Một doanh nghiệp có lợi nhuận thấp thì lợi tức của cổ đông sẽ không thể cao được & một doanh nghiệp có khỏan nợ phải trả lớn tức nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với khoản nợ tăng, và thực
Trang 1MÔN HỌC KẾ TOÁN TÀI CHÍNH
BÀI KIỂM TRA HẾT MÔN
Họ và tên : Nguyễn Thị Huyền
Lớp : GaMBA01.X0409
Ngày : 12/6/2010
Đề bài: Tình huống về Công ty VIETDOOR
Công ty VIETDOOR là doanh nghiệp sản xuất cửa nhôm kính có khả năng chống tiếng ồn rất tốt Công ty có nhà máy sản xuất ở Bình Dương Phòng nghiên cứu thị trường của công ty sau một thời gian nghiên cứu có đưa ra đề xuất với giám đốc về phương án mở rộng hoạt động tại thị trường phía Bắc Theo nghiên cứu của Phòng này, thị truờng phía Bắc còn có mức cầu rất cao về sản phẩm này
Để mở rộng hoạt động kinh doanh công ty phải huy động thêm vốn từ cổ đông Báo cáo tài chính của công ty cho thấy năm 2007 công ty có lãi sau thuế là 1,23 tỷ đồng Năm 2008 công ty đang có lỗ là 203,5 triệu đồng Khoản lỗ này của công ty một phần rất lớn là do thị trường bất động sản năm 2008 đóng băng dẫn đến cầu của thị trường sản phẩm của công ty giảm hẳn Hơn nữa, nguyên vật liệu của công ty mua vào để sản xuất tăng giá rất nhanh do Nhà nước tăng thuế nhập khẩu đối với mặt hàng này Ngoài ra, công ty còn có một lượng lớn hàng tồn kho do có một lô hàng khách hàng APPA gặp khó khăn về mặt tài chính nên chưa ký hợp đồng chính thức Công ty APPA là khách hàng thường xuyên của công ty VIETDOOR Giám đốc của APPA đã gọi điện trực tiếp cho giám đốc của VIETDOOR và hứa là sẽ mua hàng của công ty ngay khi huy động được vốn Đơn đặt hàng ban đầu của APPA có giá trị 452 triệu đồng Công
ty còn có một lượng lớn hàng tồn kho trị giá 276 triệu bán cho công ty Nam Phương đang bị trả lại nhưng hàng chưa về nhập kho Hiện nay, công ty VIETDOOR đang áp dụng phương pháp
kế toán hàng tồn kho theo phương pháp Nhập sau xuất trước Ngoài ra, vào đầu năm 2009 khi công ty chuẩn bị công bố thông tin cho cổ đông, có một vụ hỏa hoạn ở khu nhà máy ở Bình Dương
Yêu cầu:
1 Công ty VIETDOOR sẽ có xu hướng khai tăng hay khai giảm lợi nhuận, tăng hay giảm
nợ phải trả Tại sao?
2 Công ty có những xử lý cụ thể nào để có thể đạt được số liệu kế toán phù hợp với việc huy động vốn Với mỗi xử lý cụ thể về mặt kế toán, hãy nêu rõ những giả định cần thiết
3 Giả thiết rằng, nhà quản lý đã yêu cầu kế toán tiến hành những xử lý kế toán theo hướng có lợi cho doanh nghiệp (yêu cầu 1 và yêu cầu 2) Anh/Chị hãy phân tích những
Trang 2chuẩn mực trong hạch toán có liên quan và chỉ ra những vi phạm trong việc chuẩn bị báo cáo (nếu có)
Bài làm:
Vốn là vấn đề sống còn đối với mỗi doanh nghiệp Không có vốn thì doanh nghiệp không thể thực hiện được dự án đầu tư mới hay thậm chí chỉ là mở rộng sản xuất kinh doanh Con đường tìm vốn và phát triển nguồn vốn của mỗi doanh nghiệp cũng khác nhau Không riêng gì các doanh nhân trong nước mà ngay ở nước ngoài, hễ nhắc đến vốn thì nhiều người thường nghĩ ngay đến ngân hàng Thực chất, chức năng chính của ngân hàng là "cho vay" chứ không là
"đầu tư" Ngân hàng thực sự chỉ "giữ hộ" tiền và trong khi chờ đợi khách hàng đến rút tiền về,
mà đem đồng tiền ấy mà "cho vay" kiếm lời Chính vì vậy mà ngân hàng luôn rất bảo thủ và hết sức cẩn thận trong việc chọn đối tác để cho vay vì sợ mất vốn Nên thông thường nếu cần
"vốn đầu tư" thì doanh nghiệp nên tìm đến những nguồn vốn ngoài ngân hàng
Huy động vốn ngoài ngân hàng cũng có nhiều cách khác nhau Trong những năm gần đây, trong nước đã bắt đầu nghe nói nhiều về những nguồn vốn được tạm gọi chung là "vốn đầu tư mạo hiểm" (venture capital) Đây là những quỹ vốn do các nhà đầu tư chuyên nghiệp quản lý, nhắm đổ tiền vào những dự án mang nhiều tính rủi ro mà ngân hàng không thể cho vay Hoặc huy động vốn từ cổ đông bằng cách phát hành thêm cổ phiếu Khi đó, doanh nghiệp vừa tránh được áp lực nợ & trả lãi vay ngân hàng mặt khác nếu doanh nghiệp có thua lỗ thì cổ đông cũng không đòi ngay hay lúc đó trả cổ tức bằng cổ phiếu cũng êm chuyện
Đối với tình huống VIETDOOR, công ty xác định rất rõ, để mở rộng hoạt động kinh doanh, công ty phải huy động thêm nguồn vốn từ các cổ đông Vậy để thu hút sự quan tâm của các cổ đông, công ty cần lưu ý tới những vấn đề gì? Báo cáo tài chính của công ty cho thấy năm 2007 công ty có lãi sau thuế là 1,23 tỷ đồng Năm 2008 công ty đang có lỗ là 203,5 triệu đồng Liệu công ty có thể huy động được vốn với báo cáo tài chính minh bạch theo thông tin này?
Như ta đã biết, các cổ đông chỉ thực hiện đầu tư vào một công ty, một doanh nghiệp nào nếu họ xét thấy lợi ích thu được là lớn nhất & quyền lợi của họ được đảm bảo Do đó có thể nói tỷ suất sinh lời trên 1 đồng vốn được các nhà đầu tư quan tâm hàng đầu Mà chỉ tiêu này lại liên quan trực tiếp tới các giá trị báo cáo quá khứ như lợi nhuận, nợ phải trả Một doanh nghiệp có lợi nhuận thấp thì lợi tức của cổ đông sẽ không thể cao được & một doanh nghiệp có khỏan nợ phải trả lớn tức nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với khoản nợ tăng, và thực sự rủi ro đối với nhà đầu tư nếu công ty huy động vốn chỉ để trả nợ ngân hàng hoặc để có vốn lưu động ngắn hạn
Trang 3Như vậy, để thực hiện được muc tiêu của công ty là huy động vốn và mở rộng kinh doanh thì VIETDOOR cần phải khai tăng lợi nhuận và giảm nợ phải trả Khi đó, với bức tranh tài
chính được “make up” thì sẽ hấp dẫn các cổ đông đầu tư vốn hơn
Đứng về phía nhà đầu tư là các cổ đông, với thực trạng đánh bóng số liệu, thông tin trên báo cáo tài chính thiếu minh bạch như hiện nay thì nhiều nhà đầu tư cần phải thận trọng gấp bội Nếu mua phải cổ phiếu của các công ty phát hành thêm chỉ để trả nợ ngân hàng hoặc đầu tư tài chính - tức là nằm ngoài mục tiêu chính là đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh - hay phát hành để có vốn lưu động ngắn hạn, hay các công ty phát hành không công khai, minh bạch thì thì chưa biết chừng số tiền tương đương với con bò nhưng sau một thời gian chỉ thu lại được cái đuôi bò!
Cần cẩn trọng đối với những công ty phát hành thêm cổ phiếu ngoài mục đích đầu tư của doanh nghiệp mà còn nhằm thu lợi về tài chính cho các cá nhân, trong đó những người có lợi nhất là những người nắm giữ cổ phần chi phối, những cổ đông chủ chốt và cổ đông lớn Bởi những cổ đông này thường được mua theo giá ưu đãi, theo mệnh giá
Trở lại với vấn đề của VIETDOOR, để đạt được số liệu về kế tóan phù hợp với mục tiêu huy độn vốn, công ty cần có những xử lý cụ thể thế nào?
Như đã phân tích ở trên, công ty cần phải khai tăng lợi nhuận và giảm nợ phải trả Mà Lợi nhuận = Doanh thu – Chi phí do đó để có lợi nhuận tăng, công ty có thể xử lý tăng doanh thu hoặc giảm chi phí hoặc xử lý đồng thời cả hai
Tăng doanh thu:
Theo đề bài, công ty VIETDOOR có một lượng lớn hàng tồn kho do lô hàng của khách hàng APPA đang gặp khó khăn về tài chính nên chưa ký hợp đồng chính thức Công ty APPA là khách hàng thường xuyên công ty VIETDOOR nên giám đốc công ty APPA đã gọi điện trực tiếp cho giám đốc VIETDOOR và hứa sẽ mua hàng của công ty ngay khi huy động được vốn Đơn đặt hàng ban đầu của APPA có trị giá 452 triệu đồng Như vậy, theo nguyên tắc ghi nhận doanh thu thì khoản tiền 452 triệu này chưa được ghi nhận là doanh thu bán hàng của
VIETDOOR Hiện tại, với mục tiêu khai tăng doanh thu nên công ty sẽ kế toán khoản doanh
thu này bằng cách công ty APPA và VIETDOOR sẽ tiến hành ký kết hợp đồng chính thức
về việc mua lô hàng trên Theo đó, VIETDOOR có thể tạo điều kiện về thời hạn thanh tóan
cho APPA Trên cơ sở hợp đồng pháp lý và khoản thu chắc chắn, kế toán sẽ ghi nhận doanh thu bán hàng 452 triệu đồng hạch toán vào doanh thu năm 2008 Doanh thu tăng đồng nghĩa với lợi nhuận của công ty trên báo cáo tài chính được cải thiện
Trang 4Cũng theo thông tin từ đề bài thì VIETDOOR còn có một lượng hàng lớn tồn kho trị giá 276 triệu đồng bán cho công ty Nam Phương đang bị trả lại nhưng hàng chưa về nhập kho Do đó, nếu công ty ghi nhận khoản hàng bán bị trả lại này thì doanh thu bán hàng giảm Như vậy, vẫn
với mục tiêu cần phải khai tăng doanh thu, kế toán sẽ không ghi nhận khoản hàng bán bị trả
lại này trong năm 2008 bằng cách đẩy lùi ngày lập biên bản hàng bán bị trả lại sau ngày
31/12/2008 hoặc an toàn nhất là sau ngày công bố báo cáo tài chính Khi đó lô hàng bị trả lại trị giá 276 triệu đồng sẽ không làm giảm doanh thu hiện có Việc làm này còn có một ý nghĩa hết sức lớn đối với VIETDOOR là do không ghi nhận hàng bán bị trả lại nên khoản phải trả khách hàng của công ty không tăng, theo đó công ty không phải vướng vào gánh nặng nợ thêm 276 triệu đồng này
Giảm chi phí
Hiện tại, VIETDOOR đang áp dụng Phương pháp kế toán hàng tồn kho theo Phương pháp nhập sau xuất trước (LIFO), tức giá vốn hàng bán là giá hàng mua gần nhất & giá hàng tồn kho cuối kỳ là giá của hàng tồn đầu kỳ và hàng mua sớm nhất Như vậy, giá hàng xuất kho gần sát với giá thị trường còn giá hàng tồn kho thì không phản ánh giá thự tế của thị trường Phương pháp kế toán hàng tồn kho này ảnh hưởng rất lớn đến báo cáo tài chính khi hàng tồn kho có biến động lớn về giá Cụ thể là khi VIETDOOR xuất kho nguyên liệu để sản xuất hàng hóa thì
sẽ xuất kho theo giá nguyên liệu mới nhập gần nhất, mà nguyên liệu công ty mua vào để sản xuất lại tăng giá rất nhanh do nhà nước tăng thuế nhập khẩu đối với mặt hàng này nên chi phí sản xuất của VIETDOOR cũng tăng lên Điều này dẫn đến lợi nhuận của doanh nghiệp giảm kéo theo đó là giảm khả năng huy động vốn
Để thực hiện mục tiêu giảm chi phí, VIETDOOR nên thay đổi Phương pháp kế toán hàng tồn
kho theo Phương pháp nhập trước xuất trước (FIFO) Khi đó nguyên liệu xuất kho sẽ tính
với giá nguyên liệu tồn từ đầu kỳ hoặc nguyên liệu nhập sớm nhất, chi phí sản xuất giảm và lợi nhuận tăng đáp ứng được mục tiêu của công ty (đối với phương pháp FIFO chỉ có giá hàng tồn kho phản ánh gần sát với giá thị trường)
Ngoài ra, vào đầu năm 2009 khi công ty chuẩn bị công bố thông tin cho cổ dông, có một vụ hỏa hạn xảy ra ở khu nhà máy ở Bình Dương Điều này sẽ rất bất lợi đối với công ty trong thời gian huy động vốn, vì người đầu tư (cổ đông) cảm thấy nhiều rủi ro đối với đồng vốn mình bỏ ra còn về phía VIETDOOR chắc chắn sẽ phải trích lập một khoản dự phòng cho những vấn đề tương tự Do đó, biện pháp ở đây là VIETDOOR có thể chỉ công bố vụ cháy xảy ra trong phạm
vi hẹp, công ty hoàn toàn kiểm soát được vụ cháy nên chưa có thiệt hại về người & tài sản hoặc
Trang 5Công ty sẽ ước tính thiệt hại sao cho có lợi nhất cho công ty để chi phí phát sinh này không làm ảnh hưởng đến lợi nhuận trong năm 2008
Như vậy, với biện pháp kế toán nêu trên thì từ chỗ công ty đang lỗ 203,5 triệu đồng, báo cáo tài chính của công ty chắc chắn sẽ “sáng sủa” hơn rất nhiều và mục tiêu thu hut vốn đầu tư của cổ đông có tính khả thi cao
Tuy nhiên, với các xử lý kế tóan có lợi cho doanh nghiệp như trên, VIETDOOR đã vi phạm gì trong việc thực hiện theo chuẩn mực kế toán?
1 Đối với việc khai tăng doanh thu bằng cách ghi nhận doanh thu bán hàng cho Công ty APPA có trị giá 452 triệu đồng
Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 – Doanh thu và thu nhập khác quy định
Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn tất cả năm (5) điều kiện sau:
(a) Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua;
(b) Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa;
(c) Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn;
(d) Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; (e) Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng
Như vậy, rõ ràng việc làm của VIETDOOR ở đây là vi phạm chuẩn mực, vì:
Thứ nhất: APPA và VIETDOOR mới chỉ ký hợp đồng thôi, chưa chuyển giao về hàng hóa nên VIETDOOR chưa thể coi là đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu hàng hóa cho người mua được Mặt khác, APPA mới chỉ hứa là sẽ chắc chắn mua khi huy động được vốn, còn việc có huy động được vốn hay không thì APPA cũng không xác định được Do
đó, trong trường hợp APPA không huy động được vốn thì chắc chắn đơn hàng này không được thực hiện Do đó việc ghi nhận doanh thu bán hàng cho APPA là vi phạm chuẩn mực kế toán
số 14
2 Đối với việc VIETDOOR không ghi nhận khoản hàng bán bị trả lại của công ty Nam Phương
Cũng theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 quy định:
“Doanh thu phát sinh từ giao dịch được xác định bởi thỏa thuận giữa doanh nghiệp với bên mua hoặc bên sử dụng tài sản Nó được xác định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu được hoặc sẽ thu được sau khi trừ (-) các khoản chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại”
Trang 6Như vậy, theo chuẩn mực này VIETDOOR cần phải thực hiện bút tóan ghi giảm doanh thu do hàng bán bị trả lại Ở đây, với mục tiêu khai tăng doanh thu nên VIETDOOR đã lờ đi khoản giảm trừ doanh thu và cũng đồng thời là khoản tăng phải trả người bán này nhằm cải thiện kết quả kinh doanh trong báo cáo tài chính
Mặt khác, theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 23 – Các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc
kỳ kế toán năm cũng cho thấy, kể cả việc hàng bán bị trả lại này xảy ra sau ngày kết thúc kỳ kế toán nhưng trước ngày báo cáo tài chính thì nó cũng cần được ghi nhận Hơn nữa, đây là sự kiện có ảnh hưởng tiêu cực đến báo cáo tài chính cần điều chỉnh nên việc không ghi nhận khoản hàng bán bị trả lại này đã dẫn đến VIETDOOR vi phạm chuẩn mực kế toán Việt Nam số 23
3 Đối với việc thay đổi Phương pháp kế toán hàng tồn kho từ LIFO sang FIFO
Theo chuẩn mực kế toán số 02 – Hàng tồn kho:
Doanh nghiệp áp dụng phương pháp nào đòi hỏi phải nhất quán trong suốt niên độ kế toán Nếu
có sự thay đổi phải giải trình và thuyết minh, nêu rõ những tác động của sự thay đổi tới các báo cáo tài chính của doanh nghiệp Ở đây, ta không bàn tới VIETDOOR co vi phạm chuẩn mực kế toán này không nhưng một điều chắc chắn là VIETDOOR phải đưa ra phần giải trình thuyết phục đối với nhà đầu tư về lý do thay đổi Phương pháp kế tóan hàng tồn kho này để vẫn đảm bảo mục tiêu huy động vốn
4 Đối với việc không công bố thông tin hoặc công bố thông tin không trung thực về vụ hỏa hoạn ở nhà máy Bình Dương năm 2009
Một lần nữa VIETDOOR lại vi phạm vào chuẩn mực kế toán số 23 – Các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm Ở đây, mặc dù vụ hỏa hoạn được coi là sự kiện có tác động tiêu cực đến báo cáo tài chính và cần được điều chỉnh nhưng với mục đích che dấu thông tin phần thuyết minh của báo cáo tài chính không trung thực, không phản ánh đúng thực trạng của vụ việc
Như vậy, thông qua môn học Kế toán tài chính và tình huống VIETDOOR (chỉ là một tình huống nhỏ) nhưng cũng cho ta thấy cái nhìn khá toàn diện về sự đa dạng, phức tạp trong công tác kế toán
- Đối với nhà quản trị doanh nghiệp, cần phải có các quyết định nhạy bén, chính xác trong công cuộc điều hành doanh nghiệp của mình phát triển bền vững
- Đối với nhà đầu tư, cần thận trọng đối với việc tiếp nhận thông tin từ các báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh để không dẫn đến những quyết định đầu tư sai lầm
Gần đây, việc vi phạm các nguyên tắc, chuẩn mực kế toán không phải là ít, và việc vi phạm
Trang 7càng minh bạch và cạnh tranh lành mạnh, các công ty cần chú trọng đến công tác kiểm soát nội
bộ Xây dựng bộ máy kiểm soát nội bộ hiệu quả là cơ sở cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và tạo tâm lý yên tâm hơn đối với các nhà đầu tư
Tài liệu tham khảo:
- Sách kế toán tài chính: chương trình GaMBA – Đại học Griggs Hoa kỳ
- Chuẩn mực kế toán 02, 14, 23
- http://tapchiketoan.com/