bai soan ngu van 9 ca nam 3 cot

Kiểm tra sĩ số lớp: - Diễn vào bài mới Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Phần ghi bảng máy Việt Nam 1990 I Tìm hiểu chú thích1- Đọc 2- Tìm hiểu chú thícha Tác giả b Tác phẩm

Trang 1

- Chuẩn bị đồ dùng, t liệu về Bác Đức tính giản dị Bác Hồ

- Soạn giảng hệ thống câu hỏi, theo mục tiêu SGK

C Lên lớp

- ổn định học sinh Kiểm tra sĩ số lớp:

- Diễn vào bài mới

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Phần ghi bảng (máy

Việt Nam 1990)

I) Tìm hiểu chú thích1)- Đọc

2)- Tìm hiểu chú thícha) Tác giả

b) Tác phẩm

=> Phong cách Hồ ChíMinh cái vĩ đại với cáigiản dị của Lê Anh Trà introng tập Hồ Chí Minh vàvăn hoá Việt Nam

GV: Hớng dẫn học sinh đọc

- Thuộc văn bản gì?

- Nếu bố cục của VB và nêu

nội dung chính từng đoạn

- 2 -3 em học sinh đọc theohớng dẫn

- Văn bản nhật dụng

- 3 đoạn

Đọc - Tìm hiểu chung1- Đọc

2- Tìm hiểu chung

- Văn bản nhật dụng

Trang 2

Đ1: Từ đầu > rất hiện đại

=> Bình luận khẳng định

ý nghĩa của phong cáchvăn hoá HCM

- Ngay từ đầu, đoạn văn giới

thiệu tri thức văn hoá của Bác

nh thế nào?

- Sử dụng nghệ thuật gì để nói

lên vốn tri thức văn hoá của

Bác?

- Do đâu Bác lại có vốn tri

thức văn hoá nh thế?

- Sâu rộng, truyền thống,hiện đại

- So sánh, làm nổi bậtkhẳng định

- Cuộc đời hoạt động cáchmạng đầy gian truân

- Nói viết thạo nhiều thứtiếng

- Có ý thức hoặc hỏi ở mọinơi, mọi lúc

III) Phân tích1) Quá trình hình thànhphong cách HCM

- Sâu rộng, ít có vị lãnh tụnào nh thế

- Hoạt động cách mạnggian truân

- Nói và viết thạo nhiềuthứ tiếng (9 thứ tiếng)

- Có ý thức học hỏi ở mọinơi, mọi lúc

Trang 3

1) Kiểm tra bài cũ:

- Nêu vài nét về tác giả, tác phẩm

- Nêu bố cục của bài viết

2) Bài mới

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh (Máy chiếu) ghi bảng

Hớng dẫn học sinh tìm

hiểu phần 2

- Theo em nơi ở, nơi làm

việc của Bác đợc miêu tả

nh thế nào?

- Trang phục

- Em có nhận xét gì về

cách sinh hoạt của Bác

- Học sinh chú ý tìm hiểu theohớng dẫn của giáo viên

- Nơi ở làm việc đơn sơ "Chiếcnhà sâu nhỏ bằng gỗ bên cạchchiếc ao", nh cảnh làng quêquen thuộc

- Bộ quần áo bà ba nâu, chiếc

áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ"

t trang ít ỏi, chiếc va li con với

bộ quần áo "

- Cá kho, rau luộc, da ghém, càmuối, cháo hoa

III Phân tích2) Vẻ đẹp của phong cáchsống làm việc của Bác.1) Vẻ đẹp giản dị của một

- Giản dị đơn sơ rất giốngvới cách sinh hoạt của ng-

Trang 4

- Không phải là lối sống khắckhổ, mà là cách sống có vănhoá, trở thành quan điểm thẩm

mỹ cái đẹp là sự giản dị tựnhiên

- Khâm phục, càng kính trọngBác Vĩ lãnh tụ của dân tộc

ời nông dân

- Là quan điêmt thẩm mỹ

tự nhiên

- Học, rèn luyện theophong cách Hồ Chí Minh

- Bài viết có sử dụng

những phép nghệ thuật gì

đặc sắc?

- Nhận xét gì về chi tiết

mà tác giả nêu ra

- Nêu bài học của bài viết

- Cách lập luận, từ khái quát

=> cụ thể

- Chọn chi tiết tiêu biểu

V Tổng kết1) Nghệ thuật

- Cách lập luận => thuyếtphục ngời đọ Kết hợpgiữa kể và bình luận

- Chọn chi tiết tiêu biểu

- Sử dụng nghệ thuật đốilập

2) Nội dungCần phải hoà nhập vớikhu vực và thế giới nhnggiữ và phát huy bản sắcdân tộc

VI Củng cố - dặn dò

- Học ghi nhớ phần nộidung - nghệ thuật

- Soạn bài " Các phơngchâm hội thoại"

Trang 5

Tuần 1: Các phơng châm hội thoại

- Soạn hệ thống câu hỏi về phơng châm về lợng, phơng châm về chất

- Nghiên cứu tài liệu về phơng châm hội thoại

- Muốn giúp ngời nghe hiểu,

ngời nói chú ý điều gì?

- ở ví dụ, những câu hỏi, đáp

- Bởi ở địa điểm cụ thể

- Chú ý ngời nghe cần hỏi vềcái gì, nh thế nào, ở đâu?

- Không bình thờng vì nóthừa từ ngữ

I/ Phơng châm về lợng1) Xét ví dụ

- Không rõ nghĩa, mơ hồ

- Có địa điểm cụ thể

- Chú ý xem ngời nghecần hỏi về cái gì

- Thừa từ gì?

2) Nhận xét- ghi nhớ:

- Khi giao tiếp cần nóicho đúng, đủ, không thừakhông thiếu

Trang 6

- Truyện cời này phê phán

thói xấu nào?

đúng - Không có bằngchứng xác thực

- Trâu là loài gia súc nuôi ởnhà

Câu trên thừa cụm từ "Nuôi

- Phê phán thói khoáclác

2) Ghi nhớ:

- Không nói những điều

mà mình tin là không

đúng không có bằngchứng xác thực

III Luyện tậpBài 1

VI Củng cố - dặn dò1) Học hai phần ghi nhớSGK

2) Soạn bài "Sử dụng một

số biện pháp nghệ thuậttrong văn bản thuyếtminh"

Trang 7

- Nghiên cứu một số biện pháp nghệ thuật

- Soạn hệ thống câu hỏi theo mục tiêu bài dạy

- Cung cấp tri thức hiểubiết khách quan về sự vật -hiện tợng

- Định nghĩa: Ví dụ, liệt kê,phân loại, so sánh

- Học sinh đọc - tìm hiểu vídụ

- Thuyết minh về sự kỳ lạcủa Hạ long

I Khái niệm văn thuyếtminh

Bằng phơng pháp: Trìnhbày, giới thiệu, giải thích

- Cung cấp tri thức và hiểubiết khách quan

- Định nghĩa, ví dụ, liệt kê,

so sánh và phân loại

II Sử dụng các yếu tố nghệthuật trong văn bản thuýêtminh:

1) Tìm hiểu ví dụ

- Thuyết minh về sự kỳ lạ

Trang 8

- Văn bản đó thuyết minh

vấn đề gì?

Đây là vấn đề có khó

th-yết minh không? Tại sao

- Theo em để cho sinh

động thì ngoài phơng

pháp thuyết minh đã học

tác giả còn sử dụng những

phép nghệ thuật nào nữa?

- Theo em để thu hút ngời

- Dùng một số biện phápnghệ thuật: Miêu tả, sosánh để tạo cảm xúc hứngthú cho ngời đọc

- So sánh, miêu tả

của Hạ Long

- Dùng một số biện phápnghệ thuật miêu tả, sosánh

minh nào đã đợc sử dụng?

- Bài thuyết minh này có

ý nghĩa gì đặc biệt?

- Hớng dẫn học sinh

- Có vì cung cấp cho ngời

đọc tri thức về loài ruồi

- Giải thích nêu số lợng, sosánh

- Hình thức

- Cấu trúc

- Nội dung

IV Luyện tậpBài tập 1

- Có vì đã cung cấp cho

ng-ời ta tri thức về loài ruồi

- Giải thích, nêu rõ số liệu,

so sánh

IV Củng cố về nhà1) Làm bài tập 1-2 SGK2) Soạn bài: Luyện tập

Trang 9

Tuần 1

Tiết 5: Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

trong văn bản thuyết minh

2) Kiểm tra bài cũ

- Tại sao phải sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản- thuyếtminh Đó là những biện pháp nghệ thuật nào?

3) Bài mới

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh (Máy chiếu) ghi bảng

- Chia lớp học thành 4 nhóm

- Giao đề bài cho mỗi nhóm

N1: Lập dàn ý chi tiết cho bài

thuyết minh về cái quạt

N2: Lập dàn ý cho đề bài sau:

Thuyết minh về cái bút

N3: Lập dàn ý cho đề bài : Em

hãy thuyết minh về chiếc nón

N4: Lập dàn ý chi tiết cho đề

bài: "Em hãy thuyết minh về

quyển vở"

- Giáo viên gọi học sinh trình

bày dàn ý chi tiết

- Sử dụng biện pháp nghệthuật: Miêu tả, so sánh

- Sử dụng biện phápnghệ thuật miêu tả, sosánh

Trang 10

- Thấy đợc nghệ thuật nghị luận của tác giả: Chứng cứ cụ thể, xác thực vớicách so sánh rõ ràng, chặt chẽ.

B Chuẩn bị

- Đọc các tài liệu, báo chí về nguyên tử, hạt nhân, thanh sát vũ khí tại Irắc

- Mác - Két - nhà văn Cô Lômbi- a sinh năm 1982, tác giả

của nhiều tiểu thuyết và tậptruyện ngắn theo khuynh hớnghiện thực huyền ảo

I) Tìm hiểu chú thích1) Đọc

2) Tìm hiểu chú thích

a Tác giả

- Mác - Két - nhà văn CôLôm bi- a sinh năm 1982,tác giả của nhiều tiểuthyết và tập truyện ngắntheo khuynh hớng hiệnthực huyền ảo

- Em hãy nêu xuất xứ

Trang 11

Nhà văn Mắc- Két đợc mờitham dự.

Văn bản này trích từ tham luậncủa ông

Mê- Hicô lần 2 đã ratuyên bố kêu gọi chấmdứt chạy đua vũ trang

- Văn bản này trích từtham luận của Mác- Két

- Hớng dẫn học sinh đọc - Đọc theo hớng dẫn của giáo

viên

- Văn bản nhật dụng: Nghịluận chính trị xã hội

II Đọc - tìm hiểu chung:1) Đọc

2) Tìm hiểu chung

- Văn bản nhật dụng:Nghị luận chính trị xã hội

- Nêu bố cục của văn

bản Và em hãy nêu nội

dung của từng phần

- Bố cục gồm 3 phần

+ P1: Từ đầu => tốt đẹp => Nguy cơ chiến tranh

đang đè nặng

+ P2: Tiếp => xuất phát của nó => Chứng cứ cho sự nguy

hiểm và phi lý của chiếntranh

+ P3: Tiếp => hết => Nhiệm vụ của chúng ta

và đề nghị khiêm tốn củatác giả

III Phân tích1) Nguy cơ chiến tranhhạt nhân:

Trang 12

- Tác giả đã đa ra những

số liệu nh thế nào?

=> Nếu nổ sẽ làm biến mất tấtcả không phải một lần mà 12lần mọi dấu vết trên trái đất

=> Nêu ra nguy cơ khủngkhiếp của chiến tranh hạt nhân

=> Nêu ra nguy cơ khủngkhiếp của chiến tranh hạtnhân

- Em nhận xét gì về cách

nêu các dẫn chứng đó

- Bằng số liệu cụ thể, xác thực,

đơn giản, dễ hiểu đã thu hút

đ-ợc ngời đọc, gây ấn tợng vềtính chất hệ trọng

=> Tạo ấn tợng mạnh vềtính chất hệ trọng của vấn

để đáng đợc nói tới

Trang 13

phần 2

2) Sự nguy hiểm và phi lýcủa chiến tranh

- Học sinh đọc đoạn 2 - 2 học sinh đọc a Cuộc chạy đua vũ trang

chuẩn bị cho chiến tranh hạtnhân làm mất đi khả năng đểcon ngời đợc sống tốt đẹphơn

- Để làm nổi bật nội dung

trung tâm, tác giả sử dụng

- Theo em thế nào là lý trí

của tự nhiên

- Quy luật của tự nhiên

- Lô gíc tất yếu của tựnhiên

- Quy luật của tự nhiên

- Theo em thì nguồn gốc

của sự tiến hoá của con

ng-ời, của tự nhiên diễn ra lâu

cha?

- Rất lâu rồi nó là kết quả

của quá trình tiến hoá lâudài, đợc tính bằng triệunăm

- Là kết quả lâu dài đựơc tíchluỹ bằng triệu năm (Triệunăm con bớm mới bay đợc,

180 triệu năm bông hồngmới nở)

- Nếu chiến tranh hạt nhân

nổ ra thì hậu quả nh thế

- Tiêu huỷ mọi thành quả

tiến hoá tự nhiên, trở về

-> Tiêu huỷ tất cả và trởthành điểm xuất phát ban

Trang 14

nào? điểm xuất phát ban đầu đầu.

- Tác giả sử dụng biện pháp

nghệ thuật gì?

- Nêu giả thiết - Nghệ thuật nêu giả thiết

- Qua việc nêu những giả

thiết đó, tác giả muốn nhấn

mạnh điều gì?

- Hiểm hoạ chiến tranhhạt nhân đợc nhận thứcsâu sắc hơn ở Tính chấtphản tự nhiên phản tiếnhoá

- Tính chất phản tự nhiên,phản tiến hoá

- Lợp nhà băng lu trữ trínhớ- Lợp nhà băng lu trữ

trí nhớ thảm hoạ

- Lợp nhà băng để khôngquên những kẻ đã gây rathảm hoạ

III Tổng kết

1 Nghệ thuậtNghệ thuật (Tính thuyết

phục của văn bản)

- Luận điểm đúng đắn, hệthống luận chứng rànhmạch, đồng sức thuyếtphục, cách so sánh bằngnhiều dẫn chứng, lời vănnhiệt tình

- Luận điểm đúng đắn, hệthống luận chứng rành mạch,

đồng sức thuyết phục, cách

so sánh bằng nhiều dẫnchứng, lời văn nhiệt tình

IV Luyện tậpPhát biểu cảm nghĩ của em

sau khi đọc bài đấu tranh

cho một thế giới hoà bình

Trang 15

- Giúp học sinh nắm đợc nội dung phơng châm quan hệ, phơng châm cáchthức và phơng châm lịch sự.

- Biết vận dụng những phơng châm này trong giao tiếp

B Chuẩn bị

- Đọc giáo trình về phong cách học, giao tiếp văn bản

- Soạn bài theo mục tiêu bài dạy

- Chuẩn bị đồ dùng máy đa năng

C Tiến trình dạy - học

1) ổn định lớp

- Thế nào là phơng châm về lợng, phơng châm về chất, cho ví dụ

3) Bài mới

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Máy chiếu

I/ Phơng châm quan hệ1) Ví dụ

- Nội dung giao tiếp không cóquan hệ với nhau

- Theo em chuyện gì sẽ

xảy ra khi có tình huống

giao tiếp nh vậy?

- Ngời tham gia giao tiếpkhông hiểu đợc nội dunggiao tiếp => không đạt đợcmục đích giao tiếp

- Khi giao tiếp nh vậy sẽ dẫn

đến không đạt đợc mục đíchtrong giao tiếp

- Qua đây rút ra bài học

gì?

2) Nhận xét bài học

- Khi giao tiếp cần nói

đúng vào đề tài giao tiếp,tránh nói lạc đề

- Khi giao tiếp cấn nói đúngvào đề tài giao tiếp tránh nóilạc đề

II/ Phơng châm cách thứcHớng dẫn học sinh đọc

- Cách nói dài dòng, liên miênlan man không gẫy gọn

- Cách nói không rĩo ràng - Cách nói không rĩo ràng

Trang 16

2) Bài học

- Rút ra bài học gì? - Khi giao tiếp nói ngắn

gọn, rành mạch tránh nóimơ hồ

III/ Phơng châm lịch sựVì sao ngời ăn xin và

cậu bé đều cảm thấy

=> nên chú ý lời lẽ lịch sựtrong giao tiếp

- Khẳng định vai trò của ngônngữ trong đời sống "chimkhôn kêu ngời khôn nói "

Bài 2:

Phép tu từ nào liên quan

đến phơng châm lịch sự?

- Phép tu từ từ vựng đó là:

"Nói giảm nói tránh"

- Phép tu từ "Nói giảm nóitránh"

V/ Hớng dẫn về nhà1) Học phơng châm hội thoại2) Làm bài tập 3, 4, 5 sáchgiáo khoa trang 23, 24

3) Soạn bài:"Sử dụng yếu tốmiêu tả trong văn bản TM"

Tuần 2

Tiết 9: Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuýêt minh

NS:

ND:

A Mục tiêu bài học

- Giúp học sinh hiểu đựơc văn bản thuyết minh có khi phải kết hợp với yếu

tố miêu tả thì văn luận mới hay

b Chuẩn bị

- Đọc tài liệu tham khảo về văn bản thuyết minh

Trang 17

- Chuẩn bị đồ dùng máy chiếu đa năng

c Tiến trình dạy - học

Văn bản thuyết minh có thể sử dụng một số biện pháp nghệ thuật nào? Đọcmột đoạn văn thuyết minh làm ví dụ

2) Bài mới:

Hớng dẫn học sinh tìm hiểu

phần 1

- Học sinh tìm hiểu I/ Tìm hiểu yếu tố miêu tả

trong văn bản thuyết minhHớng dẫn học sinh đọc

đoạn văn

- tìm hiểu đoạn văn 1) Tìm hiểu đoạn văn

- Theo em nhan đề đoạn

văn là gì?

Nói về cây chuối, vai trò củacây chuối đối với đời sốngvật chất và tinh thần của ng-

ời Việt Nam từ xa tới nay

- Thái độ của con ngời

- Vai trò của cây chuối đốivới đời sống vật chất, tinhthần

- Thái độ của con ngờitrong việc sử dụng loàichuối

Chỉ ra trong văn bản

những câu văn thuyết minh

- Nhà nào cũng có chuối,quả chuối là một món ăn

- Mỗi cây chuối đều cho mộtbuồng

- Mỗi cây chuối đều chomột buồng

- Quả chuối có tác dụng làm

- Đi khắp Việt Nam, nơi

đâu ta cũng gặp những câychuối thân mềm vơn lên

nh những trụ cột nhẵnbóng, toả ra làm tán láxanh mớt, che rợp từ vờn t-

ợc đến núi rừng

- Em có thể thêm vào bài

văn những câu văn miêu tả

- Chuối với thân tròn mọngnớc, lá xanh rờn, xào xạc

Trang 18

nào nữa không? bay trong gió bay trong gió

- Đa những câu văn miêu tả

vào văn bản thuýêt minh có

sử dụng yếu tố miêu tả

- Để thuyết minh cho cụthể sinh động, hấp dẫn, bàithuyết minh có thể kết hợp

sử dụng yếu tố miêu tả

- Yếu tố miêu tả có tác

dụng gì?

- Làm đối tợng thuýêt minh

đợc nổi bật, gây ấn tợng

- Làm đối tợng thuýêt minh

đợc nổi bật, gây ấn tợngIII/ Luyện tập

Bài 2Chỉ ra các yếu tố miêu tả

trong đoạn văn sau

- Tách , nó có tai Chéncủa ta không có tai

- Khi mời ai thì bủng hoátay mà mời

- Nêu đề bài cho học sinh chuẩn bị ở nhà

- Soạn bài, lập dàn ý cho đề bài

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng

Trang 19

Đề bài Con trâu ở làng quê Việt Nam Đề bài: Con trâu ở

làng quê Việt Nam

- Em hãy giải thích đề

bài

- Thuyết minh Con trâu trong việc

đồng ángTìm lập dàn ý

Mở bài: Giới thiệu chung về contrâu trên đồng ruộng Việt Nam

Mở bài: Giới thiệuchung về con trâu trên

đồng ruộng Việt NamThân bài:

- Con trâu trong nghề làm ruộng

- Con trâu trong lễ hội

- Con trâu trong nghềlàm ruộng

- Con trâu trong lễ hộiII/ Luyện tập

Học sinh vận dụng yếu

tố miêu tả trong việc giới

thiệu

Học sinh vận dụng yếu tố miêu tả

trong việc giới thiệu

1) Học sinh làm bàitheo tổ

- Mỗi tổ một phầnCon trâu ở làng quê Việt

có yếu tố miêu tả từ đề bài trên

2) Soạn bài "Tuyên bố "

III/ Hớng dẫn về nhà

Trang 20

- Tìm hiểu một số điều luật về quyền trẻ em

I/ Đọc - Tìm hiểu chúthích

sở LHQ Niu Oóc ngày30/91990

- Là toàn bộ lời tuyên bốcủa hội nghị cấp cao thếgiới về trẻ em

II/ Đọc tìm hiểu chung

- Theo em kiểu loại văn bản

Nếu bố cục của văn bản và

nêu nội dung của từng phần

đó

- Phần mở đầu

=> lý do của bản tuyên bố(sự thách thức của tìnhhình

=> Lý do của bản tuyênbố

Trang 21

P2: Cơ hội => Những điều kiện thuận

lợi để thực hiện nhiệm vụP3: Nhiệm vụ => Những nhiệm vụ cụ

thểIII/ Phân tích1) Những thách thức

- Chịu đựng thảm hoạ đóinghèo

- Tình trạng vô gia c, dịchbệnh

- Tình trạng mù chữ, môitrờng xuống cấp

- Nhận xét cách nêu vấn đề - Toàn diện, đầy đủ -Toàn diện, đầy đủ mọi

mặt

Trang 22

Tuần 3:

Quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em

- Đọc tài liệu về quyền trẻ em

- Chuẩn bị đồ dùng, máy chiếu đa năng

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng (máy chiếu)

III/ Phân tích2) Những cơ hộiTheo em tác giả đã nêu

ra những thuận lợi gì để

thực hiện quyền trẻ em?

- Liên kết lại các quốc giacùng có ý thức cao

- Hợp tác đoàn kết các quốcgia ngày càng có hiệu quả

Đã có công ớc quyền trẻ em

- Hợp tác đoàn kết các quốcgia ngày càng có hiệu quả

Đã có công ớc quyền trẻ em

Em hãy trình bày những

suy nghĩ về điều kiện

của đất nớc ta hiện tại

Sự quan tâm cụ thể của

- Trẻ em mồ côi có hoàncảnh khó khăn cần đợc quantâm nhiều hơn nữa

Trang 23

- Nhận ra đựơc trình độ vănminh của xã hội

- Nêu nghệ thuật của văn

- Rõ ràng, có tính thuyếtphục cao

- Dẫn chứng cụ thể xác thực2) Nội dung

- Khẳng định bảo vệ quyềnlợi, chăm lo đến sự phát triểncủa trẻ em có ý nghĩa cấpbách toàn cầu

V/ Hớng dẫn về nhà1) Nêu suy nghĩ của em2) Soạn bài "Các phơngchâm "

- Giúp học sinh nắm đợc mối quan hệ chặt chẽ giữa phơng châm hội thoại

và tính huống giao tiếp

- Hiểu đợc phơng châm hội thoại không phải là những quy luật bắt buộctrong mọi tình huống giao tiếp

Trang 24

b Chuẩn bị

- Đọc giáo trình, tài liệu về phơng châm hội thoại, vì giao tiếp

Hớng dẫn học sinh tìm

hiểu ví dụ

- Học sinh đọc tìm hiểu vídụ

- Đã gây rối làm phiền hàcho ngời khác

- Từ đây em hãy nêu ra

kiểu tình huống mà lời

hỏi thăm kiểu nh trên

đ-ợc dùng thích hợp

- Học sinh nêu những tìnhhuống giao tiếp phù hợpvới loại câu hỏi thăm trên

- Đa ra một số loại câu hỏi

và một số tình huống giaotiếp nhất định

2) Bài học

- Từ đây em rút ra nhận

xét, bài học gì?

- Việc vận dụng các phơngchâ hội thoại, cần phù hợpvới đặc điểm của tìnhhuống giao tiếp

- Vận dụng phơng châmhội thoại cần phù hợp với

đặc điểm của tình huốnggiao tiếp

- Hớng dẫn học sinh tìm

hiểu ví dụ

- Hớng dẫn học sinh tìmhiểu phần 2

II/ Những trờng hợp khôngtuân thủ phơng châm hộithoại

Trang 25

Theo em vì sao ngời nói

không tuân thủ phơng

châm ấy?

- Vì không biết chính xácchiếc máy bay đầu tiên trênthế giới đợc chế tạo vàonăm nào?

- Không biết chính xácthông tin của ngời hỏi đểtrả lời

- Em hãy tìm những tình

hớng tơng tự

- Học sinh tìm tình huốngtơng tự

- Thầy giáo khái quát

- Khi nói "Tiền bạc chỉ

- Xét về nghĩa tờng minhthì câu đó không tuân thủphơng châm về lợng

- Xét về hàm ý thì câu đó

có ý nghĩa rộng và vẫn đảmbảo phơng châm về lợng

- Ngời nói muốn gây sự chú

ý để ngời nghe hiểu câu nóihàm ý nào đó

Trang 26

- Thấy rõ số phận oan trái của ngời phụ nữ dới chế độ phong kiến

- Tìm hiểu những thành công về nghệ thuật của tác phẩm: nghệ thuật dựngchuyện, dựng nhân vật sự sáng tạo trong việc kết hợp những yếu tố kỳ ảo trớcnhững tình tiết có thực, tạo nên vẻ đẹp riêng của loại truyện truyền kỳ

b Chuẩn bị

- Đọc tài liệu về loại truyện truyền kỳ

1) ổn định lớp

- ý nghĩa văn bản :"Tuyên bố thế giới về "

I/ Đọc - Tìm hiểu chú thích

a Tác giả

- Nêu vài nét về tác giả? - Nguyễn Dữ ngời huyện

Tân, nay thuộc ThanhMiên Tỉnh Hải Dơng

ônglà học trò của TuyếtGiang phu tử Ông sống ở

TK 16

- Nguyễn Dữ ngời huyệnTân, nay thuộc Thanh MiênTỉnh Hải Dơng ônglà họctrò của Tuyết Giang phu tử

- Thời đại Triều Lê bắt đầukhủng hoảng nội chiến kéodài

- Ông học rộng tài cao,

nh-ng chỉ làm quan có 1 năm

- Ông học rộng tài cao, nhngchỉ làm quan có 1 năm rồi

Trang 27

rồi xin nghỉ xin nghỉ

- Nêu hiểu biết của em

và truyền thuyết lịch sửViệt Nam

- Là tác phẩm chữ hán khaithác các truyện cổ dân gian

và truyền thuyết lịch sử ViệtNam

- Nhân vật chính là ngờiphụ nữ đặc trng khao khátcuộc sống yên bình, hạnhphúc nhng luôn bị cổ tụcxã hội đẩy vào hoàn cảnh

éo le

- Nhân vật chính là ngời phụnữ đặc trng khao khát cuộcsống yên bình, hạnh phúcnhng luôn bị cổ tục xã hội

đẩy vào hoàn cảnh éo le

Loại nhân vật thứ 2 là tríthức có tâm huyết nhng bấtmãn với thời cuộc

- Chuyện ngời con gái NamXơng là một trong 20

phẩm"Truyền kỳ mạn lục"

- Chuyện ngời con gái NamXơng là một trong 20 truyệncủa tác phẩm"Truyền kỳmạn lục"

II/ Đọc - Tìm hiểu chung

- Hớng dẫn học sinh đọc

- tóm tắt

- Học sinh đọc - tóm tắt 1) Đọc - tóm tắt

2) Tìm hiểu chung-Chủ đề của tác phẩm là

- Nêu bố cục của truyện 3 phần * Bố cục: 3 phần

P1: Từ đầu => mình => Cuộc hôn nhân giữa

Tr-ơng Sinh và Vũ NTr-ơng, sự xacách vì chiến tranh và phẩmhạnh của nàng

P2: Tiếp => Qua rồi => Oan khuất của Vũ NơngP3: Tiếp => hết => Vũ Nơng đựơc minh oan

Tuần 4:

NS:11/9/2008

Trang 28

a Mục tiêu

(nh tiết 16)

b Chuẩn bị

- Đọc tài liệu về "Truyền kỳ mạn Lục"

- Soạn hệ thống câu hỏi: 3 phần theo mục tiêu bài dạy

- Chuẩn bị đồ dùng máy chiếu đa năng

1) Kiểm tra bài cũ

- Nêu khái quát về tác giả Nguyễn Dữ và truyền kỳ mạn lục

- Tóm tắt:"CHuyện ngời con gái Nam Xơng" và nêu bố cục của truyện

2) Bài mới

III/ Phân tích1) Phẩm hạnh của Vũ Nơng

Vũ Nơng có tính cách,phẩm chất rõ ràng

- Trong cuộc sống bình

thờng hàng ngày Vũ

N-ơng xử sự nh thế nào?

- Giữ gìn khuôn phépkhông từng để đến thấthoà

- Giữ gìn khuôn phép => tinh

tế, nhạy cảm => hiểu biết

Chiến trang đến tiễn

chồng đi lính cho cuộc

chiến tranh phi nghĩa Vũ

Nơng đã nói gì với Trơng

Sinh?

"Chỉ mong ngày trở vềvới hai chữ bình yên"

- Không mong vinh hiển

Qua lời nói đó của Vũ

N-ơng với TrN-ơng Sinh em

hiểu gì về những suy nghĩ

của nàng?

-> Thấu hiểu cảm thôngtrớc nỗi vất vả của gianlao của chồng sẽ phảichịu đựng

-> Thấu hiểu cảm thông trớcnỗi vất vả của gian lao củachồng sẽ phải chịu đựng

-> Lời nói khắc khoải nhớ => Nhớ thơng chồng sâu sắc

Trang 29

mẹ hiền, dâu thảo.

còn thể hiện nh thế nào khi

Trơng Sinh nghi oan?

- Nàng bình tĩnh phântrần cho chồng hiểu

- Nàng bình tĩnh phân trầncho chồng hiểu

- Tìm cách hàn gắn hạnhphúc cho gia đình

- Lời thoại thứ 2 nói nên

điều gì

- Thất vọng - Nỗi thất vọng

- Lời thoại thứ 3 - Thất vọng tột cùng đau

khổChú ý: GV cho h/s hoạt

động nhóm (mỗi tổ nêu

một lời thoại)

Trang 30

đức tính gì? na, hiền thục, đảm đang,

tháo vát, ngời vợ chungthủy, dâu thảo

hiền thục, đảm đang, tháovát, ngời vợ chung thủy, dâuthảo

2) Nỗi oan khuất của Vũ

N-ơng

- Theo em nghệ thuật của

truyện có gì đặc biệt?

- Tạo tình huống truyện

độc đáo, bất ngờ

- Tình huống truyện độc đáo,bất ngờ

- Em hãy thuật lại các tình

huống oan khuất của Vũ

- Sự độc đoán, độc quyền,gia trởng, thiếu hiểu biết củaTrơng Sinh

(Thảo luận nhóm) - Chế độ phong kiến trọng

Yêu cầu h/s đọc đoạn 3 - H/s đọc 3) Vũ nơng đợc minh oan

- Thích nhất chi tiết nào? Chi tiết cuối truyện

- Em hãy kể - tả lại chi

tiết đó bằng lời của em

- Học sinh kể - tả - (Máy chiếu)

- Vì sao em thích - Chứa nhiều yếu tố kỳ ảo

hấp dẫn

- Chứa nhiều yếu tố kỳ ảohấp dẫn

- Vũ Nơng đợc minh oan - Vũ Nơng đợc minh oan

- Đa chi tiết đó vào truyện

có tác dụng gì?

- Khẳng định sự trongtrắng của Vũ Nơng cũng

nh ngời phụ nữ phongkiến

- Khẳng định sự trong trắngcủa Vũ Nơng cũng nh ngờiphụ nữ phong kiến

- Lên án mạnh mẽ chế độphong kiến đơng thời

- Làm câu truyện thấm

đẫm tinh thần nhân đạo

- Làm câu truyện thấm đẫmtinh thần nhân đạo

Trang 31

IV/ Tổng kết1) Nghệ thuật

- Nêu nét chính về nghệ

thuật của truyện?

- Là áng văn hay thànhcông về nghệ thuật dựngchuyện, tình huốngtruyện, miêu tả nhân vậtvới nhiều yếu tố kỳ ảo

- Là áng văn hay thành công

về nghệ thuật dựng chuyện,tình huống truyện, miêu tảnhân vật với nhiều yếu tố kỳ

ảo

- Nêu ý nghĩa của truyện Qua câu truyện về cuộc

đời và cái chết thảm

th-ơng của Vũ Nth-ơng, chuyệnthể hiện niềm cảm thơng

đồng thời khẳng định vẻ

đẹp truyền thống của ngờiphụ nữ Việt Nam phongkiến

Qua câu truyện về cuộc đời

và cái chết thảm thơng của

Vũ Nơng, chuyện thể hiệnniềm cảm thơng đồng thờikhẳng định vẻ đẹp truyềnthống của ngời phụ nữ ViệtNam phong kiến

Giúp học sinh hiểu đợc sự phong phú tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm của

hệ thống các từ ngữ xng hô trong hội thoại

- Hiểu rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng từ ngữ xng hô với tìnhhuống giao tiếp

- Nắm vững và sử dụng thích hợp từ ngữ xng hô

b/ Chuẩn bị

- Đọc nghiên cứu cuốn sách "Tiếng Việt thực hành"

C/ Tiến trình dạy - học

1) Kiểm tra bài cũ

Trang 32

- Những trờng hợp không sử dụng phơng châm hội thoại

- Khi sử dụng phơng châm hội thoại cần chú ý điều gì

Trong tiếng Việt chúng

ta thờng gặp những từ

ngữ xng hô nào?

- tôi tớ, tao, mình, chúngtôi

1) Ví dụ

(Học sinh liệt kê bằnghình thức thi ai nhanhhơn)

- Trên bảng chiếu trình bàynhững từ ngữ xng hô tronghội thoại

Em hãy nêu cách dùng

của những từ ngữ xng hô

trong hội thoại

- Ngôi thứ nhất: Tôi, tao,chúng tôi, chúng ta

- Ngôi thứ 2: Mày, chúngmày

- Ngôi thứ 3: Nó, hắn - Ngôi thứ 3: Nó, hắn

Suỗng sã: Mày, tao Suỗng sã: Mày, taoThân mật: Anh, chị Thân mật: Anh, chịTrang trọng: Quý ông,

-Đầu tiên là cách xng hôkhông bình đẳng: dế choắt

có mặc cảm thấp hèn, còn dếmèn ngạo mạn,hách dịch

- Đoạn 2: Là cách xng hô

bình đẳng Dế mèn khôngcòn ngạo mạn nữa Dếchoắt không mặc cảm nữa

- Đoạn 2: Là cách xng hôbình đẳng Dế mèn khôngcòn ngạo mạn nữa Dế choắtkhông mặc cảm nữa

2) Ghi nhớ-Từ ví dụ trên em hãy

nêu đặc điểm của từ ngữ

xng hô tiếng Việt

- Có hệ thống từ ngữ xnghô phong phú, tinh tế,giàu sắc thái biểu cảm

- Có hệ thống từ ngữ xng hôphong phú, tinh tế, giàu sắcthái biểu cảm

- Ngời nói cần căn cứ vào - Ngời nói cần căn cứ vào

Trang 33

đối tợng và đặc điểm khácnhau của tình huống giaotiếp để xng hô cho thíchhợp

đối tợng và đặc điểm khácnhau của tình huống giaotiếp để xng hô cho thích hợp

II/ Luyện tậpBài 1

- Có lần 1 giáo s Việt

Nam nhận đợc th mời

đám cới của nữ học viên

ngời Châu Âu

- Nhầm lẫn từ chúng ta

Lẽ ra phải nói là từ chúngtôi

- Soạn hệ thống câu hỏi

- Chuẩn bị đồ dùng máy chiếu đa năng, và các phiếu học tập thảo luậnnhóm

- Em hãy nêu đặc điểm của từ ngữ xng hô trong hội thoại Lấy ví dụ

phận in đậm là lời nói hay

- Đây là lời nói vì trớc đó

có từ nói trong phần trả lời

1) Ví dụ

Trang 34

ý nghĩa của nhân vật? của ngời hớng dẫn - Là lời nói

- Nó đợc đánh dấu bằng

điều gì?

- Đánh dấu bằng dấu : vàdấu " "

Đều có thể thay đổi đợc vì

trong trờng hợp ấy hai bộphận ngăn cách với nhaubằng dấu " " hoặc gạchngang

Đều có thể thay đổi đợc vìtrong trờng hợp ấy hai bộphận ngăn cách với nhaubằng dấu " " hoặc gạchngang

- Thế nào là lời dẫn trực

tiếp

- Là nhắc lại nguyên vănlời nói hay ý nghĩa củanhân vật, Nó đợc đặt trongdấu ngoặc kép

- Là nhắc lại nguyên văn lờinói hay ý nghĩa của nhân vật

đợc đặt trong dấu ngoặc kép

III/ Lời dẫn trực tiếp1) Ví dụ

- Thuật lại lời nói, ý nghĩacủa nhân vật, có sự điềuchỉnh cho phù hợp

- Tìm lơì dẫn trong những

đoạn trích sau:

A/ Lão già tệ lắmB/ Cái vờn của con ta Hồicòn mồ ma mẹ nó Hồi ấymọi thứ còn rẻ cả

- Em hãy thuật lại lời

nhân vật của Nơng trong

đoạn trích sau đây theo

- Học sinh thuật lại theo ớng dẫn của giáo viên

h-Bài3: =>"Nhờ nói hộ vớichàng Trơng, nếu còn chúttình xa nghĩa cũ,xin lập một

Trang 35

cách gián tiếp đàn giải oan bên bờ sông,

đốt cây đèn thần chiếuxuống nớc Vũ Nơng sẽ về

-Yêu cầu học sinh chuẩn bị bài tập, tóm tắt văn bản

- Đọc một đoạn văn thuyết minh về "Truyền kỳ mạn lục" có sử dụng yếu tốmiêu tả

2) Bài mới

I/ Sự cần thiết của việc tómtắt văn bản tự sự

Hớng dẫn học sinh

đọc-tìm hiểu 3 tình huống

- Học sinh đọc tìm hiểu cáctình huống

1) Tìm hiểu tình huống sau

Vì sao cần tóm tắt văn

bản tự sự

- Giúp ngời đọc và ngời nghe

dễ nắm đợc nội dung chính củamột câu truyện

- Giúp ngời đọc, ngời nghe

dễ nắm đợc nội dung chínhcủa một câu chuyện

- Do tớc bỏ đi những yếu tốphụ => làm nổi bật đợc sự việc

và nhân vật chính

- Do tớc bỏ đi những yếu tốphụ => làm nổi bật đợc sựviệc và nhân vật chínhII/ Luyện tập

- Tóm tắt văn bản tự sự

nh vậy đã đầy đủ cha?

- Cha đầy đủ Thiếu 1) Ví dụ

- Thiếu sự việc nào Thiếu sự việc quan trọng khi vợ

tự vẫn, một đêm Trơng Sinhcùng con trai của mình, đứacon chỉ chiếc bóng trên tờng vàchỉ đó là cha

- Trơng Sinh nhận ra nỗioan khuất của Vũ Nơng nh-

ng đã quá muộn

Trang 36

B/ Chuẩn bị

- Nghiên cứu soạn giáo án - hệ thống câu hỏi

- Chuẩn bị đồ dùng, máy chiếu đa năng

- Thế nào là lời dẫn trực tiếp lời dẫn gián tiếp

2) Bài mới

I/ Sự biến đổi và phát triểnnghĩa của từ

- Lo việc nớc việc đời

- ngày nay từ kinh tế còn

đợc dùng với nghĩa đó

nữa không?

- Không còn đợc dùng nhnghĩa đó nữa

- Chuyển từ nghĩa rộng sangnghĩa hẹp

Từ xuân trong câu

"Chị em sắm sửa bộ hành

- Có nghĩa là mùa xuân - Nghĩa là mùa xuân

Trang 37

bu«n ngêi" cã nghÜa lµ g×?

- KÎ bu«n ngêi => Dïng theo nghÜa

2) Ghi nhí-> Ph¸t triÓn tõ vùng trªn c¬

së nghÜa gèc theo 2 ph¬ngthøc Èn dô, ho¸n dô

lµ tõ nhiÒu nghÜa

II/ LuyÖn tËpBµi 1:

TuÇn 5

TiÕt 21: Vò Trung tuú bót ( ph¹m ®inh hæ )

NS:15/9/2009

ND:22/9/2008

Trang 38

- Tìm hiểu về Vũ trung tuỳ bút

- Chuẩn bị đồ dùng máy đa năng

c/ Tiến trình dạy - học

- Tóm tắt "Chuyện ngời con gái Nam Xơng"

- Ông mấy lần làm quan dớitriều Nguyễn và từ chức

- Ông để lại nhiều côngtrình biên soạn, khảo cứu

- Ông để lại nhiều công trìnhbiên soạn, khảo cứu

- Nêu hiểu biết của em về

Vũ Trung tuỳ bút

- Tuỳ bút viết trongnhững ngày ma là mộttác phẩm đặc sắc củaPĐH viết vào khoảng

Trang 39

chuyện nhỏ viết theo thểtuỳ bút

chuyện nhỏ viết theo thể tuỳbút

- Ghi chép tuỳ bút, tảnmạn về mọi vấn đề đờisống xã hội đợc trìnhbày giản dị

- Ghi chép tuỳ bút, tản mạn

về mọi vấn đề đời sống xãhội đợc trình bày giản dị

- Tác phẩm vừa có giá trịvăn chơng, và cung cấptài liệu quý về sử học,

địa lý, xã hội

- Tác phẩm vừa có giá trị vănchơng, và cung cấp tài liệuquý về sử học, địa lý, xãhội

II/ Đọc - tìm hiểu chung1) Đọc - tóm tắt

quan

III/ Phân tích1) Cuộc sống xa hoa củaTrịnh Sâm

- Chúa cho xây dựng nhiều

đình đài, hao tiền tốn của

- Cuộc dạo chơi ở Tây

Hồ diễn ra thờng xuyên

- Cuộc dạo chơi ở Tây Hồdiễn ra thờng xuyên

- Huy động nhiều ngờiphục dịch

- Huy động nhiều ngời phụcdịch

- Nhận xét gì về nhân vật

Trịnh Sâm

- Xa hoa truỵ lạc, bátnháo, kệch cỡm

- Xa hoa truỵ lạc, bát nháo,kệch cỡm

- Em có nhận xét gì về

cách kể của tác giả?

- Kỹ lỡng, tỷ mỉ, kháchquan, không để lộ thái

=> Để tự sự việc nói lên vấn

đề

Trang 40

-Dựa vào thế chúa bọn

hoạn quan đã làm gì?

- Doạ dẫm dân chúng - Doạ dẫm dân chúng

- Đi cớp đoạt trắng trợnmọi đồ quý hiếm củadân làng

- Đi cớp đoạt trắng trợn mọi

đồ quý hiếm của dân làng

- Sai lính đem non bộ,cây cảnh về

- Sai lính đem non bộ, câycảnh về

- Cho lính phá tờng đậpnhà tạo lối đi

- Cho lính phá tờng đập nhàtạo lối đi

- Chi tiết cuối cùng của tác

phẩm nhằm mục đích gì?

- Tính chân thực củatruyện tăng thêm

- Tính chân thực của truyệntăng thêm

- Xót xa tiếc, hận của tácgiả

- Xót xa tiếc, hận của tác giả

IV/ Tổng kết1) Nghệ thuật

- Em hãy nêu nét nghệ

thuật tiêu biểu của văn bản

- Thể loại tuỳ bút lànhững ghi chép tỷ mỷkhách quan

- Phản ánh đời sống xa hoacảu vua chúa và sự nhũngnhiễu của bọn quan lại thời

Lê - TrịnhV/ Luyện tậpBài 1

Tiêu đề	Phong cách Hồ Chí Minh
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Bài soạn
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	246
Dung lượng	2,15 MB