Giáo án 6

- Gv cho hs nghe đĩa một số bài hát, bản nhạc để minh - Giới thiệu môn học âm nhạc ở trường THCS - Tập hát bài : Quốc ca... - Gv dặn dò hs về nhà tập hát thuộc bài hát và xem trớc TƯ LIỆ

- Đàn Organ, thanh phách, đĩa nhạc.

- Máy nghe, tranh ảnh về buổi lễ chào cờ

2 Chuẩn bị của HS :

- SGK âm nhạc, vở ghi

- Thực hiện theo hớng dẫn của gv

III Tiến trình bài dạy :

1

ổ n định tổ chức :

- Gv kiểm tra sĩ số lớp

- ổn định nề nếp lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

3 Giới thiệu bài :

- Gv nêu tóm tắt khái niệm âm nhạc : Âm nhạc là nghệ

thuật của những âm thanh đã đợc chọn lọc, dùng để

diễn tả toàn bộ thế giới tinh thần của con ngời

- Gv cho hs nghe đĩa một số bài hát, bản nhạc để minh

- Giới thiệu môn học âm nhạc ở trường THCS

- Tập hát bài : Quốc ca.

hoạ về nghệ thuật âm nhạc.

- Gv phát vấn :

? Các em đã đợc nghe những loại âm nhạc nào ?

? Muốn nghe và hiểu đợc âm nhạc các em cần phải làm

phổ thông Các em sẽ đợc biết về các nhạc sĩ Việt Nam

với các tác phẩm nổi tiếng luôn tồn tại với thời gian;

biết về các danh nhân âm nhạc thế giới, đợc nghe các

sáng tác nổi tiếng đợc cả thế giới công nhận…

c Nội dung 3 :

Tập hát bài Quốc ca

- Gv cho Hs xem tranh về buổi lễ chào cờ

- Gv giới thiệu bài hát và tác giả : Quốc ca Việt Nam

nguyên là bài hát “Tiến quân ca” – do nhạc sĩ Văn

Cao sáng tác năm 1944, tại Hà Nội.

Văn Cao, tên thật là Nguyễn Văn Cao, sinh ngày 15 /

11 / 1923 tại Hải Phòng và mất ngày 10 / 07 / 1995

Ông là một nghệ sĩ đa tài cả về âm nhạc , thơ ca, hội

hoạ, trong đó âm nhạc là đỉnh cao trong sự nghiệp của

ông, làm cho tên tuổi ông sống mãi

- Gv cho hs xem ảnh nhạc sĩ

- Gv hớng dẫn hs luyện thanh theo mẫu :

- Nô na

Gv cho hs nghe đĩa nhạc bài hát 2-3 lần

- Gv yêu cầu cả lớp hát lời 1 bài hát

Nhắc nhở hs hát thể hiện đợc sắc thái nghiêm trang và

hùng mạnh

- Gv nghe và sửa sai

5 Củng cố - Dặn dò - Nhận xét :

? Bài học hôm nay có mấy nội dung ?

- Gv chốt lại từng nội dung

- Gv cho hs tập hát chính xác bài Quốc ca.

- Dặn dò hs xem trớc tiết 2

- Gv nhận xét u, khuyết điểm của tiết học

- Hs xem chân dung nhạc sĩ

- Hs luyện thanh theo hớng dẫn

- Hs nghe đĩa nhạc bài hát

- Cả lớp thực hiện

- Hs chú ý

- Bài học hôm nay có 2 nội dung : Giới thiệu môn học âm nhạc ở tr-ờng THCS

Tập hát bài : Quốc ca

- Hs thực hiện

- Hs ghi nhớ

- Hs chú ý

LỊCH SỬ QUỐC CA

Cũng tại Quốc hội khoá 1, cùng lúc thông qua Quốc kỳ, Quốc hội cũng đã nhất trí lấy bài hát Tiến quân ca của Vǎn Cao làm quốc ca chính thức Theo lời nhạc sĩ Vǎn Cao, bài Tiến quân ca được hoàn thành vào cuối tháng 10-1944 Nhà vǎn Vũ Bằng nhớ lại trong một bài viết như sau: " 19-8 là ngày khởi nghĩa cả nước vùng lên mở hội,

từ thôn quê đến thành thị, từ ngõ hẻm đến hang cùng, cuồn cuộn những làn sóng gớm ghê, đâu đâu cũng vang âm những tiếng hát "Tiến quân ca" và "Diệt phát xít""

Trước khi sáng tác Tiến quân ca, Vǎn Cao đã từng viết các bài hát yêu nước như

Đống Đa, Thǎng Long hành khúc ca Được giác ngộ cách mạng, ông chú tâm sáng tác

nhiều bài hát động viên nhân dân đấu tranh Tiến quân ca được viết cuối nǎm 1944 tại cǎn gác hẹp nhà số 45 phố Nguyễn Thượng Hiền (Hà Nội) Đó cũng là thời kỳ tiền khởi nghĩa, khí thế cách mạng rất sôi sục, tin chiến thắng Võ Nhai lan truyền về Hà Nội khiến các tầng lớp đồng bào đều phấn chấn Sau này, chính nhạc sĩ Vǎn Cao đã nhớ lại: "Trước mắt tôi, mảnh trời xám và lùm cây của Hà Nội không còn nữa Tôi đang sống ở một khu rừng nào đó trên kia, trên Việt Bắc Có nhiều mây và nhiều hy vọng

Và bài hát đã xong "

Nhạc sĩ viết tiếp: "Quốc ca là sự hình thành của nhiều nǎm kinh nghiệm và một thời

gian dài trǎn trở Khi viết, tôi chỉ nghĩ làm sao đáp ứng nhu cầu quần chúng, làm sao

để họ dễ thuộc, dễ nhó Tháng 11-1944, tại sàn gác nhà của ông Vǎn Lang ở làng Bát

Tràng, một địa chỉ bí mật của cách mạng lúc bấy giờ, tự tay tôi đã viết Tiến quân ca

lên đá in trong trang vǎn nghệ đầu tiên của tờ báo Độc lập "

Ngày 17-8-1945, một cuộc mít tinh lớn tại Quảng trường Nhà hát lớn, dàn đồng ca của thiếu niên tiền phong hát Tiến quân ca, chào cờ đỏ sao vàng Nhạc sĩ Vǎn Cao nhớ rằng ông đã khóc khi thấy một lá cờ đỏ sao vàng cỡ lớn được thả từ trên bao lơn Nhà hát xuống trong khi bài hát Tiến quân ca vang lên

Gần hai mươi nǎm đã qua, bài hát có sửa đổi đôi ba chữ nhưng cơ bản vẫn là bài Tiến quân ca đã được Quốc hội khoá 1 thông qua là Quốc ca Bài Quốc ca cùng với lá Quốc kỳ, cờ đỏ sao vàng, là biểu tượng đẹp và khó phai mờ đối với người Việt Nam

Tiết 2 :

- Học hát : Tiếng chuông và ngọn cờ (Phạm Tuyên)

- Bài đọc thêm : Âm nhạc ở quanh ta.

Ngày soạn :

Ngày dạy : 03/9/2008

I Mục tiêu :

Giúp học sinh :

- Hát đúng cao độ, trờng độ, tiết tấu và lời ca bài hát Hát phát âm nhả chữ chính xác, rõ lời

ở các từ : xiết, sao, đất, phất; Lấy hơi ở cuối câu : hào, sao, tha, ta, nơi, ngời, ngân, bình Hát

luyến 2 âm từ : lá Có thêm hiểu biết về thế giới âm nhạc qua bài đọc thêm.

- Luyện tập kĩ năng hát đồng đều hoà giọng, hát lĩnh xớng Biết hát đoạn a với giọng thứ nhẹ nhàng; hát đoạn b nhanh, nhộn nhịp, gọn từng tiếng

- Qua nội dung bài hát, học sinh hiểu đợc niềm mơ ớc của các em nhỏ về một thế giới hoà bình, hữu nghị, đoàn kết

II Phần chuẩn bị :

1 Chuẩn bị của GV :

- Đàn Organ, thanh phách, đĩa nhạc

- Máy nghe, bảng phụ bài hát

2 Chuẩn bị của HS :

- SGK âm nhạc, vở ghi

- Thực hiện theo hớng dẫn của gv

III Tiến trình bài dạy :

1

ổ n định tổ chức :

- Gv kiểm tra sĩ số lớp

- ổn định nề nếp lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

3 Giới thiệu bài :

Gv cho hs xem ảnh nhạc sĩ Phạm Tuyên và giới thiệu

sơ lợc về nhạc sĩ Phạm Tuyên

Nhạc sĩ Phạm Tuyên quê ở

Hải Dơng, c trú ở Hà Nội Ông đã viết hàng trăm ca khúc

cho thanh, thiếu niên Nhiều bài hát của ông có sức sống

lâu bền , đến nay vẫn còn nguyên giá trị nghệ thuật : Nh

có Bác, Cánh én tuổi thơ, Tiến lên đoàn viên…

Để hởng ứng phong trào thiếu

nhi quốc tế “ngọn cờ hoà bình”

năm 1985, ông đã sáng tác bài hát

“Tiếng chuông và ngọn cờ” Bái hát

đã nói lên đợc niềm mơ ớc của

- Lớp trởng báo cáo sĩ số

- Lớp nghiêm túc

- Hs chú ý

Học hát bài : Tiếng chuông và ngọn cờ

- Gv treo bảng phụ và cho hs nghe đĩa nhạc bài hát mẫu

- Gv chia lời 1 bài hát làm 2 đoạn (lời 2 tơng tự)

Đoạn a : Trái đất thân yêu……gia đình của ta.

Đoạn b : Boong bính boong……cờ hoà bình

- Gv hớng dẫn hs luyện thanh theo mẫu :

- Tiến hành tơng tự với các câu còn lại Gv hớng dẫn hs

hát phát âm nhả chữ chính xác, rõ lời ở các từ : xiết, sao,

đất, phất; Lấy hơi ở cuối câu : hào, sao, tha, ta, nơi,

ngời, ngân, bình Hát luyến 2 âm từ : lá.

- Hs hát câu 1 câu 2 câu 1 + 2

câu 3 câu 4 câu 3 + 4

- Hs hát kết đoạn a

- Hs hát kết đoạn b

- Hs hát toàn bộ lời 1 sau đó hát lời 2 Gv hớng dẫn hs hát

câu cuối của lời 2

b Nội dung 2 : Tập hát kết hợp gõ phách

- Gv thực hiện mẫu vỗ tay theo phách nhịp 2/4

- Cả lớp hát kết hợp gõ phách nhịp 2/4

+ Gv cho hs hát theo nền nhạc đệm

- Gọi 1 nhóm hs lên hát Gv chỉ định 1 hs hát lĩnh xớng

đoạn a Cả nhóm hát đoạn b

- Gv hớng dẫn hs thể hiện đúng sắc thái bài hát : Đoạn a

với giọng thứ nhẹ nhàng; hát đoạn b nhanh, nhộn nhịp,

? Em hãy nêu nội dung của bài hát ?

? Qua bài hát, tác giả muốn nhắn nhủ với chúng ta điều gì

?

- Gv cho hs nghe lại đĩa nhạc bài hát mẫu

- Gv bắt nhịp cho cả lớp hát lại bài hát trên nền nhạc đệm

- Gv dặn dò hs về nhà tập hát thuộc bài hát và xem trớc

TƯ LIỆU THAM KHẢO

Âm nhạc là một bộ mụn nghệ thuật dựng õm thanh để diễn đạt tỡnh cảm, cảm xỳc của con người

Nú được chia ra hai loại chớnh, đú là Thanh nhạc và Khớ nhạc Thanh nhạc là õm nhạc dựa trờn lời hỏt thể hiện rừ ý tưởng và tỡnh cảm Cũn khớ nhạc là õm nhạc dựa trờn õm thanh thuần tuý của cỏc nhạc cụ , nờn trừu tượng, gõy cảm giỏc và sự liờn tưởng.

Ký hiệu õm nhạc là toàn bộ cỏc dấu hiệu cũng như chữ viết được dựng để ghi lại õm thanh với cỏc đặc tớnh của chỳng Mụn ký õm là ghi õm thanh lại bằng cỏc ký hiệu õm nhạc trờn giấy Cú cỏc ký hiệu õm nhạc dựng để quy định cao độ, trường độ, cường độ cho bản nhạc.

Tác dụng của âm nhạc

Âm nhạc có ảnh hưởng đến đời sống con người Chỉ có con người mới có khả năng hưởng thụ âm nhạc[ cần dẫn nguồn ] Các nghiên cứu đã chỉ ra, âm nhạc, đặc biệt là nhạc giao hưởng có tác dụng tốt, kích thích sự phát triển trí não Do đó người ta khuyên cho trẻ nghe nhạc để phát triển trí tuệ của chúng Trước đây, nhất là trong thời đại La Mã , các chiến binh trước khi ra trận thường được nghe các khúc nhạc mạnh mẽ mang tích chất cỗ vũ, khích lệ để họ lấy đuợc tinh thần chiến đấu dũng cảm Khi giao tranh, để cổ vũ cho tinh thần binh sỹ người ta cũng thường đánh trống, khua chiêng một cách dồn dập để các chiến binh xông lên.

Giai đoạn cuối của các cuộc giao tranh giữa Hán và Sở , Trương Lương là một nhà chính trị, tư tưởng kiệt xuất thời đó cũng đã dùng tiêu để thổi một khúc nhạc dưới ánh trăng bạc, khiến hàng vạn quân Sở do Hạng Vũ chỉ huy bỏ chốn và đầu hàng Hàn Tín làm quân của hai bên không bị đổ máu quá nhiều.

Người ta cũng cho rằng âm nhạc làm dịu tâm thần Một liệu pháp chữa bệnh được áp dụng kết hợp cho các bệnh nhân tầm thần là dùng âm nhạc làm giảm các cơn phấn khích, đưa người bệnh vào trạng thái buồn ngủ

Thang âm

Trong âm nhạc, người ta thường chia cao độ theo các thang âm Thông thường, có thang 7 nốt kiểu châu Âu: Đô , Rê , Mi , Pha , Son , La , Si ; hoặc thang 5 nốt kiểu châu Á, như trong các bài hát cổ của

Việt Nam , đó là hò, xừ, xang, xê, cống; và còn nhiều kiểu thang khác nữa Ấn Độ cũng có thang 7 nốt, nhưng cao

độ các nốt này lại không trùng với các nốt ở thang âm châu Âu Thang nhạc của người da đen ( nhạc Jazz và nhạc Blues ) thì chỉ có 5 nốt, tương ứng với thang âm châu Âu là : Đô, Mib/Mi, Son/Pha, Son, Sib/Si, từ đó có tên gọi

" nốt xanh " (blue note) cho 2 nốt có cao độ ở vị trí Mib/Mi, Sib/Si và gam xanh cho các gam nhạc có nốt xanh.

TiÕt 3 :

Ngµy so¹n :

Ngµy d¹y :

- ¤n tËp bµi h¸t : TiÕng chu«ng vµ ngän cê (Ph¹m Tuyªn)

- Nh¹c lý : Nh÷ng thuéc tÝnh cña ©m thanh

C¸c ký hiÖu ©m nh¹c.

I Mục tiêu :

Giúp học sinh :

- Hát đúng hát đúng nhạc và thuộc lời ca bài hát Tiếng chuông và ngọn cờ Làm quen với

những thuộc tính của âm thanh và các ký hiệu trong âm nhạc

- Luyện tập kĩ năng hát đồng đều hoà giọng, hát lĩnh xớng Biết hát đoạn a với giọng thứ nhẹ nhàng; hát đoạn b nhanh, nhộn nhịp, gọn từng tiếng

- Củng cố đợc tính giáo dục thông qua nội dung của bài hát

II Phần chuẩn bị :

1 Chuẩn bị của GV :

- Đàn Organ, thanh phách, đĩa nhạc

- Máy nghe, bảng phụ minh hoạ các ký hiệu âm nhạc

2 Chuẩn bị của HS :

- Học thuộc bài cũ, xem trớc bài mới

- Thực hiện theo hớng dẫn của gv

III Tiến trình bài dạy :

3 Giới thiệu bài :

Tiết học hôm nay các em sẽ đợc ôn tập bài hát tiếng

chuông và ngọn cờ Tiếp đó, các em sẽ đợc giới thiệu

về các thuộc tính của âm thanh và các ký hiệu trong

âm nhạc

Gv ghi bảng

4 Bài mới :

a Nội dung 1 : Ôn tập bài hát

Tiếng chuông và ngọn cờ

- Gv treo bảng phụ và cho hs nghe đĩa nhạc bài hát

- Hs nghe bài hát mẫu

- Hs luyện thanh theo mẫu

Nô……… na.

- Gv bắt nhịp cho cả lớp hát 1 – 2 lần

- Gv lu ý sửa sai Nhắc hs hát đoạn a thể hiện tính chất

êm dịu, tha thiết Đoạn b thể hiện sắc thái tơi sáng sôi

nổi

- Gv chỉ định 2 hs hát tốt, lĩnh xớng đoạn a của 2 lời,

cả lớp cùng hát đoạn điệp khúc

- Gv động viên các em xung phong lên bảng trình bày

bài để kiểm tra

b Nội dung 2 : Nhạc lý

Những thuộc tính của âm thanh

Các ký hiệu âm nhạc.

* Những thuộc tính của âm thanh:

Âm thanh đợc chia làm 2 loại :

Loại 1 : Những âm thanh không có độ cao, thấp rõ rệt

gọi là tiếng động ( tiếng kẹt cửa, xe chạy )…

Loại 2 : Những âm thanh có 4 thuộc tính rõ rệt là âm

thanh dùng trong âm nhạc

- Gv hát một đoạn bài Làng tôi để minh hoạ về cao độ,

trờng đô, cờng độ

Cao độ : là độ cao, thấp của âm thanh.

Trờng độ : là độ dài, ngắn của âm thanh.

Cờng độ : là độ mạnh nhẹ của âm thanh Nó giúp ta

diễn tả bài hát hay hơn, diễn cảm hơn Ví dụ bài Quốc

ca, cao trào của bài là “ Tiến lên ! Cùng tiến lên”…

- Gv đàn một đoạn trong bài “ Tiếng chuông và ngọn

cờ” với giọng đàn piano,violon, guitar Cho hs nghe…

và so sánh

Âm sắc từng loại nhạc cụ hoàn toàn khác nhau Về

giọng ca : Nam, nữ : giọng cao, giọng thấp Giọng

giữa nữ và nữ cũng khác nhau (nh gịong của Phơng

Thanh khác với giọng của Hồng Nhung) Âm sắc chỉ sắc

thái khác nhau của âm thanh

* Các ký hiệu âm nhạc:

+ Các ký hiệu ghi cao độ của âm thanh :

Ngời ta ding 7 tên nốt để ghi cao độ từ thấp lên cao là :

ĐÔ, RÊ, MI, PHA, SON, LA, SI.

+ Khuông nhạc :

Gồm 5 dòng kẻ song song và cách đều nhau Năm

dòng kẻ này tạo nên 4 khe Các dòng, khe đợc tính

theo thứ tự từ dới lên trên Ngoài những dòng và khe

chính còn có những dòng, khe phụ ở phía dới và phía

+ Khoá : Là ký hiệu để xác định tên nốt trên khuông

Có 3 loại khoá : khoá Son , khoá Pha, khoá Đô Thông

dụng nhất là khoá Son Khoá son đợc viết bắt đầu từ

? Em hãy nêu 4 thuộc tính của âm thanh ?

? Hãy đọc lại 7 tên nốt nhạc vừa đợc học?

- Gv bắt nhịp cho cả lớp hát lại bài hát trên nền nhạc

TƯ LIỆU THAM KHẢO

1 Định nghĩa về âm nhạc, âm thanh.

1.1 Định nghĩa về âm nhạc : Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật sử dụng âm thanh làm

phương tiện để phản ánh hiện thực cuộc sống.Bằng sức biểu cảm vô cùng lớn lao của những hình tượng âm thanh, âm nhạc có khả năng phản ánh một cách sâu sắc, tinh tế cuộc đấu tranh sinh tồn, những tình cảm suy tư thầm kín, những ước mơ, khát vọng, ý chí, niềm tin giúp con người vượt qua mọi thiên tai, địch hoạ,vững bước xây đời, phấn đấu để đạt được những ước mơ cao đẹp trong cuộc sống

1.2 Định nghĩa về âm thanh :

Âm thanh là một hiện tượng vật lý chuyển động có chấn động mà ta nhận biết được nhờ tai nghe

Âm thanh được tạo ra bởi một vật thể đàn hồi nào đó Khi vật thể đàn hồi do bị tác động vào một lực, nó đã tạo ra những sóng âm Những sóng âm này lan truyền trong không khí , đến tai người nghe làm cho màng nhĩ rung cùng dao động một tần số của sóng đó Từ màng nhĩ, những sóng âm này truyền qua hệ thần kinh của bộ não tạo nên cảm giác về âm thanh

-Trong muôn vàn những âm thanh từ cuộc sống, thiên nhiên mà con người nghe và cảm nhận được, có những âm không có tần số nhất định như tiếng máy nổ, tiếng trống, tiếng sấm, tiếng gió thổi , những âm thanh đó là những âm không có độ cao rõ ràng, hoặc còn gọi là tạp âm

- Các âm thanh có tần số rõ ràng có thể xác định được như: Tiếng chim sơn ca hót, tiếng gà gáy sáng, tiếng hát, tiếng đàn, tiếng sáo, đó là những âm thanh có cao độ rõ ràng, được gọi là những âm thanh có tính nhạc

2 Các thuộc tính của âm thanh có tính nhạc :

2.1 Cao độ :

Một "bản nhạc" nếu thiếu độ cao thì chỉ là một chuỗi tiết tấu vô hồn Khi độ cao vang lên với những nốt cao thấp trầm bổng, tuy chưa thể diễn tả rõ ràng một trạng thái cảm xúc nào đó hoàn thiện, nhưng đó là đặc trưng nổi bật nhất, trực quan nhất, tác động vào sự tư duy nhận thức của con người đó là âm nhạc Nhân tố độ cao có vị trí cực kì quan trọng trong nghệ thuật âm nhạc,

là cả thế giới âm thanh vô cùng phong phú về cách cấu tạo, để dệt nên muôn vàn những giai điệu chan chứa những tình cảm về "nhân tình thế thái", của tình đời, tình ngưòi

Nhân tố cao độ sẽ còn đề cập rất nhiều ở các phần sau Ở nội dung này và toàn bộ chương I, bước đầu giúp sinh viên nắm vững được khái niệm về độ cao của âm thanh, các bậc cơ bản, mối tương quan về cao độ giữa các bậc cơ bản, một số quy ước về cách ghi chép nốt nhạc trên

khuông, sự hoá, các bậc chuyển hoá, dấu hoá, thang âm

Định nghĩa: Cao độ là độ cao thấp, trầm bổng của âm thanh, phụ thuộc vào vật thể có tần số rung Trong các tác phẩm âm nhạc, đó là mối quan hệ của các bậc, các quãng được liên kết trong tiến trình xây dựng mô típ,tiết nhạc, câu nhạc, tác phẩm âm nhạc

Để đo tần số dao động của âm thanh, người ta dùng đơn vị là Hz (Hertz)

Figure 2,

Figure 3,

Figure 4

2.3 Cường độ : Độ to, nhỏ của âm thanh phụ thuộc vào tầm cữ dao động của nguồn sinh ra âm Trong tác phẩm âm nhạc, cường độ làm tăng sức diễn cảm của âm nhạc, phản ánh được sâu sắc nội tâm con người, ý tưởng tác giả cần thể hiện

Đơn vị đo cường độ âm thanh là : deciben (db)

2.4 Âm sắc: Là khía cạnh chất lượng của âm thanh ; đó là âm thanh của người và nhạc cụ phát

ra xuất phát từ những đặc tính riêng của các nguồn phát ra âm thanh

2.5 Luyện tập:

a Nghe một số bài hát tiểu học Giáo viên tùy chọn bài hát tiểu học cho sinh viên nghe, có thể

sử dụng các bài hát của người lớn để minh họa về 4 thuộc tính của âm thanh có tính nhạc

b Nghe và phân biệt độ dài của các nốt tròn, nốt trắng, nốt đen

- Nhận biết và làm quen với các hình nốt nhạc thờng gặp trong bản nhạc Đọc đúng bài TĐN số 1.

- Hiểu đợc quan hệ giữa các hình nốt và cách viết các hình nốt trên khuông; biết hình dáng

và tác dụng của dấu lặng

- Ghép lời hay bài TĐN số 1

II Phần chuẩn bị :

1 Chuẩn bị của GV :

- Đàn Organ, thanh phách, đĩa nhạc.Bảng phụ TĐN

- Máy nghe, bảng phụ minh hoạ các ký hiệu âm nhạc

2 Chuẩn bị của HS :

- Học thuộc bài cũ, xem trớc bài mới

- Thực hiện theo hớng dẫn của gv

III Tiến trình bài dạy :

2 Kiểm tra bài cũ :

- Gv gọi 1 – 2 hs lên bảng, yêu cầu :

? Em hãy trình bày hoàn chỉnh bài hát : Tiếng chuông

và ngọn cờ.

Gv nhận xét – ghi điểm

3 Giới thiệu bài :

Tiết học hôm nay các em sẽ tiếp tục đợc làm quen

với các kí hiệu ghi trờng độ của âm thanh và để củng cố

các em sẽ đợc luyện tập với bài TĐN số 1

Gv ghi bảng

4 Bài mới :

a Nội dung 1 : Nhạc lý

Các kí hiệu ghi trờng độ của âm thanh.

- Gv treo bảng phụ 1 đoạn cc có đủ các loại hình nốt

- Gv treo bảng phụ và phát vấn :

? Bài TĐN đã sử dụng những cao độ âm nhạc nào ?

?Bài TĐN đã sử dụng những hình nốt âm nhạc nào ?

- Gv chia bài TĐN thành 4 câu, mỗi câu 2 ô nhịp

- Gv hớng dẫn hs tập đọc tên nốt nhạc từng câu

- Cho hs đọc thang âm C dur

- Gv đàn câu 1 : 2 – 3 lần, hớng dẫn hs nghe ở lần 1,

nhẩm theo ở lần 2 và lần 3

- Gọi 1 hs đọc cao độ Sau đó cho cả lớp đọc theo

- Tiến hành tơng tự với các câu còn lại Lu ý với hs ngắt

câu ở dấu lặng

Hs đọc câu 1 câu 2 câu 1 + 2

câu 3 câu 4 câu 3 + 4…

- Cả lớp thực hiện

- Cá nhân hs thực hiện

- Hs trả lời

- Hát đúng cao độ, trờng độ, tiết tấu và lời ca bài hát Biết hát mềm mại, có luyến các từ :

t-ng, quyết, bớc; Xử lí tốt tiết tấu : : Ta, hát Lấy hơi ở cuối câu : chân, xuân, gần, tâm

Ngắt câu ở những chỗ có dấu lặng đen Sử dụng dấu quay lại và khung thay đổi

- Luyện tập kĩ năng hát đồng đều hoà giọng, hát lĩnh xớng

- Giúp hs có thêm những hiểu biết về các bài lí của dân ca

II Phần chuẩn bị :

1 Chuẩn bị của GV :

- Đàn Organ, thanh phách, đĩa nhạc

- Máy nghe, bảng phụ bài hát

2 Chuẩn bị của HS :

- Học thuộc bài cũ, xem trớc bài mới

- Thực hiện theo hớng dẫn của gv

III Tiến trình bài dạy :

1

ổ n định tổ chức :

- Gv kiểm tra sĩ số lớp

- Quản ca bắt nhịp bài hát Tiếng chuông và ngọn cờ

2 Kiểm tra bài cũ :

- Gv gọi 1 – 2 hs lên bảng, yêu cầu :

? Em hãy trình bày hoàn chỉnh bài hát : Tiếng chuông

và ngọn cờ.

Gv nhận xét – ghi điểm

3 Giới thiệu bài :

Miền quê Nam bộ có rất nhiều làn điệu dân ca: Lí,

Tiết học hôm nay các em sẽ đợc làm quen với điệu

“lí con sáo gò công” do nhạc sĩ Trần Kiết Tờng su tầm

- Nhạc sĩ Hoàng Lân đặt lời mới thành bài hát Vui bớc

trên đờng xa.

Gv ghi bảng

4 Bài mới :

a Nội dung 1 :

Học hát bài : Vui bớc trên đờng xa.

- Gv treo bảng phụ và cho hs nghe đĩa nhạc bài hát

trong bài có sử dụng kí hiệu dấu quay lại và khung

- Tiến hành tơng tự với các câu còn lại Gv hớng dẫn

hs hát luyến các từ : tng, quyết, bớc; Xử lí tốt tiết tấu :

: Ta, hát Lấy hơi ở cuối câu : chân, xuân, gần, tâm

Ngắt câu ở những chỗ có dấu lặng đen Sử dụng dấu

quay lại và khung thay đổi

- Hs hát câu 1 câu 2 câu 1 + 2

câu 3 câu 4 câu 5 câu 3 + 4 + 5

- Hs hát toàn bộ bài hát

b Nội dung 2 : Tập hát kết hợp gõ phách

- Gv thực hiện mẫu vỗ tay theo phách, nhịp

- Cả lớp hát kết hợp gõ phách, nhịp

+ Gv cho hs hát theo nền nhạc đệm

- Gọi 1 nhóm hs lên hát

- Gv hớng dẫn hs t thế khi đứng hát, t thế thoải mái,

vận động theo cảm xúc, không cúi đầu xuống; cử chỉ,

nét mặt th giãn, thoải mái

5 Củng cố - Dặn dò - Nhận xét :

- Gv cho hs nghe lại đĩa nhạc bài hát mẫu

- Gv bắt nhịp cho cả lớp hát lại bài hát trên nền nhạc

Hoặc điệu "lí năm canh" diễn tả nỗi lòng nhớ nhưng chờ đợi, âu lo:

Canh một thơ thẩn vào ra Chờ trăng lặn chờ ba, ba tàn.

Những bài hát nói đến tình vợ chồng thường đượm vẻ buồn sâu xa thầm kín khác với những bài hát khắc họa tình yêu trai gái hồn nhiên như Lí xăm xăn, Lí cây bông.

Bông xanh bông trắng bông vàng Bông lê bông lựu đố nàng mấy bông

Những bài Lý ở miền Nam có đặc điểm là ngắn gọn, mỗi bài chỉ có một lời, giai điệu có những quãng nhảy xa tạo nên sắc thái sâu lắng trầm mặc hơn so với các miền khác (nhất là ở những nốt bán âm giàu tính chất thương cảm) Phần lớn những bài hát đều mang phong cách ca xướng, Lý chiều chiều là mựt trong những bài hát giao duyên tự sự hay nhất trong kho tàng dân ca miền Nam với những câu hát mộc mạc đằm thắm.

Chiều chiều ra đứng lầu tây Thấy cô gánh nước tưới cây ngô đồng

Xui trong lòng tui thương Thương cô tưới cây ngô đồng

Và, ai mà không chạnh lòng xao xuyến khi nghe những câu hát thắm đượm ân tình của Lý vọng phu Âm điệu từ khúc hát vang chứa đựng bao nhiên uẩn khúc của người vợ trông chồng suốt những năm tháng biệt ly cách trở.

Cái dạ em trông chàng mà không thấy chàng đâu

Nỗi đau chất chứa đến nỗi bật ra câu hát:

Chi mà tệ tệ lắm chàng, chi mà bạc, bạc lắm chàng

Cùng lới Lí vọng phu làn điệu Lí tàng tít cũng xuất hiện nhiều trên sân khấu tuồng và dân ca kịch bài chòi của những tỉnh miền Trung Có người cho rằng hai điệu lí ấy được hình thành từ sân khấu truyền thống khu V (Lập luận này thiếu sức thuyết phục vì sân khấu thuộc loại hình nghệ thuật sinh sau đẻ muộn) Có thể những âm điệu này sẵn trong dân gian và sau đó được các tác giả đưa vào sân khấu với những biến dạng cần thiết để phù hợp với nội dung kịch bản, chẳng hạn:

Nín mà nghe qua ru qua hát, dạo quanh vòng bót gác xem chơi

Tuy vậy phần gốc của câu hát vẫn được giữ nguyên vẹn:

Tàng tít tang nòn nang tít tàng tàng

Chính vì nắm được thanh âm đặc trưng của làn điệu này mà nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu đã vận dụng một cách tài tình khi sáng tác ca khúc nổi tiếng "Quảng Nam yêu thương" Bên cạnh những điệu lí ngân nga như khúc tâm tình của người dân miền Trung còn có nhiều điệu lí âm điệu sinh động, tiết tấu sôi nổi, khắc họa rõ nét những sinh hoạt đời thường Lí đi chợ dí dỏm, hồn nhiên miêu tả cảnh bán mua:

Rủ nhau đi chợ sông Hàn Trước thời bán vặt, sau là mua ăn.

Hoặc nhịp điệu dập dồn trong Lí thương:

Xem lên hòn núi Thiên Thai Thấy đôi Chiền Chiện ăn xoài chín cây

Lí ngựa ô có mặt trên khắp ba miền Bắc - Trung - Nam, nhưng tại Quảng Nam làn điệu này có những nét riêng, kín đáo, sâu sắc.

Ngựa ở yên thắng kiệu vàng Yên tra khớp bạc đưa chàng hồi hương.

Mỗi làn điệu của lí có phong vị độc đáo, có dáng dấp riêng, rất súc tích và khá uyển chuyển trong sự thể hiện nội dung Từ các câu ca dao quen thuộc, ông cha ta đã phá vỡ tiết điệu sẵn có của thể thơ sáu tám bằng cách xử lý tài tình hệ thống tiếng đệm, tiếng láy đưa hơi với phong cách điệp từ í a, tình tang, là,

mà, trông để ngâm ngợi thêm tô đậm thêm những chỗ nhấn giàu màu sắc cho làn điệu và làm đa dạng thêm cảm xúc của người hát.

Chúng ta cũng có thể nhận thấy càng vào phía Nam, các làn điệu dân ca càng có xu hướng bổ sung thêm dạng thang âm có bán cung Đó là điệu thức oán, dần dà trở thành dạng đặc thù trong ca nhạc truyền thống các tỉnh phía Nam Các điệu lí cũng vận dụng hầu hết dạng thang âm điệu thức dân tộc, chính vì thế mỗi làn điệu đều có sức hấp dẫn riêng của nó để có thể lưu truyền từ đời này sang đời khác, dù có thay đổi chút ít nhưng vẫn giữ được trực âm chính trong hệ thống ngũ cung nguyên bản, nhờ vậy người nghe khó nhầm lẫn giữa điệu lí của vùng này với vùng khác Như mạch nước ngầm, những điệu hát lí có sức lan tỏa rộng khắp trong nhân dân và trở thành những viên ngọc quý trong kho tàng dân ca Việt Nam.

- Hát đúng giai điệu và thuộc lời ca của bài hát dân ca Nam Bộ.

- Ôn tập bài hát: Vui bước trên đường xa

- Nhạc lí : Nhịp và phách Nhịp 2/4–

- Tập đọc nhạc : TĐN số 2

- Giúp hs biết khái niệm về nhịp phách – nhịp 2/4 và bài TĐN số 2 để làm quen với tiết tấu nhịp 2/4.

- Giúp hs hát bài hát thể hiện đợc sự mềm mại, nhẹ nhàng, tình cảm của bài hát Ghép lời hay bài TĐN

II Phần chuấn bị:

1 Chuẩn bị của Gv: - Đàn Organ, thanh phách, bảng phụ TĐN 02

- Băng nhạc, máy nghe

2 Chuẩn bị của Hs: - Học thuộc bài cũ, xem trớc bài mới

- Thực hiện theo hớng dẫn của gv

III Tiến trình bài dạy:

1

ổ n định tổ chức :

- Quản ca bắt nhịp bài hát Tiếng chuông và ngọn cờ

2 Kiểm tra bài cũ :

- Gv gọi 2– 3hs lên bảng, yêu cầu :

? Em hãy trình bày hoàn chỉnh bài hát :

Tiếng chuông và ngọn cờ.

- Hs nghe bài hát mẫu

- Hs luyện thanh theo mẫu

- Cả lớp thực hiện

- Cá nhân hs thực hiện

- Gv treo bảng phụ bài TĐN số 2 – Giới thiệu về số

chỉ nhịp 2/4 Cho hs nghe băng hát bài “Xoè hoa”, “thật

là hay”…

? Nêu tính chất của nhịp 2/4

c Nội dung 3: TĐN số 2

Mùa xuân trong rừng.

? Bài TĐN đã sử dụng những hình nốt, cao độ AN nào?

? Bài TĐN có mấy câu? Có câu nào giống nhau?

- Gv cho hs nghe lại bài hát: “ Vui bớc trên đờng xa”

- Chỉ định 2 hs đọc cao độ – 2 hs ghép lời bài TĐN số

- Đọc đúng nhạc, ghép lời tốt bài TĐN số 3 Biết cách đánh nhịp 42

- Đàn Organ, thanh phách, đĩa nhạc

- Máy nghe, bảng phụ TĐN số 3 Tranh ảnh nhạc sĩ

2 Chuẩn bị của HS :

- Học thuộc bài cũ, xem trớc bài mới

- Thực hiện theo hớng dẫn của gv

III Tiến trình bài dạy :

1

ổ n định tổ chức : (3’)

- Gv kiểm tra sĩ số lớp

- Quản ca bắt hát bài : Vui bớc trên đờng xa.

2 Kiểm tra bài cũ : (5’)

- Gv gọi 2 – 3 hs lên bảng, yêu cầu :

? Em hãy trình bày hoàn chỉnh bài hát : Vui bớc trên

đờng xa.

Gv nhận xét – Ghi điểm

3 Giới thiệu bài : (2’)

Tiết học này , các em sẽ đợc giới thiệu về cách đánh

sẽ đợc luyện tập với bài TĐN số 3 Cuối cùng là phần

giới thiệu sơ lợc về nhạc sĩ Văn Cao

Gv ghi bảng

4 Bài mới :

a Nội dung 1 : (15’) Tập đọc nhạc : TĐN số 3.

Thật là hay

- Gv treo bảng phụ và phát vấn :

? Bài TĐN đã sử dụng nhịp nào ? nhắc lại định nghĩa

của nhịp đó

? Bài TĐN đã sử dụng những cao độ AN nào ?

?Bài TĐN đã sử dụng những hình nốt AN nào ?

- Gv chia bài TĐN thành 4 câu

- C D E G A

- đen, đơn, trắng

- Hs chú ý

- Hs đọc tên nốt nhạc

- Cho hs đọc thang âm C dur.

- Gv đàn câu 1 : 2 – 3 lần, hớng dẫn hs nghe ở lần 1,

nhẩm theo ở lần 2 và lần 3

- Gọi 1 hs đọc cao độ Sau đó cho cả lớp đọc theo

- Tiến hành tơng tự với các câu còn lại

Hs đọc câu 1 câu 2 câu 1 + 2

câu 3 câu 4 câu 3 + 4

- Gv thực hiện mẫu cách đánh nhịp, lần lợt tay phải -

tay trái hai tay đối xứng nhau

Gọi 1 – 2 hs lên bảng chỉ huy cho cả lớp đọc nhạc

c Nội dung 3 : (6’) Âm nhạc thờng thức.

Nhạc sĩ Văn Cao và bài hát Làng tôi.

- Gv chỉ định hs đọc bài sgk Cho Hs xem ảnh nhạc sĩ

? Nh¹c sÜ V¨n Cao sinh vµ mÊt n¨m nµo ?

? H·y cho biÕt c¸c bµi h¸t tiªu biÓu cña «ng ?

- Gv dÆn dß hs vÒ nhµ lµm bµi tËp sgk, xem tríc tiÕt 8,

chuÈn bÞ cho kiÓm tra

- Gv nhËn xÐt ưu, khuyÕt ®iÓm cña tiÕt häc

Suèi m¬, thiªn thai, §µn chim viÖt…

- 1944 TiÕn qu©n ca

- Hs nghe bµi h¸t

- C¶ líp thùc hiÖn

- Hs ghi nhí

- Hs chó ý

TƯ LIỆU THAM KHẢO

Nhạc sĩ Văn Cao và "Một đêm đàn lạnh trên sông Huế"

Thứ sáu, 11/4/2008, 14:07 GMT+7

Cũng như bao thi nhân, nhạc sĩ - nhà thơ tài danh Văn Cao cũng đã bao đêm gắn bó với con

đò xứ Huế Bài thơ “Một đêm đàn lạnh trên sông Huế” là một trong những bài thơ đặc sắc viết về Huế và ca Huế trên Sông Hương

Bài thơ đưa ta lạc vào thế giới của vẻ đẹp thanh tao nơi bồng lai tiên

cảnh Trên con đò như tình yêu bồng bềnh trôi trên dòng sông thời

gian vĩnh hằng, có đôi trai gái say sưa đàn hát bên nhau Chàng trai

dạo đàn cô gái hát, tiếng đàn hát như tiếng tơ đồng tri âm tri kỷ.

Nẩy nẩy tơ đồng nhịp nhịp đôi

Lòng nâng ngòn ngọt lại đầu môi

Này em hát khúc tương tư nhé

Ngân khẽ em ơi nhẹ nhẹ lời

Đây là lúc cảm xúc đang ngập hồn chàng nhạc sĩ Anh nghe hồn mình cũng đang “nẩy nẩy nhịp

đôi” Một tình cảm mới đang nẩy chồi, bén lửa, đang âm ỉ: Này em hát khúc tương tư nhé!

Đề nghị hát nhưng lại sợ tiếng hát làm xao động, làm bay mất, tan biến mất cái cảm giác tình yêu ngọt ngào đang dâng lên ngòn ngọt đầu môi, nên chàng phải vội vàng đề nghị “ngâm khẽ em ơi nhẹ nhẹ lời…”

Đoạn thơ đã nói rất tinh tế, rất hay tâm trạng của chàng nhạc sĩ si tình xứ Bắc trước người ca nữ xinh đẹp và phong cảnh nên thơ xứ Huế Xin kể đôi điều tôi biết về nhạc sĩ Văn Cao với con đò Huế.

Nhạc sỹ Văn Cao sinh năm 1923 ở Hải Phòng, mất ngày 10/7/1995 Tuổi trẻ của ông theo học trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, tự học âm nhạc, sáng tác nhạc và viết văn, làm thơ từ rất sớm

Năm 1940, lúc chưa tới tuổi hai mươi ông có chuyến đi vào Huế Và chàng trai si tình ấy đã bị Sông Hương hút hồn Chuyến đi đã để lại dấu vết sâu đậm trong các sáng tác quan trọng của ông

Bài thơ “Một đêm đàn lạnh trên sông Huế” ông sáng tác vào dịp này Ngoài bài thơ ông còn viết bản nhạc “Sông Hương” Theo tôi, cả những bài hát nổi tiếng, đỉnh cao trong dòng nhạc lãng mạn

Việt Nam như Thiên Thai, Suối mơ, Trương Chi viết trong những năm từ 1941 đến 1943 của ông

có nguồn gốc cảm hứng từ thành quách, sông nước con đò và người ca nữ xứ Huế trong đợt đi quan trọng ấy

Sinh thời vào năm 1986, trong một lá thư gửi cho Tạp chí Sông Hương ở Huế ông tâm sự: “Huế là nguồn sáng tạo của tôi trong những năm 40 Thơ và nhạc là điều tôi tìm nguồn từ ấy Có lẽ lịch sử

và cảnh vật của Cố Đô có những điều gây cảm xúc cho sáng tạo Đối với nơi đó người ta phải suy nghĩ nhiều không về lịch sử mà về một nền văn hóa Những người Huế sống tự hào và đầy sáng

Nhạc sĩ Văn Cao (1995) Ảnh:Nguyễn Đình Toán

tạo Có lẽ sự sáng tạo của người dân Huế đã giúp tôi làm được âm nhạc và thơ”

Mùa xuân 1987, Huế lại được đón Văn Cao Ông được các nhà thơ Huế như Võ Quê, Nguyễn Trọng Tạo (hồi còn ở Huế) mời xuống đò nghe lại các ca nữ ngâm bài thơ “Một đêm đàn lạnh trên sông Huế”, về làng Chuồn uống rượu đêm trên thuyền đánh cá với ngư dân Phá Tam Giang Và ông đã có thơ, vẫn một thi pháp Văn Cao ám ảnh, diệu nghệ:

Tôi níu lấy mảnh lưới

Lưới là cái cuối cùng

Đang hắt tôi xuống biển

Thơ Văn Cao xuất hiện sau nhạc, nhưng thơ cũng mang lại cho ông những thành công không kém nhạc và họa Thơ Văn Cao, cũng như lời ca trong các bản nhạc của ông thường rất lạ về chữ, về

tứ

Cảm về Quy Nhơn, ông viết: ”Trời xanh rơi vài giọt Tháp Chàm”! Viết về cái còn lại của Thời gian, ông kết rất ấn tượng bằng chất liệu của hội họa: “Riêng những câu thơ/còn xanh/Riêng những bài hát/còn xanh/Và đôi mắt em/như hai giếng nước”

Trong bài thơ “Một đêm đàn lạnh trên sông Huế”, ngay cả cách chọn vị trí chủ thể thẩm mỹ trong bài thơ của ông cũng khác các nhà thơ đương thời

Tất cả các bài thơ viết con đò trên sông Hương về ca Huế, đàn Huế, tác giả đều ở vị trí người quan

sát, nhìn và cảm về Huế như Người kỹ nữ, Nguyệt cầm, của Xuân Diệu, Tiếng hát Sông Hương

Cuộc đàn hát quên thời gian cho đến lúc Tay nhấn tơ chùng đã ngấm sương Dòng Tiêu Kim thủy

gà xao xác (Tiêu Kim thủy là một tên gọi khác của Sông Hương, chứng tỏ Văn Cao rất thạo lịch

sử).

Tức là đàn hát cho đến khi trời sắp sáng, cho đến lúc Em cạn lời thôi anh dứt nhạc Là người trong cuộc mới thốt lên một nhịp thơ lạ với câu thơ gợi hỏi hai lần: Sao đàn u hoài gì mùa thu? Sao đàn u

hoài gì mùa thu?

Ở đây chính tác giả đã nhận ra tiếng đàn của mình đã khác đi, mềm đi nhưng không lý giải được điều sâu kín gì đã biến tiếng đàn thành nỗi u hoài mùa thu day dứt!

Khi lòng đã mềm đi, tiếng đàn đã mềm đi, khi hai tâm hồn đã tri âm, đồng vọng thì đêm vàng cũng

trở nên lạc lõng Để đến lúc chia tay, mới biết đau nhói nỗi biệt ly: Em cạn lời thôi anh dứt nhạc/Biệt

ly đôi phách ngó đàn tranh/Một đêm đàn lạnh trên sông Huế/Ôi nhớ nhung hoài vạt áo xanh

Đây là cao trào của bài thơ Thì ra bài thơ không chủ ý tả tiếng đàn, đêm đàn mà sâu xa hơn nói về một tình yêu ngấm sương với đủ các cung bậc của nó, mà cuối cùng là nỗi nhớ mang theo suốt

đời: Ôi nhớ nhung hoài vạt áo xanh.

Tại sao lại là “một đêm đàn lạnh” mà không phải là “một đêm đàn” trên sông Huế? Chữ “lạnh” nói lên điều gì? Chữ lạnh là tâm trạng của nhà thơ sau đêm đàn Một đêm đàn đầy xúc động và giao cảm, đầy tri âm và đồng vọng Đêm đàn đã thấm vào nhau Nhưng rồi phải chia ly, mỗi người đều mang lạnh trong lòng

“Lạnh” đây là sự trống trải của nhớ nhung cao độ, là cái lạnh của tình yêu nồng cháy Đó cũng chính là cái tứ mạnh và bền vững của bài thơ Văn Cao là người Hải Phòng mới vào Huế lần đầu, nhưng thơ ông đã nồng nàn từ ngữ, âm điệu Huế, hồn Huế!

Chuyến đi vào Huế năm 1986 ấy, sau những chuyến “xuống đò”, về làng Chuồn, nhạc sĩ Văn Cao

bị cảm Nguyễn Trọng Tạo và tôi đưa anh vào Bệnh viện Trung ương Huế

Vừa mới lấy chỗ nằm điều trị xong, ông ghé tai nói nhỏ điều gì đó với Nguyễn Trọng Tạo Anh Tạo bảo tôi: “Ngô Minh ngồi đấy với anh Văn Cao, để mình ra đây tí, sẽ về ngay” Khi Tạo về, tôi thấy anh lôi ra khỏi túi xanh nậm rượu và cái chén hạt mít, nói nhỏ với Văn Cao: “Chuồn đấy, một chén thôi nhé!”

Nhạc sĩ vừa run run bưng chén rượu lên môi, thì ông Giám đốc bệnh viên bước vào dẫn theo ông phó bí thư thường trực tỉnh uỷ tên là Thái Bá Nhiệm: “Thưa nhạc sĩ Văn Cao, nghe tin anh ốm, lãnh đạo tỉnh đến thăm” Thế là lộ tẩy

Nhạc sĩ Văn Cao cười bẽn lẽn: “Tôi mê thứ Chuồn này lắm, uống dưới đò mới ngon Bệnh nằm viện nhưng nhớ nhớ…” Nghe câu nói tất cả cùng cười, thông cảm với nhạc sĩ.

Nhìn Văn Cao nhấp chén rượu Chuồn, tôi lại nhớ đến bài thơ Một đêm đàn lạnh trên sông Huế Đã

gần 70 năm kể từ khi ra được viết ra, bài thơ vẫn mang hơi ấm của cuộc sống hôm nay

Bài thơ gợi lên nhiều điều trong cảm xúc, cấu tứ và kỹ thuật ngôn từ Con đò Huế, cô gái Huế, ngón đàn ca Huế vẫn còn đó, đêm đêm lại cất lên bồng bềnh luyến láy làm say lòng du khách

Những đêm thấm đẫm văn hóa Huế ấy người yêu thơ lại nhớ đến nhà thơ tài, nhạc sĩ tài danh Văn Cao, trong hồn lại vang lên những câu thơ tha thiết:

Em cạn lời thôi anh dứt nhạc

Biệt ly đôi phách ngó đàn tranh

Một đêm đàn lạnh trên sông Huế

Ôi nhớ nhung hoài vạt áo xanh

Ng y so¹n : 12/10/2008à

Ngµy d¹y : 15/10/2008

TiÕt 8 :

¤n tËp

- Luyện tập kĩ năng hát đồng đều hoà giọng, hát lĩnh xớng Biết sử dụng các kiến thức âm nhạc đã học để chép nhạc.

- Biết thể hiện các bài hát đúng sắc thái, tính chất âm nhạc Khắc sâu tính giáo dục của bài hát

- Học thuộc bài cũ, ôn kĩ các nội dung ôn tập

- Thực hiện theo hớng dẫn của gv

III Tiến trình bài dạy :

3 Giới thiệu bài : (1’)

Tiết trớc, các em đã đợc học 2 bài hát Tiếng

chuông và ngọn cờ; Vui bớc trên đờng xa.Đã đợc giới

thiệu các thuộc tính của âm thanh; các ký hiệu ghi cao

độ – trờng độ; nhịp 4

2 Đọc nhạc và ghép lời 3 bài TĐN số 1,2,3 Tiết học hôm nay, cô sẽ giúp các em ôn

tập lại các nội dung đó

Gv ghi bảng

4 Bài mới :

a Nội dung 1 : (15’) Ôn tập bài hát

- Gv hớng dẫn hs luyện thanh theo mẫu :

? Nhắc lại 4 thuộc tính của âm thanh ?

? Các ký hiệu ghi cao độ, trờng độ ?

? Nêu định nghĩa nhịp 4

2

? Cho ví dụ

c Nội dung 3 : Ôn tập tập đọc nhạc

* Gv cho hs đọc thang âm C dur

- Cho cả lớp đọc nhạc – ghép lời bài TĐN số 1 – 2

- Luyện tập kĩ năng hát đồng đều hoà giọng, hát lĩnh xớng Biết sử dụng các kiến thức âm nhạc đã học để chép nhạc.

- Biết thể hiện các bài hát đúng sắc thái, tính chất âm nhạc Khắc sâu tính giáo dục của bài hát

- Học thuộc bài cũ, ôn kĩ các nội dung ôn tập

- Thực hiện theo hớng dẫn của gv

III Tiến trình bài dạy :

3 Giới thiệu bài :

Tiết trớc, các em đã đợc ôn tập 2 bài hát Tiếng

chuông và ngọn cờ; Vui bớc trên đờng xa Ôn tập các

thuộc tính của âm thanh; các ký hiệu ghi cao độ –

tr-ờng độ; nhịp 4

2 Đọc nhạc và ghép lời 3 bài TĐN số 1,2,3 Tiết học hôm nay, cô sẽ kiểm tra những nội

Nô……… na.

- Gv gọi 1 nhóm 3hs lên bảng, yêu cầu :

? Chọn 1 trong 2 bài hát đã ôn tập và thể hiện hoàn

chỉnh, tự chọn hình thức thể hiện (lĩnh xớng, tốp ca,

đơn ca)

- Gv gọi từng học sinh, yêu cầu :

? Chọn 1 trong 3 bài TĐN đã đợc ôn tập và thực hiện

đọc cao độ

? Bài kiểm tra giấy 10’ : Gv đọc 2 câu đầu của bài

Hô-La-Hê Hô-La-Hô cho hs chép nhạc

I Mục tiêu :

Giúp học sinh :

- Hát đúng cao độ, trờng độ, tiết tấu và lời ca bài hát Xử lí tốt tiết tấu : : Lấy hơi ở

cuối câu : xa, ca, hơng, trờng, la Biết sử dụng dấu nhắc lại ở 2 câu cuối của bài, hát quay lại ở

lần 2 và kết ở “dới mái trờng”.

- Luyện tập kĩ năng hát đồng đều hoà giọng, hát lĩnh xớng, hát ca-nông

- Qua bài hát,, học sinh hiểu sơ lợc về thể loại hành khúc, với tính chất mạnh mẽ, hùng tráng, trang nghiêm, có khí thế sôi nổi Bài hát là niềm tự hào về quê hơng đất nớc, niềm vui của học sinh khi đợc đến trờng

II Phần chuẩn bị :

1 Chuẩn bị của GV :

- Đàn Organ, thanh phách, đĩa nhạc

- Máy nghe, bảng phụ bài hát

2 Chuẩn bị của HS :

- Học thuộc bài cũ, xem trớc bài mới

- Thực hiện theo hớng dẫn của gv

III Tiến trình bài dạy :

1

ổ n định tổ chức :

- Gv kiểm tra sĩ số lớp

- Quản ca bắt nhịp bài hát vui bớc trên đờng xa.

2 Kiểm tra bài cũ :

- Gv gọi 1 – 2 hs lên bảng, yêu cầu :

? Em hãy trình bày hoàn chỉnh bài hát : Vui bớc trên

đờng xa.

Gv nhận xét – ghi điểm

3 Giới thiệu bài :

Hành khúc là loại bài hát có nhịp điệu phù hợp với bớc

chân đi đều, thờng dùng trong các cuộc duyệt binh

Tính chất của những bài hành khúc thờng mạnh mẽ

hùng tráng, trang nghiêm và có khí thế sôi nổi Hành

khúc tới trờng là một bài hát ngắn gọn, dễ hát bài hát

miêu tả niềm vui của các em khi đợc đến trờng, niềm

tin, niềm tự hào về quê hơng, dất nớc

- Gv treo bảng phụ và cho hs nghe đĩa nhạc bài hát

mẫu

- Gv chia bài hát làm 6 câu Hớng dẫn hs chú ý trong

bài có sử dụng dấu nhắc lại ở câu 5 và 6

- Gv hớng dẫn hs luyện thanh theo mẫu :

- Tiến hành tơng tự với các câu còn lại Gv hớng dẫn

hs lấy hơi ở cuối câu : xa, ca, hơng, trờng, la Biết sử

dụng dấu nhắc lại ở 2 câu cuối của bài, hát quay lại ở

lần 2 và kết ở “dới mái trờng”.

- Hs hát câu 1 câu 2 câu 1 + 2

câu 3 câu 4 câu 3 + 4

câu 5 câu 6 câu 5 + 6

- Hs hát toàn bộ bài hát

b Nội dung 2 : Tập hát kết hợp gõ phách

- Gv thực hiện mẫu vỗ tay theo phách, nhịp

- Cả lớp hát kết hợp gõ phách, nhịp

+ Gv hớng dẫn hs hát theo lối ca-nông (hát đuổi)

Chia lớp làm 2 dãy, dãy 1 hát trớc Dãy 2 hát sau 1

nhịp

- Gọi 1 nhóm hs lên hát

5 Củng cố - Dặn dò - Nhận xét :

- Gv cho hs nghe lại đĩa nhạc bài hát mẫu

- Gv bắt nhịp cho cả lớp hát lại bài hát trên nền nhạc

? Em h·y nªu néi dung cña bµi h¸t ?

- Gv dÆn dß hs vÒ nhµ tËp h¸t thuéc bµi h¸t vµ xem