Bài 5. Lời văn, đoạn văn tự sự

Bài 5. Lời văn, đoạn văn tự sự tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh v...

Lêi v¨n, ®o¹n

v¨n tù sù

I Lời văn, đoạn văn tự sự:

1 Lời văn giới thiệu nhân vật:

Đọc từng câu trong các đoạn văn sau:

(1) Hùng V ơng thứ m ời tám có một ng ời con gái tên là

Mị N ơng, ng ời đẹp nh hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu th ơng nàng hết mực, muốn kén cho con một ng ời chồng thật xứng đáng

(2) Một hôm có hai chàng trai đến cầu hôn Một ng ời ở vùng núi Tản Viên có tài lạ […] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Sơn Tinh Một ng ời ở miền biển, tài năng cũng không kém […] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Thuỷ Tinh […] Người ta gọi chàng là ], cả hai

đều xứng đáng làm rể vua Hùng

Lời văn, đoạn văn tự sự

(1) Hùng V ơng thứ m ời tám có một ng ời con gái tên là

Mị N ơng, ng ời đẹp nh hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu th ơng nàng hết mực, muốn kén cho con một ng ời chồng thật xứng đáng

(2) Một hôm có hai chàng trai đến cầu hôn Một ng ời ở vùng núi Tản Viên có tài lạ […] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Sơn Tinh Một ng ời ở miền biển, tài năng cũng không kém […] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Thuỷ Tinh […] Người ta gọi chàng là ], cả hai

đều xứng đáng làm rể vua Hùng

(Sơn Tinh, Thuỷ Tinh) Hai đoạn văn trên giới thiệu cho

Đoạn văn (1) cho ta biết Hùng V ơng

và Mị N ơng có quan hệ với nhau nh thế nào ?

(1) Hùng V ơng thứ m ời tám có một ng ời con gái tên là

Mị N ơng, ng ời đẹp nh hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu th ơng nàng hết mực, muốn kén cho con một ng ời chồng thật xứng đáng

Đoạn văn (2) giới thiệu lai lịch và tài năng của Sơn Tinh, Thuỷ Tinh nh thế nào ?

(2) Một hôm có hai chàng trai đến cầu hôn Một ng ời ở vùng núi Tản Viên có tài lạ […] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Sơn Tinh Một ng ời ở miền biển, tài năng cũng không kém […] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Thuỷ Tinh […] Người ta gọi chàng là ], cả hai

đều xứng đáng làm rể vua Hùng

(1) Hùng V ơng thứ m ời tám có một ng ời con gái tên là

Mị N ơng, ng ời đẹp nh hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu th ơng nàng hết mực, muốn kén cho con một ng ời chồng thật xứng đáng

(2) Một hôm có hai chàng trai đến cầu hôn Một ng ời ở vùng núi Tản Viên có tài lạ […] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Sơn Tinh Một ng ời ở miền biển, tài năng cũng không kém […] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Thuỷ Tinh […] Người ta gọi chàng là ], cả hai

giíi thiÖu nh thÕ nµo?

2 Lời văn kể sự việc :

Đọc đoạn văn sau:

(3) ‘‘Thuỷ Tinh đến sau, không lấy đ ợc vợ, đùng đùng nổi giận, đem quân đuổi theo đòi c ớp Mị N ơng Thần hô m a, gọi gió làm thành giông bão rung chuyển cả đất trời, dâng n ớc sông lên cuồn cuộn đánh Sơn Tinh N ớc ngập ruộng đồng, n ớc ngập nhà cửa, n ớc dâng lên l ng

đồi, s ờn núi, thành Phong Châu nh nổi lềnh bềnh trên một biển n ớc.’’

(Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)

I Lời văn, đoạn văn tự sự:

1 Lời văn giới thiệu nhân vật:

Lời văn, đoạn văn tự sự

Đoạn văn (3):

‘‘Thuỷ Tinh đến sau, không lấy đ ợc vợ, đùng đùng nổi giận,

đem quân đuổi theo đòi c ớp Mị N ơng Thần hô m a,

gọi gió làm thành giông bão rung chuyển cả đất trời,

dâng n ớc sông lên cuồn cuộn đánh Sơn Tinh N ớc ngập ruộng

đồng, n ớc ngập nhà cửa, n ớc dâng lên l ng đồi, s ờn núi, thành Phong Châu nh nổi lềnh bềnh trên một biển n ớc.’’

(Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)

Đoạn văn trên kể về hành động của nhân vật nào ?

Em hãy gạch d ới những từ chỉ hành động đó ? đ ợc kể theo thứ tự nào ? Các hành động đó

 Đoạn văn (3) đ ợc kể theo thứ tự : từ tr ớc đến sau,

nguyên nhân đến kết quả

Đoạn văn (3):

‘‘Thuỷ Tinh đến sau, không lấy đ ợc vợ, đùng đùng nổi giận,

đem quân đuổi theo đòi c ớp Mị N ơng Thần hô m a,

gọi gió làm thành giông bão rung chuyển cả đất trời,

dâng n ớc sông lên cuồn cuộn đánh Sơn Tinh N ớc ngập ruộng

đồng, n ớc ngập nhà cửa, n ớc dâng lên l ng đồi, s ờn núi, thành Phong Châu nh nổi lềnh bềnh trên một biển n ớc.’’

(Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)

Các hành động đó đem lại kết quả gì ?

Đoạn văn (3):

‘‘Thuỷ Tinh đến sau, không lấy đ ợc vợ, đùng đùng nổi giận,

đem quân đuổi theo đòi c ớp Mị N ơng Thần hô m a,

gọi gió làm thành giông bão rung chuyển cả đất trời,

dâng n ớc sông lên cuồn cuộn đánh Sơn Tinh N ớc ngập ruộng

đồng, n ớc ngập nhà cửa, n ớc dâng lên l ng đồi, s ờn núi, thành Phong Châu nh nổi lềnh bềnh trên một biển n ớc.’’

(Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)

Lời kể trùng điệp

‘‘N ớc ngập ruộng đồng, n ớc ngập nhà cửa’’

gây đ ợc ấn t ợng gì cho ng ời đọc ?

 Lời kể trùng điệp gây ấn t ợng mạnh về cơn giận dữ và

sự phá hoại khủng khiếp của Thuỷ Tinh

3 Đoạn văn:

(1) ‘‘Hùng V ơng thứ m ời tám có một ng ời con gái tên là Mị N ơng, ng ời đẹp nh hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu th ơng nàng hết mực, muốn kén cho con một ng ời chồng thật xứng đáng.’’

(2) ‘‘Một hôm có hai chàng trai đến cầu hôn Một ng ời ở vùng núi Tản Viên có tài lạ [ …] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Sơn Tinh Một ng ời ở miền biển, tài năng cũng không kém [ …] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Thuỷ Tinh [ …] Người ta gọi chàng là ], cả hai đều xứng

(1)‘‘Hùng V ơng thứ m ời tám có một ng ời con gái tên là Mị N ơng, ng ời đẹp nh hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu th ơng nàng hết mực, muốn kén cho con một ng ời chồng thật xứng đáng.’’

(2) ‘‘Một hôm có hai chàng trai đến cầu hôn Một ng ời ở vùng núi Tản Viên có tài lạ [ …] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Sơn Tinh Một ng ời ở miền biển, tài năng cũng không kém [ …] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Thuỷ Tinh [ …] Người ta gọi chàng là ], cả hai đều xứng

Vua Hùng kén rể

Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đến cầu hôn

 Sự giận dữ và tấn công quyết liệt của Thuỷ Tinh.

Em hãy cho biết nội dung chính của từng đoạn văn ? Vậy theo em thế nào là câu chủ đề? Trong đoạn văn (1) + (2) + (3)

(1)‘‘Hùng V ơng thứ m ời tám có một ng ời con gái tên là Mị N ơng, ng ời đẹp nh hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu th ơng nàng hết mực, muốn kén cho con một ng ời chồng thật xứng đáng.’’

(2) ‘‘Một hôm có hai chàng trai đến cầu hôn Một ng ời ở vùng núi Tản Viên có tài lạ [ …] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Sơn Tinh Một ng ời ở miền biển, tài năng cũng không kém [ …] Người ta gọi chàng là ] Ng ời ta gọi chàng là Thuỷ Tinh [ …] Người ta gọi chàng là ], cả hai đều xứng

Vua Hùng kén rể

Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đến cầu hôn

 Sự giận dữ và tấn công quyết liệt của Thuỷ Tinh.

Ghi nhớ:

- Mỗi đoạn văn th ờng có một ý chính, diễn

đạt thành một câu gọi là câu chủ đề Các câu khác diễn đạt những ý phụ dẫn đến ý chính đó, hoặc giải thích cho ý chính, làm cho ý chính nổi lên

Lời văn, đoạn văn tự sự

Bµi 1 Bµi 2 Bµi 3

II Bµi tËp

Bµi 6

b ‘‘Ngày mùa, tôi tớ ra đồng làm cả, phú ông có ba cô con gái thay phiên nhau đ a cơm cho Sọ Dừa Hai cô chị ác nghiệt, kiêu kì, th ờng hắt hủi Sọ Dừa ; còn cô em út hiền lành, tính hay th ơng ng ời, đối

đãi với Sọ Dừa rất tử tế.’’ (Sọ Dừa)

c ‘‘Cô không đẹp, chỉ xinh thôi Và tính cô cũng nh tuổi cô còn trẻ con lắm Thấy khách hàng nói một câu bông đùa, cô đã t ởng ng ời ta chòng ghẹo mình, díu đôi lông mày lại và ngoe nguẩy cái mình Khách trông thấy chỉ c ời Nh ng cô cũng không giận ai lâu, chỉ mộtlát cô lại vui

tính ngay !’’ (Thạch Lam, Hàng n ớc cô Dần)

Mỗi đoạn văn trên kể về điều gì ? Hãy gạch d ới câu chủ đề

có ý quan trọng nhất của mỗi đoạn văn Các câu văn triển khai chủ

a Thế là Sọ Dừa đến nhà phú ông Cậu chăn bò rất giỏi ‘‘

Hằng ngày, Sọ Dừa lăn sau đàn bò ra đồng, tối đến lại lăn sau đàn

bò về chuồng Ngày nắng cũng nh ngày m a, bò con nào con nấy

bụng no căng Phú ông mừng lắm.’’

Bài 1 : Đọc các đoạn văn d ới đây và trả lời câu hỏi :

a ‘‘Thế là Sọ Dừa đến nhà phú ông (1) Cậu chăn bò rất giỏi

(2). Hằng ngày, Sọ Dừa lăn sau đàn bò ra đồng, tối đến lại lăn sau đàn bò về chuồng (3) Ngày nắng cũng nh ngày m a,

bò con nào con nấy bụng no căng (4) Phú ông mừng lắm

(5)’’

Bài 1 : Đoạn văn (a) kể về điều gì ? Hãy gạch d ới câu chủ đề có

ý quan trọng nhất của mỗi đoạn văn (a) Các câu văn triển khai chủ đề ấy theo thứ tự nào ?

-> Sọ Dừa chăn bò rất giỏi.

a ‘‘Thế là Sọ Dừa đến nhà phú ông (1) Cậu chăn bò rất giỏi

(2). Hằng ngày, Sọ Dừa lăn sau đàn bò ra đồng, tối đến lại lăn sau đàn bò về chuồng (3) Ngày nắng cũng nh ngày m a,

bò con nào con nấy bụng no căng (4) Phú ông mừng lắm

(5)’’

Bài 1 : Đoạn văn (a) kể về điều gì ? Hãy gạch d ới câu chủ đề có

ý quan trọng nhất của mỗi đoạn văn (a) Các câu văn triển khai chủ đề ấy theo thứ tự nào ?

* Các câu văn triển khai chủ đề ấy theo thứ tự

Câu 1: Giới thiệu hành động của Sọ Dừa

Câu 3 + 4: Kể hành động và việc làm cụ thể của Sọ Dừa Câu 5: Kết quả ảnh h ởng của hành động

Bài 2 : Đọc hai câu văn sau, theo em, câu nào đúng

câu câu nào sai, vì sao ?

a Ng ời gác rừng c ỡi ngựa, lao vào bóng chiều, nhảy lên l

ng ngựa, đóng chắc chiếc yên ngựa

b Ng ời gác rừng đóng chắc chiếc yên ngựa, nhảy lên l ng

ngựa, rồi lao vào bóng chiều

Trả lời :

- Câu b đúng vì cách sắp xếp thứ tự các hành động hợp lô gíc.

- Câu a sai vì sắp xếp thứ tự các hành động không hợp lôgíc : không thể c ỡi ngựa, nhảy lên l ng ngựa rồi mới

đóng chắc yên ngựa.

Bài 3 : Hãy viết câu giới thiệu các nhân vật : Thánh

Gióng, Lạc Long Quân, Âu Cơ, Tuệ Tĩnh.

- Thánh Gióng là ng ời anh hùng có công đánh đuổi giặc ân, bảo vệ đất n ớc

- Lạc Long Quân có sức khẻo phi th ờng

- Âu Cơ là bà mẹ chung của ng ời Việt

- Tuệ Tĩnh là danh y tài cao đức trọng

Bµi 4 : Chøc n¨ng chñ yÕu cña v¨n tù

Bài 5 : Câu chủ đề có vai trò nh thế nào trong