- Thế giới loài chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên nhiên ở một làng quê Miền Bắc.. - Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng quê trong bài văn..
Trang 1Tiết 113 :
VĂN BẢN – LAO XAO
Duy Khán
-A – Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức
- Thế giới loài chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên nhiên ở một làng quê Miền Bắc
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng quê trong bài văn
2 Kỹ năng
- Đọc hiểu bài hồi ký tự truyện có yếu tố miêu tả
- Nhận biết chất dân gian được sử dụng trong bài văn và tác dụng của những yếu
tố này
3 Thái độ
- Lònh yêu thiên nhiên
B – Chuẩn bị của thầy và trò.
- Giáo viên: Giáo án, sách chuẩn kiến thức kĩ năng
- Học sinh: Vở soạn, sách giao khoa
C – Tiến trình các hoạt động dạy và học.
* Bài cũ:
- Bài kí “Lòng yêu nước” của I E- ren- bua nêu lên chân lí gì ?
* Bài mới:
Trang 2Hoạt động của GV, HS Nội dung cần đạt
- Cho một HS đọc chú thích dấu sao,
lưu ý học sinh về tác giả, tác phẩm
- Hướng dẫn học sinh lưu ý các chú
thích : 4, 6, 7, 8
- Giáo viên cùng hai học sinh đọc hết
văn bản (giọng chậm rãi, tâm tình)
- Giáo viên giải thích thêm : Vung tứ
linh, láu táu
I Đọc - chú thích
II Tìm hiểu văn bản.
? Bài văn có thể chia thành mấy đoạn ?
Nội dung chính của mỗi đoạn ?
- Có thể chia thành hai đoạn
+ Đoạn 1 : Cảnh buổi sớm chớm hè ở làng quê
+ Đoạn 2 : Thế giới các loài chim
- Gọi 1 học sinh đọc đoạn mở đầu 1) Cảnh buổi sớm chớm hè ở làng quê
? Em có cảm nhận chung gì về đoạn
văn này ?
- Với những câu văn ngắn, kết cấu đơn giản Miêu tả một cách ấn tượng bức tranh tràn đầy màu sắc, âm thanh và hương vị của cảnh vật nới làng quê trong buổi sớm chớm hè
? Âm thanh nào khiến tác giả chú ý
nhất ? Vì sao ?
- Đó là âm thanh “lao xao” rất khẽ, rất nhẹ nhưng vẫn khá rõ
Trang 3- Đó là cái lao xao của trời đất, của vạn vật và cả cái lao xao trong tâm hồn tác giả
? Trên cái nền của bức tranh bao quát
ấy, tác giả mở đầu tả cảnh thế giới các
loài chim như thế nào ?
- “Sớm … râm ran”
Tác giả dùng những câu rất ngắn với dụng ý làm nổi bật thế giới các loài chim được cảm nhận và miêu tả qua tâm hồn trẻ thơ hồn nhiên và ngây thơ
2) Những bức tranh và mẩu chuyện về thế giới loài chim
a/ Nhóm chim hiền
? Những biện pháp nghệ thuật nào đã
được sử dụng ở đây ?
- Nhân hoá
- Dùng từ láy tượng thanh để miêu tả tiếng chim
? Câu đồng giao được đưa vào có ý
nghĩa gì ?
- Phù hợp với tâm lí trẻ thơ
- Nói lên mối quan hệ họ hàng ràng buộc, thân thiết trong thế giới các loài chim (kín đáo chỉ mối quan hệ họ mạc của con người ở làng quê)
- Tạo nên sắc thái dân gian
? Em có thuộc câu đồng giao nào nói
về thế giới loài vật không ?
- Học sinh trả lời
- Giáo viên nhân xét, bổ sung
Trang 4Sáo sậu, Sáo đen, Tu hú, chim Ngói là
các loại chim hiền ?
đến cho người nông dân, cho thiên nhiên, đất trời
? Câu chuyện cổ tích về nguồn gốc
chim Bìm Bịp có ý nghĩa gì?
- Thể hiện sự căm ghét cái ác, cái xấu, cái bịp bợm
- Làm tăng ý vị văn hoá dân gian cho câu chuyện và bức tranh thiên nhiên của Duy Khán thêm hấp dẫn kì thú
+ Cũng cố bài học:
Giáo viên hệ thống lại nội dung, kiến thức
+ Hướng dẫn học:
- Học sinh về tìm hiểu nội dung còn lại của bài văn
Trang 5Tiết 114 :
VĂN BẢN - LAO XAO
Duy Khán
-A – Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức
- Thế giới loài chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên nhiên ở một làng quê Miền Bắc
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng quê trong bài văn
2 Kỹ năng
- Đọc hiểu bài hồi ký tự truyện có yếu tố miêu tả
- Nhận biết chất dân gian được sử dụng trong bài văn và tác dụng của những yếu
tố này
3 Thái độ
- Lònh yêu thiên nhiên
B – Chuẩn bị của thầy và trò.
- Giáo viên: Giáo án, sách chuẩn kiến thức kĩ năng
- Học sinh: Vở soạn, sách giao khoa
C – Tiến trình các hoạt động dạy và học.
* Bài cũ :
- Kiểm tra vở soạn văn của học sinh
* Bài mới :
Trang 6Hoạt động của GV, HS Nội dung cần đạt
- Gọi một học sinh đọc từ “kia kìa” đến
hết bài văn
II Tìm hiểu văn bản.
2) Những bức tranh và mẩu chuyện về thế giới loài chim
a/ Những nhóm chim ác, dữ
? Thống kê các loài chim ác, dữ được
tả trong bài ?
- Diều hâu, quạ, chèo bẻo, cắt
? Cảnh Diều hâu sà xuống bắt gà con
và gà mẹ liều chết đánh lại gợi cho em
suy nghĩ gì ?
- Gợi ra sự cạnh tranh sinh tồn
- Liên hệ đến tình mẹ con (Loài chim – con người)
? Cảnh Diều hâu tha gà con lên không
bị chèo bẻo bất ngờ đánh túi bụi gợi
cho em những suy nghĩ gì ?
- Nó minh chứng cho câu tục ngữ : Kẻ cắp gặp bà già
- Nó gây hứng thú đặc biệt cho lứa tuổi trẻ em
- Chứng minh cho quy luật tâm lí của con người “Người có tội khi trở thành người tốt thì tốt lắm”
? Câu tục ngữ “Lia lia, láu láu như quạ
dòm chuồng lợn” có ý nghĩa gì ?
- Gợi sự hèn hạ, bẩn thỉu và đặc tính vừa lấc láo, nhâng nháo vừa len lét dò xét, láu táu của quạ
Trang 7? Thái độ của tác giả đối với loài chim
này ?
- Kinh ghét
? Cảnh chim cắt xỉa chết chèo bẻo rồi
lại bị cả đàn chèo bẻo phục kích, trả
thù, đánh cho ngấp ngoái được miêu tả
như thế nào và có ý nghĩa gì ?
- Cho học sinh miêu tả lại
- ý nghĩa : Gợi ra bài học, dù có mạnh giỏi đến đâu mà gây tội ác thì nhất định
sẽ bị trừng trị Sức mạnh của tinh thần đoàn kết sẽ làm nên chiến thắng, biến yếu thành mạnh
* Tổng kết.
? Nhận xét của em về cách miêu tả thế
giới loài chim của tác giả?
- Miêu tả chính xác, sinh động, làm nổi bật hình dáng, tập tính của mỗi loài chim
? Em có suy nghĩ gì về tâm hồn, tình
cảm của tác giả về thế giới loài chim
của làng quê Việt Nam ?
- Cách cảm nhận, cách nhìn sâu lắng trữ tình, đầy yêu mến
- Thấm đẫm chất văn hoá dân gian cổ truyền
+ Cũng cố bài học :
- Cho học sinh đọc ghi nhớ
- Giáo viên nhấn mạnh nội dung, kiến thức Yêu cầu học sinh học thuộc
+ Hướng dẫn học :
- Học sinh soạn bài “Ôn tập truyện và kí”