- Tích hơp : Cô bé bán diêm, Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự - Rèn luyện kĩ năng dùng trợ từ, thán từ phù hợp với tình huống giao tiếp.. -Nắm được cách thức vận dụng các yếu tố n
Trang 1-Rèn luyện kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự.
-Tích hơp :Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội.
-Rèn luyện kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự
B Chuẩn bị.
-Giáo viên: soạn bài
-Học sinh: xem trước nội dung bài học
C.Tiến trình bài dạy
-Sơn Tinh-Thuỷ Tinh
-Dựa vào nhân vật chính, sự việcchính
-Văn bản trên nêu được nội dungchính
b.So sánh
-Độ dài: ngắn hơn-Số lượng nhân vật và sự việc íthơn
-Lời văn: của người viết
c.Yêu cầu.
Trang 2được nội dung chính
-Đảm bảo tính khách quan trungthành với tác phẩm
-Đảm bảo tính hoàn chỉnh giúpngười đọc hình dung toàn bộ câuchuyện
-Đảm bảo tính cân đối
5.Dặn dò -Nắm nội dung kiến thức bài học
-Chuẩn bị Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự.
Trang 3
Ngày soạn : / /2012
Ngày dạy : / /2012
Tiết 22 LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
A.Mục tiêu bài dạy
-Giáo viên: giáo án, bảng phụ
-Học sinh: học bài cũ chuẩn bị bài tập
C.Các b ước lên lớp
1.ổn định tổ chức
2.Bài cũ:
3B i m i ài mới ới
Hoạt động của giáo viên HĐ của hs Nội dung ghi bảng
HĐ1.H ướng dẫn HS tìm hiểu
mục 1- SGK
GV y/c HS đọc thầm mục 1 và
y/c 1
GV y/c HS thảo luận y/c 1 theo
nhóm, đại diện nhóm trình bày
?Hãy sắp xếp các sự việc theo
trình tự hợp lí?
- GV y/c HS làm việc cá nhân
? Viết tóm tắt truyện lão Hạc
định y/c của bài tập
? Hãy nêu lên những sự việc
tiêu biểu và các nhân vật quan
HS làm việc cá nhân
HS lắng nghe
HS (yếu) đọc vàxác định y/c
HS thảo luận nhóm, đại diện trình bày
HS làm việc cá nhân
-Sắp xếp
1b 4c 7i 2a 5g 8h 3d 6e 9k
Bài tập 2.
Nêu diễn biến đoạn
trích:Tức nước vỡ bờ
a.Anh Dậu ốm nặngđang run rẩy chưa kịphúp cháo thì cai lệ vàngười nhà lính trưởng ậpđến
b.Trước lời lẽ sặc mùichết chóc, anh Dậu bấttỉnh
c.Chị Dậu nhẫn nhục vanxin nhưng tên cai lệkhông bằng lòng
Trang 4Tức nước vỡ bờ
Bài tập 3.
-Vì đó là những văn bảntrữ tình, chủ yếu miêu tảnhững diễn biến trongđời sống nội tâm củanhân vật, ít kể lại sựviệc
Muốn tóm tắt phải viếtlại truyện, cần phải cóthời gian và vốn sống
4.Củng cố:
- Nêu các bước tốm tắt văn bản tự sự?
5.Dặn dò:
- Về nhà luyện tập tóm tắt các văn bản tự sự đã học
Trang 5Ngày soạn : / /2012
Ngày dạy : / /2012
Tiết 23 TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1
(Văn tự sự)1.Phát bài
2.Giáo viên nhận xét
*Ưu điểm:
- Phần lớn các em đọc kĩ đề, xác định được yêu cầu đề ra
- Bài làm có bố cục rõ ràng, diễn đạt các ý, các câu văn mạch lạc, liên kết
- Đã kết hợp được kể và biểu cảm rất nhuần nhuyễn
- GV cùng HS xây dựng đáp án, biểu điểm
- Giáo viên yêu cầu học sinh tự sửa lỗi
- Giáo viên yêu cầu học sinh cùng bàn bạc trao đổi bài để sửa lỗi cho nhau
4 Đọc bài mẫu: Trương Thị Mỹ Nhàn, Trần Thị Thảo
5 Bài học kinh nghiệm
-Nhắc nhở HS trong quá trình làm bài phải đọc kĩ đề để định hướng làm bài
-Yêu cầu học sinh kiểm tra bài kĩ sau khi hoàn thành văn bản
Trang 6- Nắm được vài nét về tác giả An-đec-xen cũng như sự nghiệp sáng tác của ông
- Tóm tắt được tác phẩm Cô bé bán diêm
- Thấy được hoàn cảnh đáng thương, tội nghiệp của em bé bán diêm
? Truyện được chia làm
mấy phần, nội dung
I Vài nét về tác giả, tác phẩm.
1.Tác giả.
-An-đéc-xen (1805-1975) lànhà văn viết truyện ngắn nổitiếng của Đan Mạch
-Để lại nhiều tác phẩm nổi
tiếng như: Bầy chim thiên nga, nàng tiên cá
2.Tác phẩm.
Được trích từ tác phẩm cùngtên
II.Đọc, tìm hiểu chung.
1.Đọc, kể.
2.Tìm hiểu chú thích.
3.Bố cục.
Đ1: Từ đầu…cứng đờ ra: hoàn
cảnh của cô bé bán diêm
III Đọc hiểu văn bản
1.Hoàn cảnh của cô bé bán diêm.
- Mẹ chết, sống với bố, bà nội
đã qua đời, nhà nghèo, sốngchui rúc trong một xó tối tăm,
bố khó tính, luôn mắng nhiếc
Trang 7và chửi rủa, phải đi bán diêmkiếm sống.
4.Củng cố
- Hoàn cảnh của cô bé bán diêm?
5.Dặn dò.
- Học bài, nắm kiến thức, tóm tắt câu chuyện
- Chuẩn bị tiếp bài
Ngày soạn: / /2012
Ngày dạy: / /2012
Trang 8- Khám phá nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, có sự đan xen giữa hiện thực và mộng
tưởng với các tình tiết diễn biến hợp lí của truyện Cô bé bán diêm.
- Qua đó An-đec-xen truyền cho người đọc lòng thương cảm đối với em bé bất hạnh
- Tích hơp : Trợ từ, thán từ, Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự.
B.Chuẩn bị
Giáo viên: đọc bài, soạn bài
Học sinh: học bài xem trước nội dung bài học
C.Tiến trình bài dạy.
?Câu chuyện được tiếp
tục nhờ một chi tiết lặp
lại Đó là chi tiết nào?
?Em bé quẹt diêm mấy
lần
?Cô bé thấy gì ở mổi
lần quẹt Đó là một cảnh
tượng như thế nào
?Điều đó cho thấy mong
ước gì của cô bé bán
người khi nhìn thấy
cảnh tượng ấy và thái
HS suy nghĩ trả lời
cá nhân
2 Hình ảnh Em bé bán diêm trong đêm giao thừa.
- Thời gian, không gian :lạnh, tối
- Đầu trần, chân đất- mọingười ấm áp bên gia đình
- Ngồi co ro ở xó tường- mọinhà sáng rực ánh đèn
- Đói bụng- sực nức mùingỗng quay
-> Sử dụng bút pháp đối lập,tương phản-> làm nổi bật tìnhcảnh khốn khổ của cô bé bándiêm
- Những mơ ước của em bébán diêm
+ Lò sưởi+ Ngỗng quay+ Cây thông nô-en+ Bà
-> Những mơ ước giản dị,chân thành, chính đáng
3.Cái chết của em bé bán diêm.
- Chết do đói rét, cô đơn
- Chết do sự thờ ơ , lãnh đạmcủa người đời
4 Thái độ tác giả
- Đồng cảm với em bé bán
Trang 9mà chúng ta học tập?
?Đọc Cô bé bán diêm
em nhận thức điều sâu
sắc nào về XH và con
người mà tác giả muốn
nói với chúng ta?
- Sử dụng bút pháp tươngphản, đối lập
2.Nội dung.
-Thương xót, đồng cảm, bênhvực với những số phận bấthạnh
- Tố cáo xã hội hiện thực lúcbấy giờ
4.Củng cố -Tại sao có thể nói Cô bé bán diêm là một bài ca về lòng nhân ái con
người nói chung, với trẻ em nói riêng?
- Hệ thống nội dung bài học theo BĐTD
5 D ặn dò.
- Học bài, nắm nội dung chính của bài.
-Chuẩn bị bài:Trợ từ thán từ
Trang 10- Hiểu được thế nào là trợ từ, thế nào là thán từ.
- Biết cách dùng trợ từ, thán từ trong những trường hợp giao tiếp cụ thể
- Tích hơp : Cô bé bán diêm, Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
- Rèn luyện kĩ năng dùng trợ từ, thán từ phù hợp với tình huống giao tiếp
B.Chuẩn bị
-Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu soạn giáo án
-Học sinh: học bài, xem trớc nội dung bài học
C.Tiến trình bài dạy.
Trang 11độ đánh giá sự vật, sự việc
đư-ợc nói đến ở từ ngữ đó
VD: Có, những, đích, chính,ngay
3.Kết luận.
-Thán từ là những từ dùng đểbộc lộ tình cảm, cảm xúc củangười nói hoặc dùng để gọiđáp
-Thán từ đứng ở đầu câu, cókhi được tách ra thành một câuđặc biệt
-Thán từ có hai loại:
+Bộc lộ tình cảm cảm xúc: a,
ái, ôi, ô hay, than ôi
+Gọi đáp: này, ơi, vâng, dạ, ừ
III.Luyện tập.
Bài tập1 Các câu có trợ từ.
a , c , g , i
Bài tập 2.
a Lấy-> Không có một lá thư,
không nhắn một lời và khônggửi một đồng quà
b Nguyên-> Chỉ kể tiền thách
cưới đã quá cao
Đến: nghĩa là quá vô lí
c Cả-> nhấn mạnh việc ăn quá
mức bình thường
d Cứ -> nhấn mạnh việc lặp
lại quá nhàm chán
Bài tập 3.
Trang 12- ái ái: tỏ ý van xin.
b Than ôi: tỏ ý hối tiếc
4.Củng cố.: Hệ thống nội dung bài học theo BĐTD sau:
Trang 13-Nắm được cách thức vận dụng các yếu tố này trong một bài văn tự sự.
-Tích hơp : Với các văn bản và kiến thức phần tiếng Việt đã học
-Rèn luyện kĩ năng viết văn bản tự sự có đan xen các yếu tố miêu tả, biểu cảm
B.Chuẩn bị
-Giáo viên: giáo án, đọc tài liệu
-Học sinh: xem trước nội dung bài học
Hs chú ýSuy nghĩ trả lời
I.Sự kết hợp giữa các yếu
tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự.
1.Yếu tố miêu tả.
-Thở hồng hộc, trán đẫm
mồ hôi, ríu chân
-Gương mặt mẹ tươi sáng,đôi mắt trong, nước da mịn,nổi bật màu hồng của đôimá
2 Yếu tố biểu cảm
-Hay tại sự…sung túc (suynghĩ)
-Tôi thấy những cảm giác
ấm áp…thơm tho lạ thường(cảm nhận)
-Phải bé lại…êm dịu vô
Trang 14? Hãy bỏ các yếu tố miêu
tả và biểu cảm trong đoạn
văn trên.Chép lại các câu
văn kể người và viết thành
chuyện trong đoạn văn sẽ
bị ảnh hưởng như thế nào
?Rút ra kết luận về vai trò,
tác dụng của yếu tố miêu
tả và biểu cảm trong việc
kể chuyện
?Bỏ hết các yếu tố kể
trong đoạn văn trên, chỉ để
lại các câu văn miêu tả và
biểu cảm thì đoạn văn sẽ
bị ảnh hưởng như thế nào
?Em có nhận xét gì về vai
trò của yếu tố kể người và
việc trong văn bản tự sự
HS suy nghĩ kết luận
HS trả lời
HS nhận xét
HS yếu đọc
HS thảo luận nhómtrình bày
cùng (phát biểu cảm tưởng)
*Các yếu tố này khôngđứng tách riêng mà đan xenvào nhau
*.Đoạn văn.
Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi Tôi chạy theo xe chở mẹ Mẹ kéo tôi lên xe Tôi oà khóc.
Mẹ tôi khóc theo Tôi ngồi lên mẹ, đầu ngả vào cánh tay mẹ, quan sát gương mặt mẹ.
*Yếu tố miêu tả giúp choviệc kể lại cuộc gặp gỡ giữahai mẹ con thêm sinh động,tất cả màu sắc, hương vị,hình dáng diện mạo của sựviệc, nhân vật và hành độngnhư hiện lên trước mắtngười đọc
*Yếu tố biểu cảm giúpngười viết thể hiện tình mẫu
tử sâu nặng, buộc người đọcphải xúc động, trăn trở, suynghĩ trước sự việc và nhânvật
3.Vai trò của yếu tố kể
- Bỏ yếu tố kể thì không cócốt truyện vì cốt truyện là
do sự việc, nhân vật vàhành động chính tạo nên
-Học bài nắm nội dung chính-Làm BT2
-Chuẩn bị bài: Đánh nhau với cối xay gió
Trang 15- Nắm vài nét về Xec-van-tet và tác phẩm Đánh nhau với cối xay gió
-Thấy rõ tài nghệ của Xéc-van-tét trong việc xây dựng nhân vật bất hủ Đôn-ki-hô-tê,
Những câu nói với cối
xay gió của
HS chú ý lắng nghe,đọc
Đ2: Nói rồi…ngã văng ra: hiệp
sĩ Đôn-ki-hô-tê tấn công bọnkhổng lồ và thảm bại
Đ3: Còn lại: hai thầy trò tiếp tụclên đường
Trang 16?Đoạn trích được chia
làm mấy đoạn, nội
thấy 30 chiếc cối xay
gió, em thấy
chóng của Đôn, thái
độ của ông sau khi
ngã biểu hiện rõ hơn
nữa đặc điểm gì trong
a.Trước và trong trận đấu
.-Lí tưởng chiến đấu cao quý vàkiên định tiêu diệt bọn khổng
lồ, pháp sư, yêu ma, chiến đấuchính đáng chân chính là lẽsống của mọi hiệp sĩ
-Tinh thần chiến đấu kiêncường, dũng cảm dám đươngđầu với kẻ thù mạnh gấp bội-Hoang tưởng mê muội, thấycốixay gió mà tưởng là bọn khổnglồ
b.Sau khi thất bại -Cố chịu đau đớn, không rên
la, xem thất bại chẳng vào đâu.-Tin vào tài năng kiếm thuật của mình
-Nghị lực và lòng dũng cảm ấy nhờ vào sự học tập và bắtchướccác hiệp
-> Thể hiện con người caothượng trong sạch hết mìnhsống phục vụ lí tưởng hiệp sĩthời trung cổ
-Đáng chê cười với tính cáchhoang tưởng
-Đáng khâm phục ở tính cáchcao thượng
-> Vừa đáng khâm phục vừađáng chê Là một hình tượngphản hiệp sĩ, nhại hiệp sĩ bấthủ
Trang 17
Tiết 29 Văn bản: ĐÁNH NHAU VỚI CỐI XAY GIÓ (tiếp)
(trích Đôn-ki-hô-tê) Xec-van-tét
A.Mục tiêu bài dạy.
Giúp HS:
-Thấy rõ tài nghệ của Xéc-van-tét trong việc xây dựng cặp nhân vật bất hủ
Đôn-ki-hô-tê và Xan-chôpan-xa tương phản về mọi mặt, đánh giá đúng đắn các mặt tốt, mặt
xấu của hai nhân vật ấy, từ đó rút ra bài học thực tiễn
-Tích hơp : Tình thái từ, Luyện tập viết đoạn văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu
cảm.
-Rèn kĩ năng đọc, kể, tóm tắt, phân tích, so sánh và đánh giá các nhân vật văn học
B.Chuẩn bị
Giáo viên: đọc tài liệu, soạn giáo án
Học sinh: học bài , soạn bài
C.Tiến trình bài dạy.
1.Ổn định lớp
2.Bài cũ:
3.B i m i ài mới ới
lúc nào cũng mang theo
bầu rượu và cái túi hai
ngăn đựng đầy thức ăn
ngon
?Dưới ngòi bút của tác
giả, hình ảnh Xan-chô
được xây dựng tương
phản toàn diện với Đôn
như thế nào?
GV nhận xét chốt ý
?Theo em tác dụng nghệ
thuật của việc xây dựng
vừa song song vừa tương
phản là gì?
HĐ3 Hướng dẫn tổng
HS chú ý lắng nghe
HS thảo luận cửđại diện
Đôn-ki-hô-tê
-Béo lùn
-Nhát gan
Tỉnh táo vàthực tế đếnthực dụng
-Ăn khoẻ,uống nhiều,ngủ ngon
-Hơi đau làrên
-Cao gầy
-Dũng cảm
-Mơ mộngthành hoangtưởng
-ít chú ý đếnnhu cầu cuộcsống
-Chịu đựng
*Tác dụng
-Làm nổi bật cả hai nhân vật
-Hai nhân vật này bổ sung chonhau tạo thành cặp bài trùng vôcùng thú vị và bất diệt
IV.Tổng kết.
1.Nội dung.
-Những nét đáng quý và đángcười của Đôn-ki-hô-tê và Xan-chôpan-xa
Trang 184.Củng cố Y/c HS điền vào bảng sau.(HS yếu lên bảng)
Các đặc điểm so sánh Đôn-ki-hô-tê Xan-chôpan-xa
1.Chân dung ngoại hình
Giúp HS
-Hiểu thế nào là tình thái từ
-Biết sử dụng tình thái từ phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
Trang 19-Tích hợp : Đánh nhau với cối xay gió Luyện tập viết đoạn văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm.
-Rèn kĩ năng sử dụng tình thái từ có hiệu quả trong giao tiếp
B.Chuẩn bị
-GV đọc tài liệu, soạn giáo án, bảng phụ
-HS học bài xem trước nội dung bài học
C.Tiến trình bài dạy.
thái tình cảm gì của người
nói?(kính trọng hay không)
dưới đây được dùng trong
những hoàn cảnh giao tiếp
khác nhau như thế nào?
HS yếu đọc
HS tranh luận theo nhóm
HS yếu đọc ghi nhớ
HS làm việc cánhân,
Trang 20?Trong các câu in đậm dưới
đây từ nào (trong các từ in
?Đặt câu với các tình thái
từ: mà, đấy, chứ lị, thôi, cơ,
vậy
HS đọc
HS thảo luận nhóm, đại diện trình bày
HS giải thích
HS làm việc cá nhân, 3 HS lên bảng trình bày
a.Chứ? nghi vấnb.Chứ! nhấn mạnhc.Ư? phân vând.Nhỉ? thân mậte.Nhé! thân mậtg.Vậy miễn cưỡngh.Cơ mà thuyết phụcBài tập 3.Đặt câu
4.Củng cố: GV hệ thống hoá ý chính của bài.
5.Dặn dò : Học bài, nắm kiến thức, làm BT4, 5.
- Chuẩn bị bài: Luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả , biểu cảm
Trang 21Ngày soạn: / /2012
Ngày dạy: / /2012
Tiết 31 LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN TỰ SỰ
KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM A.Mục tiêu.
Giúp HS
-Thông qua thực hành biết vận dụng sự kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm khi viếtmột đoạn văn tự sự
B.Chuẩn bị
-GV đọc tài liệu,soạn giáo án
-HS học bài xem trước nội dung bài học
-Tích hợp : Đánh nhau với cối xay gió, Tình thái từ
-Rèn kĩ năng viết đoạn văn theo những yêu cầu cho trước
C.Tiến trình bài dạy.
Trang 22?Qui trình xây dựng đoạn
văn tự sự gồm mấy bước?
Nhiệm vụ của mổi bước
GV nêu y/c và nhiệm vụ
(yếu tố miêu tả và biểu
cảm của BT thể hiện ở
chổ nào)
GV nêu y/c của BT2
HS tìm đoạn văn lão Hạc
của Nam Cao, đoạn văn
kể lại giây phút lão Hạc
báo tin bán chó với vẻ
HS thực hiệntrình bày
HS (YK) đọc và làm việc cá nhân, 2 HS lên bảng
HS đọc xđ y/c
HS làm việc với SGK và tìm ra đoạn văn
HS trả lời cá nhân
HS trả lời
HS đối chiếu
I Từ sự việc và nhân vật đến đoạn văn tự sự có yếu
tố miêu tả và biểu cảm.
1.Tìm hiểu đề.
-Yếu tố tự sự: Sự việc.(hành vi, hành động)
-Nhân vật chính: Chủ thểhành động chứng kiến sựviệc xảy ra
-Vai trò của yếu tố miêu tả
và biểu cảm:
+Làm cho sự việc trở nên
dễ hiểu, hấp dẫn và nhânvật chính trở nên gần gũi,sinh động
+Bổ trợ cho nhân vật chính
2.Thực hành
II.Luyện tập.
Bài tập 1 Bài tập 2.
Đoạn văn: Hôm sau lão
Hạc sang nhà tôi chơi, vừanhìn thấy tôi lão báo ngay:-Cậu vàng đi đời rồi ônggiáo ạ!
-Cụ bán rồi?
-Bán rồi! Họ vừa bắt xong.Lão cố làm ra vẻ vuivẻ.Nhưng trông lão cườinhư mếu và đôi mắt lão ầngậng nước.Tôi muốn ômchoàng lấy lão mà oà lênkhóc.Bây giờ thì tôi khôngxót xa năm quyển sách củatôi quá như trước nữa.Tôichỉ ái ngại cho lão Hạc.Tôihỏi cho có chuyện:
-Thế nó cho bắt à?
Mặt lão đột nhiên co rúmlại.Những vết nhăn xô lạivới nhau, ép cho nước mắtchảy ra.Cái đầu lão ngoẹo
về một bên và cái miệngmóm mém của lão mếu nhưcon nít Lão hu hu khóc
4.Củng cố : Qui trình xây dựng đoạn văn tự sự gồm mấy bước? Nhiệm vụ của mỗi
bước là gì
5 Dặn dò