóm,

yêu miền quê trở nên lòng yêu tổ quốc " ?

2 Các hoạt động dạy - học:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

HĐ1: Hướng dẫn tìm hiểu chung

- HS: Đọc chú thích * SGK

? Em hiểu gì về tác giả Duy Khán?

- HS trình bày

- GV nhận xét, bố sung

- GV giới thiệu thêm về sự nghiệp sáng

tác văn chương của ông

? Em hãy nêu hiểu biết của em về tác

phẩm?

- HS: Trả lời

- GV: giới thiệu thêm về tác giả

- GV giới thiệu nét chính của “ Tuổi thơ

im lặng”

- GV kiểm tra chú thích 1, 2, 6, 7, 8

? Văn bản trên viết theo phương thức

biểu đạt chính nào? ( Miêu tả)

? Văn bản tả và kể cái gì ? ở đâu ?

? Cách kể và tả có theo trình tự không ?

hay là tự do ?

? Theo em, văn bản có thể chia làm mấy

đoạn? Nội dung mỗi đoạn?

- HS: + Đ1: Khung cảnh làng quê mới

vào hè

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả, tác phẩm: SGK

2 Đọc và tìm hiểu chú thích

3 Bố cục: 3 phần

+ Đ2: Tả về các loài chim hiền.

+ Đ3: Tả về các loài chim ác

HĐ2: HD HS tìm hiểu văn bản

? Khung cảnh làng quê được miêu tả

như thế nào?

? Kể các phương diện mà tác giả chọn

miêu tả ?

? Cây cối được miêu tả như thế nào ?

? Hoa miêu tả như thế nào?

- HS: Tả 3 loài hoa: Màu sắc, hình dáng,

hương thơm

? Ong bướm được miêu tả như thế nào?

? Âm thanh của làng quê?

? Mầu sắc được miêu tả như thế nào ?

? Lao xao là từ loại gì?

? Âm thanh đó gợi cho em cảm giác gì?

- HS: Âm thanh lao xao: Rất khẽ, rất

nhẹ, nhưng khá rõ-> Sự chuyển động

của đất trời, thiên nhiên làng quê khi hè

về

? Em có nhận xét gì về cách miêu tả của

tác giả? Nêu nhận xét về cách sử dụng

câu trong đoạn?

? Câu ngắn, thậm chí có câu chỉ có 1 từ

II TÌM HIỂU VĂN BẢN

1 Khung cảnh làng quê lúc vào hè:

- Cây cối: um tùm

- Hoa: đẹp rực rỡ

- Ong bướm: Lao xao, rộn ràng -> Tính từ

? Theo em việc sử dụng câu ngắn có tác

dụng gì?

? Liệt kê, nhấn mạnh ý, thu hút sự chú ý

của người đọc

- GV đọc một số câu thơ miêu tả cảnh hè

về: (Khi con tu hú……

Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào)

* Luyện tập : Em hãy viết một đoạn văn

ngắn tả cảnh quê em

- HS viết đoạn văn

- GV gọi 2, 3 học sinh đọc đoạn văn

mình viết

- Học sinh nhận xét

- GV nhận xét

-> Cảnh làng quê vào hè: Đẹp, nhộn

nhịp, vui vẻ, đáng

3 Củng cố:

- Cảm nghĩ của em về mùa hè ở làng quê?

- Đọc một số câu thơ viết(hoặc hát) về mùa hè mà em biết ?

4 Hướng dẫn học ở nhà:

- Học kĩ bài, nắm được nghệ thuật miêu tả trong phần 1 của văn bản

- Đọc và soạn tiếp phần sau của văn bản giờ sau học

Văn bản

(Trích Tuổi thơ im lặng - DUY KHÁN )- Tiếp theo.

I Mục tiêu :

1 Kiến thức: - Giớí thiệu các loại chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên

nhiên ở một làng quê mền Bắc

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng quê trong bài văn

2 Kĩ năng: - Đọc - hiểu bài hồi kí - tự truyện có yếu tố miêu tả.

- Nhận biết được chất dân gian được sử dụng trong bài văn và tác dụng của những yếu tố đó

3 Thái độ: - Giáo dục học sinh tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương mình.

II Chuẩn bị :

1 GV: - Đọc và nghiên cứu văn bản.

2 HS: - Đọc và soạn bài theo câu hỏi SGK.

III Tiến trình tổ chức dạy - học:

1 Kiểm tra bài cũ: - Em hiểu như thế nào về câu " Lòng yêu nhà, yêu làng xóm,

yêu miền quê trở nên lòng yêu tổ quốc " ?

2 Các hoạt động dạy - học:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

HĐ1: Học sinh nhắc lại nội dung kiến

thức giờ học trước.

? Khung cảnh làng quê vào hề được tác

giả miêu tả như thế nào ?

? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật

nào để giới thiệu khung cảnh làng quê ?

HĐ2: HD HS tìm hiểu các loài chim

hiền.

- HS đọc đoạn 2

? Loài chim hiền gồm những loài nào?

? Tác giả tập trung kể về loài nào ?

- HS: Chim sáo và tu hú

? Chúng được kể trên phương diện nào ?

- HS: đặc điểm hoạt động của loài: hót,

học nói, kêu vào mùa vải chín…

? Tác giả sử dụng biện pháp gì để kể về

các loài chim? ( Câu đồng dao)

? Sử dụng câu đồng dao như thế có ý

nghĩa gì?

- HS: Tạo sắc thái dân gian

? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật

gì?

- HS: Nhân hoá

? Vì sao tác giả gọi đó là loài chim hiền?

? Hãy nêu những chi tiết miêu tả đặc

II TÌM HIỂU VĂN BẢN

2 Loài chim hiền:

điểm loài chim hiền?

? Em có nhận xét gì về cách đánh giá

của tác giả?

HĐ3: HD HS tìm hiểu các loài chim

ác.

? Hãy kể tên các loài chim ác ?

- HS: Diều hâu, quạ, chèo bẻo, cắt

? Theo em có phải đây là tất cả các loài

chim dữ?

- HS: đây mới chỉ một số con gặp ở

nông thôn, còn có chim Lợn, đại bàng,

chim ưng…

? Vì sao tác giả xếp các loài này vào

nhóm chim dữ?

? Mỗi loài chim ( hiền - ác) được tác giả

miêu tả trên phương diện nào?

? Em hãy nhận xét về tài quan sát của

tác giả và tình cảm của tác giả với thiên

nhiên làng quê qua việc miêu tả các loài

chim?

HĐ4: HD HS tìm hiểu chất liệu văn

hoá dân gian sử dụng trong văn bản.

? Trong bài tác giả đã sử dụng những

chất liệu dân gian nào ?

? Hãy tìm dẫn chứng

? Cách viết như vậy tạo nên nét đặc sắc

gì?

- Thường mang niềm vui đến cho thiên nhiên, đất trời và con người

+ Tu hú: Báo mùa vải chín + Chim ngói: Mang theo cả mùa lúa chín

+ Chim nhạn: Như nâng bầu trời cao thăm thẳm hơn

3 Loài chim ác:

- Chuyên ăn trộm trứng

- Thích ăn thịt chết

- Nạt kẻ yếu

-> Tác giả có tâm hồn nhạy cảm, lòng

- HS: Riêng biệt, đặc sắc, lôi cuốn

? Theo em, quan niệm của nhân dân về

một số loài chim có gì chưa xác đáng?

- HS: ngoài những thiện cảm về từng

loài chim còn có cái nhìn định kiến thiếu

căn cứ khoa học: Chim Cú, Bìm bịp

? Bài văn cho em những hiểu biết gì

mới về thiên nhiên, làng quê qua hình

ảnh các loài chim ?

- HS đọc ghi nhớ SGK

HĐ5: Hướng dẫn học sinh luyện tập

- GV hướng dẫn HS luyện tập: Miêu tả

về một loài chim quen thuộc ở quê em

- HS viết bài

- GV gọi HS trình bày - nhận xét

yêu thiên nhiên và hiểu biết về loài chim

4 Chất liệu văn hoá dân gian:

- Đồng dao

- Thành ngữ

- Truyện cổ tích

* Ghi nhớ ( SGK)

III LUYỆN TẬP:

3 Củng cố:

- Nghệ thuật đặc sắc trong văn bản ?

- Qua văn bản giúp em có những hiểu biết gì mới về thiên nhiên, làng quê ?

4 Hướng dẫn học ở nhà:

- Học kĩ bài, nắm được nghệ thuật miêu tả trong văn bản

- Nhớ được các câu đồng dao, thành ngữ trong văn bản

- Tìm hiểu thêm các văn bản khác viết về làng quê Việt Nam

- Ôn tập Tiếng Việt, giờ sau kiểm tra 1 tiết