Trong quá trình cân bằng, các thông số nhiệt động không thay đổi hoặc sai lệch vô cùng bé so với trạng thái cân... NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC ENTROPY ĐỊNH NGHĨA ENTROPY: Khi k
Trang 1HO CHI MINH CITY UNIVERSITY OF FOOD INDUSTRY
FACULTY OF CHEMICAL ENGINEERING
Nguyễn Học Thắng Khoa Công nghệ Kĩ thuật Hóa học Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp HCM
Điện thoại: (+84) 0906692166 Email: thangnh@cntp.edu.vn
Trang 2GIỚI THIỆU
Trang 3MỞ ĐẦU
Các quá trình tự xảy ra và không tự xảy ra
Các quá trình trong tự nhiên đều xảy ra theo một chiều
Trong một hệ cô lập chỉ có quá trình tự xảy ra
Mọi quá trình tự xảy ra đều dẫn đến trạng thái cân bằng,
có thể là cân bằng bền hoặc cân bằng không bền
Trang 4MỞ ĐẦU
Quá trình và trạng thái cân bằng
Quá trình cân bằng là quá trình đi qua hàng loạt các trạng
thái cân bằng hay sai lệch vô cùng bé so với trạng thái cân bằng
Trong quá trình cân bằng, các thông số nhiệt động không thay đổi hoặc sai lệch vô cùng bé so với trạng thái cân
Trang 5MỞ ĐẦU
Quá trình thuận nghịch và bất thuận nghịch
Quá trình thuận nghịch (TN) là quá trình mà hệ có khả
năng trở lại trạng thái đầu theo đúng con đường đã đi qua
mà không gây biến đổi trong hệ cũng như môi trường
Đặc trưng quan trọng của QTTN: Att = max (cực đại)
QTTN chỉ là lý tưởng hóa để xây dựng hệ thức nhiệt động học
Trong thực tế, mọi QT là QTBTN, vì có thêm tương tác với môi trường
Trang 6NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
ENTROPY
ĐỊNH NGHĨA ENTROPY:
Khi khảo sát QTTN và đẳng nhiệt, tỉ số Q/T của quá trình
không đổi, nó chỉ phụ thuộc vào trạng thái đầu và trạng thái cuối mà không phụ thuộc vào đường đi
Đại lượng Q/T mang tính chất biến thiên của một hàm
trạng thái, được gọi là entropy (∆S)
∆𝑆 = 𝑄𝑇𝑁
𝑇
Đơn vị ∆S: cal/mol K hay J/mol.K
Trang 7NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
Trang 8NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
Đây là biểu thức vi phân tổng quát của nguyên lý II
Trang 9NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
ENTROPY
Trang 10NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
=> Nguyên lý II của nhiệt động học: trong một hệ cô
lập thì S chỉ có thể tăng hoặc bằng O chứ không bao giờ giảm
Nếu QTTN đang xảy ra dS = O hay S = const
Nếu QTBTN đang xảy ra, dS > O, S của hệ tăng lên đến TTCB Smax => QTCB
Trang 11NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
Nếu dS = O và d2S < O => Smax: quá trình đạt TTCB
Lưu ý:
- Có thể dùng ∆S thay cho dS
- Nếu hệ không cô lập thì có thể cô lập hệ bằng cách ghép thêm môi trường: ∆Scô lập = ∆Shệ + ∆Smôi trường
Trang 12NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
Trang 13NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
Các QT chuyển pha như QTNC, QTHH, là các QTTN,
đẳng nhiệt, đẳng áp nên có thể áp dụng hệ thức:
∆𝑆 = ∆𝐻𝑇
λ𝑇
Trang 14NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
∆𝑆 = ∆𝑆1 + ∆𝑆2 + ∆𝑆3 + ⋯
Trang 15NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
ENTROPY
VÍ DỤ 3.1:
539,7 cal/g
Trang 16NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
𝑐𝑎𝑙𝐾 với : 1 mol H2O = 18 g H2O
1 mol H 2 O hơi, 100 o C
Trang 17NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
ENTROPY
BIẾN THIÊN ENTROPY TRONG CÁC PỨHH:
Xét pứ hh:
Vì entropy là một hàm trạng thái nên biến thiên entropy
cũng được tính tương tự như biến thiên enthalpy của phản ứng
Trang 18NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
ENTROPY
BIẾN THIÊN ENTROPY CỦA MỘT SỐ QTTN:
Trong quá trình đẳng áp, biến thiên entropy của phản ứng ở một
Trang 19NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
ENTROPY
BIẾN THIÊN ENTROPY CỦA MỘT SỐ QTTN:
Lấy tích phân khi thực hiện một quá trình biến đổi từ T1 đến T2, ta có
∆𝑆𝑃Ứ (2) − ∆𝑆𝑃Ứ 1 = 𝑐 𝑆𝐶 + 𝑑 𝑆𝐷 − 𝑎 𝑆𝐴 + 𝑏 𝑆𝐵
= 𝑐 𝑆𝐶 2 − 𝑆𝐶 1 + 𝑑 𝑆𝐷 2 − 𝑆𝐷 1
− 𝑎 𝑆𝐴 2 − 𝑆𝐴 1 + 𝑏 𝑆𝐵 2 − 𝑆𝐵 1
Trang 21NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
ENTROPY
Ý NGHĨA CỦA ENTROPY:
Ý nghĩa vật lý:
Entropy là thước đo tính BTN của quá trình, nó phản
ánh khả năng tự diễn biến của các quá trình tự nhiên
Ý nghĩa thống kê:
- Các quá trình xảy ra trong tự nhiên đều kèm theo đặc tính tăng độ hỗn loạn hay mất trật tự của hệ, đối với các quá trình này ∆S > O, entropy của hệ tăng
=> entropy là đại lượng đặc trưng cho độ hỗn loạn của
hệ
Trang 22NGUYÊN LÝ II CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
=> có mối liên hệ giữa entropy với xác suất tồn tại của
hệ và được biểu diễn qua hệ thức Boltzmann:
S= k.lnW (S: entropy tuyệt đối của hệ, W: xác suất nhiệt động của
hệ, k = R/No là hằng số Boltzmann)
Trang 23NGUYÊN LÝ III CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
ENTROPY TUYỆT ĐỐI
Entropy của một chất rắn nguyên chất có cấu tạo tinh thể hoàn chỉnh lý tưởng, ở 0oK là bằng không:
Trang 24NGUYÊN LÝ III CỦA NHIỆT ĐỘNG HỌC
ENTROPY TUYỆT ĐỐI
Áp dụng:
- Xét một quá trình đưa một chất rắn từ 0oK qua các giai
đoạn biến đổi để thành dạng khí ở ToK
+ λ𝑐𝑝
𝑑𝑇𝑇
𝑇
𝑇ℎℎ
𝑇𝑐𝑝
𝑇𝑛𝑐