Kiến thức: - Giúp hs hiểu đợc đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích “Hai cây phong”: Tính chất trữ tình sâu đậm đợc biểu hiện trong sự kết hợp rất khéo léo giữa hồi ức, miêutả, biểu cảm và k
Trang 1Tuần: 9
Tiết : 33
Văn bản
hai cây phong (tiết 1) (Trích ''Ngời thầy đầu tiên'' - Ai-ma-tốp)
A Mục tiêu bài học : Giúp H/S:
1 Kiến thức: - Giúp hs hiểu đợc đặc sắc nghệ thuật của đoạn
trích “Hai cây phong”: Tính chất trữ tình sâu đậm đợc biểu hiện trong sự kết hợp rất khéo léo giữa hồi ức, miêutả, biểu cảm và kể chuỵên trong cách lồng hai ngôi kể “tôi”, “Chúng tôi” giọng văn chậm buồn, chứa chan tình cảm yêu mến và thơng nhớ quê hơng làng mạc
-Học sinh cảm nhận đợc tấm lòng gắn bó tha thiết với cảnh vật
và con ngời nơi quê hơng yêu dấu
-Thấy đợc vai trò nổi bật của các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong
văn bản tự sự
2 Kĩ năng: - Rèn luyện các kĩ năng đọc văn xuôi tự sự - trữ
tình
3 Thái độ: - Giáo dục tình cảm yêu thiên nhiên và tình yêu quê
hơng đất nớc
B.Chuẩn bị: -Thầy: - Giáo án
- Bảng phụ
- H/S : Đọc , soạn bài và chuẩn bị bài trớc ở nhà
C: Ph ơnG pháp: Vấn đáp, thuyết trình, gợi mở, phân tích, tổng
hợp…
D:Tiến trình dạy - học.
1.Tổ chức: 8A: … /… /… : Sĩ số: 33 / Vắng:…
8B: … /… /… : Sĩ số:30 /Vắng:…
2.Kiểm tra bài cũ : ? Giôn-xi khỏi bệnh vì sao.
? vì sao nói bức tranh''Chiếc lá cuối cùng'' là một kiệt tác
? Phân tích 2 lần đảo ngợc tình huống của truyện? Tác dụng của nghệ thuật đó
3 Bài mới :
Hoạt động của
thày Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
Quan sát chú thích
SGK
? Em hiểu gì về
tác giả Ai-ma-tốp
?Kể tên một số tác
phẩm tiêu biểu của
ông
? Tóm tắt nội dung
truyện''Ngời thày
đầu tiên''
? Vị trí của văn
bản này
? Cần đọc với
giọng nh thế nào
Ông tốt nghiệp đại học nông nghiệp trở thành cán
bộ chăn nuôi rồi học tiếp văn học chuyển sang hoạt
động báo chí, viết văn
- Học sinh tóm tắt dựa vào SGK tr99
- Nằm ở phần đầu truyện ''Ngời thày ''
- Học sinh trả lời các chú thích thoát li sgk:3, 5, 6, 7,
11, 14, 15
- Phần 1: từ đầu → phía tây: giới thiệu chung về vị trí của làng quê
- Phần 2: phía bên làng →
thần xanh: Nhớ về hình
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả: Ông sinh
năm 1928 tại C-rơ-g-xtan ở Trung á
2 Tác phẩm:
II Đọc hiểu văn bản
1 Đọc – tóm tắt:
2 Chú thích:
3 Bố cục: 4 phần
4 Phân tích:
Trang 2cho phù hợp.
GV:Giọng chậm
rãi ,hơi buồn gợi nhớ
gợi nhớ nhungvà
suy nghĩcủa ngời
kể chuyện.Thay
đổi giọng đọc
cho phù hợp
Gv đọc mẫu Gọi
hs đọc tiếp
- Giáo viên nhận
xét cách
đọc.-Giáo viên kiểm tra
việc đọc chú
thích của học sinh
? Tìm hiểu bố cục
đoạn trích Nội
dung của mỗi
phần
? Y/ c HS nêu nhận
xét về ngôi kể?
? Tác giả giới thiệu
nh thế nào về làng
quê của mình?
? Em có nhận xét
gì về cách giới
thiệu?
? Mảnh đất đó
nh thế nào?
? Hình ảnh HCP
đợc giới thiệu qua
những chi tiết
nào?
Nghệ thuật? Tác
dụng ?
Những từ ngữ nào
cho ta biết sự gắn
bó của tác giả và
dân làng với HCP?
? Hai cây phong
trong hồi ức của
n/vật “tôi ” hiện ra
cụ thể ntn ?
? Có gì đặc sắc
trong cách m/tả 2
cây phong ở đoạn
này ? Qua đó cho
em thấy tài nghệ
nào của tác giả ?
? Qua cách m/tả
đó, n/vật “ tôi ”
ảnh 2 cây phong
- Phần 3: vào năm học →
biêng biếc kia: Nhớ về tuổi thơ
- Phần 4: còn lại: Nhớ về ngời trồng 2 cây phong gắn liền với trờng
- Hình ảnh con ngời:
nhân vật ''tôi'' và ''chúng tôi''
- Khi kể về những xúc cảm tâm hồn riêng về 2 cây phong
- Khi thể hiện cảm xúc tập thể ( trong đó có “ tôi ” )
về 2 cây phong và thảo nguyên
Mở rộng cảm xúc, vừa riêng vừa chung Cho thấy t/yêu thiên nhiên và làng quê là t/yêu sâu sắc và rộng lớn của cả 1 thế hệ
* Làng Ku – ru – rêu
HS tìm chi tiết: Ven chân núi; trên một cao nguyên rộng, khe nớc; thung lũng
đất vàng; thảo nguyên mênh mông….chạy tít
đến chân trời phía Tây (Miêu tả bằng cái nhìn của nhà hoạ sĩ nên cụ thể về màu sắc, hình ảnh) -> Bao la, thơ mộng, đẹp
đẽ báo hiệu một là nơi nuôi dỡng những tâm hồn
đẹp
HS tìm chi tiết
Nghệ thuật so sánh
-giá trị tín hiệu của 2 cây phong
- Khẳng định vai trò không thể thiếu của chúng đối với những ngời
đi xa về làng
- Hai cây phong chiếm vị trí đặc biệt và gây xúc
động sâu sắc cho ngời
kể chuyện
- Trở thành 1 h/ả kí ức trong tâm hồn tác giả , biểu hiện t/yêu và nỗi nhớ
a Hai cây phong với ký ức tuổi thơ.
* Hình ảnh HCP.
+ ở vị trí cao, phía trên làng, trên đỉnh
đồi ai cũng trông thấy trớc tiên
+ Nh những ngọn hải đăng trên núi
- Nghệ thuật so sánh - giá trị tín hiệu của 2 cây phong
-> Trở thành 1 h/ả
kí ức trong tâm hồn tác giả , biểu hiện t/yêu và nỗi nhớ làng quê
-> Thể hiện niềm
tự hào của dân làng Ku-ku-rêu về 2 cây phong
+ Có tiếng nói riêng, tâm hồn riêng, chan chứa lời ca êm dịu + Nghiêng ngả thân cây, lay động lá cành, tiếng rì rào theo nhiều cung bậc
+ Có khi tởng nh làn sóng thuỷ triều …
nh một ngọn lửa bốc cháy rừng rực
- Phơng thức miêu tả và biểu cảm
- Miêu tả đặc điểm qua tiếng nói riêng, tâm hồn riêng kết hợp với các h/ả so sánh, nhân hoá
- Tác giả có năng lực cảm nhận tinh tế, trí tởng tợng mãnh liệt
Hai cây phong nh
2 con ngời với sức lực dẻo dai với tâm hồn phong phú
-> Cảnh đẹp và tình yêu quê hơng
Trang 3luôn hình dung về
2 cây phong ntn?
GV: Bình về hai
cây phong và liên
tởng tới cây tre VN
làng quê
HS tìm chi tiết
HS trả lời
HS nêu nhận xét
4 Củng cố: - Cảm nhận về hình ảnh hai cây phong.
- H/a HCP nh in sâu trong tâm trí ngời Ku ku rêu Là biểu tợng của tình yêu, sự gắn bó với quê hơng, đất nớc
5 H ớng dẫn:
- Tóm tắt văn bản
-Nắm chắc hình ảnh hai cây phong và nghệ thuật tác giả đã
sử dụng
-Soạn tiếp phần hai:Hình ảnh con ngời và hai mạch kể chuyện
“Tôi”, “Chúng tôi”
*****************************************************
Tiết : 34 Văn bản: hai cây phong (tiết 2)
(Trích ''Ngời thầy đầu tiên'' - Ai-ma-tốp)
A Mục tiêu bài học : Giúp H/S:
1 Kiến thức: - Hình ảnh con ngời chứa chan tình cảm gắn bó với
quê hơng làng mạc
- Mạch kể chuỵên đan xen hai ngôi kể Lũng biết ơn và tự hào đối với thầy Đuy 0 sen
2 Kĩ năng: - Rèn luyện các kĩ năng đọc văn xuôi tự sự - trữ tình
Xác định các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự
3 Thái độ: - Có ý thức về tơng lai và niềm tin, ớc vọng vào tơng lai B.Chuẩn bị: -Thầy: - Giáo án; Bảng phụ.
- H/S : Đọc , soạn bài và chuẩn bị bài trớc ở nhà
C: Ph ơnG pháp: Vấn đáp, thuyết trình, gợi mở, phân tích, tổng
hợp…
D:Tiến trình dạy - học.
1.Tổ chức: 8A: … /… /… : Sĩ số: 33 / Vắng:…
8B: … /… /… : Sĩ số:30 /Vắng:…
2.Kiểm tra bài cũ : ? Nêu cảm nhận về hình ảnh HCP?
3 Bài mới :
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
? Theo dòng hồi ức,
HCP còn gắn bó với ký
ức nào?
Chi tiết nào thể hiện
nỗi nhớ ấy?
Nghệ thuật? ý nghĩa
?Gắn với KN nào?
? Khi trèo lên cao, điều
gì đã mở ra trớc mắt
lũ trẻ? Điều đó khiến
lũ trẻ có phản ứng gì?
? Có gì hấp dẫn trong
lời kể của tác giả ở
đây?
Ngôi kể?
? Qua đó, tác giả
HS TL
Tuổi thơ ngắn ngủi nhng đẹp đẽ với những điều kỳ diệu
+ ào lên cây phá tổ chim
HS tìm chi tiết Chúng tôi
HS nhận xét về nghệ thuật
4 Phân tích:
a Hai cây phong với
ký ức tuổi thơ.
* HCP với ký ức tuổi thơ.
+ Tuổi trẻ chúng tôi….nh một mảnh vỡ của chiếc gơng thần xanh
+ Đất rộng bao la, chuồng ngựa của nông trang – nhà xép, thảo nguyên hoang vu mất hút trong sơng mờ, dòng sông lấp lánh nh sợi chỉ bạc, những vùng
Trang 4muốn thể hiện điều
gì ?
? ở cuối văn bản Hai
cây phong đợc nhắc
tới ngời vô danh đã
trồng chúng, giúp ta
hiểu điều gì
? Liên kết các biểu
hiện đó, ta sẽ có một
hình dung nh thế nào
về 2 cây phong trong
văn bản này
? Cái điều nhân vật
''tôi'' cha hề nghĩ
đến thời bé: ''Ai là
ngời đã trồng hi
vọng gì?'' gợi cho ta
hiểu thêm điều gì
về nhân vật ''tôi''
hiện tại
*GV: Tình yêu thiên
nhiên đợc mở rộng
gắn bó với tình yêu
con ngời: lòng biết
ơn kính trọng thày
giáo - ngời đã vun
trồng ớc mơ, hi vọng
cho những học trò
nhỏ của mình.
- Giáo viên gọi học
sinh kể lại chi tiết thày
Đuy-sen mang 2 cây
phong về làng (SGK
-tr99)
? Có thể liên hệ bản
thân, em sẽ làm gì
để hớng tới ngày
20-11
? Hãy khái quát những
điều đáng quí trong
tâm hồn nhân vật
''tôi''
? Nhân vật kể
chuyện trong văn bản
này xuất hiện ở mấy
vai
* Cách kể chuyện kết
hợp hai vai
? Vậy sẽ có mấy mạch
kể
? Cách kể chyện 2 vai
- Hai cây phong là nơi hội tụ niềm vui tuổi thơ, nơi gắn
bó chan hoà thân ái, nơi tiếp sức cho tuổi thơ khám phá
thế giới, mở rộng tầm hiểu biết
HS tìm chi tiết va nêu cảm nhận
- Học sinh khái quát
-> Tình yêu quí 2 cây phong gắn liền với tình yêu quí ngời thày giáo đã trồng 2 cây phong ấy với ớc mơ và hi vọng về sự trởng thành của trẻ
em của làng
- Học sinh kể lại
đoạn cuối SGK (phần tóm tắt văn bản)
- Học sinh tự bộc lộ
''ăn quả nhớ kể trồng cây ''; ngời thầy ''trồng cây, trồng ngời''
+ Tình yêu tha thiết, sâu nặng dành cho thiên nhiên, con ngời, làng quê
+ Tâm hồn trong sáng, giàu cảm xúc cao đẹp
+ Tâm hồn ấy mang bản sắc quê hơng
- Học sinh đọc ghi nhớ SGK - tr101
- Tình yêu thiên nhiên, yêu quê
hơng-đất … tiếng gió ảo huyền, tiếng lá cây lời gió, tiếng thì thầm to nhỏ … sửng sốt , nín thở, lặng đi
- Ngôi kể: chúng tôi
- phơng thức tự sự + miêu tả và biểu cảm
- miêu tả mang đậm chất hội hoạ
-> Sự gắn bó giữa 2 cây phong với tuổi thơ
b HCP và thầy Đuy – sen
- Chúng gắn với ngời trồng - thày Đuy-sen với tấm lòng cao cả nh là
ân nhân của làng
→ Hai cây phong là chứng nhân lịch sử của trờng Đuy-sen -> Là nơi khắc ghi biến cố củalàng.
→ tình yêu thiên
nhiên đã đợc mở rộng tới tình yêu con ngời
III Tổng kết
a Nghệ thuật
- 2 vai: tôi và chúng tôi.
+ Kể chuyện xng ''chúng tôi'' vào năm học cuối cùng → biêng
biếc kia (trong đó có tôi)
+ Ngời kể xng tôi trong những phần còn lại
- 2 mạch kể, mạch kể
của ngời kể chuyện
x-ng ''tôi'' quan trọx-ng hơn
-> Mở rộng cảm xúc vừa riêng vừa chung -> Cho thấy tình yêu thiên nhiên và làng quê
là tình yêu sâu sắc
và rộng lớn của cả 1 thế hệ
Trang 5này có tác dụng gì.
? Có những phơng
thức biểu đạt nào đợc
sử dụng trong văn bản
? Nghệ thuật miêu tả
qua từ ngữ hình ảnh,
biện pháp tu từ
? Nội dung của văn
bản
- Gọi học sinh đọc
ghi nhớ
? Văn bản ''Hai cây
phong'' đã thức dậy
tình cảm nào trong
em
? Hãy kể tên một bài
thơ nói về tình yêu
quê hơng đất nớc gắn
với dòng sông, cánh
đồng
- Giáo viên đọc một
đoạn
Tình ngời, tình thày trò
- Nhớ con sông quê
h-ơng (Tế Hanh, Giang Nam)
- Quê hơng (Tế Hanh)
- Việt Nam đất nớc
(Đất nớc- Nguyễn
Đình Thi)
- Ca dao: ""Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tơng
- Kết hợp tự sự với miêu tả, biểu cảm
- So sánh nhân hoá
miêu tả hình ảnh, đ-ờng nét, màu sắc sinh
động đậm chất hội hoạ
b) Nội dung
- Tình yêu quê hơng
da diết
- Lòng xúc động
đặc biệt vì 2 cây phong gắn liền với hình ảnh ngời thày giáo cũ, ngời đã vun trồng mơ ớc, hi vọng cho học sinh
IV Luyện tập:
4 Củng cố: ? Nhắc lại nghệ thuật và nội dung chính của toàn
bài
? Nhận xét về bức tranh minh hoạ trong SGK, minh hoạ cho đoạn văn nào trong văn bản
5 H ớng dẫn:
- Học thuộc ghi nhớ
- Tìm và phân tích 3 yếu tố kể, tả, biểu cảm trong đoạn văn của văn bản
- Chọn 1 đoạn khoảng mơi dòng liên quan đến 2 cây phong để học thuộc lòng
- Soạn bài: ''Ôn tập truyện kí Việt Nam'' SGK - tr104 và văn bản nhật dụng ''Thông tin về trái đất năm 2000''
_Chuẩn bị viết bài tập làm văn số 2-Văn tự sự kết hợp với miêu tả
và biểu cảm
****************************************************
Tiết 35 – 36 Tập làm văn
Viết bài tập làm văn số 2 – văn tự sự A.Mục tiêu :
1.KT: Củng cố kiến thức về kiểu bài văn tự sự kết hợp miêu tả và
biểu cảm Hiểu sâu sắc về tình thơng, sự quan tâm của cụ Bơ - men đối với Giôn xi và khát vọng nghệ thuật của cụ
2.KN: Viết bài văn và đoạn văn tự sự kết hợp yếu tố miêu tả và
biểu cảm
3.TĐ: GD ý thức tự lập trong bài làm, lòng say mê học tập và yêu
thích viết văn
B Chuẩn bị :
1.Thầy : Ra đề, đáp án, biểu điểm.
2.Trò : Ôn kĩ lí thuyết Cbị giấy viết bài.
D:Tiến trình dạy - học.
Trang 61.Tổ chức: 8A: … /… /… : Sĩ số: 33 / Vắng:…
8B: … /… /… : Sĩ số:30 /Vắng:…
2 Kiểm tra bài cũ : Không
3 Bài mới :
I.Đề bài: 1 Hãy đóng vai cụ Bơ - men và kể về quắ trình vẽ chiếc lá.
II.Yêu cầu:
1.Về nội dung : Kể về quá trình vẽ chiếc lá
2.Về hình thức :
Kể chuyện tởng tợng
Trình bày bài viết theo bố cục 3 phần : mở bài, thân bài, kết bài với những nhiệm vụ cụ thể của từng phần 1 cách rõ ràng, cân đối Trình bày sạch sẽ, chữ viết ít mắc lỗi
3.Về kĩ năng :
Vận dụng đợc kiến thức về đoạn văn, cách trình bày ý ở các đoạn vào việc viết bài (tạo lập văn bản)
Sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm xen lẫn tự sự
4.Về phơng pháp: (Theo 4 bớc: Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý,
viết bài, đọc và sửa lỗi.)
a.Tìm hiểu đề:
- Kiểu bài: kẻ chuyện tởng tợng
- Nội dung: quá trình vẽ chiếc lá
- Phạm vi: văn bản “Chiếc lá cuối cùng”
b.Tìm ý:
+ Mục đích và động cơ vẽ chiếc lá
Quá trình vẽ chiếc lá: + Quá trình chuẩn bị (ngắm chiếc lá, nghĩ tới tình trạng của Giôn xi và chuẩn bị vẽ)
+ Quá trình vẽ chiếc lá: (thời tiết, vẽ, suy nghĩ khi vẽ)
+ Kết thúc bức vẽ (tâm trạng, suy nghĩ và tình trạng bản thân sau khi hoàn thành bức vẽ – Hởu quả gì? mục đích
đạt đợc không?)
+ Cảm nghĩ về quá trình vẽ chiếc lá
c.Lập dàn ý :
a Mở bài : Giới thiệu về động cơ vẽ chiếc lá
b Thân bài: Kể về quá trình vẽ chiếc lá (kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong lời kể)
c Kết bài : Cảm nghĩ về quá trình vẽ chiếc lá
III.Biểu điểm :
- Điểm giỏi (8,9,10): Đảm bảo các yêu cầu trên, bài viết đúng
thể loại tự sự có kết hợp yếu tố miêu tả, biểu cảm nhuần nhuyễn, khéo léo, giàu cảm xúc, văn viết mạch lạc Bài viết xác lập theo một trình tự kể rõ ràng
- Điểm khá(6,5->7,5): Đảm bảo đúng thể loại, có cảm xúc, diễn
đạt có chỗ cha mạch lạc, sai một số lỗi nhỏ
- Điểm TB (5->6): Đúng thể loại, ít yếu tố cảm xúc, sai nhiều lỗi
diễn đạt và chính tả
- Điểm yếu(3->4,5): Bài làm vụng về, diễn đạt yếu, văn viết
t-ờng thuật khô cứng, sai quá nhiều lỗi chính tả.
- Điểm kém (<3): Không đúng thể loại, chữ viết xấu, diễn đạt
không thoát ý, mắc nhiều lỗi về câu, chính tả,…
Trang 74.Cñng cè:
- Thu bµi
- Rót kinh nghiÖm ý thøc lµm bµi
- Cñng cè vÒ kiÓu bµi tù sù cã vËn dông yÕu tè biÓu c¶m
5.Híng dÉn:
- ¤n l¹i kiÓu bµi tù sù
- ChuÈn bÞ: -Xem tríc bµi: Nãi qu¸
- ¤n tËp: TruyÖn – kÝ ViÖt Nam
V¨n §øc, ngµy … th¸ng … n¨m 2010
Ký duyÖt