Tập làm văn: Thuyết minh về một phương pháp hay cách làm MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT -Bổ sung kiến thức về văn thuyết minh.. Tập làm văn THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP cách làm I Mục tiêu cần đạt :
Trang 1BÀI 18 NỘI DUNG 1.Văn bản : Tức cảnh Pác Bĩ
2 Tiếng Việt : Câu cầu khiến
3 Tập làm văn: Thuyết minh về một phương pháp hay cách làm
MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT -Bổ sung kiến thức về văn thuyết minh Nắm được cách làm bài văn thuyết
minh về một phương pháp(cách làm)
- Bước đầu biết đọc hiểu một tác phẩm thơ tiêu biểu của nhà thơ chiến sĩ HCM
Thấy được vẻ đẹp nghệ thuật độc đáo và tâm hồn HCM trong bài thơ
-Nắm được những đặc điểm hình thức và chức năng của câu cầu khiến
Biết sử dụng câu cầu khiến phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
Tập làm văn
THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP
(cách làm )
I Mục tiêu cần đạt :Giúp HS
-Kiến thức:Sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết minh Đạc điểm, cách làm bài văn thuyết minh Mục đích yêu cầu cách quan sát và cách làm bài văn thuyết minh về một phương pháp (cách làm)
- Kĩ năng: Quan sát đối tượng cần thuyết minh: một phương pháp(cách làm) Tạo lập được một văn bản thuyết minh theo yêu cầu: biết viết một bài văn thuyết minh về một cách thức phương pháp cách làm có độ dài 300 chữ
II Chuẩn bị của GV-HS
- GV : Bài soạn.Tư liệu tham khảo( báo, tạp chí Khoa học và đời
sống, Aên uống)
* KTDH: nêu câu hỏi , mảnh ghép
-HS :SGK.Xem lại đặc điểm thuyết minh và phương pháp thuyết
minh Soạn bài theo hướng dẫn
III Tổ chức hoạt động dạy –học :
1 Ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ : Nêu các phương pháp thuyết minh
Tuần 22
Tiết 85
Tuần 22
Lớp:81,2,11
NS:
ND:
Lớp:81,2,11
Trang 23 Bài mới
HĐ1 HD HS nhận dạng
bài mẫu và nhận xét
cách làm
-Y/CHS đọc văn bản SGK
- Cho hs nhận xét bài a,b
(Có những mục nào?)
- Với bài b
+phần nêu nguyên vật
liệu có gì khác a?vì sao?
+ phần cách làm…?
+phần yêu cầu thành
phẩm ……?
-Chốt :Muốn làm cái gì
thì cũng phải có 3 yếu
tố đo.ù
-Khi thuyết minh cách
làm thì phải như thế
nào ?(Cho hs trả lời nội
dung câu hỏi )
-Lưu ý hs:
+ Xác định cái nào
trước, cái nào sau theo
thứ tự thì mới có kết
quả
+Lời văn gọn, xúc tích,
vừa đủ
-Y/C HS trình bày những
văn bản sưu tầm
-Đọc đoạn văn a,b -Trao đổi- trả lời
-Quan sát- nhận biết – trình bày
-HS phát biểu
-Rút ra nội dung ghi nhớ
- HS giới thiệu bài sưu tầm
I.Giới thiệu một phương pháp hay cách làm
1/Tìm hiểu ngữ liệu: SGK
2/Ghi nhớ:
-Điều kiện: người viết phải tìm hiểu, quan sát, nắm chắc phương pháp ( cách làm) đĩ
- Yêu cầu của việc trình bày :
Cụ thể, rõ ràng về điều kiện, cách thức, trình tự thực hiện và yêu cầu chất lượng đối với sản phẩm; lời văn ngắn gọn chính xác , rõ nghĩa
HD3:HD
HS luyện
tập
BT1: Hđ
cá
nhân
-HS làm bài -Trình bày lên bảng
- HS nhận xét Đọc chú
ý:mở bài, thân bài, kết bài chú ý phương pháp thuyết minh nêu số liệu,
II Luyện tập
Bài tập sgk
- BT1:Nêu đề bài :Thuyết minh một đồ chơi thông dung của trẻ
em Gợi ý :Xây dựng dàn bài :
a mở bài :giới thiệu khái quát trò chơi
b thân bài : -Số người chơi, dụng cụ chơi -Cách chơi(luật chơi):Thế nào thì
Trang 3nêu ví dụ -HS đọc thắng, thế nào thì thua,thế nào thì phạm luật
-Yêu cầu đối với trò chơi
c Kết bài :nêu ý nghĩa của trò chơi
IV Củng cố –HD học bài ở nhà:
1 Củng cố :Nêu nội dung ghi nhớ
2 Hướng dẫn học bài
- Học ghi nhớ dựa vào dàn bài viết bàivăn thuyết minh hoàn chỉnh
- Chuẩn bị bài :Tiết 86 BT 2 /26
Tập làm văn
THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP
(cách làm )
I Mục tiêu cần đạt :
-Kiến thức:Sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết minh Đạc điểm, cách làm bài văn thuyết minh Mục đích yêu cầu cách quan sát và cách làm bài văn thuyết minh về một phương pháp (cách làm)
- Kĩ năng: Quan sát đối tượng cần thuyết minh: một phương pháp(cách làm) Tạo lập được một văn bản thuyết minh theo yêu cầu: biết viết một bài văn thuyết minh về một cách thức phương pháp cách làm có độ dài 300 chữ
II Chuẩn bị của GV- HS:
- GV : Bài soạn.Tư liệu tham khảo( báo, tạp chí Khoa học và đời
sống, Aên uống)
-HS :SGK Vở bài soạn :Viết bài văn hoàn chỉnh (TB1) + BT 2 III Tổ chức hoạt động dạy -học :
1 Ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
Khi giới thiệu phương pháp, cách làm cần lưu ý điều gì?
3 Bài mới:
HĐ1: HS trình bày bài viết hoàn chỉnh về phương pháp cách làm
-Gọi 2 học sinh lên bảng ghi lại bài làm
- HD HS nhận xét : +Bố cục ?
Tuần 22
Tiết 86
Tuần 22
Tiết 86
NS:
ND:
Lớp:81,2,11
NS:
ND:
Lớp:81,2,11
Trang 4+Nội dung trình bày có đầy đủ các
phần quan trọng không?
+Cách trình bày?
-GV chốt : nhận xét , đánh giá chấm điểm
HĐ 2: HD HS làm bài tập 2 sgk
- Gọi 3 học sinh đọc bài văn Phương pháp đọc nhanh
- HD HS trả lời câu hỏi sgk
+ Tổ chức HS thảo luận nhóm
+ HD HS trình bày
Gợi ý :
- Có 3 ý chính:
+ Yêu cầu thực tiễn cấp thiết cần phải đọc nhanh( Ngày nay… được vấn đề)
+ Giới thiệu những cách đọc chủ yếu, hai cách đọc thầm , những yêu cầu và hiệu quả của phương pháp đọc nhanh ( Có nhiều cách …có ý chí)
+ Những số liệu, dẫn chứng và kết quảcủa phương pháp đọc nhanh( Trong những năm gần đây… hết)
- Ý 2 và 3 là nội dung chủ yếu …
HĐ 3: HS làm bài tập:
Viết bài văn thuyết minh cho một trong những cách làm món ăn sau:
Tráng trứng
Trứng ốplếp
Canh trứng cà chua
-GV: Gọi 2 HS viết lên bảng
HS khác làm vào vở
-HS: làm bài
-GV: HDHS nhận xét bài làm
-HS :Nhận xét theo các yêu cầu sau:
+Trình tự trình bày
+Lời văn
-GV nhận xét chấm điểm
IV Củng cố – HD học ở nhà:
1 Củng cố :
Khi viết bài văn thuyết minh về phương pháp ( cách làm) người viết cần chú ý điều gì?
2 Hướng dẫn học bài:
- Học ghi nhớ Hoàn chỉnh các bài tập
- Chuẩãn bị bài -Tiết 87 Tức cảnh Pác Bó
Trang 5
Văn bản
Hồ Chí
Minh
I Mục tiêu cần đạt :Giúp HS
-Kiến thức:Một đặc điểm của thơ Hồ Chí Minh: sử dụng thể loại thơ tứ tuyệt để thể hiện tinh thần hiện đại của người chiến sĩ cách mạng Cuốc sống vật chất và tinh thần của Hồ Chí Minh trong những năm tháng hoạt động cách mạng đầy khó khăn, gian khổ qua một bài thơ được sáng tác trong
những ngày tháng cách mạng chưa thành công
-Kĩ năng: Đọc –hiểu thơ tứ tuyệt của Hồ Chí Minh Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm -Thái độ :Trân trọng và học tập phong thái HCM
II Chuẩn bị của GV- HS
-GV :Bài soạn.Tài liệu, tranh ảnh có liên quan đến thời kì
Bác mới về nước
-HS: SGK Đọc lại các bài thơ đã học của Bác.Soạn bài theo
hướng dẫn vào vbs
III Tổ chức hoạt động dạy – học :
1 Ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ : Đọc thuộc lòng và nêu cảm nhận của
em về bài thơ “Khi con tu hú”
3 Bài mới
HĐ1:HDHS tìm hiểu chung
về tác giả, tác phẩm
- HS phát biểu đôi nét về
HCM: các lĩnh vực hoạt
động cũng như những
-HS phát biểu
I.Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
HCM(1890-1969): nhà văn, nhà thơ, chiến
sĩ cách mạng, anh
Tuần 22
Tiết 87
Tuần 22
Lớp:81,2,11
NS:
ND:
Lớp:81,2,11
Trang 6cống hiến của Bác đối
với dân tôc, nhân loại, …
GV chốt ý
- HDHS đọc văn bản (Giọng
vui đùa,sảng khoái )
- HDHS tìm hiểu hoàn cảnh
ra đời bài thơ.( Y/C HS đọc
ct * -nhận xét )
+Giới thiệu thêm về tinh
thần của Bác ở thời gian
này(Bác rất vui … tin là
thời cơ cách mạng đang tới
gần )
- HS nhận xétthể thơ
(Giống bài thơ nào của
Bác em đã được học?)
-HS đọc bài thơ -HS đọc ct*
-phát biểu -Lắng nghe
-QS nhớ phát biểu
hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới
2.Tác phẩm:
-Hoàn cảnh sáng tác:2/ 1941 Bác mới về nước Sống và làm việc trong hoàn cảnh hết sức gian khổ ở hang Pác Bó sát biên giới Việt Trung
2/Thể thơ:thất ngôn tứ tuyệt
2 HD HS đọc –tìm hiểu văn
bản
- Qua bài thơ, em hiểu gì về
hiện thực cuộc sống của
Bác Ở Pác Bó?
-Nêu cảm nhận chung
về :giọng điệu, cảm xúc
nh/v trữ tình ,…?
-Hình ảnh nhân vật trữ
tình (Bác Hồ ) hiện lên
như thế nào ? yếu tố
nghệ thuật nào nói lên
điều đó?( tổ chức HS
thảo luận- trình bày )
- Chốt ý HS ghi bài
*Giảng:Càng nghèo càng
cảm thấy hào, thiếu thốn
đủ thứ mà cảm thấy
phong lưu rất mực,tự cho là
tri túc …vì thế cái phong
vị ấy lại là biểu hiện
của cao quý của giàu
sang-giàu sang về tinh
-Đọc bài thơ
-Suy nghĩ trả lời câu hỏi
-Cảm nhận -Phát biểu -Thảo luận nhóm
-Lắng nghe
II Đọc –hiểu văn bản
1.Nội dung:
a) Hiện thực cuộc
sống của Bác Hồ
ở Pác Bó:
- Nhiều gian khổ thiếu thốn (hoạt động bí mật)
- Sự nghiệp lớn
“dịch sử Đ” đòi hỏi
phải có niềm tin vững chắc không thể lay chuyển
b) Hình ảnh nhân vật trữ tình:
-Ung dung, hòa điệu với nhịp sống núi rừng tâm hồn n/ sĩ
- Sự nghiệp lớn đầy gian khổ niềm vui lớn của người
chiến sĩ yêu nước
vĩ đại
Vẻ đẹp người c/ sĩ c/mạng, phong thái ung dung tự tại
Trang 7thân về đạo lí biểu
hiện của cuộc đời cách
mang tuy có dáng vẻ ẩn
sĩ nhưng thực chất vẫn là
chiến sĩ.
- HDHS khái quát vài nét
đăïc sắc về nghệ thuật
-HDHS tìm hiểu ý nghĩa
văn bản
-HS trình bày
- Suy nghĩ, trình bày
2 Nghệ thuật:
Ngắn gọn, hàm súc; vừa cổ điển, truyền thống vừa có tính chất mới mẻ hiện đại;lời thơ bình dị pha giọng đùa vui hóm hỉnh;tạo tứ thơ độc đáo bất ngờ thú vị và sâu sắc
3 Ý nghĩa văn bản:
Bài thơ thể hiện cốt cách tinh thần HCM luôn tràn đầy lạc quan, tin tưởng vào sự nghiệp (Ghi nhớ SGK/30)
IV Củng cố- HDHS học ở nhà:
1.Củng cố :Qua bài thơ em học tập được điều gì ở Bác ?
2 Hướng dẫn học bài :Học thuộc bài thơ và ghi nhớ
Chuẩn bị tiết 88 Câu cầu khiến Soạn bài theo hướng dẫn
Tiếng Việt CÂU CẦU
KHIẾN
I Mục tiêu cần đạt :Giúp HS
- Kiến thức: Đặc điểm hình thức và chức năng của câu cầu khiến
- Kĩ năng: Nhận biết câu cầu khiến trong văn bản Sử dụng câu cầu khiến phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
- Thái độ: Biết phê phán cách sử dụng câu cầu khiến
không lịch sự, thiếu văn hóa
II Chuẩn bị của GV-HS
- GV: Bài soạn SGK Bảng phụ ghi ngữ liệu
*KTDH: Động não, Em biết ba, Trình bày, Nêu câu hỏi
-HS: Đọc bài soạn bài Ôân kiến thức đã học SGK
III Tổ chức hoạt động dạy và học :
Tuần 22
Tiết 88
Tuần 22
Tiết 88
NS:
ND:
Lớp:81,2,11
NS:
ND:
Lớp:81,2,11
Trang 81 Ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
Nêu những chức năng khác của câu nghi vấn? Đặt câu nghi vấn không dùng để hỏi
3 Bài mới :
HĐ1 HD HS tìm hiểu
đặc điểm hình
thức và chức
năng của câu
cầu khiến
-Nêu yêu câù
mục 1
+ T/C hđ nhĩm ( KT
mảnh ghép)
+ T/C trình bày
-Nêu yêu cầu
mục 2
(Giáo viên đọc lại
nếu HS đọc chưa
đạt yêu cầu)
-HD HS rút ra đặc
điểm về hình
thức và chức
năng của câu
cầu khiến >
kiến thức ghi nhớ
- Lưu ý: Trường hợp sử
dụng kiểu câu tỉnh lược
-Đọc ngũû liệu
- Thảo luận
-Trình bày
- HS đọc ngữ liệu thực hiện bài tập (Cặp đơi )
- Trình bày
- Nhận thức , ứng dụng
-Lên bảng viết -Nhận xét
I.Đặc điểm hình thức và chức năng của câu cầu khiến
1 Ví dụ :SGK
(1)+Thôi đừng lo lắng
(Khuyên bảo )
+Cứ về đi (Yêu cầu ) +Đi thôi con (Yêu cầu )
(2)+Câu 2 phát âm giọng được nhấn mạnh hơn
+Câu thứ nhất dùng để trả lời ,câu thứ hai dùng đề đề nghị ,ra lệnh
2 Ghi nhớ
- Chức năng chính: dùng để ra lệnh , yêu cầu đề nghị , khuyên bảo
- Hình thức:
+ khi viết cck thường kết thúc bằng dấu chấm than nhưng khi ý cầu khiến khơng được nhấn mạnh thì cĩ thể kết thúc bằng dấu chấm
+ Câu cầu khiến thường cĩ các từ cầu khiến như: hãy, đừng, chớ… đ thơi nào… hay ngữ điệu cầu khiến Trọng tâm của mệnh lệnh, yêu cầu đề nghị rơi vào các động từ + Tùy hồn cảnh câu cầu khiến cĩ ngữ điệu khác nhau ( dứt khốt, nghiêm nghị, năn nỉ,
…) Cũng cĩ khi cầu cầu khiến khơng cĩ các phụ từ trước và sau động từ, trong trường hợp này ngữ điệu được sử dụng để thể hiện ý cầu khiến và thái độ của người nĩi với người nghe
* Lưu ý: Câu cầu khiến cĩ thể là câu tỉnh lược Tuy nhiên, khơng phải hồn cảnh nào cũng cĩ thể sử dụng kiểu câu này
VD:Anh hãy cố ngồi dậy húp
ít cháo cho đỡ xót ruột !
Trang 9 G D ĐĐ và KNS
-Y/C HS cho ví dụ
-Nhận xét ví dụ
HĐ2 HDHS luyện
tập
BT1: KT em biết ba - HĐ nhĩm +Làm bài
–trình bày kết quả
II Luyện tập 1/Xác định câu cầu khiến – Trả lời câu hỏi
a Có hãy –Vắng CN-Thêm con (Không thay đổi ý nghĩa)
b Có đi-CN ông giáo –Bỏ chủ ngữ ý nghĩa cầu khiến mạnh hơn
Trang 10BT2: KT mảnh ghép
*đặt thêm câu
hỏi :Tình huống
và hình thức
vắng CN có liên
quan gì với nhau
không ?
BT3 Trao đổi cùng
bàn
BT4,5 :Làm theo
nhóm
- HĐ nhĩm
- Trình bày
- Động não
3/Trao đổi cùng bàn
Trao đổi, quyết định
c Có đừng –CN chúng ta –thay các anh (Thay đổi ý nghĩa cơ bản :đối tượng tiếp nhận không có người nói ) 2/Xác định –Nhận xét về hình thức - biểu hiện ý nghĩa câu cầu khiến đó
a +Thôi, im cái điệu mưa dầm sùi sut ấy đi.+ Từ cầu
khiến :đi-Vắng CN
b + Các em đừng khóc + Từ cầu khiến:đừng –có CN
c +Đưa tay cho tôi mau!Cầm lấy tay tôi này !
+Có ngữ điệu cầu khiến – Vắng CN
*Có Vì Tình huống cấp bách Câu cầu khiến càng ngắn càng tốt
3/ So sánh hình thức và ý nghĩa của hai câu cầu khiến Câu a vắng CN Câu b có CN > ý cầu khiến nhẹ hơn
4/+Nhờ vả Dế Mèn +Choắt tự coi mình vai dưới >Lời lẽ khiêm nhường >Tác giả dùng câu nghi vấn 5/ Không Vì ý nghĩa khác nhau5/ Nhận xét đoạn trích và trả lời câu hỏi
IV Củng cố -–HD học ở nhà:
1 Củng cố :
Phát biểu nội dung ghi nhớ
2 Hướng dẫn học bài :
- Học thuộc nội dung ghi nhớ Tìm câu cầu khiến trong các văn bản đã học
-Chuẩn bị bài tiết 89 Ngắm trăng, Tiết 90-91 : Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh