Mục tiêu: Giúp HS rung cảm trước những tâm hồn tuổi thơ trong trắng, sống thiếu tình thương và hiểu rõ nghệ thuật kể chuyện của Go-rơ-ki trong đoạn trích tiểu thuyết tự thuật này.. → ôn
Trang 1Ngày soạn: 6/12/2016
Tuần 18
Tiết 86, 87
I Mục tiêu: Giúp HS:
- Hệ thống lại những nội dung kiến thức đã học
- Phát huy khả năng tư duy, phân tích, đánh giá, cảm nhận sáng tạo của HS
II Chuẩn bị:
GV: đề (do Sở GD – ĐT ra)
HS: học bài, nắm vững kiến thức
III Kiểm tra
Đề + đáp án do Sở GD – ĐT ra
(Photo đính kèm)
IV Tổng kết:
1 Các sai sót phổ biến:
2 Phân loại: Lớp Điểm Số bài - % Nguyên nhân dẫn đến các sai sót 8 – 10 7 – dưới 8 5 – dưới 7 3 – dưới 5 Dưới 3
3 Hướng phấn đấu: GV:
HS:
4 Củng cố: Thu bài, nhận xét chung 5 Hướng dẫn: Tìm hiểu, soạn bài Những đứa trẻ V Rút kinh nghiệm:
THI KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
Trang 2Tiết 88 Hướng dẫn đọc thêm
Bài 17
Văn bản
M Go-rơ-ki
I Mục tiêu:
Giúp HS rung cảm trước những tâm hồn tuổi thơ trong trắng, sống thiếu tình thương và hiểu rõ nghệ thuật kể chuyện của Go-rơ-ki trong đoạn trích tiểu thuyết tự thuật này
II Chuẩn bị:
GV: SGK, SGV,giáo án
HS: SGK, đọc, tìm hiểu, soạn bài
III Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ: Không tiến hành
3 Bài mới
Hoạt động của GV Hoạt động của
HS
Nội dung
HĐ 1: Tìm hiểu đôi nét về tác giả, văn
bản
? Giới thiệu những nét chính về tác
giả
? Vị trí của văn bản
- Nhấn mạnh, bổ sung: đây là tiểu
thuyết tự thuật, người kể chuyện là
Go-rơ-ki xưng “tôi” kể chuyện đời
mình ở ngôi thứ nhất Nhà văn viết
tác phẩm này những năm 1913-1914,
tức là năm ông ngoài 40 tuổi Ông kể
lại quãng đời của mình mấy chục năm
về trước, từ năm lên ba đến năm lên
mười Chuyện trong những đứa trẻ
xảy ra lúc A-li-ô-sa (tên gọi thân mật
của Go-rơ-ki trong gia đình) khoảng
lên chín, lên mười.
HĐ 2: Hướng dẫn đọc, tóm tắt, tìm bố
cục
- Hướng dẫn đọc, gọi HS đọc, nhận
xét
? Tóm tắt đoạn trích
? Thử chia bài văn này thành 3 phần
và đặt tiêu đề cho mỗi phần
? Tìm những chi tiết xuất hiện ở cả
phần 1 và 3 tạo nên sự kết nối chặt
- Đọc chú thích
- Trình bày theo SGK
- Nghe
- Theo dõi, đọc
- Tóm tắt
- Thực hiện theo yêu cầu
- Tìm, phát hiện
I Giới thiệu:
1 Tác giả:
Mác-xim Go-rơ-ki (1868-1936) là một trong những nhà văn lớn của Nga và của thế giới trong thế kỉ XX
2 Văn bản:
Trích ở chương IX của tác phẩm “thời thơ ấu” (gồm 13 chương)
II Đọc - hiểu văn bản:
1.Bố cục và các mối liên kết:
- Bố cục: 3 phần
- Các chi tiết: những đứa trẻ, những con chim, truyện cổ tích,
NHỮNG ĐỨA TRẺ
Trang 3HĐ 3: Tìm hiểu câu 2.
? Hoàn cảnh của chú bé A-li-ô-sa, ba
đứa con đại tá Ốp-xi-an-ni-cốp giống
nhau như thế nào
? Mối quan hệ giữa 2 gia đình
→ ông bà ngoại của A-li-ô-sa là hàng
xóm với đại tá Ốp-xi-an-ni-cốp,
nhưng hai gia đình thuộc những
thành phần xã hội khác nhau, một bên
là dân thường, một bên là quan chức
giàu sang nên Ốp-xi-an-ni-cốp không
cho những đứa con của mình chơi với
A-li-ô-sa (Đứa nào gọi nó sang?,
Cấm không được đến nhà tao)
Do tình cờ, A-li-ô-sa góp sức cứu
đứa nhỏ bị rơi xuống giếng, nên ba
đứa trẻ nhà Ốp-xi-an-ni-cốp biết
được tấm lòng của A-li-ô-sa và rủ
a-li-ô-sa sang chơi.
A-li-ô-sa mất bố, mẹ lại đi lấy
chồng khác, có mẹ mà như không, lại
thường bị ông ngoại đánh đòn, chỉ có
bà ngoại là người hiền hậu Qua trò
chuyện, A-li-ô-sa biết mấy đứa bạn
mới quen kia tuy sống trong cảnh
giàu sang, nhưng cũng chẳng sung
sướng gì, mẹ chết, sống với dì ghẻ, lại
cũng bị bố cấm đoán, đánh đòn, …
? Lí giải vì sao tình bạn tuổi thơ
trong trắng ấy để lại ấn tượng sâu
sắc cho nhà văn, khiến hơn 30 năm
sau ông vẫn còn nhớ như in và thuật
lại hết sức xúc động.
- Nhận xét, bổ sung: Hoàn cảnh sống
thiếu tình thương giống nhau khiến
A-li-ô-sa thân thiết với mấy đứa trẻ kia
và để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng
Go-rơ-ki khiến mấy chục năm sau ông
vẫn còn nhớ như in và kể lại hết sức
xúc động.
HĐ 4: Tìm hiểu 3 đứa trẻ hàng xóm
qua cảm nhận của A-li-ô-sa
? Câu hỏi 3
- Gợi ý cho HS tìm hiểu qua từng giai
đoạn:
+ Trước khi quen thân
+ Khi nghe kể chuyện mẹ chết, chỉ
còn dì ghẻ
→ là hàng xóm
- Thảo luận nhóm (3/), trình bày
- Nghe
- Trao đổi cặp (2/)
- Trao đổi nhóm
người dì ghẻ, người bà hiền hậu
… tạo nên sự kết nối chặt chẽ
2.Những đứa trẻ sống thiếu
tình thương:
- Là hàng xóm nhưng thuộc thành phần xã hội khác nhau
- A-li-ô-sa tình cờ cứu đứa nhỏ
→ chơi thân với nhau
+ A-li-ô-sa: bố mất, mẹ đi lấy chồng khác, thường bị ông đánh đòn
+ Ba đứa con đại tá sống giàu sang, mệ chết, sống với dì ghẻ,
bị bố cấm đoán, đánh đòn
→ hoàn cảnh sống thiếu tình thương giống nhau → để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng
Go-rơ-ki
3 Những quan sát và nhận
xét tinh tế:
- Trước khi quen thân: “ Ba đứa … như nhau Chúng có … vóc”.
Trang 4+ Khi đại tá xuất hiện
- Nhận xét, bổ sung:
→ So sánh chính xác khiến chúng ta
liên tưởng cảnh lũ gà con sợ hãi co
cụm vào nhau khi nhìn thấy diều hâu,
đồng thời toát lên sự thông cảm của
A-li-ô-sa với nỗi bất hạnh của các
bạn nhỏ.
→ Đây là lần thứ hai nhà văn dùng
hình tượng so sánh này So sánh
chính xác vừa thể hiện dáng dấp bên
ngoài của ba đứa trẻ, vừa thể hiện thế
giới nội tâm của chúng Chúng bị bố
áp chế, lẳng lặng đi vào nhà, chẳng
dám hé răng.
Tác giả còn kể ở đoạn dưới: “tôi
nhớ lại thì không bao giờ chúng nói
một lời nào về bố và dì ghẻ”
- Nhấn mạnh: Một lần nữa A-li-ô-sa
thông cảm với cuộc sống thiếu tình
thương của các bạn nhỏ.
HĐ 5: Tìm hiểu nghệ thuật kể chuyện
của Go-rơ-ki
- Nêu vấn đề: Trong khi kể chuyện tác
giả hay lồng những chuyện đời
thường với chuyện cổ tích Đó là một
đặc điểm của nghệ thuật kể chuyện
trong đoạn trích này.
? Chuyện đời thường và truyện cổ tích
được lồng vào nhau như thế nào qua
các chi tiết liên quan “người mẹ thật”,
dì ghẻ, người bà, …
? Tác dụng của các biện pháp nghệ
thuật này
- Giải thích thêm: Không thấy
A-li-ô-sa nhắc tên mấy đứa bạn Chắc khi
chơi thân với nhau, thế nào chúng
cũng hỏi tên nhau, A-li-ô-sa còn biết
thằng lớn mười một tuổi cơ mà, hay
chuyện xảy ra mấy chục năm rồi,
Go-rơ-ki không còn nhớ tên chúng nữa.
Song, có lẽ nhà văn chủ tâm không
nhắc tên những đứa trẻ kia, như thế
câu chuyện tình bạn của bọn trẻ sống
thiếu tình thương mang ý nghĩa khái
quát hơn và đậm màu sắc cổ tích
- Nghe
- Nghe
- Lần lượt tìm, trả lời
→ làm cho câu chuyện mang ý nghĩa khái quát hơn và đậm màu sắc cổ tích nhiều hơn.
- Khi kể chuyện mẹ chết, còn dì
ghẻ: “chúng ngồi sát … gà con” → so sánh
→ sợ hãi
- Khi bị bố mắng: “tức thì … ngoan ngoãn” → so sánh
→ dáng dấp bên ngoài và thế giới nội tâm
thông cảm với cuộc sống thiếu tình thương của các bạn nhỏ
4 Chuyện đời thường và truyện cổ tích:
- Dì ghẻ (mẹ khác) → nhân vật
mụ dì ghẻ độc ác trong các truyện cổ tích
- “Mẹ thật” → sẽ trở về (lạc vào truyện cổ tích)
- Người bà nhân hậu → hình ảnh các nhân vật bà nội, bà ngoại trong truyện cổ tích
Trang 5nhiều hơn.
HĐ 6: Tổng kết.
- Tổng kết, khái quát lại - Đọc ghi nhớ
Ghi nhớ: sgk /234
4 Củng cố:
? Giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn trích.
5 Hướng dẫn:
- Soạn bài Tập làm thơ tám chữ (tt): thực hành làm một bài thơ tám chữ.
IV Rút kinh nghiệm:
.………
………
.………
………
Trình ký: 10/12/2016
Huỳnh Thị Thanh Tâm